Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Mozarin

Produkt leczniczy Mozarin (escytalopram), należący do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga zachowania szczególnej ostrożności w trakcie stosowania ze względu na specyficzne zagrożenia i możliwe działania niepożądane. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat sytuacji klinicznych wymagających wzmożonej uwagi podczas terapii escytalopramem.¹

Zastosowanie u dzieci i młodzieży

Mozarin nie jest wskazany do stosowania u pacjentów poniżej 18 roku życia. Badania kliniczne wykazały zwiększoną częstość zachowań samobójczych (myśli i próby samobójcze) oraz przejawów wrogości (szczególnie agresji, zachowań buntowniczych i gniewu) u młodych pacjentów leczonych lekami przeciwdepresyjnymi w porównaniu z grupą przyjmującą placebo. W przypadku konieczności klinicznej zastosowania leku u młodego pacjenta, niezbędna jest ścisła obserwacja pod kątem pojawienia się zachowań samobójczych. Dodatkowo brak jest długoterminowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u dzieci i młodzieży, w tym potencjalnego wpływu na wzrost, dojrzewanie oraz rozwój poznawczy i behawioralny.²

Lęk paradoksalny

U niektórych pacjentów z zaburzeniami lęku panicznego na początku leczenia escytalopramem może wystąpić paradoksalne nasilenie objawów lękowych. Ta reakcja zwykle ustępuje w ciągu 2 tygodni nieprzerwanej terapii. W celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia tego zjawiska zaleca się rozpoczynanie leczenia od małych dawek.³

Drgawki

Stosowanie produktu Mozarin należy przerwać w przypadku pierwszorazowego wystąpienia drgawek lub zwiększenia częstości drgawek u pacjentów z wcześniej rozpoznaną padaczką. Leków z grupy SSRI nie należy stosować u pacjentów z niekontrolowaną padaczką, natomiast pacjenci z padaczką kontrolowaną wymagają ścisłej obserwacji klinicznej.⁴

Mania i hipomania

U pacjentów z manią lub hipomanią w wywiadzie leki z grupy SSRI należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności. Podawanie escytalopramu musi zostać przerwane niezwłocznie po wystąpieniu u pacjenta fazy maniakalnej.⁵

Cukrzyca

Stosowanie produktu Mozarin u pacjentów z cukrzycą może prowadzić do zaburzenia kontroli glikemii, manifestującego się zarówno hipoglikemią, jak i hiperglikemią. W takiej sytuacji może zaistnieć konieczność modyfikacji dawkowania insuliny i/lub doustnych leków hipoglikemizujących.⁶

Ryzyko samobójstwa i pogorszenia stanu klinicznego

Depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem występowania myśli samobójczych, samouszkodzenia oraz prób samobójczych. Ryzyko to utrzymuje się do momentu uzyskania znaczącej poprawy klinicznej. Ze względu na to, że poprawa może nie nastąpić w pierwszych tygodniach leczenia lub nawet później, pacjenci wymagają ścisłej obserwacji aż do czasu jej uzyskania. Z doświadczenia klinicznego wynika, że ryzyko samobójstwa może być dodatkowo zwiększone we wczesnym okresie uzyskiwania poprawy.⁷

Również inne zaburzenia psychiczne, w których przepisywany jest escytalopram, mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zachowań samobójczych. Ponadto, zaburzenia te często współwystępują z dużymi zaburzeniami depresyjnymi. Dlatego podczas leczenia pacjentów z innymi zaburzeniami psychicznymi należy zachować takie same środki ostrożności, jak w przypadku leczenia dużych zaburzeń depresyjnych.⁸

Szczególnie uważnej obserwacji wymagają pacjenci z historią zdarzeń związanych z samobójstwem lub wykazujący znaczne nasilenie myśli samobójczych przed rozpoczęciem leczenia. Metaanalizy kontrolowanych placebo badań klinicznych leków przeciwdepresyjnych u dorosłych pacjentów poniżej 25 roku życia z zaburzeniami psychicznymi wykazały zwiększone ryzyko zachowań samobójczych w porównaniu do pacjentów przyjmujących placebo.⁹

Terapii produktem Mozarin powinna towarzyszyć ścisła obserwacja pacjentów, szczególnie tych z grupy wysokiego ryzyka, zwłaszcza we wczesnym okresie leczenia i po zmianach dawkowania. Pacjenci i ich opiekunowie powinni zostać poinformowani o konieczności monitorowania każdego pogorszenia stanu klinicznego, pojawienia się myśli i zachowań samobójczych oraz nietypowych zmian w zachowaniu, a także o potrzebie natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku wystąpienia takich objawów.¹⁰

Akatyzja i niepokój psychoruchowy

Stosowanie leków z grupy SSRI/SNRI może prowadzić do rozwoju akatyzji, charakteryzującej się subiektywnym, nieprzyjemnym odczuwaniem niepokoju ruchowego, któremu często towarzyszy niemożność stania lub siedzenia w bezruchu. Wystąpienie tych objawów jest najbardziej prawdopodobne w pierwszych tygodniach leczenia. U pacjentów, u których wystąpią takie objawy, zwiększanie dawki może być szkodliwe.¹¹

Hiponatremia

Podczas leczenia lekami z grupy SSRI rzadko informowano o hiponatremii, prawdopodobnie wywołanej przez zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH). Objaw ten zwykle ustępuje po zakończeniu leczenia. Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie escytalopramu u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku, pacjenci z marskością wątroby lub pacjenci równocześnie przyjmujący leki mogące powodować hiponatremię.¹²

Krwawienia

U pacjentów przyjmujących leki z grupy SSRI raportowano nieprawidłowe krwawienia w obrębie skóry pod postacią wybroczyn lub plamicy. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących równocześnie:

• doustne leki przeciwzakrzepowe
• leki wpływające na czynność płytek krwi (np. atypowe leki przeciwpsychotyczne, pochodne fenotiazyny, większość trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, kwas acetylosalicylowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, tyklopidynę, dipirydamol)
• u pacjentów z rozpoznaną wcześniej skłonnością do krwawień

¹³

Należy mieć na uwadze, że leki z grupy SSRI/SNRI mogą zwiększać ryzyko krwotoku poporodowego.¹⁴

Leczenie elektrowstrząsami

Doświadczenie kliniczne w jednoczesnym stosowaniu leków z grupy SSRI i terapii elektrowstrząsami jest ograniczone, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności.¹⁵

Zespół serotoninowy

Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z lekami o działaniu serotoninergicznym, takimi jak sumatryptan lub inne tryptany oraz opioidy. W rzadkich przypadkach informowano o wystąpieniu zespołu serotoninowego u pacjentów przyjmujących leki z grupy SSRI jednocześnie z lekami o działaniu serotoninergicznym.¹⁶

Na rozwój zespołu serotoninowego wskazuje jednoczesne wystąpienie następujących objawów:

• zmiany stanu psychicznego (np. pobudzenie)
• zaburzenia nerwowo-mięśniowe (np. drżenie, drgawki kloniczne mięśni)
• niestabilność autonomiczna (np. hipertermia)
• objawy dotyczące układu pokarmowego

W przypadku rozpoznania tego zespołu objawów należy natychmiast przerwać podawanie escytalopramu i innych leków serotoninergicznych oraz wdrożyć leczenie objawowe.¹⁷

Ziele dziurawca

Jednoczesne stosowanie produktu Mozarin i preparatów zawierających ziele dziurawca (Hypericum perforatum) może prowadzić do zwiększonej częstości występowania działań niepożądanych.¹⁸

Objawy z odstawienia występujące podczas kończenia leczenia

Po zakończeniu leczenia escytalopramem często występują objawy z odstawienia, szczególnie jeśli terapia została przerwana nagle. W badaniach klinicznych objawy te obserwowano u 25% pacjentów leczonych escytalopramem i 15% pacjentów przyjmujących placebo.¹⁹

Ryzyko wystąpienia objawów z odstawienia zależy od kilku czynników, w tym czasu trwania leczenia, dawki leku oraz szybkości zmniejszania dawki. Najczęściej zgłaszane reakcje z odstawienia to:

• zawroty głowy
• zaburzenia czucia (parestezje i wrażenie porażenia prądem elektrycznym)
• zaburzenia snu (bezsenność i wyraziste sny)
• pobudzenie lub lęk
• nudności i/lub wymioty
• drżenie
• splątanie
• nadmierne pocenie się
• bóle głowy
• biegunka
• kołatanie serca
• chwiejność emocjonalna
• drażliwość
• zaburzenia widzenia

²⁰

Na ogół objawy te mają nasilenie łagodne do umiarkowanego, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie. Objawy występują zwykle w pierwszych dniach po zakończeniu leczenia, choć istnieją bardzo rzadkie doniesienia o ich pojawieniu się także u pacjentów, którzy przypadkowo pominęli dawkę leku. Zwykle objawy te ustępują samoistnie, zazwyczaj w ciągu 2 tygodni, choć u niektórych osób mogą utrzymywać się dłużej (2-3 miesiące lub dłużej).²¹

Z powyższych powodów, kończąc leczenie produktem Mozarin, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przez okres kilku tygodni lub miesięcy, w zależności od reakcji pacjenta.²²

Choroba niedokrwienna serca

Ze względu na ograniczone doświadczenie kliniczne zaleca się ostrożność podczas stosowania escytalopramu u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca.²³

Wydłużenie odstępu QT

Stwierdzono, że escytalopram powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu QT. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych, w tym zaburzenia typu torsade de pointes, głównie u:

• pacjentów płci żeńskiej
• osób z hipokaliemią
• pacjentów z już istniejącym wydłużeniem odstępu QT
• pacjentów z innymi chorobami serca

²⁴

Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów z:

• istotną bradykardią
• niewyrównaną niewydolnością serca
• niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego

²⁵

Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, zwiększają ryzyko złośliwych zaburzeń rytmu serca i powinny zostać skorygowane przed rozpoczęciem leczenia escytalopramem.²⁶

W przypadku leczenia pacjentów ze stabilną chorobą serca należy rozważyć wykonanie badania EKG przed rozpoczęciem terapii. Jeśli podczas stosowania escytalopramu wystąpią objawy zaburzeń rytmu serca, należy przerwać podawanie leku i przeprowadzić badanie EKG.²⁷

Jaskra z zamkniętym kątem przesączania

Leki z grupy SSRI, w tym escytalopram, mogą wpływać na wielkość źrenicy oka, powodując jej rozszerzenie. To działanie mydriazyjne może prowadzić do zwężenia kąta oka i skutkować zwiększeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz jaskrą z zamkniętym kątem przesączania, szczególnie u pacjentów predysponowanych. Escytalopram należy stosować ostrożnie u pacjentów z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania lub z jaskrą w wywiadzie.²⁸

Zaburzenia czynności seksualnych

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) mogą powodować wystąpienie objawów zaburzeń czynności seksualnych. Zgłaszano przypadki długotrwałych zaburzeń czynności seksualnych, w których objawy utrzymywały się pomimo przerwania stosowania SSRI i/lub SNRI.²⁹

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Mozarin zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu”.³⁰