CYP3A4
CYP3A4 to najważniejszy izoenzym cytochromu P450, odpowiedzialny za metabolizm około 50% stosowanych obecnie leków. Jest głównie zlokalizowany w wątrobie oraz błonie śluzowej jelita cienkiego, gdzie uczestniczy w pierwszej fazie biotransformacji ksenobiotyków.
Aktywność CYP3A4 charakteryzuje się dużą zmiennością międzyosobniczą, co wpływa na indywidualne różnice w metabolizmie leków. Czynniki takie jak polimorfizmy genetyczne, wiek, płeć, choroby wątroby oraz interakcje lekowe mogą znacząco modyfikować funkcję tego enzymu, prowadząc do zmian w stężeniach leków w osoczu.
Szczególnie istotne w praktyce klinicznej są interakcje lekowe na poziomie CYP3A4. Inhibitory enzymu (np. ketokonazol, erytromycyna, sok grejpfrutowy) mogą prowadzić do zwiększenia stężenia substratów i nasilenia działań niepożądanych, podczas gdy induktory (np. ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca) obniżają stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, zmniejszając ich skuteczność terapeutyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Omeprazole Genoptim 40 mg
Omeprazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez modulację pH żołądka oraz wpływ na enzymy CYP2C19 i CYP3A4. Zmiana pH może znacząco obniżać lub zwiększać wchłanianie leków takich jak nelfinawir (zmniejszenie ekspozycji o 40% i metabolitu M8 o 75-90%), atazanawir (zmniejszenie ekspozycji o 30-75%), ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol oraz erlotynib, co może prowadzić do obniżenia ich skuteczności klinicznej. Omeprazol hamuje również metabolizm klopidogrelu, redukując jego aktywny metabolit o 46% i zmniejszając hamowanie agregacji płytek o 16%, co stanowi istotne ryzyko kliniczne i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Ponadto, omeprazol wpływa na farmakokinetykę leków takich jak takrolimus, metotreksat, diazepam, fenytoina, warfaryna, digoksyna oraz cylostazol, co wymaga monitorowania stężeń i dostosowania dawek, zwłaszcza w przypadku metotreksatu w dużych dawkach oraz u pacjentów w podeszłym wieku przy stosowaniu digoksyny.
agregacja płytek krwi, antagonista witaminy K, atazanawir, choroba wrzodowa, cylostazol, CYP2C19, CYP3A4, czynność nerek, diazepam, digoksyna, dziurawiec, erlotynib, fenytoina, HIV, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczy, leki przeciwwirusowe, metotreksat, nelfinawir, omeprazol, parametry krzepnięcia, pH żołądka, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, terapia przeciwnowotworowa, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Silodosin Accord 4 mg
Sylodosyna, dostępna w kapsułkach twardych w dawkach 4 mg i 8 mg, wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek od 0,1 mg do 48 mg/dobę, z szybkim osiągnięciem stanu stacjonarnego (3 dni dla sylodosyny, 5 dni dla glukuronidu sylodosyny). Po podaniu doustnym 8 mg raz na dobę, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi średnio 87 ± 51 ng/ml, osiągane po około 2,5 godziny (tmax), a pole pod krzywą (AUC) wynosi 433 ± 286 ng·h/ml. Sylodosyna charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (96,6%) i niewielką objętością dystrybucji (0,81 l/kg). Metabolizm zachodzi głównie przez glukuronidację (UGT2B7), utlenianie (CYP3A4) oraz dehydrogenazy alkoholową i aldehydową, a główny metabolit – glukuronid sylodosyny (KMD-3213G) – osiąga stężenia około trzykrotnie wyższe niż substancja macierzysta i wykazuje dłuższy okres półtrwania (~24 h). Eliminacja odbywa się głównie z kałem (54,9%) i moczem (33,5%), a okres półtrwania sylodosyny wynosi około 11 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Spożycie pokarmu zmniejsza Cmax o około 30% i wydłuża tmax o około 1 godzinę, nie wpływając istotnie na AUC.
AUC, Cmax, CYP3A4, dehydrogenaza alkoholowa, dostępność biologiczna, ekspozycja na lek, encefalopatia wątrobowa, farmakokinetyka liniowa, glukuronid sylodosyny, glukuronidacja, klirens ogólnoustrojowy, koniugat glukuronidowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, procesy utleniania, stan stacjonarny, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wodobrzusze, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Controloc 40 mg
Pantoprazol, jako silny inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę wielu leków poprzez podwyższenie pH żołądka oraz metabolizm w wątrobie za pośrednictwem enzymów CYP2C19 i CYP3A4. Szczególnie istotne są interakcje z lekami, których biodostępność zależy od kwaśnego środowiska żołądka, takimi jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (np. atazanawir), gdzie jednoczesne stosowanie może prowadzić do znacznego zmniejszenia ich wchłaniania i skuteczności terapeutycznej. W przypadku inhibitorów proteazy HIV zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz monitorowanie miana wirusa. Ponadto, pantoprazol może zwiększać stężenie metotreksatu przy dużych dawkach (np. 300 mg), co wymaga rozważenia czasowego przerwania jego stosowania. U pacjentów przyjmujących kumaryny (warfaryna, fenprokumon) obserwowano możliwe zwiększenie INR i czasu protrombinowego, co wskazuje na konieczność monitorowania tych parametrów w trakcie terapii.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczy, choroba refluksowa, choroba wrzodowa, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, czas protrombinowy, diazepam, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, fluwoksamina, glibenklamid, induktor enzymu, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas solny, lewonorgestrel, łuszczyca, metotreksat, metronidazol, nifedypina, pochodna kumaryny, pozakonazol, ryfampicyna, tetrahydrokannabinol, warfaryna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Actigra 25 mg
Syldenafil, substancja czynna leków Actigra (25 mg) i Actigra Forte (50 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w surowicy (Cmax) w czasie 30-120 minut (średnio 60 minut) na czczo. Biodostępność wynosi średnio 41% (zakres 25-63%), z istotną zmiennością międzyosobniczą. Wpływ posiłku opóźnia tmax o około 60 minut i redukuje Cmax o 29%. Objętość dystrybucji (Vd) wynosi około 105 l, co wskazuje na intensywne przenikanie do tkanek. Syldenafil i jego główny metabolit N-demetylo wiążą się z białkami osocza w 96%, a metabolit wykazuje 50% aktywności względem PDE5 w porównaniu do substancji macierzystej. Okres półtrwania syldenafilu wynosi 3-5 godzin, a metabolitu około 4 godziny. Klirens całkowity syldenafilu to 41 l/godz., a eliminacja odbywa się głównie z kałem (około 80% dawki) i w mniejszym stopniu z moczem (około 13%).
Actigra, AUC, biodostępność, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, enzymy mikrosomalne wątroby, fosfodiesteraza typu 5, izoenzym CYP2C9, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens syldenafilu, marskość wątroby, okres półtrwania, PDE5, pole pod krzywą stężenia, stężenie w surowicy, syldenafil, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Interakcje leku – Stomezul 20 mg
Ezomeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę wielu leków poprzez zmianę pH soku żołądkowego oraz hamowanie enzymu CYP2C19. Klinicznie istotne interakcje obejmują m.in. zmniejszenie ekspozycji na inhibitory proteaz HIV, takie jak atazanawir (redukcja AUC, Cmax i Cmin o około 75%) oraz nelfinawir (zmniejszenie AUC, Cmax i Cmin o 36-39%, a metabolitu M8 o 75-92%), co skutkuje przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Ezomeprazol zmniejsza także aktywację klopidogrelu, redukując ekspozycję na jego aktywny metabolit o 40% i maksymalne zahamowanie agregacji płytek o 14%, co może osłabiać działanie przeciwpłytkowe. Ponadto, ezomeprazol zwiększa biodostępność digoksyny o około 10% (do 30% u niektórych pacjentów), co wymaga monitorowania stężenia szczególnie u osób starszych. Wpływ na metabolizm leków metabolizowanych przez CYP2C19, takich jak diazepam (zmniejszenie klirensu o 45%), fenytoina (wzrost minimalnych stężeń o 13%) czy warfaryna (możliwe zwiększenie INR), podkreśla konieczność kontroli terapeutycznej podczas terapii.
agregacja płytek krwi, amoksycylina, atazanawir, biodostępność digoksyny, chinidyna, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa, cylostazol, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, cyzapryd, darunawir, działanie przeciwpłytkowe, ezomeprazol, fenytoina, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, klarytromycyna, klirens diazepamu, klirens kreatyniny, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lopinawir, metotreksat, naproksen, nelfinawir, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odstęp QTc, omeprazol, pH soku żołądkowego, pochodna kumaryny, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, takrolimus, warfaryna, wartość INR, worykonazol, zapalenie błony śluzowej żołądka, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Egidon 30 mg
Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Wśród najważniejszych interakcji farmakodynamicznych należy zwrócić uwagę na zwiększenie INR o około 13% u pacjentów przyjmujących warfarynę (dawka etorykoksybu 120 mg/dobę), co wymaga ścisłego monitorowania czasu protrombinowego. NLPZ, w tym etorykoksyb, mogą osłabiać działanie leków moczopędnych, inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II, szczególnie u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek, zwiększając ryzyko ostrej niewydolności nerek. Etorykoksyb w dawce 120 mg nie wpływa na działanie antyagregacyjne małych dawek kwasu acetylosalicylowego (81 mg/dobę), jednak jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego. Ponadto, interakcje z cyklosporyną i takrolimusem mogą nasilać nefrotoksyczność, a NLPZ zmniejszają wydalanie litu, co wymaga monitorowania stężenia litu w osoczu.
antagonista receptora angiotensyny II, ciśnienie tętnicze krwi, cyklosporyna, CYP3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie antyagregacyjne, działanie hepatotoksyczne, działanie nefrotoksyczne, etorykoksyb, etynyloestradiol, hormonalna terapia zastępcza, incydent zakrzepowy, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, izoenzym SULT1E1, ketokonazol, klirens nerkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, lit, metotreksat, mikonazol, minoksydyl, nadciśnienie tętnicze, niesprzężony estrogen, niewydolność nerek, NLPZ, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, prednizolon, prednizon, reumatoidalne zapalenie stawów, ryfampicyna, salbutamol doustny, skoniugowany estrogen, sulfotransferaza, takrolimus, upośledzenie czynności nerek, uszkodzenie błony śluzowej, warfaryna, worykonazol - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sademlip 50 mg + 850 mg
Produkt leczniczy Sademlip, zawierający sytagliptynę (100 mg) i metforminę chlorowodorek, wykazuje biorównoważność w stosunku do jednoczesnego podawania obu substancji w oddzielnych tabletkach. Sytagliptyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Cₘₐₓ 950 nM w 1-4 h, AUC 8,52 μM•h), wysoką biodostępnością około 87% oraz brakiem wpływu posiłku na farmakokinetykę. Lek wykazuje znaczną dystrybucję (Vd ok. 198 l), niskie wiązanie z białkami osocza (38%) i jest eliminowany głównie przez nerki w postaci niezmienionej (79% z moczem). Okres półtrwania wynosi około 12,4 h, a klirens nerkowy to około 350 ml/min, z eliminacją przez aktywne wydzielanie kanalikowe, m.in. z udziałem transportera hOAT-3 i glikoproteiny p. Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnej indukcji lub inhibicji enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Farmakokinetyka jest podobna u zdrowych i chorych na cukrzycę typu 2, a u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥ 45 ml/min) wzrost AUC jest nieistotny klinicznie i nie wymaga modyfikacji dawki.
biodostępność bezwzględna, CYP2C8, CYP3A4, dipeptydylopeptydaza 4, glikoproteina p, klirens nerkowy, metforminy chlorowodorek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania eliminacji, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, stężenie w stanie stacjonarnym, sytagliptyna z metforminą, transporter anionów organicznych-3, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Dutrys 0,5 mg
Dutasteryd w dawce 0,5 mg, metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tych izoenzymów. Szczególnie silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir, indynawir, nefazodon, itrakonazol i doustny ketokonazol, mogą znacząco zwiększać stężenie dutasterydu w surowicy, co potencjalnie prowadzi do nasilenia działań niepożądanych i wydłużenia czasu do osiągnięcia stanu stacjonarnego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 i P-glikoproteiny, np. werapamil i diltiazem, podnoszą stężenie dutasterydu o 1,6-1,8 raza. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie pacjenta i rozważenie zmniejszenia częstości podawania dutasterydu w przypadku działań niepożądanych. Dutasteryd nie wpływa natomiast na farmakokinetykę warfaryny, digoksyny, tamsulozyny i terazosyny, co umożliwia bezpieczne łączenie tych leków w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Ponadto, cholestyramina nie zaburza wchłaniania ani metabolizmu dutasterydu, co potwierdza brak konieczności modyfikacji dawkowania przy jednoczesnym stosowaniu.
alfa-bloker, badanie farmakokinetyczne, blokada 5-alfa reduktazy, cholestyramina, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, digoksyna, diltiazem, doustny antykoagulant, dutasteryd, działanie niepożądane, farmakokinetyka dutasterydu, glikol propylenowy, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, ketokonazol, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek przeciwzakrzepowy, nefazodon, przerost gruczołu krokowego, PSA, rak gruczołu krokowego, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, stan stacjonarny, swoisty antygen sterczowy, tamsulozyna, terazosyna, warfaryna, werapamil - Leksykon substancji czynnych
Laktoza – Interakcje
Laktoza, jako substancja pomocnicza obecna w wielu produktach leczniczych (m.in. tapentadol – Adoben, dazatynib – Dasatinib Krka/Sandoz, dihydrokodeina – DHC Continus, glimepiryd – Glibetic, etorykoksyb – Kostarox/Xaleba, pregabalina – Pregabalin Reddy, kwetiapina – Questax, rozuwastatyna – Rosuvastatin MSN), może wpływać na farmakokinetykę i farmakodynamikę leków, zwłaszcza tych oddziałujących na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Interakcje z alkoholem są szczególnie istotne, gdyż alkohol nasila depresyjne działanie na OUN, co może prowadzić do nasilenia działania uspokajającego, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu. W przypadku glimepirydu obserwuje się nieprzewidywalne wahania stężenia glukozy we krwi, a w przypadku dazatynibu metabolizm leku może być zmieniony przez leki zobojętniające, co wymaga podawania ich z co najmniej 2-godzinnym odstępem. Ponadto, etorykoksyb w połączeniu z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zwiększa ekspozycję na etynyloestradiol o 26-60%, co podnosi ryzyko działań niepożądanych, a jednoczesne stosowanie z warfaryną zwiększa INR o około 13%, wymagając monitorowania.
CYP3A4, cytochrom P450, dazatynib, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dihydrokodeina, doustne środki antykoncepcyjne, enzymy wątrobowe, etorykoksyb, etynyloestradiol, glimepiryd, hormonalna terapia zastępcza, INR, interakcje hormonalne, interakcje lekowe, kwetiapina, laktoza jednowodna, lek opioidowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zobojętniający, leki przeciwzakrzepowe, niewydolność oddechowa, ośrodkowy układ nerwowy, pregabalina, rozuwastatyna, tapentadol, warfaryna - Leksykon substancji czynnych
Zaleplon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zaleplon, stosowany jako lek nasenny, wiąże się z ryzykiem wystąpienia złożonych zachowań w stanie niepełnej świadomości, takich jak prowadzenie pojazdów w półśnie („sleep-driving”), które mogą wystąpić nawet przy dawkach terapeutycznych. Ryzyko to wzrasta znacząco przy jednoczesnym spożyciu alkoholu, łączeniu z innymi lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy oraz przy przekraczaniu maksymalnej zalecanej dawki. Charakterystyczna jest amnezja wsteczna dotycząca tych zdarzeń. W przypadku wystąpienia takich zachowań zaleca się natychmiastowe przerwanie terapii. Ponadto, opisano inne złożone zachowania w stanie niepełnej świadomości, takie jak przygotowywanie posiłków, rozmowy telefoniczne czy aktywność seksualna, które również przebiegają z amnezją.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mucosolvan inhalacje 15 mg/2 ml
Ambroksol chlorowodorek, substancja czynna Mucosolvan inhalacje (15 mg/2 ml), charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z doustnych postaci o natychmiastowym uwalnianiu, z liniową zależnością od dawki w zakresie terapeutycznym. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 1-2,5 godziny (postać natychmiastowego uwalniania) lub średnio po 6,5 godziny (postać o opóźnionym uwalnianiu). Całkowita biodostępność po podaniu tabletki 30 mg wynosi 79%, a kapsułki o opóźnionym uwalnianiu wykazują względną dostępność biologiczną na poziomie 95% względem dawki 60 mg podawanej w dwóch dawkach po 30 mg. Posiłki nie wpływają na biodostępność, a wielokrotne podanie nie powoduje kumulacji leku u zdrowych osób.
ambroksolu chlorowodorek, biodostępność, CYP3A4, dostępność biologiczna, dystrybucja do tkanek, efekt pierwszego przejścia, glukuronidacja, klirens całkowity, klirens nerkowy, kwas dibromoantranilowy, mikrosomy wątroby, natychmiastowe uwalnianie, nebulizacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, opóźnione uwalnianie, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Dexilant 30 mg
Deksalanzoprazol, jako inhibitor pompy protonowej metabolizowany głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Inhibitory CYP2C19 (np. fluwoksamina) zwiększają ekspozycję na lek, co wymaga monitorowania działań niepożądanych, natomiast induktory CYP2C19 i CYP3A4 (ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie dekslanzoprazolu, zmniejszając skuteczność terapii. Biodostępność leku obniżają także sukralfat i leki zobojętniające kwas, dlatego zaleca się przyjmowanie dekslanzoprazolu co najmniej 1 godzinę po tych preparatach. Ponadto, podwyższenie pH żołądka przez dekslanzoprazol istotnie wpływa na wchłanianie leków takich jak inhibitory proteazy HIV (atazanawir, nelfinawir), ketokonazol, itrakonazol i erlotynib, co może prowadzić do ich subterapeutycznych stężeń i wymaga unikania jednoczesnego stosowania. W przypadku digoksyny i takrolimusu konieczne jest monitorowanie stężeń w osoczu z uwagi na ryzyko ich zwiększenia, natomiast u pacjentów leczonych warfaryną zaleca się kontrolę INR i czasu protrombinowego ze względu na możliwe ich wydłużenie.
atazanawir, choroba refluksowa przełyku, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dekslanzoprazol, diazepam, digoksyna, dysfagia, dziurawiec, erlotynib, fenytoina, fluwoksamina, glikoproteina p, hydroksymetotreksat, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, ketokonazol, klopidogrel, lek zobojętniający, metotreksat, nelfinawir, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ryfampicyna, sukralfat, takrolimus, teofilina, warfaryna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zocor 80 80 mg
Symwastatyna jest podawana w formie nieaktywnego laktonu, który w organizmie ulega hydrolizie do aktywnego metabolitu – beta-hydroksykwasu, silnego inhibitora reduktazy HMG-CoA. Lek stosowany jest doustnie w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg lub 80 mg, wykazuje dobre wchłanianie z przewodu pokarmowego oraz znaczący efekt pierwszego przejścia w wątrobie, gdzie zachodzi aktywacja i miejsce działania. Biodostępność aktywnego metabolitu jest niska (<5%), a maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 1-2 godzinach. Symwastatyna i jej metabolity wiążą się silnie z białkami osocza (>95%), a eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (60% dawki) i nerki (13% dawki). Okres półtrwania beta-hydroksykwasu po podaniu dożylnym wynosi około 1,9 godziny. Lek jest substratem enzymu CYP3A4 oraz transporterów OATP1B1 i BCRP, co ma istotne znaczenie dla interakcji lekowych i dystrybucji.
BCRP, beta-hydroksykwas, białka osocza, biodostępność, biosynteza cholesterolu, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, gen SLCO1B1, hipercholesterolemia, interakcja lekowa, kwas symwastatyny, lakton, OATP1B1, okres półtrwania, przewód pokarmowy, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, statyna, stężenie maksymalne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sunitinib Glenmark 50 mg
Sunitynib wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 25-100 mg, z kumulacją stężenia leku 3-4-krotną oraz metabolitu dezetylosunitynibu 7-10-krotną przy wielokrotnym podawaniu. Stan równowagi osiągany jest po 10-14 dniach, a łączne stężenie osoczowe sunitynibu i metabolitu wynosi 62,9-101 ng/ml, co odpowiada wartościom hamującym fosforylację receptorów i wzrost guzów. Lek jest wolno wchłaniany (tmax 6-12 h), wiąże się silnie z białkami osocza (95% sunitynib, 90% metabolit), a jego objętość dystrybucji wynosi 2230 l. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów lub induktorów tego enzymu. Wydalanie następuje głównie z kałem (61%) i w mniejszym stopniu z moczem (16%), a okres półtrwania sunitynibu i metabolitu wynosi odpowiednio 40-60 h i 80-110 h.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, AUC, BCRP, Cmax, CYP3A4, dezetylosunitynib, eliminacja leku, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka sunitynibu, fosforylacja receptorów, GIST, inhibitor izoenzymu, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens sunitynibu, maksymalna tolerowana dawka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, powierzchnia ciała, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, schyłkowa niewydolność nerek, stała Ki, substrat BCRP, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie sunitynibu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Lekoklar 125 mg/5 ml
Klarytromycyna, jako inhibitor izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do istotnych klinicznie działań niepożądanych. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z lekami takimi jak astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd, terfenadyna, ergotamina, dihydroergotamina, doustny midazolam oraz lowastatyna i symwastatyna, ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT, zaburzeń rytmu serca (w tym torsade de pointes), ostrego zatrucia sporyszem, depresji oddechowej oraz miopatii i rabdomiolizy. W badaniu klinicznym wykazano, że klarytromycyna zwiększa AUC midazolamu 7-krotnie, co znacząco potęguje jego działanie sedatywne. W przypadku statyn metabolizowanych przez CYP3A4 zaleca się czasowe odstawienie lowastatyny lub symwastatyny, stosowanie najmniejszej dawki lub zamianę na statynę niezależną od CYP3A4 (np. fluwastatynę) oraz ścisłe monitorowanie pacjenta pod kątem objawów miopatii.
antybiotyk makrolidowy, CYP3A4, cytochrom P450, częstoskurcz komorowy, depresja oddechowa, działania niepożądane, farmakokinetyka, inhibitory reduktazy HMG-CoA, migotanie komór, miopatia, niedokrwienie kończyn, ośrodkowy układ nerwowy, rabdomioliza, skurcz naczyń krwionośnych, sporysz, statyny, torsade de pointes, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, zatrucie sporyszem - Leksykon leków
Interakcje leku – Sumilar 10 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Sumilar, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Jednoczesne stosowanie ramiprylu z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Przeciwwskazane jest stosowanie ramiprylu z sakubitrylem/walsartanem oraz podczas leczenia pozaustrojowego z użyciem błon poliakrylonitrylowych ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego i reakcji rzekomoanafilaktycznych. Ramipryl może nasilać hiperkaliemię w połączeniu z lekami oszczędzającymi potas, cyklosporyną, takrolimusem oraz innymi substancjami podnoszącymi stężenie potasu. Ponadto, inhibitory ACE mogą zwiększać toksyczność litu oraz nasilać działanie hipoglikemizujące insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych. NLPZ i kwas acetylosalicylowy mogą osłabiać efekt hipotensyjny i pogarszać funkcję nerek.
alfuzosyna, aliskiren, allopurynol, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, baklofen, blokada układu RAA, błona dializacyjna, cyklosporyna, CYP3A4, cytostatyk, dantrolen, digoksyna, diltiazem, doksazosyna, działanie hipoglikemizujące, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane, erytromycyna, heparyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy, klarytromycyna, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, leczenie pozaustrojowe, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek obniżający ciśnienie krwi, lek przeciwcukrzycowy, lek znieczulający, makrolid, migotanie komór, niedociśnienie, niedociśnienie objawowe, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, ostra niewydolność nerek, prazosyna, prokainamid, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ryfampicyna, sakubitryl walsartan, sól litu, symwastatyna, takrolimus, tamsulozyna, terazosyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, werapamil, wildagliptyna, zaburzenie czynności nerek, zapaść krążeniowa, zawroty głowy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Sademlip 50 mg + 1000 mg
Preparat Sademlip, łączący sytagliptynę (50 mg 2x/dobę) i metforminę (1000 mg 2x/dobę), nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych między składnikami u pacjentów z cukrzycą typu 2. Jednakże, ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie alkoholu oraz jodowych środków kontrastowych – w tym przypadku terapię należy przerwać na co najmniej 48 godzin i potwierdzić stabilną czynność nerek przed wznowieniem. Leki potencjalnie pogarszające czynność nerek (NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, diuretyki pętlowe) oraz inhibitory transporterów OCT2 i MATE (np. ranolazyna, wandetanib) mogą zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek i glikemii oraz ewentualnej korekty dawki.
agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, antagoniści receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, cymetydyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, diuretyk, dolutegrawir, glikokortykosteroid, glikoproteina p, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, inhibitor transportera kationów organicznych, inhibitor transportera usuwania wielu leków, inhibitory cyklooksygenazy, inhibitory konwertazy angiotensyny, itrakonazol, jodowe środki kontrastowe, ketokonazol, klarytromycyna, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, metformina chlorowodorek, niedożywienie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, probenecyd, ranolazyna, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, wandetanib