Charakterystyka farmakokinetyczna tadalafilu

Tadalafil, substancja czynna leku Tadalafil SUN, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego działanie terapeutyczne i sposób dawkowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tego związku z uwzględnieniem procesów, jakim podlega w organizmie.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym tadalafil ulega szybkiemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu krwi (Cmax) jest osiągane średnio po upływie 2 godzin od momentu przyjęcia leku. Warto zaznaczyć, że bezwzględna dostępność biologiczna tadalafilu po podaniu doustnym nie została precyzyjnie określona.²

Istotną cechą tadalafilu jest jego niezależność od posiłków – obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym nie wpływa na szybkość oraz stopień wchłaniania substancji czynnej. Dzięki temu lek może być przyjmowany bez względu na porę posiłku. Podobnie pora dnia (rano czy wieczorem) nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na parametry wchłaniania tadalafilu.³

Dystrybucja

Po wchłonięciu tadalafil jest dystrybuowany w tkankach organizmu. Średnia objętość dystrybucji wynosi około 63 litrów, co świadczy o dobrym przenikaniu leku do tkanek. W stężeniach terapeutycznych tadalafil wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza – aż 94% leku występuje w formie związanej z białkami. Co istotne, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek stopień wiązania z białkami nie ulega zmianie.⁴

Przeprowadzone badania wykazały, że jedynie nieznaczna ilość podanej dawki leku (mniej niż 0,0005%) pojawia się w nasieniu u zdrowych osób, co ma znaczenie w kontekście oceny bezpieczeństwa stosowania leku.⁵

Metabolizm

Tadalafil podlega procesowi biotransformacji głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4 należącego do układu cytochromu P450. Głównym metabolitem występującym w krwioobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Należy podkreślić, że metabolit ten charakteryzuje się znacznie mniejszą aktywnością farmakologiczną – działa co najmniej 13 000 razy słabiej na fosfodiesterazę typu 5 (PDE5) niż macierzysty tadalafil. Przy stężeniach metabolitu obserwowanych w warunkach klinicznych uznaje się go za nieaktywny farmakologicznie.⁶

Wydalanie

U zdrowych osób tadalafil charakteryzuje się średnim klirensem po podaniu doustnym wynoszącym 2,5 l/godzinę. Średni okres półtrwania leku wynosi 17,5 godziny, co przekłada się na długotrwały efekt terapeutyczny. Tadalafil jest wydalany głównie w postaci nieaktywnych metabolitów, przede wszystkim z kałem (około 61% dawki), a w mniejszym stopniu z moczem (około 36% dawki).⁷

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka tadalafilu u zdrowych osób wykazuje liniowość w odniesieniu zarówno do dawki, jak i czasu. W zakresie dawek klinicznych od 2,5 do 20 mg ekspozycja na lek (mierzona jako AUC – pole pod krzywą stężenia w czasie) zwiększa się proporcjonalnie do zastosowanej dawki. Stan stacjonarny tadalafilu w osoczu osiągany jest w ciągu 5 dni przy schemacie dawkowania raz na dobę.⁸

Na podstawie analiz populacyjnych stwierdzono, że profil farmakokinetyczny tadalafilu u pacjentów z zaburzeniami erekcji jest podobny do profilu obserwowanego u osób bez tych zaburzeń.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku (65 lat lub starszych) obserwuje się zmniejszenie klirensu tadalafilu po podaniu doustnym w porównaniu z młodszymi osobami dorosłymi (19-45 lat). Skutkuje to zwiększeniem ekspozycji (AUC) o około 25%. Należy jednak podkreślić, że efekt ten nie jest uznawany za znaczący klinicznie i nie wymaga modyfikacji dawkowania leku u pacjentów w podeszłym wieku.¹⁰

Niewydolność nerek

W badaniach farmakologicznych po podaniu pojedynczej dawki tadalafilu (5-20 mg) u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek stwierdzono następujące zmiany farmakokinetyki:

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 51-80 ml/min) – ekspozycja (AUC) na tadalafil była dwukrotnie większa niż u zdrowych osób
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 31-50 ml/min) – również obserwowano dwukrotne zwiększenie ekspozycji
• U osób ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie – ekspozycja była dwukrotnie większa, a stężenie maksymalne (Cmax) było o 41% większe niż u osób zdrowych

Warto zaznaczyć, że hemodializa w nieistotnym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu z organizmu.¹¹

Niewydolność wątroby

Farmakokinetyka tadalafilu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby przedstawia się następująco:

• U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A i B w skali Child-Pugh) – po podaniu dawki 10 mg ekspozycja na tadalafil (AUC) jest porównywalna z ekspozycją u osób zdrowych
• W przypadku pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C w skali Child-Pugh) – dostępne są ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tadalafilu

Przy przepisywaniu leku Tadalafil SUN do stosowania raz na dobę u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka związanego z terapią. Należy również podkreślić, że brak jest danych dotyczących podawania tadalafilu w dawkach większych niż 10 mg u osób z zaburzeniami czynności wątroby.¹²

Pacjenci z cukrzycą

U pacjentów chorych na cukrzycę ekspozycja na tadalafil (AUC) była o około 19% mniejsza w porównaniu do osób zdrowych. Ta różnica w ekspozycji jest jednak niewielka i nie wymaga modyfikacji dawki leku u pacjentów diabetologicznych.¹³