Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje escytalopramu z innymi lekami mogą mieć podłoże zarówno farmakodynamiczne, jak i farmakokinetyczne. Ze względu na potencjalne ryzyko dla pacjenta, znajomość tych interakcji jest kluczowa w planowaniu skutecznej i bezpiecznej farmakoterapii z zastosowaniem escytalopramu¹.

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne zachodzą, gdy dwa lub więcej leków oddziałuje na te same receptory lub układy fizjologiczne, prowadząc do wzmocnienia lub osłabienia efektu terapeutycznego bądź nasilenia działań niepożądanych².

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Nieodwracalne, nieselektywne inhibitory MAO – stosowanie escytalopramu z tymi lekami jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji, w tym zespołu serotoninowego. Należy zachować odstęp minimum 14 dni po zaprzestaniu stosowania inhibitora MAO przed rozpoczęciem terapii escytalopramem oraz co najmniej 7 dni po odstawieniu escytalopramu przed włączeniem nieselektywnego inhibitora MAO³.

Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – łączne stosowanie z escytalopramem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Jeśli takie leczenie skojarzone jest konieczne, należy je rozpocząć od minimalnej zalecanej dawki, a pacjent musi pozostawać pod stałą kontrolą kliniczną⁴.

Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO-A (linezolid) – antybiotyk o właściwościach odwracalnego, nieselektywnego inhibitora MAO nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. W przypadku niezbędności takiego leczenia, należy stosować minimalne dawki pod ścisłą kontrolą kliniczną⁵.

Leki wydłużające odstęp QT – przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT ze względu na potencjalny efekt addytywny. Do takich leków należą:

• leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna)
• leki przeciwmalaryczne, szczególnie halofantryna
• niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)

⁶

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B (selegilina) – należy zachować ostrożność podczas łącznego stosowania escytalopramu z selegiliną ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Dotychczasowe dane wskazują, że selegilina w dawkach do 10 mg na dobę może być bezpiecznie stosowana z racemicznym cytalopramem⁷.

Leki o działaniu serotoninergicznym – jednoczesne stosowanie escytalopramu z innymi lekami o działaniu serotoninergicznym (np. tramadol, sumatryptan i inne tryptany) może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego⁸.

Leki obniżające próg drgawkowy – należy zachować ostrożność stosując escytalopram z innymi lekami, które mogą obniżać próg drgawkowy, takimi jak:

• leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)
• leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, tioksantenu i butyrofenonu)
• meflochina
• bupropion
• tramadol

⁹

Lit, tryptofan – podczas jednoczesnego stosowania tych substancji z lekami z grupy SSRI obserwowano nasilenie działania, dlatego takie połączenia wymagają zachowania szczególnej ostrożności¹⁰.

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – stosowanie preparatów ziołowych zawierających dziurawiec jednocześnie z escytalopramem może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych¹¹.

Leki przeciwzakrzepowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – escytalopram może wpływać na działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych. U pacjentów przyjmujących te leki należy dokładnie monitorować parametry krzepnięcia krwi w czasie włączania lub odstawiania escytalopramu. Jednoczesne stosowanie z NLPZ może zwiększać skłonność do krwawień¹².

Leki powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię – przy jednoczesnym stosowaniu innych produktów powodujących hipokaliemię lub hipomagnezemię należy zachować ostrożność, ponieważ zwiększa się wówczas ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii¹³.

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Escytalopram jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2C19, a w mniejszym stopniu także przez CYP3A4 i CYP2D6. Metabolizm głównego metabolitu (demetylowanego escytalopramu) jest częściowo katalizowany przez CYP2D6¹⁴.

Stosowanie escytalopramu z inhibitorami CYP2C19 może prowadzić do zwiększenia stężenia leku w osoczu:

• Omeprazol (30 mg raz na dobę) powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu
• Cymetydyna (400 mg dwa razy na dobę) – umiarkowanie silny inhibitor enzymów – powoduje zwiększenie stężenia escytalopramu o około 70%

¹⁵

Podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z inhibitorami CYP2C19 (np. omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) lub cymetydyną należy zachować ostrożność. Może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu na podstawie monitorowania działań niepożądanych¹⁶.

Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Ostrożność zalecana jest podczas podawania escytalopramu z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym, szczególnie tymi o wąskim wskaźniku terapeutycznym, takimi jak:

• flekainid, propafenon i metoprolol (stosowane w niewydolności serca)
• leki przeciwdepresyjne: dezypramina, klomipramina i nortryptylina
• leki przeciwpsychotyczne: rysperydon, tiorydazyna i haloperydol

¹⁷

Badania wykazały, że podawanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem prowadzi do dwukrotnego zwiększenia stężenia tych leków w osoczu. Escytalopram może również słabo hamować izoenzym CYP2C19, co wymaga ostrożności podczas stosowania z lekami metabolizowanymi przez ten izoenzym¹⁸.

Interakcje escytalopramu z alkoholem

Nie wykazano jednoznacznych interakcji farmakodynamicznych lub farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem. Oznacza to, że alkohol nie powinien bezpośrednio wpływać na stężenie escytalopramu we krwi ani escytalopram na stężenie alkoholu¹⁹.

Jednak, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane. Alkohol może nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do zwiększonego uspokojenia, zaburzeń koncentracji i funkcji psychomotorycznych²⁰.

Pacjentów należy szczególnie poinformować o potencjalnym zwiększonym ryzyku wystąpienia:

• nasilenia objawów sedacji
• zaburzeń koordynacji ruchowej
• obniżenia zdolności poznawczych
• wydłużenia czasu reakcji
• zaburzeń oceny sytuacji

Wystąpienie tych objawów może stwarzać zagrożenie szczególnie podczas prowadzenia pojazdów czy obsługi maszyn, dlatego pacjenci przyjmujący escytalopram powinni całkowicie powstrzymać się od spożywania alkoholu.

Tabela interakcji escytalopramu