Wprowadzenie do działań niepożądanych leku Escitalopram Genoptim

Escitalopram Genoptim (10 mg, 20 mg, tabletki powlekane) zawiera substancję czynną escytalopram w postaci szczawianu i należy do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Podczas leczenia escytalopramem należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne działania niepożądane, które mogą wystąpić u pacjentów. ¹

Warto zaznaczyć, że działania niepożądane związane ze stosowaniem escytalopramu występują z największą częstością w początkowym okresie terapii, szczególnie w pierwszym lub drugim tygodniu leczenia. Zazwyczaj nasilenie oraz częstość występowania tych objawów zmniejsza się w miarę kontynuowania terapii. ²

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane escytalopramu zostały skatalogowane zgodnie z klasyfikacją układów narządowych oraz częstością występowania na podstawie danych z kontrolowanych placebo badań klinicznych oraz spontanicznych zgłoszeń po wprowadzeniu leku do obrotu. Częstość występowania określono jako: bardzo często (>1/10), często (>1/100 do <1/10), niezbyt często (>1/1000 do <1/100), rzadko (>1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) lub częstość nieznana (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych). ³

Tabela działań niepożądanych według układów i narządów

Szczegółowe omówienie wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia kardiologiczne

Istotnym działaniem niepożądanym związanym z escytalopramem jest możliwość wystąpienia wydłużenia odstępu QT w elektrokardiogramie oraz związanych z tym komorowych zaburzeń rytmu serca, włącznie z zaburzeniami typu torsade de pointes. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano przypadki takich zaburzeń, szczególnie u kobiet, pacjentów z hipokaliemią oraz u osób z wcześniej występującym wydłużeniem odstępu QT lub innymi chorobami serca. ⁴

Zaburzenia dotyczące układu nerwowego

Najczęstszym działaniem niepożądanym dotyczącym układu nerwowego są bóle głowy, występujące bardzo często (>1/10). Często występują również bezsenność, senność, zawroty głowy, parestezje i drżenie. Szczególnie groźnym, choć rzadkim powikłaniem może być zespół serotoninowy, który jest stanem zagrażającym życiu i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. ⁵

Zaburzenia psychiczne

W zakresie zaburzeń psychicznych często obserwuje się niepokój, niepokój psychoruchowy, nietypowe sny oraz zmniejszenie popędu płciowego u obu płci, a u kobiet dodatkowo brak orgazmu. Niezbyt często występują bruksizm, pobudzenie, nerwowość, napady panicznego lęku i stany splątania. Na szczególną uwagę zasługują zaburzenia o nieznanej częstości występowania, takie jak mania, myśli samobójcze i zachowania samobójcze. ⁶

Zgłaszano występowanie myśli oraz zachowań samobójczych podczas terapii escytalopramem lub krótko po odstawieniu leku, co wymaga szczególnej uwagi lekarza i ścisłego monitorowania pacjenta w trakcie leczenia, zwłaszcza w jego początkowej fazie. ⁷

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Nudności są bardzo częstym działaniem niepożądanym dotyczącym układu pokarmowego podczas terapii escytalopramem. Często występują również biegunka, zaparcia, wymioty oraz suchość w jamie ustnej. Niezbyt często obserwuje się krwawienia z przewodu pokarmowego, w tym krwawienia z odbytnicy. ⁸

Zwiększone ryzyko złamań

Badania epidemiologiczne wykazały, że stosowanie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), do których należy escytalopram, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem złamań kości. Ryzyko to jest szczególnie istotne u pacjentów w wieku 50 lat i starszych. Mechanizm powodujący zwiększone ryzyko złamań nie został dotychczas w pełni wyjaśniony. ⁹

Reakcje odstawienia po przerwaniu terapii

Odstawienie leków z grupy SSRI, w tym escytalopramu, szczególnie gdy jest nagłe, często prowadzi do zespołu odstawienia charakteryzującego się szeregiem objawów. Najczęściej zgłaszane reakcje odstawienia obejmują:

• Zawroty głowy – jeden z najczęstszych objawów odstawienia
• Zaburzenia czuciowe – w tym parestezje i wrażenie porażenia prądem elektrycznym
• Zaburzenia snu – mogą objawiać się bezsennością lub wyrazistymi snami
• Pobudzenie lub niepokój – często towarzyszy innym objawom odstawienia
• Nudności i/lub wymioty – mogą znacząco wpływać na komfort pacjenta
• Drżenia – widoczne szczególnie w kończynach
• Stany splątania – mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie
• Nadmierne pocenie się – często niezależne od temperatury otoczenia
• Bóle głowy – mogą być intensywne i trudne do złagodzenia
• Biegunka – wpływająca na stan nawodnienia organizmu
• Kołatanie serca – odczuwalne jako nieregularne lub przyspieszone bicie serca
• Chwiejność emocjonalna – nagłe zmiany nastroju
• Drażliwość – nawet w reakcji na drobne bodźce
• Zaburzenia widzenia – mogące wpływać na codzienne funkcjonowanie

Objawy odstawienia zazwyczaj charakteryzują się łagodnym lub umiarkowanym nasileniem i ustępują samoistnie, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i utrzymywać się przez dłuższy czas. Dlatego też, gdy stosowanie escytalopramu nie jest już dłużej konieczne, zaleca się stopniowe odstawianie leku poprzez zmniejszanie dawki, zamiast nagłego przerwania terapii. ¹⁰

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel: + 48 22 49 21 301, Fax: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl). Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. ¹¹