Właściwości farmakodynamiczne leku Escitalopram Genoptim

Escytalopram, substancja czynna produktu leczniczego Escitalopram Genoptim, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako leki przeciwdepresyjne, a dokładniej do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), oznaczonych kodem ATC: N 06 AB 10.¹

Mechanizm działania

Podstawowym mechanizmem działania escytalopramu jest selektywne hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT). Substancja charakteryzuje się dużym powinowactwem do pierwotnego miejsca wiązania na transporterze serotoniny. Dodatkowo escytalopram wiąże się również z allosterycznym miejscem na transporterze serotoniny, jednak z powinowactwem około 1000 razy mniejszym niż do miejsca pierwotnego.²

Istotną cechą escytalopramu jest jego wysoka selektywność w stosunku do transportera serotoniny. Substancja nie wykazuje powinowactwa lub wykazuje jedynie niewielkie powinowactwo do wielu innych receptorów, takich jak:

• Receptory serotoninergiczne – 5-HT1A, 5-HT2
• Receptory dopaminergiczne – DA D1 i D2
• Receptory adrenergiczne – α1, α2 i β
• Receptory histaminowe – H1
• Receptory muskarynowe cholinergiczne
• Receptory benzodiazepinowe
• Receptory opioidowe

To selektywne działanie pozwala uznać hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) za jedyny prawdopodobny mechanizm wyjaśniający farmakologiczne i kliniczne efekty escytalopramu.³

Efekt farmakodynamiczny

W ramach oceny wpływu escytalopramu na układ sercowo-naczyniowy przeprowadzono podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo badanie EKG u zdrowych osób. Monitorowano w nim zmianę odstępu QT w stosunku do stanu wyjściowego (z zastosowaniem korekty metodą Friderica). Przy dawce 10 mg na dobę zmiana wynosiła 4,3 milisekundy (90% CI: 2,2, 6,4), natomiast przy dawce 60 mg na dobę – 10,7 milisekund (90% CI: 8,6, 12,8).⁴

Skuteczność kliniczna w poszczególnych wskazaniach

Duże epizody depresyjne

Skuteczność escytalopramu w leczeniu dużych epizodów depresyjnych została potwierdzona w trzech z czterech krótkoterminowych (8-tygodniowych) badaniach z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo. Przeprowadzono również długoterminowe badanie dotyczące profilaktyki nawrotów, w którym uczestniczyło 274 pacjentów, którzy wykazali odpowiedź na leczenie escytalopramem w dawce 10 mg lub 20 mg na dobę w początkowej 8-tygodniowej fazie otwartej. Pacjentów tych przydzielono losowo do grupy kontynuującej leczenie escytalopramem w tej samej dawce lub do grupy placebo, przez okres do 36 tygodni. Badanie to wykazało, że czas do nawrotu choroby był znacząco dłuższy u pacjentów kontynuujących leczenie escytalopramem w porównaniu do grupy placebo.⁵

Fobia społeczna

W przypadku fobii społecznej, escytalopram wykazał skuteczność zarówno w badaniach krótkoterminowych, jak i długoterminowych:

• W trzech krótkoterminowych (12-tygodniowych) badaniach
• W 6-miesięcznym badaniu dotyczącym zapobiegania nawrotom fobii społecznej u osób odpowiadających na leczenie
• W 24-tygodniowym badaniu ustalającym optymalny sposób dawkowania, które potwierdziło skuteczność escytalopramu w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg

Wyniki tych badań potwierdzają skuteczność escytalopramu w leczeniu fobii społecznej zarówno w terapii krótkoterminowej, jak i w zapobieganiu nawrotom.⁶

Zaburzenie lękowe uogólnione

Skuteczność escytalopramu w leczeniu zaburzenia lękowego uogólnionego została potwierdzona we wszystkich czterech przeprowadzonych badaniach z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo, dla dawek 10 mg i 20 mg na dobę.⁷

Zbiorcza analiza wyników trzech badań o podobnym schemacie, obejmujących łącznie 840 pacjentów (421 leczonych escytalopramem i 419 otrzymujących placebo), wykazała:

Co istotne, efekty terapeutyczne escytalopramu obserwowano już od pierwszego tygodnia leczenia.⁸

Długoterminową skuteczność escytalopramu w dawce 20 mg na dobę wykazano w randomizowanym badaniu trwającym od 24 do 76 tygodni, oceniającym utrzymywanie się skuteczności u 373 pacjentów, którzy odpowiedzieli na leczenie podczas 12-tygodniowej fazy otwartej.⁹

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

Skuteczność escytalopramu w leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD) oceniano w randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą. Po 12 tygodniach pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 20 mg na dobę wykazali znaczącą poprawę w porównaniu do grupy placebo, co mierzono za pomocą całkowitej punktacji w skali Y-BOCS (Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale).¹⁰

Po 24 tygodniach leczenia, zarówno pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 10 mg na dobę, jak i 20 mg na dobę, wykazywali przewagę w porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo.¹¹

Zapobieganie nawrotom zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego przy zastosowaniu escytalopramu w dawkach 10 i 20 mg na dobę wykazano u pacjentów, którzy odpowiedzieli na leczenie w trwającej 16 tygodni fazie otwartej. Następnie pacjenci ci uczestniczyli w 24-tygodniowej randomizowanej, kontrolowanej placebo fazie podwójnie ślepej próby.¹²