Interakcje
Eslikarbazepina

Interakcje substancji eslikarbazepina z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Octan eslikarbazepiny podlega przekształceniu w znacznym stopniu do aktywnego metabolitu – eslikarbazepiny, która jest eliminowana głównie w procesie sprzęgania z kwasem glukuronowym. Należy podkreślić, że badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów.¹

Wpływ na układy enzymatyczne

W badaniach in vitro eslikarbazepina wykazuje słabe właściwości indukujące w stosunku do CYP3A4 oraz UDP-glukuronylo-transferazy. W warunkach in vivo eslikarbazepina pobudza metabolizm leków, które są eliminowane głównie za pośrednictwem CYP3A4 (np. symwastatyna). Dlatego podczas jednoczesnego stosowania octanu eslikarbazepiny może być konieczne zwiększenie dawki produktów leczniczych metabolizowanych głównie przez CYP3A4.²

W warunkach in vivo eslikarbazepina może również indukować metabolizm produktów leczniczych eliminowanych głównie przez sprzęganie za pośrednictwem UDP-glukuronylo-transferaz. Należy uwzględnić, że podczas rozpoczynania lub przerywania leczenia produktem Eslibon lub zmiany jego dawki, osiągnięcie nowego poziomu aktywności enzymów może trwać od 2 do 3 tygodni. Ten okres opóźnienia jest istotny klinicznie przy stosowaniu produktu Eslibon tuż przed lub równocześnie z innymi lekami, których dawki wymagają modyfikacji przy jednoczesnym stosowaniu.³

Eslikarbazepina wykazuje również działanie hamujące wobec CYP2C19. W związku z tym mogą wystąpić interakcje podczas jednoczesnego podawania dużych dawek octanu eslikarbazepiny z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP2C19 (np. fenytoina).⁴

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

Karbamazepina

Badania z udziałem zdrowych uczestników wykazały, że jednoczesne podawanie octanu eslikarbazepiny w dawce 800 mg raz na dobę oraz karbamazepiny w dawce 400 mg dwa razy na dobę powodowało zmniejszenie średnio o 32% narażenia na czynny metabolit eslikarbazepiny. Efekt ten jest najprawdopodobniej związany z indukcją glukuronidacji. Nie zaobserwowano zmiany narażenia na karbamazepinę lub jej metabolit epoksyd karbamazepiny.⁵

Na podstawie odpowiedzi indywidualnej pacjenta może być konieczne zwiększenie dawki octanu eslikarbazepiny stosowanego jednocześnie z karbamazepiną. Wyniki badań klinicznych wykazały, że leczenie skojarzone zwiększało ryzyko następujących działań niepożądanych: podwójnego widzenia, nieprawidłowej koordynacji i zawrotów głowy. Nie można wykluczyć ryzyka nasilenia innych swoistych działań niepożądanych powodowanych przez jednoczesne podawanie tych dwóch leków.⁶

Fenytoina

W badaniu z udziałem zdrowych ochotników, równoczesne stosowanie 1200 mg octanu eslikarbazepiny raz na dobę i fenytoiny powodowało:

• Średnie zmniejszenie o 31-33% narażenia na czynny metabolit eslikarbazepiny, najprawdopodobniej wskutek indukcji sprzęgania z kwasem glukuronowym
• Średnie zwiększenie o 31-35% narażenia na fenytoinę, najprawdopodobniej wskutek hamowania CYP2C19

⁷

Na podstawie indywidualnej reakcji pacjenta, może być konieczne zwiększenie dawki octanu eslikarbazepiny i jednoczesne zmniejszenie dawki fenytoiny.⁸

Lamotrygina

Zarówno eslikarbazepina, jak i lamotrygina są eliminowane głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, co stwarza teoretyczne ryzyko interakcji. Badanie z udziałem zdrowych ochotników, którym podawano 1200 mg octanu eslikarbazepiny raz na dobę, wykazało niewielkie średnie interakcje farmakokinetyczne (narażenie na lamotryginę zmniejszyło się o 15%) między octanem eslikarbazepiny a lamotryginą.⁹

W związku z tym nie jest konieczna zmiana dawki u większości pacjentów. Jednak ze względu na zróżnicowanie międzyosobnicze, u niektórych pacjentów takie działanie może być klinicznie istotne i wymagać dostosowania dawkowania.¹⁰

Topiramat

W badaniu z udziałem zdrowych ochotników, jednoczesne podawanie 1200 mg octanu eslikarbazepiny raz na dobę i topiramatu nie wykazało znaczących zmian narażenia na eslikarbazepinę, ale zaobserwowano zmniejszenie o 18% narażenia na topiramat. Efekt ten był najprawdopodobniej spowodowany zmniejszeniem biodostępności topiramatu. W związku z tym nie jest konieczna modyfikacja dawki żadnego z tych leków.¹¹

Walproinian i lewetriacetam

Analiza farmakokinetyki w badaniach III fazy z udziałem dorosłych pacjentów z padaczką wskazała, że jednoczesne podawanie walproinianu lub lewetiracetamu nie wpływało na ekspozycję na eslikarbazepinę. Należy jednak zaznaczyć, że interakcje te nie były badane w ramach konwencjonalnych badań interakcji międzylekowych.¹²

Okskarbazepina

Nie zaleca się równoczesnego stosowania octanu eslikarbazepiny z okskarbazepiną, ponieważ może to powodować nadmierne narażenie na czynne metabolity obu leków.¹³

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Doustne środki antykoncepcyjne

Podawanie 1200 mg octanu eslikarbazepiny raz na dobę u kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne powodowało średnie zmniejszenie odpowiednio o 37% i 42% ogólnego narażenia na lewonorgestrel i etynyloestradiol. Efekt ten jest najprawdopodobniej spowodowany indukcją CYP3A4.¹⁴

W związku z powyższym, kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować odpowiednie metody antykoncepcyjne podczas leczenia produktem Eslibon i do końca bieżącego cyklu menstruacyjnego po zakończeniu leczenia.¹⁵

Statyny

Symwastatyna: Badanie z udziałem zdrowych uczestników wykazało zmniejszenie średnio o 50% ogólnego narażenia na symwastatynę podczas jednoczesnego stosowania octanu eslikarbazepiny w dawce 800 mg raz na dobę. Efekt ten jest najprawdopodobniej spowodowany indukcją CYP3A4. W przypadku jednoczesnego podawania octanu eslikarbazepiny może być wymagane zwiększenie dawki symwastatyny.¹⁶

Rozuwastatyna: U zdrowych osób obserwowano zmniejszenie ekspozycji ogólnoustrojowej na rozuwastatynę średnio wynoszące 36-39% przy jednoczesnym podawaniu z octanem eslikarbazepiny w dawce 1200 mg raz na dobę. Mechanizm takiego zmniejszenia nie jest w pełni poznany, ale może wynikać z zakłócenia działania transportera rozuwastatyny lub kombinacji tego efektu z indukcją metabolizmu.¹⁷

Ponieważ związek między ekspozycją a aktywnością leku w przypadku rozuwastatyny jest niejasny, zaleca się monitorowanie odpowiedzi na leczenie (np. poprzez oznaczanie stężeń cholesterolu) i odpowiednie dostosowanie dawki.¹⁸

Warfaryna

Jednoczesne podawanie 1200 mg octanu eslikarbazepiny raz na dobę i warfaryny wykazało małe (23%), ale statystycznie znamienne zmniejszenie narażenia na S-warfarynę. Nie zaobserwowano jednak wpływu na farmakokinetykę R-warfaryny ani na krzepliwość.¹⁹

Jednak ze względu na zróżnicowanie międzyosobnicze interakcji, podczas pierwszych tygodni po rozpoczęciu lub zakończeniu leczenia warfaryną i octanem eslikarbazepiny należy zwracać szczególną uwagę na monitorowanie wartości INR (międzynarodowego współczynnika znormalizowanego).²⁰

Digoksyna

Badanie z udziałem zdrowych ochotników nie wykazało wpływu dawki 1200 mg octanu eslikarbazepiny podawanej raz na dobę na farmakokinetykę digoksyny. Wyniki te świadczą o tym, że octan eslikarbazepiny nie wywiera wpływu na transport z udziałem glikoproteiny P.²¹

Inhibitory oksydazy monoaminowej (MAOI)

Z podobieństwa budowy octanu eslikarbazepiny do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych wynika teoretyczna możliwość interakcji pomiędzy octanem eslikarbazepiny i inhibitorami oksydazy monoaminowej (MAOI). Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków, choć konkretne badania kliniczne dotyczące tej interakcji nie były prowadzone.²²

Interakcje z alkoholem

Choć w dostępnej dokumentacji dla produktu leczniczego Eslibon nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji octanu eslikarbazepiny z alkoholem, należy zwrócić uwagę na potencjalne ryzyko interakcji wynikające z działania leku i alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN).

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, spożywanie alkoholu podczas terapii octanem eslikarbazepiny może nasilać działania niepożądane ze strony OUN, takie jak:

• Senność
• Zawroty głowy
• Zaburzenia koordynacji
• Podwójne widzenie

Ponadto alkohol może teoretycznie wpływać na metabolizm leku oraz na aktywność enzymów wątrobowych zaangażowanych w przemiany eslikarbazepiny. Dlatego zaleca się ostrożność i ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii octanem eslikarbazepiny lub całkowitą abstynencję w przypadku wystąpienia nasilonych działań niepożądanych.

Tabela interakcji eslikarbazepiny z innymi lekami