Właściwości farmakokinetyczne tadalafilu

Tadalafil, substancja czynna produktu leczniczego Erlis (5 mg, tabletki powlekane), charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów, jakim podlega lek po podaniu doustnym.¹

Wchłanianie tadalafilu

Tadalafil charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Średnie maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 2 godzinach od zażycia leku. Należy podkreślić, że bezwzględna dostępność biologiczna tadalafilu po podaniu doustnym nie została jednoznacznie określona.²

Warto zaznaczyć, że obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym nie wpływa na szybkość ani stopień wchłaniania tadalafilu, co pozwala na przyjmowanie produktu Erlis zarówno w trakcie posiłku, jak i niezależnie od niego. Co istotne z punktu widzenia klinicznego, pora przyjmowania leku (rano czy wieczorem) nie wywiera znaczącego wpływu na parametry wchłaniania.³

Dystrybucja tadalafilu w organizmie

Po wchłonięciu tadalafil jest szeroko dystrybuowany w tkankach organizmu, o czym świadczy średnia objętość dystrybucji wynosząca około 63 l. W stężeniach terapeutycznych aż 94% tadalafilu pozostaje związane z białkami osocza. Co istotne, w przypadku zaburzeń czynności nerek nie obserwuje się zmian w stopniu wiązania leku z białkami. Badania wykazały, że mniej niż 0,0005% podanej dawki tadalafilu pojawia się w nasieniu u zdrowych osób.⁴

Biotransformacja tadalafilu

Metabolizm tadalafilu zachodzi głównie przy udziale izoenzymu 3A4 cytochromu P450 (CYP3A4). Głównym metabolitem obecnym w krwioobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Należy podkreślić, że metabolit ten wykazuje aktywność farmakologiczną co najmniej 13 000 razy słabszą wobec fosfodiesterazy typu 5 (PDE5) niż związek macierzysty. W związku z tym, przy obserwowanych stężeniach metabolitu, uznaje się go za klinicznie nieaktywny.⁵

Wydalanie tadalafilu

U zdrowych osób średni klirens tadalafilu po podaniu doustnym wynosi 2,5 l/godzinę, a średni okres półtrwania (t1/2) kształtuje się na poziomie 17,5 godziny. Tadalafil jest wydalany z organizmu głównie w postaci nieaktywnych metabolitów, przede wszystkim z kałem (około 61% dawki), a w mniejszym stopniu z moczem (około 36% dawki).⁶

Liniowość lub nieliniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka tadalafilu u zdrowych osób wykazuje liniowość zarówno względem zastosowanej dawki, jak i czasu. W zakresie dawek od 2,5 do 20 mg, ekspozycja na lek (wyrażona jako AUC – pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu) zwiększa się proporcjonalnie do dawki. Stan stacjonarny tadalafilu w osoczu jest osiągany w ciągu 5 dni stosowania leku w schemacie raz na dobę.⁷

Na podstawie analiz populacyjnych stwierdzono, że farmakokinetyka tadalafilu u pacjentów z zaburzeniami erekcji jest podobna do farmakokinetyki u osób bez zaburzeń erekcji.⁸

Farmakokinetyka tadalafilu w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U zdrowych osób w podeszłym wieku (65 lat lub starszych) zaobserwowano zmniejszenie klirensu tadalafilu po podaniu doustnym w porównaniu z młodszymi pacjentami. Rezultatem tego jest zwiększenie ekspozycji (AUC) o 25% w porównaniu ze zdrowymi osobami w wieku od 19 do 45 lat. Należy jednak podkreślić, że efekt ten, mimo iż związany z wiekiem, nie jest znaczący klinicznie i nie wymaga modyfikacji dawkowania leku u osób starszych.⁹

Pacjenci z niewydolnością nerek

W farmakologicznych badaniach klinicznych po podaniu pojedynczej dawki tadalafilu (od 5 do 20 mg) wykazano istotne zmiany w ekspozycji na lek u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. U osób z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny od 51 do 80 ml/min) oraz z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 31 do 50 ml/min), a także u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie, ekspozycja (AUC) na tadalafil była dwukrotnie większa niż u zdrowych osób.¹⁰

U pacjentów poddawanych hemodializie stężenie maksymalne (Cmax) było o 41% większe w porównaniu ze zdrowymi osobami. Co istotne, hemodializa w nieistotnym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu z organizmu.¹¹

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Po podaniu dawki 10 mg tadalafilu u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A i B w skali Child-Pugh) ekspozycja na lek (AUC) jest porównywalna z ekspozycją u zdrowych osób. Dostępne dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tadalafilu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C w skali Child-Pugh) są ograniczone.¹²

Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań dotyczących przyjmowania tadalafilu w schemacie dawkowania raz na dobę u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. W związku z tym, lekarz przepisujący lek powinien dokładnie ocenić stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka związanego z jego stosowaniem.¹³

Pacjenci z cukrzycą

Badania farmakokinetyczne wykazały, że ekspozycja na tadalafil (AUC) u pacjentów z cukrzycą była o około 19% mniejsza w porównaniu ze zdrowymi osobami. Ta różnica w ekspozycji nie jest jednak klinicznie istotna i nie wymaga modyfikacji dawki u pacjentów diabetologicznych.¹⁴