glikoproteina p

Glikoproteina P (P-gp, MDR1, ABCB1) to białko błonowe, które działa jako pompa usuwająca substancje z wnętrza komórki. Należy do rodziny białek transportujących ABC (ATP-binding cassette), które wykorzystują energię z hydrolizy ATP do aktywnego transportu różnych substancji przez błony komórkowe, często wbrew gradientowi stężeń.

W organizmie człowieka glikoproteina P pełni funkcję ochronną, usuwając ksenobiotyki i substancje potencjalnie toksyczne z komórek. Występuje głównie w nabłonku jelit, w komórkach kanalików nerkowych, hepatocytach oraz w barierze krew-mózg. Jej obecność w tych tkankach wpływa znacząco na farmakokinetykę wielu leków, ograniczając ich wchłanianie i dystrybucję oraz zwiększając wydalanie.

Z klinicznego punktu widzenia, glikoproteina P ma istotne znaczenie w kontekście interakcji lekowych i oporności wielolekowej. Nadekspresja tego białka w komórkach nowotworowych jest jednym z mechanizmów oporności na chemioterapię, gdyż prowadzi do aktywnego usuwania leków przeciwnowotworowych z komórek rakowych. Niektóre leki mogą być inhibitorami lub induktorami glikoproteiny P, co może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symgliptin 25 mg

Sytagliptyna, substancja czynna produktu Symgliptin (dostępna w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając Tmax w zakresie 1-4 godzin, z wysoką biodostępnością około 87%. Po dawce 100 mg u osób zdrowych średnie AUC wynosi 8,52 µM•godz., a Cmax 950 nM. Lek wykazuje liniową zależność AUC od dawki, natomiast Cmax i C24h nie są w pełni proporcjonalne do dawki. Objętość dystrybucji wynosi około 198 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (38%). Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a około 79% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy około 350 ml/min, z eliminacją głównie przez aktywne wydzielanie kanalikowe, w czym uczestniczą transportery hOAT-3 i glikoproteina P. Pokarm bogaty w tłuszcze nie wpływa na farmakokinetykę leku, co umożliwia stosowanie Symgliptinu niezależnie od posiłków.
aktywne wydzielanie kanalikowe, AUC, biodostępność bezwzględna, BMI, Cmax, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, dipeptydylopeptydaza 4, glikoproteina p, hemodializa, klirens nerkowy, łagodne zaburzenie czynności nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, transporter anionów organicznych-3, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna
Leksykon leków
Interakcje leku – Gefitinib Zentiva 250 mg

Gefitynib jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu przez CYP2D6, co ma kluczowe znaczenie dla przewidywania interakcji lekowych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, worykonazol) mogą zwiększać stężenie gefitynibu w osoczu o około 80% (AUC), co wymaga uważnej obserwacji pacjentów ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych zależnych od dawki. Silne inhibitory CYP2D6 mogą podwoić stężenie gefitynibu u osób z szybkim metabolizmem CYP2D6. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina) obniżają stężenie gefitynibu nawet o 83%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii i jest wskazaniem do unikania jednoczesnego stosowania. Leki podnoszące pH soku żołądkowego (inhibitory pompy protonowej, antagoniści H2) zmniejszają wchłanianie gefitynibu o około 47%, co również wymaga zachowania odstępów czasowych lub unikania kojarzenia.
antagonista receptora H2, AUC, barbituran, BCRP, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, działanie niepożądane gefitynibu, enzym wątrobowy, fenytoina, gefitynib, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, INR, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek zobojętniający, metoprolol, pH soku żołądkowego, pozakonazol, ryfampicyna, telitromycyna, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, worykonazol
Leksykon substancji czynnych
Tygecyklina – Interakcje

Tygecyklina charakteryzuje się ograniczonym metabolizmem przez enzymy CYP-450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami wpływającymi na te izoenzymy. Badania wykazały istotną interakcję z warfaryną, gdzie jednorazowa dawka 25 mg tygecykliny zmniejsza klirens R-warfaryny i S-warfaryny odpowiednio o 40% i 23%, zwiększając AUC o 68% i 29%, co może wydłużać PT i aPTT, choć bez istotnego wpływu na INR. W związku z tym u pacjentów stosujących jednocześnie tygecyklinę i leki przeciwzakrzepowe zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia. Tygecyklina nie wpływa na farmakokinetykę digoksyny (0,5 mg, następnie 0,25 mg/dobę), a digoksyna nie modyfikuje jej profilu farmakokinetycznego, co eliminuje konieczność zmiany dawkowania. Natomiast jednoczesne stosowanie z inhibitorami kalcyneuryny (takrolimus, cyklosporyna) może podnosić ich minimalne stężenia w surowicy, co wymaga regularnego monitorowania w celu uniknięcia toksyczności.
alkohol etylowy, antagonizm lekowy, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, induktor P-gp, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor P-gp, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, izoenzymy CYP-450, ketokonazol, klirens, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, obciążenie wątroby, odpowiedź immunologiczna, parametry krzepnięcia, profil farmakokinetyczny, R-warfaryna i S-warfaryna, ryfampicyna, stężenie inhibitora, takrolimus, test koagulacji, tygecyklina, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Adimuplan 50 mg

Adimuplan, zawierający sytagliptynę, wykazuje niski potencjał do istotnych klinicznie interakcji lekowych. Sytagliptyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek metabolizm wątrobowy ma ograniczony wpływ na jej klirens. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub ESRD metabolizm ten może nabrać większego znaczenia, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna), co może prowadzić do zwiększenia stężenia sytagliptyny w osoczu. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny p oraz transportera OAT3, jednak kliniczne znaczenie interakcji z inhibitorami OAT3 (np. probenecyd) jest niskie. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych zmian farmakokinetycznych przy jednoczesnym stosowaniu metforminy (1000 mg x 2/dobę), cyklosporyny (600 mg jednorazowo), digoksyny (0,25 mg/dobę), gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych leków antykoncepcyjnych, co wskazuje na bezpieczne stosowanie bez konieczności modyfikacji dawek.
cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, efekt hipoglikemizujący, endogenna inkretyna, farmakodynamika, farmakokinetyka, gliburyd, glikoproteina p, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor DPP-4, inhibitor glikoproteiny p, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, klirens sytagliptyny, kontrola glikemii, metformina, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, substrat CYP3A4, symwastatyna, sytagliptyna, terapia skojarzona, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Interakcje leku – Lenalidomide G.L. 5 mg

Lenalidomid, stosowany głównie w terapii szpiczaka mnogiego, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z wieloma lekami, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko zakrzepicy przy jednoczesnym stosowaniu czynników stymulujących erytropoezę oraz hormonalnej terapii zastępczej, co wymaga rozważenia profilaktyki przeciwzakrzepowej. Deksametazon, często podawany w skojarzeniu z lenalidomidem, jest umiarkowanym induktorem CYP3A4 i może obniżać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych, co wskazuje na konieczność stosowania dodatkowych metod antykoncepcji. W przypadku warfaryny, mimo braku istotnych zmian farmakokinetycznych przy pojedynczych dawkach (lenalidomid 10 mg/d, warfaryna 25 mg), zaleca się ścisłe monitorowanie INR ze względu na potencjalne interakcje w warunkach klinicznych, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu deksametazonu. Lenalidomid zwiększa stężenie digoksyny o około 14%, co wymaga monitorowania jej poziomu ze względu na wąski indeks terapeutyczny. Ponadto, współstosowanie lenalidomidu ze statynami wiąże się z wysokim ryzykiem rabdomiolizy, co wymaga regularnej kontroli kinazy kreatynowej i obserwacji klinicznej objawów miopatii.
cytochrom P450, czynnik stymulujący erytropoezę, deksametazon, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, glikoproteina p, hepatocyt, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor CYP3A4, interakcja lenalidomidu, kinaza kreatynowa, lek przeciwzakrzepowy, lenalidomid, miopatia, nowotwór krwi, ośrodkowy układ nerwowy, ostre uszkodzenie nerek, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rabdomioliza, senność, statyna, szpiczak mnogi, terapia skojarzona, uszkodzenie wątroby, warfaryna, wskaźnik INR, zaburzenie koordynacji, zawrót głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitagliptin Aurovitas 100 mg

Sytagliptyna, podawana doustnie w dawce 100 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax 950 nM) w ciągu 1-4 godzin (Tmax). Jej biodostępność wynosi około 87%, a AUC to 8,52 µM•hr. Pokarm nie wpływa na farmakokinetykę leku, co umożliwia podawanie niezależnie od posiłków. Lek wykazuje proporcjonalny wzrost AUC względem dawki, natomiast Cmax rośnie bardziej niż proporcjonalnie, a C24h mniej niż proporcjonalnie. Sytagliptyna ma dużą objętość dystrybucji (~198 l) i niski stopień wiązania z białkami osocza (38%). Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a około 79% dawki wydalane jest z moczem w postaci niezmienionej. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy to około 350 ml/min, z eliminacją głównie przez aktywne wydzielanie kanalikowe, z udziałem transportera hOAT-3 i glikoproteiny p. Sytagliptyna nie wykazuje istotnej indukcji ani inhibicji izoenzymów CYP450.
biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, glikoproteina p, hemodializa, klirens nerkowy, łagodne zaburzenia czynności nerek, metabolizm sytagliptyny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wskaźnik masy ciała, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Kleder 10 mg

Lenalidomid (Kleder) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które należy uwzględnić w terapii, zwłaszcza u pacjentów ze szpiczakiem mnogim stosujących skojarzenie z deksametazonem. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych przy jednoczesnym stosowaniu czynników stymulujących erytropoezę oraz hormonalnej terapii zastępczej. Lenalidomid samodzielnie nie indukuje enzymów cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4/5), co sugeruje brak wpływu na skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych, jednak deksametazon, będący słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4, może osłabiać ich działanie, wymagając dodatkowych metod antykoncepcji. W terapii skojarzonej z warfaryną konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia, ze względu na potencjalne interakcje, zwłaszcza w obecności deksametazonu. Podawanie lenalidomidu w dawce 10 mg zwiększa ekspozycję na digoksynę o 14% (90% CI 0,52%–28,2%), co wymaga systematycznego monitorowania stężenia digoksyny w surowicy.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, cytochrom P450, doustne środki antykoncepcyjne, ekspozycja osoczowa, erytropoeza, farmakokinetyka, glikoproteina p, hormonalna terapia zastępcza, INR, kinaza kreatynowa, lenalidomid, metabolizm wątrobowy, mielosupresja, mięśnie prążkowane, powikłania zakrzepowe, powikłania zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rabdomioliza, szpiczak mnogi, terapia skojarzona
Leksykon substancji czynnych
Paliperydon – Właściwości farmakokinetyczne

Palmitynian paliperydonu, będący prolekiem paliperydonu, stosowany jest w formie iniekcji o przedłużonym uwalnianiu, zapewniającej stopniowe uwalnianie substancji czynnej przez co najmniej 4 miesiące. Po podaniu domięśniowym dawki 25-150 mg, maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po medianie 13 dni (Tmax), z biodostępnością 100%. Wstrzyknięcie do mięśnia naramiennego skutkuje około 28% wyższym Cmax niż do mięśnia pośladkowego. Okres półtrwania paliperydonu wynosi od 25 do 49 dni, a stosunek stężenia maksymalnego do minimalnego w stanie stacjonarnym wynosi 1,8 (mięsień pośladkowy) i 2,2 (mięsień naramienny) przy dawce 100 mg. Metabolizm wątrobowy jest minimalny, z 59% dawki wydalanej niezmienionej z moczem, a główne szlaki metaboliczne obejmują dealkilację, hydroksylację, odwodornienie i odłączenie benzizoksazolu. Paliperydon nie jest istotnym inhibitorem izoenzymów CYP450, a jego metabolizm nie zależy klinicznie od aktywności CYP2D6 i CYP3A4. Paliperydon jest substratem P-gp, jednak kliniczne znaczenie tego zjawiska pozostaje nieznane.
dealkilacja, dostępność biologiczna, enancjomer, farmakokinetyka paliperydonu, glikoproteina p, hydroksylacja, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens paliperydonu, krążenie ogólnoustrojowe, mieszanina racemiczna, mikrosom wątrobowy, odwodornienie, okres półtrwania, palmitynian paliperydonu, podanie domięśniowe, przedłużone uwalnianie, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie paliperydonu w osoczu, stężenie terapeutyczne, substrat CYP1A2, szlak metaboliczny paliperydonu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Risperon 2 mg

Rysperydon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów stosujących polifarmakoterapię. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki wydłużające odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), które mogą zwiększać ryzyko arytmii, co wymaga monitorowania EKG i ewentualnej korekty dawki. Rysperydon może nasilać działanie sedatywne leków ośrodkowych, takich jak benzodiazepiny, opioidy czy alkohol, co zwiększa ryzyko zaburzeń psychomotorycznych i nadmiernej sedacji. Antagonizuje również działanie lewodopy i agonistów dopaminy, co jest istotne w terapii choroby Parkinsona. Wprowadzenie rysperydonu do terapii z lekami hipotensyjnymi może prowadzić do klinicznie istotnego niedociśnienia, a jednoczesne stosowanie z paliperydonem jest niewskazane ze względu na ryzyko nadmiernej ekspozycji na aktywną frakcję przeciwpsychotyczną.
agonista dopaminy, antycholinoesteraza, biodostępność, bradykardia, choroba Parkinsona, ciśnienie tętnicze, cytochrom CYP2D6, działanie hipotensyjne, działanie sedatywne, działanie uspokajające, funkcja poznawcza, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor kanału wapniowego, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek beta-adrenolityczny, lek czteropierścieniowy przeciwdepresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek psychostymulujący, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, metabolit aktywny, metabolizm wątrobowy, niedociśnienie, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, SSRI, wiązanie z białkami, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie równowagi elektrolitowej
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Runaplax

Rywaroksaban wymaga ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwotoków, w tym z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), chorobami przewodu pokarmowego, wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami krzepnięcia oraz u osób w podeszłym wieku. W przypadku ciężkich zaburzeń nerek stężenie rywaroksabanu może wzrosnąć średnio 1,6-krotnie, co zwiększa ryzyko krwawienia. Nie zaleca się stosowania leku u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 ml/min oraz u osób przyjmujących silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, inhibitory proteazy HIV), które mogą podnieść stężenie rywaroksabanu w osoczu średnio 2,6-krotnie. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest wskazane w celu wykrycia utajonych krwawień, a pomiar stężenia rywaroksabanu metodą ilościowego testu anty-Xa może być pomocny w sytuacjach klinicznych wymagających oceny ekspozycji na lek, np. przed zabiegami pilnymi lub w przypadku przedawkowania.
aloplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, brak laktazy, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa przewodu pokarmowego, choroba zapalna jelit, ciśnienie tętnicze krwi, embolektomia płucna, glikoproteina p, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, nadciśnienie tętnicze, nakłucie podpajęczynówkowe, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, poważne krwawienie, proteza zastawki serca, przeciwciało antykardiolipinowe, przeciwciało przeciwko β2 glikoproteinie-I, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rywaroksaban, ryzyko krwotoku, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie hemoglobiny, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, utajone krwawienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie bliższego odcinka kości udowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ansifora 100 mg

Sytagliptyna, substancja czynna preparatu Ansifora (tabletki powlekane 50 mg i 100 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 87% oraz szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z mediana Tmax wynoszącą 1-4 godziny dla dawki 100 mg. Średnie wartości AUC i Cmax wynoszą odpowiednio 8,52 µM×h oraz 950 nM. Lek wykazuje liniową zależność AUC od dawki, natomiast Cmax i C24h nie są ściśle proporcjonalne do dawki. Sytagliptyna ma dużą objętość dystrybucji (~198 l) i niskie wiązanie z białkami osocza (38%). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem około 79% dawki w postaci niezmienionej w moczu, a metabolizm, głównie przez CYP3A4 i częściowo CYP2C8, ma drugorzędne znaczenie. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy to około 350 ml/min. Lek nie wykazuje istotnej indukcji ani hamowania enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Farmakokinetyka u pacjentów z cukrzycą typu 2 jest zbliżona do zdrowych osób, a podawanie leku niezależnie od posiłków jest możliwe.
AUC sytagliptyny, biodostępność bezwzględna, cukrzyca typu 2, cytochrom CYP2C8, cytochrom CYP3A4, glikoproteina p, inhibitor DPP-4, klirens nerkowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne, sytagliptyna, Tmax, transporter hOAT-3, transporter OAT1, transporter OCT2, transporter PEPT1/2, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik BMI, wydzielanie kanalikowe, zależność PK/PD
Leksykon substancji czynnych
Linagliptyna – Interakcje

Linagliptyna wykazuje niski potencjał do wywoływania klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych, będąc słabym inhibitorem kompetycyjnym CYP3A4 oraz słabym do umiarkowanego inhibitorem mechanizmu działania tego izoenzymu, bez wpływu na inne CYP i bez indukcji enzymów. Jest substratem glikoproteiny P (P-gp) z minimalnym hamowaniem transportu digoksyny. Najważniejszą klinicznie interakcją jest znaczące zmniejszenie ekspozycji linagliptyny (AUC o 39,6% i Cmax o 43,8%) oraz redukcja hamowania DPP-4 o około 30% podczas jednoczesnego stosowania z ryfampicyną – silnym induktorem P-gp i CYP3A4, co może obniżyć skuteczność terapeutyczną. W przypadku rytonawiru – inhibitora P-gp i CYP3A4 – obserwowano dwukrotne zwiększenie AUC i trzykrotne Cmax linagliptyny oraz 4-5-krotne zwiększenie stężenia frakcji niezwiązanej, jednak bez klinicznie istotnej kumulacji, co nie wymaga modyfikacji dawki. Brak istotnych interakcji stwierdzono także z metforminą (850 mg TID), glibenklamidem (1,75 mg), digoksyną, warfaryną, symwastatyną (40 mg) oraz doustnymi środkami antykoncepcyjnymi (lewonorgestrel, etynyloestradiol).
digoksyna, farmakodynamika linagliptyny, glibenklamid, glikoproteina p, glukoneogeneza wątrobowa, hamowanie DPP-4, hipoglikemia, induktor glikoproteiny P, induktor P-gp, inhibitor CYP2C9, inhibitor glikoproteiny p, izoenzym CYP3A4, metabolizm warfaryny, monitorowanie glikemii, niedocukrzenie, parametr farmakokinetyczny, pochodna sulfonylomocznika, ryfampicyna, rytonawir, substrat CYP3A4, substrat glikoproteiny P, symwastatyna, transporter kationów organicznych, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bioaron SYSTEM (1920 mg + 51 mg)/5 ml

Farmakokinetyka Bioaron SYSTEM obejmuje dwie substancje czynne: wyciąg płynny ze świeżych liści aloesu drzewiastego oraz witaminę C (kwas askorbinowy). Aloenina, główny składnik aloesu, wykazuje niskie wchłanianie na poziomie 7,3% w modelu komórkowym Caco-2, z udziałem glikoproteiny-P w procesie absorpcji. Po podaniu aloenina jest wykrywalna w surowicy już po 15 minutach, osiągając stężenia 173 ng/ml (15 min), 90 ng/ml (30 min), 210 ng/ml (60 min) i 49 ng/ml (90 min). Substancja kumuluje się głównie w nerkach i wątrobie (około 60% dawki w ciągu 24 godzin), a następnie jest metabolizowana do związków takich jak 4-metoksy-6-(2,4-dihydroksy-6-metylofenylo)-2-piron, 2,5-dimetylo-7-hydroksychromon i glukoza, które są wydalane z kałem i moczem. Ze względu na złożoność chemiczną wyciągu z aloesu, określenie liniowości farmakokinetyki nie jest możliwe.
absorpcja kwasu askorbowego, bariera łożyskowa, glikoproteina p, kumulacja metabolitów, kwas askorbowy, kwas dehydroaskorbowy, kwas dihydroaskorbowy, kwas dioksyglukonowy, kwas szczawiowy, okres półtrwania, próg nerkowy, siarczan kwasu askorbowego, wiązanie z białkami, wyciąg z aloesu drzewiastego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Livazo 1 mg

Pitawastatyna, zawarta w leku Livazo, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z górnego odcinka przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1 godziny po podaniu doustnym. Całkowita biodostępność wynosi około 51%, a obecność pokarmu, nawet wysokotłuszczowego, nie wpływa istotnie na AUC, choć obniża Cmax o 43%. Lek wykazuje wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami i kwaśną glikoproteiną alfa-1, oraz znaczną objętość dystrybucji (~133 l), co wskazuje na szerokie przenikanie do tkanek. Transport do hepatocytów odbywa się przez OATP1B1 i OATP1B3, a metabolizm jest minimalny przez CYP450 (głównie CYP2C9 i CYP2C8), dominującą rolę odgrywają enzymy UGT (UGT1A3 i 2B7) prowadzące do nieaktywnego laktonu. Eliminacja następuje głównie z żółcią, z moczem wydalane jest <5% leku, a t½ wynosi od 5,7 do 8,9 godziny, co wskazuje na możliwość kumulacji przy stosowaniu przewlekłym.
albumina, białko osocza, biodostępność, biodostępność całkowita, CYP2C8, CYP2C9, cytochrom P450, czas eliminacji, gen SLCO1B1, glikoproteina p, glukuronid, hemodializa, jelito czcze, jelito kręte, klirens, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwaśna glikoproteina alfa 1, lakton, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, pitawastatyna, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genu, skala Childa-Pugha, stężenie w osoczu, transporter wątrobowy, UDP-glukuronozylotransferaza, wydalanie żółciowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Hitaxa 5 mg

Desloratadyna, substancja czynna preparatu Hitaxa 5 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (pierwsze stężenia w osoczu po 30 minutach, Cmax po około 3 godzinach) oraz proporcjonalną biodostępnością w dawkach 5-20 mg. Obecność pokarmu wydłuża Tmax z 2,5 do 4 godzin dla desloratadyny i z 4 do 6 godzin dla metabolitu 3-OH-desloratadyny, natomiast sok grejpfrutowy i woda nie wpływają na farmakokinetykę leku. Desloratadyna wiąże się z białkami osocza w 83-87%, a jej okres półtrwania wynosi około 27 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Wielokrotne podawanie dawki 5-20 mg przez 14 dni nie powoduje klinicznie istotnej kumulacji. Metabolizm nie jest przypisany do konkretnego enzymu, nie obserwuje się hamowania CYP3A4 in vivo ani wpływu na CYP2D6 i glikoproteinę P, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych.
3-hydroksydesloratadyna, 3-OH-desloratadyna, AUC, biodostępność, biodostępność leku, Cmax, CYP 2D6, CYP 3A4, desloratadyna, ekspozycja na lek, faza eliminacji, glikoproteina p, kumulacja substancji czynnej, metabolizm leku, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, przewlekła niewydolność nerek, spowolniony metabolizm, stężenie w osoczu, tabletka konwencjonalna, tabletki ulegające rozpadowi, Tmax, wiązanie z białkami osocza
Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z łuski ostropestu – Interakcje

Wyciąg z łuski ostropestu (Silybi mariani fructus extractum) w preparacie Sylicynar występuje w stężeniu 28,6 mg (ekstrakt suchy, DER 20-34:1, ekstrahent: metanol 90%) i wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa pod kątem interakcji lekowych. Dane kliniczne oraz obserwacje postmarketingowe nie potwierdzają istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami, w tym z enzymami cytochromu P450 oraz glikoproteiną P. Pomimo teoretycznych możliwości modulacji metabolizmu wątrobowego, nie zaobserwowano konieczności modyfikacji dawkowania. Zaleca się jednak zachowanie standardowych środków ostrożności u pacjentów stosujących leki o wąskim indeksie terapeutycznym, poddawanych politerapii lub z zaburzeniami czynności wątroby.
cytochrom P450, działanie hepatoprotekcyjne, ekstrakt suchy, farmakokinetyka, glikoproteina p, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, izoenzym cytochromu P450, lek hepatotoksyczny, metabolizm wątrobowy, politerapia, Silybi mariani fructus extractum, Sylicynar, transporter błonowy, wąski indeks terapeutyczny, właściwości hepatoprotekcyjne, wyciąg z łuski ostropestu, wyciąg z ziela karczocha, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Trabectedin EVER PHARMA 0,25 mg

Trabektedyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz jest substratem glikoproteiny P (P-gp), co determinuje jej farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak ketokonazol, prowadzi do istotnego wzrostu stężenia trabektedyny w osoczu (Cmax ↑21%, AUC ↑66%), co może zwiększać ryzyko toksyczności i wymaga ścisłej obserwacji oraz ewentualnej modyfikacji dawki. Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają stężenie leku (Cmax ↓22%, AUC ↓31%), co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej i wskazuje na konieczność unikania takich skojarzeń. Inhibitory P-gp, takie jak cyklosporyna i werapamil, mogą zmieniać dystrybucję i eliminację trabektedyny, potencjalnie zwiększając toksyczność, w tym neurotoksyczność, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta.
aprepitant, biotransformacja, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, cytostatyk, dysfunkcja wątroby, działanie hepatotoksyczne, dziurawiec, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka trabektedyny, fenobarbital, flukonazol, funkcja wątroby, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, ketokonazol, klarytromycyna, klirens metaboliczny, metabolizm CYP3A4, metabolizm trabektedyny, metotreksat, niewydolność wątroby, objawy toksyczności, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, parametry farmakokinetyczne, ryfampicyna, rytonawir, statyna, statyny, stężenie leku w osoczu, toksyczność OUN, trabektedyna, uszkodzenie hepatocytów, werapamil, wywiad lekowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Bellix 20 mg

Bilastyna (20 mg), lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Spożycie pokarmu lub soku grejpfrutowego zmniejsza biodostępność bilastyny o około 30%, co wynika z hamowania transportera OATP1A2. Podobne działanie mogą wykazywać inne soki owocowe, dlatego zaleca się przyjmowanie bilastyny na czczo, co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku. Leki będące substratami lub inhibitorami OATP1A2, takie jak rytonawir i ryfampicyna, mogą obniżać stężenie bilastyny w osoczu, co wymaga monitorowania skuteczności terapii. Inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i erytromycyna (500 mg 3x/dobę), powodują dwukrotne zwiększenie AUC i 2-3-krotne zwiększenie Cmax bilastyny, jednak bez wpływu na jej profil bezpieczeństwa. Podobne efekty obserwuje się przy stosowaniu cyklosporyny i diltiazemu (60 mg/dobę), gdzie Cmax bilastyny wzrasta o 50%, co również nie wpływa negatywnie na bezpieczeństwo terapii.
benzodiazepina, bilastyna, biodostępność bilastyny, cyklosporyna, depresyjny wpływ alkoholu, diltiazem, efekt sedatywny, ekspozycja ogólnoustrojowa, erytromycyna, glikoproteina p, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor OATP1A2, inhibitor P-gp, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, lek przeciwhistaminowy, lorazepam, metabolizm wątrobowy, OATP1A2, ośrodkowy układ nerwowy, parametr farmakokinetyczny, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, stężenie bilastyny, transporter jelitowy, transporter wychwytu komórkowego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sademlip 50 mg + 850 mg

Produkt leczniczy Sademlip, zawierający sytagliptynę (100 mg) i metforminę chlorowodorek, wykazuje biorównoważność w stosunku do jednoczesnego podawania obu substancji w oddzielnych tabletkach. Sytagliptyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Cₘₐₓ 950 nM w 1-4 h, AUC 8,52 μM•h), wysoką biodostępnością około 87% oraz brakiem wpływu posiłku na farmakokinetykę. Lek wykazuje znaczną dystrybucję (Vd ok. 198 l), niskie wiązanie z białkami osocza (38%) i jest eliminowany głównie przez nerki w postaci niezmienionej (79% z moczem). Okres półtrwania wynosi około 12,4 h, a klirens nerkowy to około 350 ml/min, z eliminacją przez aktywne wydzielanie kanalikowe, m.in. z udziałem transportera hOAT-3 i glikoproteiny p. Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnej indukcji lub inhibicji enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Farmakokinetyka jest podobna u zdrowych i chorych na cukrzycę typu 2, a u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥ 45 ml/min) wzrost AUC jest nieistotny klinicznie i nie wymaga modyfikacji dawki.
biodostępność bezwzględna, CYP2C8, CYP3A4, dipeptydylopeptydaza 4, glikoproteina p, klirens nerkowy, metforminy chlorowodorek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania eliminacji, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, stężenie w stanie stacjonarnym, sytagliptyna z metforminą, transporter anionów organicznych-3, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Dutrys 0,5 mg

Dutasteryd w dawce 0,5 mg, metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tych izoenzymów. Szczególnie silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir, indynawir, nefazodon, itrakonazol i doustny ketokonazol, mogą znacząco zwiększać stężenie dutasterydu w surowicy, co potencjalnie prowadzi do nasilenia działań niepożądanych i wydłużenia czasu do osiągnięcia stanu stacjonarnego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 i P-glikoproteiny, np. werapamil i diltiazem, podnoszą stężenie dutasterydu o 1,6-1,8 raza. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie pacjenta i rozważenie zmniejszenia częstości podawania dutasterydu w przypadku działań niepożądanych. Dutasteryd nie wpływa natomiast na farmakokinetykę warfaryny, digoksyny, tamsulozyny i terazosyny, co umożliwia bezpieczne łączenie tych leków w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Ponadto, cholestyramina nie zaburza wchłaniania ani metabolizmu dutasterydu, co potwierdza brak konieczności modyfikacji dawkowania przy jednoczesnym stosowaniu.
alfa-bloker, badanie farmakokinetyczne, blokada 5-alfa reduktazy, cholestyramina, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, digoksyna, diltiazem, doustny antykoagulant, dutasteryd, działanie niepożądane, farmakokinetyka dutasterydu, glikol propylenowy, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, ketokonazol, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek przeciwzakrzepowy, nefazodon, przerost gruczołu krokowego, PSA, rak gruczołu krokowego, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, stan stacjonarny, swoisty antygen sterczowy, tamsulozyna, terazosyna, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Adamed 50 mg

Kaspofungina, substancja czynna leku Caspofungin Adamed, nie wykazuje istotnej inhibicji ani indukcji enzymów układu cytochromu P450, w tym CYP3A4, ani nie jest substratem glikoproteiny P, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Jednakże kliniczne badania wykazały, że cyklosporyna A (4 mg/kg mc. lub 2×3 mg/kg mc. co 12 h) zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST do 3× GGN). Kaspofungina obniża minimalne stężenie takrolimusu o 26%, co wymaga monitorowania poziomów takrolimusu i dostosowania dawki. Ryfampicyna powoduje początkowe zwiększenie AUC kaspofunginy o 60% i stężenia minimalnego o 170%, a następnie jego spadek o 30% przy długotrwałym stosowaniu, co wskazuje na konieczność rozważenia zwiększenia dawki kaspofunginy do 70 mg/dobę u dorosłych. Podobne działania indukujące enzymy metabolizujące wykazują deksametazon, efawirenz, newirapina, fenytoina i karbamazepina, które mogą obniżać ekspozycję na kaspofunginę.
amfoterycyna B, analiza regresji, AUC, cyklosporyna A, CYP3A4, cytochrom P450, dawka nasycająca, deksametazon, efawirenz, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka, fenytoina, glikoproteina p, górna granica normy, induktor enzymu metabolizującego, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, karbamazepina, kaspofungina, klirens substancji czynnej, lek hepatotoksyczny, mykofenolan, mykofenolan mofetylu, nelfinawir, newirapina, ryfampicyna, stężenie minimalne, takrolimus, terapia przeciwgrzybicza, wychwyt wątrobowy, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ecugra 90 mg

Tikagrelor wykazuje liniową farmakokinetykę z ekspozycją na substancję czynną i jej aktywny metabolit AR-C124910XX proporcjonalną do dawki do 1260 mg. Po podaniu doustnym 90 mg na czczo u zdrowych ochotników, Cmax tikagreloru wynosi 529 ng/ml, a AUC 3451 ng*h/ml, natomiast metabolit osiąga odpowiednio 28% i 42% tych wartości. W stanie stacjonarnym mediana Cmax wynosi 391 ng/ml (AUC 3801 ng*h/ml) dla dawki 60 mg oraz 627 ng/ml (AUC 6255 ng*h/ml) dla dawki 90 mg. Tikagrelor jest szybko wchłaniany (tmax około 1,5 h), a metabolit osiąga tmax około 2,5 h. Biodostępność bezwzględna wynosi około 36%, a spożycie wysokotłuszczowego posiłku powoduje niewielkie, klinicznie nieistotne zmiany farmakokinetyczne. Lek i metabolit silnie wiążą się z białkami osocza (>99%) i są metabolizowane głównie przez CYP3A4. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm wątrobowy, z minimalnym wydalaniem nerkowym (<1% dawki). Okres półtrwania tikagreloru to około 7 godzin, a metabolitu 8,5 godziny.
agregacja płytek krwi, biodostępność tikagreloru, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie zaburzenia czynności nerek, CYP3A4, farmakokinetyka populacyjna, farmakologia kliniczna, glikoproteina p, hemodializa, klirens kreatyniny, krańcowa niewydolność nerek, łagodne zaburzenia czynności wątroby, metabolit AR-C124910XX, metabolizm wątrobowy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, ostry zespół wieńcowy, receptor płytkowy P2Y12, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, tikagrelor, wchłanianie tikagreloru, wydzielanie z żółcią, zawał serca, zgłębnik nosowo-żołądkowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dexilant 30 mg

Deksalanzoprazol, jako inhibitor pompy protonowej metabolizowany głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Inhibitory CYP2C19 (np. fluwoksamina) zwiększają ekspozycję na lek, co wymaga monitorowania działań niepożądanych, natomiast induktory CYP2C19 i CYP3A4 (ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie dekslanzoprazolu, zmniejszając skuteczność terapii. Biodostępność leku obniżają także sukralfat i leki zobojętniające kwas, dlatego zaleca się przyjmowanie dekslanzoprazolu co najmniej 1 godzinę po tych preparatach. Ponadto, podwyższenie pH żołądka przez dekslanzoprazol istotnie wpływa na wchłanianie leków takich jak inhibitory proteazy HIV (atazanawir, nelfinawir), ketokonazol, itrakonazol i erlotynib, co może prowadzić do ich subterapeutycznych stężeń i wymaga unikania jednoczesnego stosowania. W przypadku digoksyny i takrolimusu konieczne jest monitorowanie stężeń w osoczu z uwagi na ryzyko ich zwiększenia, natomiast u pacjentów leczonych warfaryną zaleca się kontrolę INR i czasu protrombinowego ze względu na możliwe ich wydłużenie.
atazanawir, choroba refluksowa przełyku, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dekslanzoprazol, diazepam, digoksyna, dysfagia, dziurawiec, erlotynib, fenytoina, fluwoksamina, glikoproteina p, hydroksymetotreksat, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, ketokonazol, klopidogrel, lek zobojętniający, metotreksat, nelfinawir, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ryfampicyna, sukralfat, takrolimus, teofilina, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Caspofungin Zentiva 50 mg

Kaspofungina, substancja czynna leku Caspofungin Zentiva, charakteryzuje się wysokim wiązaniem z albuminami osocza (frakcja wolna 3,5-7,6%) oraz znaczną dystrybucją do tkanek (około 92% dawki po 1,5-2 dniach). Metabolizm obejmuje samoistny rozpad do związku z otwartym pierścieniem, hydrolizę peptydu i N-acetylację, z minimalnym wpływem na enzymy cytochromu P450 i brak interakcji z glikoproteiną P. Eliminacja jest powolna, z klirensem 10-12 ml/min i wielofazowym spadkiem stężenia w osoczu: faza beta z okresem półtrwania 9-11 godzin oraz faza gamma z okresem półtrwania 45 godzin. Około 75% dawki jest wydalane w ciągu 27 dni (41% moczem, 34% kałem), przy minimalnym wydalaniu niezmienionej substancji w moczu (1,4%). Farmakokinetyka wykazuje umiarkowaną nieliniowość, a kumulacja leku zależy od dawki.
albuminy osocza, cytochrom P450, dawka wielokrotna, dystrybucja kaspofunginy, eliminacja kaspofunginy, farmakokinetyka populacyjna, faza alfa, faza beta, faza gamma, glikoproteina p, hemodializa, hydroliza peptydu, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, kandydoza przełyku, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenia, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm kaspofunginy, N-acetylacja, objętość dystrybucji, pole pod krzywą, stężenie kaspofunginy, stężenie osoczowe, umiarkowane zaburzenia, wartość AUC, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Celiprolol Vitabalans 200 mg

Celiprolol, beta-adrenolityk, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Interakcje farmakodynamiczne obejmują ryzyko bradykardii i zahamowania przewodzenia przedsionkowo-komorowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu antagonistów wapnia (werapamil, diltiazem), leków przeciwarytmicznych klasy I (dizopiramid, chinidyna) oraz amiodaronu. Kombinacje te są przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami serca. Ponadto, stosowanie celiprololu z pochodnymi dihydropirydyny (np. nifedypina) zwiększa ryzyko niedociśnienia, a z klonidyną – ryzyko nadciśnienia z odbicia po odstawieniu. Współstosowanie z insuliną i lekami przeciwcukrzycowymi może nasilać działanie hipoglikemizujące, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Dodatkowo, beta-adrenolityki mogą nasilać działanie hipotensyjne trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, barbituranów, fenotiazyn oraz inhibitorów MAO, a także zwiększać ryzyko bradykardii przy jednoczesnym stosowaniu fingolimodu.
antagonista wapnia, beta-adrenolityk, biodostępność leku, działanie hipoglikemizujące, działanie hipotensyjne, efekt inotropowy, fingolimod, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, hydrochlorotiazyd, induktor P-gp, inhibitor MAO, inhibitor P-gp, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP450, klonidyna, kurczliwość mięśnia sercowego, lek o wąskim indeksie terapeutycznym, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek sympatomimetyczny, lek znieczulający, nadciśnienie z odbicia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna dihydropirydyny, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, stężenie leku w osoczu, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zahamowanie zatokowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Risperidon Vipharm 2 mg

Rysperydon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków działających na ośrodkowy układ nerwowy (alkohol, opioidy, benzodiazepiny), co może prowadzić do nasilonej sedacji. Antagonistyczne działanie rysperydonu na receptory dopaminowe osłabia efektywność lewodopy i agonistów dopaminergicznych, zwłaszcza w chorobie Parkinsona, gdzie zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek. Interakcje z lekami przeciwnadciśnieniowymi mogą powodować istotne klinicznie niedociśnienie, a induktory enzymu CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital) znacząco obniżają stężenie aktywnej frakcji rysperydonu, wymagając ponownej oceny dawkowania. Inhibitory CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna) i CYP3A4 (werapamil) zwiększają stężenie rysperydonu w osoczu, co może wymagać zmniejszenia dawki. Jednoczesne stosowanie paliperydonu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nadmiernej ekspozycji na substancję czynną.
agonista dopaminergiczny, antagonista receptora H2, benzodiazepina, choroba Parkinsona, działanie niepożądane, frakcja przeciwpsychotyczna, glikoproteina p, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2D6, interakcja z alkoholem, lek działający ośrodkowo, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychostymulujący, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie, parametr farmakokinetyczny, parametr życiowy, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie psychomotoryczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Sademlip 50 mg + 1000 mg

Preparat Sademlip, łączący sytagliptynę (50 mg 2x/dobę) i metforminę (1000 mg 2x/dobę), nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych między składnikami u pacjentów z cukrzycą typu 2. Jednakże, ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie alkoholu oraz jodowych środków kontrastowych – w tym przypadku terapię należy przerwać na co najmniej 48 godzin i potwierdzić stabilną czynność nerek przed wznowieniem. Leki potencjalnie pogarszające czynność nerek (NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, diuretyki pętlowe) oraz inhibitory transporterów OCT2 i MATE (np. ranolazyna, wandetanib) mogą zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek i glikemii oraz ewentualnej korekty dawki.
agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, antagoniści receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, cymetydyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, diuretyk, dolutegrawir, glikokortykosteroid, glikoproteina p, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, inhibitor transportera kationów organicznych, inhibitor transportera usuwania wielu leków, inhibitory cyklooksygenazy, inhibitory konwertazy angiotensyny, itrakonazol, jodowe środki kontrastowe, ketokonazol, klarytromycyna, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, metformina chlorowodorek, niedożywienie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, probenecyd, ranolazyna, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, wandetanib
Leksykon leków
Interakcje leku – Sitagliptin STADA 100 mg

Sytagliptyna wykazuje niski potencjał do istotnych klinicznie interakcji lekowych, co potwierdzają badania farmakokinetyczne i in vitro. Metabolizm sytagliptyny odbywa się głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek wpływ metabolizmu wątrobowego na klirens leku jest minimalny. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek (ESRD) metabolizm może mieć większe znaczenie. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P oraz transportera OAT3, a jednoczesne stosowanie inhibitorów tych transporterów (np. probenecyd, cyklosporyna) powoduje niewielkie zmiany farmakokinetyczne (np. wzrost AUC o 29% i Cmax o 68% przy cyklosporynie), które nie są uznawane za klinicznie istotne. Jednoczesne podawanie metforminy (1000 mg 2x/dobę) i sytagliptyny (50 mg) nie wpływa znacząco na farmakokinetykę leku, co potwierdza bezpieczeństwo terapii skojarzonej u chorych na cukrzycę typu 2.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, farmakokinetyka sytagliptyny, gliburyd, glikoproteina p, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor OAT3, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, klirens nerkowy, kontrola glikemii, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm wątrobowy, metformina, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie digoksyny, symwastatyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xerdoxo

Lek Xerdoxo zawierający 20 mg rywaroksabanu wymaga ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza z błon śluzowych oraz możliwość wystąpienia niedokrwistości. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest wskazane w celu wykrywania utajonych krwawień. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 15-29 mL/min) należy zachować ostrożność, a stosowanie jest przeciwwskazane przy klirensie <15 mL/min. Rywaroksaban nie jest zalecany u dzieci z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami nerek oraz u pacjentów stosujących silne inhibitory CYP3A4 i P-gp (np. ketokonazol, rytonawir), które mogą zwiększać stężenie leku w osoczu średnio 2,6-krotnie, podnosząc ryzyko krwawienia. Współistniejące stosowanie NLPZ, ASA, SSRI/SNRI wymaga ostrożności, a u pacjentów z ryzykiem owrzodzenia przewodu pokarmowego można rozważyć profilaktykę.
antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, glikoproteina p, hemoglobin i hematokryt, hemostaza, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z pochwy, krwiak zewnątrzoponowy, leczenie trombolityczne, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, owrzodzenie przewodu pokarmowego, PCI, powikłanie krwotoczne, przeciwciała antykardiolipinowe, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, ryzyko krwotoku, SNRI, SSRI, TAVR, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepica żył mózgowych, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Prograf

Takrolimus (Prograf) jest lekiem immunosupresyjnym wymagającym ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym nefrotoksyczności, neurotoksyczności, wydłużenia odstępu QT oraz ryzyka odrzucenia przeszczepionego narządu. Zaleca się stosowanie jednego, stałego preparatu takrolimusu z indywidualnie dostosowanym schematem dawkowania pod nadzorem transplantologa. W początkowym okresie po przeszczepieniu konieczne jest rutynowe monitorowanie parametrów takich jak: ciśnienie krwi, EKG, funkcja nerek i wątroby, elektrolity (szczególnie potasu), stężenie glukozy na czczo, parametry hematologiczne i krzepnięcia oraz stan neurologiczny i wzroku. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami wpływającymi na CYP3A4 (inhibitory i induktory), które mogą znacząco zmieniać stężenie takrolimusu we krwi, co wymaga regularnego monitorowania i dostosowania dawki. Unikać należy jednoczesnego stosowania cyklosporyny oraz leków nefrotoksycznych i neurotoksycznych, a także preparatów ziołowych, zwłaszcza zawierających dziurawiec zwyczajny.
anemia hemolityczna, aplazja czerwonokrwinkowa, bradyarytmia, ciśnienie tętnicze, CYP3A4, dziurawiec zwyczajny, glikemia, glikoproteina p, inhibitor mTOR, kardiomiopatia, lek immunosupresyjny, nefropatia BK, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca zastoinowa, odrzucanie przeszczepu, parwowirus B19, perforacja przewodu pokarmowego, plamica małopłytkowa zakrzepowa, PML, PRES, próby wątrobowe, przerost mięśnia sercowego, reakcja nadwrażliwości, stężenie subterapeutyczne, stężenie supraterapeutyczne, takrolimus, terapia przeciwlimfocytarna, TMA, torsade de pointes, transplantolog, trombocytopenia, wirus Epsteina-Barr, wirus JC, wydłużony odstęp QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie oportunistyczne, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Calipra 10 mg

Atorwastatyna, substancja czynna Calipra, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając Cmax w 1-2 godziny. Biodostępność względna tabletek wynosi 95-99%, jednak bezwzględna dostępność biologiczna jest niska (~12%) z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie i śluzówce jelit. Dostępność układowa aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA wynosi około 30%. Lek wykazuje szeroką dystrybucję (objętość dystrybucji ~381 l) i bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, tworząc aktywne metabolity (orto- i parahydroksylowe), które odpowiadają za około 70% aktywności hamującej enzym. Eliminacja odbywa się głównie drogą żółciową, a okres półtrwania w osoczu wynosi około 14 godzin, natomiast okres działania hamującego reduktazę HMG-CoA jest wydłużony do 20-30 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
aktywny metabolit, białko oporności raka piersi, biodostępność, biodostępność względna, Calipra, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, glikoproteina p, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens atorwastatyny, krążenie jelitowo-wątrobowe, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, poalkoholowa choroba wątroby, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, stężenie w osoczu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Plerixafor Zentiva 20 mg/ml

Farmakokinetyka pleryksaforu została szczegółowo zbadana u pacjentów z chłoniakiem i szpiczakiem mnogim po podaniu dawki 0,24 mg/kg mc. podskórnie, poprzedzonej 4-dniową terapią G-CSF (10 µg/kg mc./dobę). Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosiło 887 ±217 ng/mL, osiągane po 30-60 minutach (tmax), a całkowita ekspozycja (AUC0-24) 4337 ±922 ng·h/mL. Pleryksafor wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (58%) i ma pozorną objętość dystrybucji 0,3 L/kg. Lek nie jest metabolizowany przez enzymy CYP450 ani nie indukuje ich aktywności, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z około 70% dawki wydalanej w postaci niezmienionej w ciągu 24 godzin, a okres półtrwania wynosi 3-5 godzin. U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się wzrost AUC0-24 (do 6990 ng·h/mL przy CrCl ≤30 mL/min), przy czym Cmax pozostaje niezmienione.
analiza farmakokinetyczna, AUC0-24, Cmax, CYP 450, dostosowanie dawki, eliminacja nerkowa, G-CSF, glikoproteina p, guz lity, hepatocyty, klirens kreatyniny, komórki CD34+, modelowanie farmakokinetyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pleryksafor, pole pod krzywą stężenia, stężenie w osoczu, szpiczak mnogi, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – SITAGLIPTIN BIOTON 50 mg

Sitagliptyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 z udziałem CYP2C8, wykazuje niski potencjał do klinicznie istotnych interakcji lekowych, zwłaszcza u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą potencjalnie zwiększać stężenia sitagliptyny, jednak brak jest danych klinicznych potwierdzających ten efekt. Sitagliptyna jest substratem glikoproteiny P oraz transportera OAT3, przy czym probenecyd może hamować transport OAT3, choć ryzyko interakcji jest niskie. W badaniach farmakokinetycznych nie stwierdzono istotnych zmian przy jednoczesnym stosowaniu metforminy (1000 mg x2/dobę) czy cyklosporyny (600 mg), mimo że cyklosporyna zwiększała AUC sitagliptyny o 29% i Cₘₐₓ o 68%, co nie miało znaczenia klinicznego. Sitagliptyna nie indukuje ani nie hamuje izoenzymów CYP450, nie wpływając istotnie na farmakokinetykę leków takich jak symwastatyna, warfaryna czy doustne środki antykoncepcyjne.
cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, DPP-4, farmakokinetyka sytagliptyny, glikoproteina p, glukagon, glukoneogeneza, hipoglikemia, hormon inkretynowy, inhibitor CYP3A4, inhibitor dipeptydylopeptydazy-4, izoenzym CYP450, klirens sytagliptyny, metabolizm inkretyn, OAT3, OCT, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, transport leku, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, zaburzenie czynności nerek, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Interakcje leku – Ginkofar forte 80 mg

Preparat Ginkofar Forte, zawierający wyciąg z Ginkgo biloba, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, fenprokumon) oraz przeciwpłytkowymi (klopidogrel, ASA, NLPZ) ze względu na zwiększone ryzyko krwawień. Pomimo braku bezpośrednich dowodów na interakcje z warfaryną, zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia, zwłaszcza przy zmianach dawkowania. Wyciąg z miłorzębu może hamować glikoproteinę P w jelitach, co zwiększa stężenia leków takich jak dabigatran eteksylan (wymagana ostrożność) oraz nifedypina, u której obserwowano wzrost Cmax nawet o 100%, skutkujący nasileniem działań niepożądanych (zawroty głowy, uderzenia gorąca). Ponadto, indukcja enzymów CYP3A4 przez Ginkgo biloba może obniżać stężenia efawirenzu, co grozi zmniejszeniem skuteczności terapii przeciwwirusowej.
bilobalid, bloker kanałów wapniowych, dabigatran eteksylat, efawirenz, efekt przeciwpłytkowy, fenprokumon, ginkgoflawonoglikozyd, ginkgolid, glikoproteina p, indukcja CYP3A4, indukcja cytochromu P450, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lakton terpenowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, miłorząb japoński, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, ośrodkowy układ nerwowy, parametry krzepnięcia, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ryzyko krwawień, spadek ciśnienia tętniczego, terapia HIV, uderzenia gorąca, warfaryna, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Posaconazole Sandoz 40 mg/ml

Pozakonazol jest metabolizowany głównie przez glukuronidację z udziałem UDP-glukuronylotransferazy oraz usuwany przez glikoproteinę P (P-gp), co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Induktory enzymów metabolizujących, takie jak ryfabutyna (300 mg/dobę), efawirenz (400 mg/dobę) i fenytoina (200 mg/dobę), znacząco obniżają stężenia pozakonazolu w osoczu, zmniejszając Cmax odpowiednio o 57%, 45% i 41%, a AUC o 51%, 50% i 50%. Podobne działanie wykazują ryfampicyna oraz inne induktory enzymatyczne (karbamazepina, fenobarbital, prymidon). W związku z tym jednoczesne stosowanie tych leków z pozakonazolem należy unikać, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko zmniejszonej skuteczności terapii przeciwgrzybiczej. Fosamprenawir (700 mg dwa razy na dobę) obniża Cmax i AUC pozakonazolu o 21% i 23%, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta pod kątem zakażeń grzybiczych z przełamania.
alkohol etylowy, antagonista receptora H2, chinidyna, cyklosporyna, cymetydyna, dysfagia, działanie niepożądane, efawirenz, erytromycyna, farmakokinetyka, fenobarbital, fenytoina, fosamprenawir, glikoproteina p, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor pompy protonowej, karbamazepina, klarytromycyna, leczenie przeciwgrzybicze, maksymalne stężenie w osoczu, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą, pozakonazol, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, terapia przeciwgrzybicza, UDP-glukuronylotransferaza, werapamil, zakażenie grzybicze z przełamania
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Aurovitas

Podczas terapii rywaroksabanem (Rivaroxaban Aurovitas) konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, ze szczególnym uwzględnieniem objawów krwawienia i niedokrwistości. W porównaniu do antagonistów witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych (np. z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistość. Zaleca się monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrywania utajonych krwawień. U pacjentów z niewyjaśnionym spadkiem hemoglobiny lub obniżeniem ciśnienia tętniczego należy poszukiwać źródła krwawienia. Pomiar stężenia rywaroksabanu za pomocą testu anty-Xa może być pomocny w wyjątkowych sytuacjach, takich jak przedawkowanie lub pilny zabieg chirurgiczny.
antagonista witaminy K, antykoagulant tocznia, azolowe leki przeciwgrzybicze, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, ciężkie zaburzenie czynności nerek, doustny lek przeciwzakrzepowy, glikoproteina p, hematokryt, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, krwawienie, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pozakonazol, przeciwciało anty-beta 2-glikoproteina I, przeciwciało antykardiolipinowe, przesączanie kłębuszkowe, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rytonawir, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, worykonazol, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakrzepica żył mózgowych, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zespół antyfosfolipidowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pazopanib Viatris 200 mg

Pazopanib Viatris, dostępny w tabletkach powlekanych 200 mg i 400 mg, wykazuje po podaniu doustnym dawki 800 mg u pacjentów z guzami litymi maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 19 ± 13 µg/mL oraz mediana czasu do osiągnięcia Cmax (tmax) wynoszącą 3,5 godziny. Pole pod krzywą stężenia leku w czasie (AUC0-∞) wynosi około 650 ± 500 µg·h/mL, a kumulacja leku przy wielokrotnym podawaniu zwiększa AUC0-T od 1,23 do 4 razy. Wchłanianie pazopanibu jest istotnie zwiększone przez pokarm, co podwaja AUC i Cmax, dlatego zaleca się przyjmowanie leku na czczo (co najmniej godzinę przed lub dwie godziny po posiłku). Rozkruszenie tabletki 400 mg zwiększa AUC(0-72) o 46% i podwaja Cmax, skracając tmax o około 2 godziny. Pazopanib wiąże się z białkami osocza w ponad 99%, jest substratem P-gp i BCRP, a jego metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C8. Metabolity stanowią jedynie 6% ekspozycji i mają ograniczoną aktywność biologiczną, co wskazuje, że efekt terapeutyczny zależy głównie od niezmienionego leku. Eliminacja jest powolna, z okresem półtrwania około 30,9 godziny, głównie przez kał, a wydalanie nerkowe stanowi mniej niż 4% dawki.
aminotransferaza alaninowa, AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność, chlorowodorek pazopanibu, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, Cmax, CYP1A2, CYP2C8, CYP3A4, farmakokinetyka, glikoproteina p, hamowanie proliferacji, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenia czynności wątroby, maksymalna tolerowana dawka, okres półtrwania leku, stan stacjonarny, tabletka powlekana, Tmax, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zawiesina doustna
Leksykon leków
Interakcje leku – Everolimus Synthon 10 mg

Ewerolimus jest substratem CYP3A4 oraz glikoproteiny P (PgP) i jednocześnie umiarkowanym inhibitorem tych układów, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4/PgP, takie jak ketokonazol, mogą zwiększyć AUC ewerolimusu nawet 15,3-krotnie i Cmax 4,1-krotnie, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania. Z kolei induktory CYP3A4/PgP, np. ryfampicyna, mogą obniżyć AUC o 63%, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej. Ewerolimus może także zwiększać biodostępność doustnych substratów CYP3A4, jak midazolam (wzrost Cmax o 25% i AUC o 30%), co wynika z hamowania jelitowej aktywności CYP3A4. Współpodawanie z inhibitorami ACE zwiększa ryzyko obrzęku naczynioruchowego, a terapia ewerolimusem wymaga unikania żywych szczepionek ze względu na obniżoną odpowiedź immunologiczną.
amprenawir, cyklosporyna, CYP2E1, dehydrogenaza alkoholowa, deksametazon, diltiazem, dronedaron, dur brzuszny, działanie immunosupresyjne, dziurawiec, efawirenz, eksemestan, erytromycyna, ewerolimus, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, imatinib, induktory CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, nefazodon, newirapina, nowotwór neuroendokrynny, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź immunologiczna, oktreotyd, posakonazol, ramipryl, ryfampicyna, substrat CYP3A4, szczepionka BCG, szczepionka przeciw żółtej febrze, telitromycyna, werapamil, worikonazol, żywa szczepionka
Leksykon leków
Interakcje leku – Ranozek 750 mg

Ranolazyna, metabolizowana głównie przez enzymy cytochromu P450 (zwłaszcza CYP3A4 i częściowo CYP2D6) oraz będąca substratem glikoproteiny P, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol 200 mg 2x/dobę) mogą zwiększać AUC ranolazyny 3,0-3,9-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (diltiazem 180-360 mg/dobę) podnoszą stężenie ranolazyny 1,5-2,4-krotnie, wymagając ostrożnego doboru dawki. Inhibitory P-gp (np. werapamil 120 mg 3x/dobę) zwiększają stężenie ranolazyny do 2,2-krotnie. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę), obniżają stężenie ranolazyny o około 95%, co wymaga unikania ich łącznego stosowania. Ranolazyna jest także słabym inhibitorem CYP3A4 i CYP2D6, co może podnosić stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy, np. metoprololu (1,8-krotne zwiększenie stężenia przy dawce ranolazyny 750 mg 2x/dobę).
amitryptylina, antybiotyk makrolidowy, astemizol, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, bupropion, chinidyna, cyklofosfamid, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doksepina, dyzopiramid, efawirenz, erytromycyna, ewerolimus, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flukonazol, glikoproteina p, imipramina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, metformina, metoprolol, mizolastyna, paroksetyna, pindolol, prokainamid, propafenon, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, substrat CYP2B6, substrat CYP3A4, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, terfenadyna, wydłużenie odstępu QTc, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Kaspofungina – Właściwości farmakokinetyczne

Kaspofungina, stosowana w terapii inwazyjnych zakażeń grzybiczych, charakteryzuje się wysokim wiązaniem z albuminami osocza (frakcja wolna 3,5–7,6%) oraz znaczną dystrybucją do tkanek (około 92% dawki po 1,5–2 dniach). Jej eliminacja jest powolna, z klirensem 10–12 ml/min i wielofazowym spadkiem stężenia, obejmującym fazę alfa, beta (okres półtrwania 9–11 h) oraz gamma (okres półtrwania 45 h). Kaspofungina ulega samoistnemu rozpadowi i dalszemu metabolizmowi (hydroliza peptydu, N-acetylacja), nie wykazując istotnej interakcji z izoenzymami CYP450 ani glikoproteiną P. Wydalanie jest powolne, z około 41% dawki wydalanej w moczu i 34% w kale w ciągu 27 dni, przy czym tylko 1,4% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej w moczu. Farmakokinetyka wykazuje umiarkowaną nieliniowość, a masa ciała pacjenta wpływa na ekspozycję – u osób ważących 80 kg AUC jest o około 23% niższe niż u osób ważących 60 kg.
albuminy osocza, biotransformacja, eliminacja kaspofunginy, farmakokinetyka kaspofunginy, farmakokinetyka pediatryczna, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, infuzja dożylna, interakcja lekowa, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, izoenzymy cytochromu P450, kandydoza przełyku, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, leczenie empiryczne, minimalne stężenie, pole pod krzywą stężenia, stężenie kaspofunginy, substancja przeciwgrzybicza, szczytowe stężenie, terapia przeciwgrzybicza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mifoglame 100 mg

Sytagliptyna, substancja czynna Mifoglame 100 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 87% i szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax 950 nM) w osoczu w ciągu 1-4 godzin (Tmax). Pole pod krzywą stężenia w osoczu (AUC) wynosi średnio 8,52 μM•hr. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę względem dawki w zakresie AUC, natomiast Cmax i stężenie po 24 godzinach (C24h) wykazują nieliniowość. Sytagliptyna jest słabo wiązana z białkami osocza (38%) i ma dużą objętość dystrybucji (~198 l), co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (79% dawki w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 12,4 godziny i klirensem nerkowym około 350 ml/min, co sugeruje aktywne wydzielanie kanalikowe. Metabolizm jest minimalny, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na izoenzymy CYP450, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Sytagliptyna nie wymaga dostosowania dawki w zależności od posiłku, wieku, płci, rasy czy BMI.
AUC, AUC sytagliptyny, biodostępność bezwzględna, CYP2C8, CYP3A4, enzym DPP-4, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, glikoproteina p, hemodializa, izoenzymy cytochromu P450, klirens nerkowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zależność PK/PD
Leksykon leków
Interakcje leku – Lenalidomide Medical Valley 5 mg

Lenalidomid stosowany w terapii skojarzonej, zwłaszcza ze deksametazonem, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo leczenia pacjentów ze szpiczakiem mnogim. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych przy jednoczesnym stosowaniu czynników erytropoetycznych oraz hormonalnej terapii zastępczej. Lenalidomid nie indukuje enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5, jednak deksametazon, będący częstym składnikiem terapii skojarzonej, może osłabiać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych. W badaniach farmakokinetycznych wykazano, że lenalidomid w dawce 10 mg/dobę nie wpływa na farmakokinetykę warfaryny (25 mg) ani odwrotnie, jednak ze względu na potencjalny wpływ deksametazonu na metabolizm warfaryny, zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia. Ponadto, lenalidomid zwiększa stężenie digoksyny (0,5 mg) w osoczu o 14% (90% CI: 0,52%-28,2%), co wymaga kontroli jej poziomu ze względu na wąski indeks terapeutyczny.
czynnik erytropoetyczny, deksametazon, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, farmakodynamika, farmakokinetyka, glikoproteina p, hormonalna terapia zastępcza, hormonalny środek antykoncepcyjny, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, induktor enzymu, inhibitor glikoproteiny p, INR, kinaza kreatynowa, lenalidomid, parametr krzepnięcia, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rabdomioliza, statyna, szpiczak mnogi, temsyrolimus, warfaryna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atram 25 25 mg

Karwedylol, substancja czynna leku Atram, wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla jego skuteczności i bezpieczeństwa. Po podaniu doustnym dawki 25 mg u zdrowych osób maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi około 21 mg/l i osiągane jest po 1,5 godziny (tmax), z dostępnością biologiczną około 25%. Lek jest mieszaniną racemiczną, gdzie R(+) enancjomer ma wyższą dostępność (31%) niż S(-) (15%), a metabolizm stereoselektywny odbywa się głównie przez izoenzymy CYP2D6 i CYP2C9. Karwedylol jest silnie lipofilny, w 95% wiąże się z białkami osocza, a jego objętość dystrybucji wynosi 1,5-2 l/kg, zwiększając się u pacjentów z marskością wątroby. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem glukuronidacji i utleniania, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów o silniejszym działaniu beta-adrenolitycznym (np. 4-hydroksyfenol o aktywności 13-krotnie wyższej niż karwedylol) oraz silnych właściwościach przeciwutleniających. Wydalanie odbywa się głównie z żółcią (60%) i w mniejszym stopniu z moczem (16%), a okres półtrwania wynosi około 2,5 godziny po infuzji dożylnej i 6,5 godziny po podaniu doustnym.
AUC, Cmax, CYP2D6, cytochrom P450, dławica piersiowa, dostępność biologiczna, enancjomer, farmakokinetyka, glikoproteina p, intensywny metabolizm, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, klirens zależny od masy ciała, lipofilność, marskość wątroby, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, polimorfizm genetyczny, przeciwutleniacz, rozszerzenie naczyń, stereoselektywność, szybkie wchłanianie, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cidimus

Podczas terapii takrolimusem (Cidimus) konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie po przeszczepieniu narządu, obejmujące kontrolę ciśnienia tętniczego, EKG, funkcji neurologicznych i wzrokowych, stężenia glukozy na czczo, elektrolitów (szczególnie potasu), prób czynnościowych wątroby i nerek, parametrów hematologicznych i krzepnięcia oraz stężenia białka w osoczu. Istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania cyklosporyny, dużych dawek potasu, leków nefrotoksycznych i neurotoksycznych oraz preparatów ziołowych zawierających dziurawiec. W trakcie terapii należy monitorować stężenie takrolimusu we krwi, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów (np. ketokonazol, klarytromycyna) lub induktorów CYP3A4 (np. ryfampicyna), a także leków hamujących glikoproteinę P, aby uniknąć toksyczności lub niedostatecznej ekspozycji na lek.
glikoproteina p, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, kardiomiopatia, leczenie immunosupresyjne, leukoencefalopatia wieloogniskowa, nefropatia BK, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, odrzucenie przeszczepu, parwowirus B19, perforacja przewodu pokarmowego, takrolimus, torsade de pointes, transplantolog, wirus Epsteina-Barr, wirusowe zapalenie wątroby, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, wydłużenie QT, zaburzenia limfoproliferacyjne, zakażenia oportunistyczne, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Lenalidomide Gedeon Richter 25 mg

Lenalidomid wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w terapii skojarzonej ze szpiczakiem mnogim. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko zakrzepicy przy jednoczesnym stosowaniu czynników stymulujących erytropoezę oraz hormonalnej terapii zastępczej, co wymaga rozważenia profilaktyki przeciwzakrzepowej. Deksametazon, często stosowany w skojarzeniu z lenalidomidem, jest słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4, co może obniżać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji. W badaniach farmakokinetycznych wykazano brak istotnego wpływu lenalidomidu (10-25 mg/dobę) na warfarynę i odwrotnie, jednak ze względu na możliwe interakcje kliniczne przy jednoczesnym stosowaniu deksametazonu, konieczne jest ścisłe monitorowanie INR i parametrów krzepnięcia. Ponadto, lenalidomid może zwiększać stężenie digoksyny (0,5 mg, pojedyncza dawka) o około 14% (90% CI: 0,52%-28,2%), co wymaga regularnego monitorowania poziomu digoksyny w surowicy, zwłaszcza przy zmianach dawkowania.
czynnik stymulujący erytropoezę, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, glikoproteina p, hormonalna terapia zastępcza, induktor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, kinaza kreatynowa, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rabdomioliza, supresja szpiku kostnego, szpiczak mnogi, temsyrolimus, terapia skojarzona, warfaryna, wskaźnik INR, zaburzenie funkcji wątroby, zakrzepica
Leksykon leków
Interakcje leku – Lenalidomide Teva 10 mg

Lenalidomid wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne w terapii szpiczaka mnogiego. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko zakrzepicy przy jednoczesnym stosowaniu lenalidomidu z deksametazonem oraz lekami wpływającymi na erytropoezę, co wymaga rozważenia profilaktyki przeciwzakrzepowej. Deksametazon, będący słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4, może obniżać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji. Lenalidomid w dawce 10 mg/dobę zwiększa stężenie osoczowe digoksyny o 14% (90% CI: 0,52%-28,2%), co wymaga monitorowania jej poziomu podczas terapii. Ponadto, jednoczesne stosowanie statyn z lenalidomidem zwiększa ryzyko rabdomiolizy, co uzasadnia wzmożoną kontrolę kliniczną i laboratoryjną, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia.
digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, działania niepożądane układu nerwowego, enzymy CYP, erytropoeza, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, induktor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, INR, kinaza kreatynowa, lenalidomid z deksametazonem, parametry krzepnięcia, powikłania zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, ryzyko zakrzepicy, statyny, szpiczak mnogi, warfaryna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Synoptis

Darunavir, stosowany w dawkach 400 mg lub 800 mg doustnie, zawsze powinien być podawany w połączeniu z kobicystatem lub rytonawirem w małej dawce, co optymalizuje jego farmakokinetykę. Terapia powinna być skojarzona z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, a dawki wzmacniaczy nie powinny być modyfikowane ponad zalecane wartości. U pacjentów z wiremią HIV-1 RNA ≥100 000 kopii/mL, liczbą komórek CD4+ <100 x 10⁶/L lub obecnością mutacji DRV-RAM, nie zaleca się stosowania schematu darunawir z kobicystatem lub rytonawirem raz na dobę. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży, zwłaszcza w II i III trymestrze, ze względu na znaczące (około 90%) obniżenie stężenia Cmin darunawiru przy stosowaniu darunawiru z kobicystatem, co zwiększa ryzyko niepowodzenia terapii i przeniesienia zakażenia. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z przewlekłym zapaleniem typu B lub C, konieczne jest monitorowanie AspAT/AlAT, a u osób z ciężkimi zaburzeniami wątroby stosowanie darunawiru jest przeciwwskazane. W trakcie terapii obserwowano ciężkie reakcje skórne (0,4%), w tym zespół DRESS i zespół Stevensa-Johnsona (<0,1%), co wymaga natychmiastowego przerwania leczenia przy wystąpieniu objawów takich jak wysypka z gorączką, bóle mięśni, pęcherze czy zapalenie spojówek.
aktywność transaminaz, alergia na sulfonamidy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, czynnik VIII, dziurawiec zwyczajny, glikoproteina p, hemofilia, indukcja CYP3A, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitory proteazy, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, marskość wątroby, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mutacje DRV-RAM, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ostra uogólniona osutka krostkowa, przewlekłe zapalenie wątroby, reaktywacja immunologiczna, rytonawir, wiremia HIV-1 RNA, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Palifren Long 75 mg

Palifren Long to preparat zawierający palmitynian paliperydonu w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dawkach 25-150 mg. Po podaniu domięśniowym palmitynian paliperydonu ulega powolnej hydrolizie do aktywnego paliperydonu, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 13 dniach (Tmax). Produkt charakteryzuje się długotrwałym uwalnianiem substancji czynnej, utrzymującym się przez co najmniej 4 miesiące. Biodostępność wynosi 100%, a farmakokinetyka jest proporcjonalna do dawki w zakresie 25-150 mg, choć dla dawek powyżej 50 mg Cmax rośnie mniej niż proporcjonalnie. Wstrzyknięcia do mięśnia naramiennego powodują około 28% wyższe Cmax niż do mięśnia pośladkowego. Mediana okresu półtrwania wynosi 25-49 dni, a stosunek stężeń maksymalnych do minimalnych w stanie stacjonarnym dla dawki 100 mg wynosi 1,8 (mięsień pośladkowy) i 2,2 (mięsień naramienny). Metabolizm paliperydonu nie jest znacząco zależny od izoenzymów CYP450, a lek wykazuje niskie ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Paliperydon jest substratem P-gp, jednak kliniczne znaczenie tego zjawiska nie jest potwierdzone.
biodostępność leku, dealkilacja, ekspozycja na lek, enancjomer, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hydroksylacja, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, mięsień naramienny, mieszanina racemiczna, mikrosom wątrobowy, odwodornienie, palmitynian paliperydonu, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu
Leksykon leków
Interakcje leku – Nobaxin 500 mg

Azytromycyna (Nobaxin 500 mg) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas solny zmniejsza maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 25%, co wymaga unikania ich równoczesnego podawania. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu azytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, np. cyzaprydem, ze względu na ryzyko groźnych arytmii. Interakcje z substratami glikoproteiny P, takimi jak digoksyna i kolchicyna, mogą prowadzić do wzrostu ich stężeń w surowicy, co wymaga monitorowania i obserwacji klinicznej. Ponadto, azytromycyna istotnie zwiększa Cmax i AUC0-5 cyklosporyny, co wymaga monitorowania stężenia cyklosporyny i dostosowania dawki. W przypadku doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryn obserwuje się nasilenie działania przeciwzakrzepowego, co wskazuje na konieczność regularnej kontroli czasu protrombinowego.
antybiotyk makrolidowy, arytmia, atorwastatyna, biodostępność antybiotyku, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dydanozyna, efawirenz, ergotamina, farmakodynamika, farmakokinetyka, flukonazol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, indynawir, jednojądrzaste komórki krwi, karbamazepina, kolchicyna, lek hepatotoksyczny, lek zobojętniający, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, neutropenia, rabdomioliza, ryfabutyna, statyna, syldenafil, teofilina, terfenadyna, triazolam, trimetoprim i sulfametoksazol, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zatrucie sporyszem, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Ambrisentan AOP 5 mg

Ambrisentan wykazuje niski potencjał do interakcji lekowych, nie wpływając istotnie na enzymy metabolizujące leki fazy I i II, w tym CYP3A4, co potwierdzono w badaniach in vitro i klinicznych. Wyjątkiem jest jednoczesne stosowanie z cyklosporyną A, które powoduje dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan, wymagając ograniczenia dawki do 5 mg raz na dobę. Ryfampicyna powoduje przemijające, około dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan po początkowych dawkach, jednak efekt ten zanika po 8 dniach terapii. Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych stwierdzono także z inhibitorami fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil), doustnymi środkami antykoncepcyjnymi (etynyloestradiol, noretyndron), warfaryną, ketokonazolem oraz digoksyną. W przypadku prostanoidów i stymulatorów rozpuszczalnej cyklazy guanylowej brak jest danych klinicznych, dlatego zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjentów.
ambrisentan, cyklosporyna A, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipotensyjne, enzymy fazy I i II, etynyloestradiol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hipotonia objawowa, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor OATP, ketokonazol, nadciśnienie płucne, noretyndron, polipeptyd kotransportujący taurocholan, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportu soli kwasów żółciowych, prostanoid, proteina oporności na nowotwór piersi, ryfampicyna, stymulator rozpuszczalnej cyklazy guanylowej, syldenafil, tadalafil, urydyno-difosfo-glukonylotransferaza, warfaryna, wskaźnik INR