Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

W terapii lenalidomidem (Kleder) należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje z innymi lekami oraz substancjami, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis zidentyfikowanych i potencjalnych interakcji tego leku.¹

Leki wpływające na erytropoezę i ryzyko zakrzepicy

Podczas stosowania lenalidomidu w skojarzeniu z deksametazonem u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu czynników wpływających na erytropoezę. Dotyczy to również innych leków, które mogą zwiększać ryzyko zakrzepicy, takich jak preparaty stosowane w hormonalnej terapii zastępczej. Takie połączenia mogą znacząco podwyższać ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.²

Interakcje z doustnymi lekami antykoncepcyjnymi

Chociaż nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących interakcji lenalidomidu z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, dane z badań in vitro wykazują, że sam lenalidomid nie jest induktorem enzymów cytochromu P450, w tym CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5. Oznacza to, że lenalidomid podawany w monoterapii prawdopodobnie nie obniża skuteczności hormonalnych środków antykoncepcyjnych.³

Warto jednak zauważyć, że deksametazon, często stosowany w skojarzeniu z lenalidomidem, jest słabym lub umiarkowanym induktorem cytochromu CYP3A4 i może również wpływać na inne enzymy i transportery. Dlatego nie można wykluczyć, że podczas terapii skojarzonej lenalidomidem i deksametazonem skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych może ulec osłabieniu. Z tego względu podczas takiej terapii należy podjąć skuteczne dodatkowe środki zapobiegania ciąży.⁴

Interakcje z warfaryną

Badania wykazały, że jednoczesne podawanie lenalidomidu w dawkach wielokrotnych po 10 mg nie wpływało na farmakokinetykę pojedynczej dawki R- i S-warfaryny. Podobnie jednoczesne podanie warfaryny w pojedynczej dawce 25 mg nie wpływało na farmakokinetykę lenalidomidu. Jednak nie ma pewności, czy podobny brak interakcji występuje w warunkach klinicznych, szczególnie podczas jednoczesnego stosowania deksametazonu.⁵

Ponieważ deksametazon może indukować enzymy i jego wpływ na warfarynę nie jest w pełni poznany, zaleca się ścisłe kontrolowanie parametrów krzepnięcia krwi, w tym monitorowanie stężenia warfaryny podczas terapii skojarzonej lenalidomidem.⁶

Interakcje z digoksyną

Badania wykazały, że jednoczesne podawanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę zwiększało ekspozycję osoczową na digoksynę (0,5 mg, dawka pojedyncza) o 14% (90% CI [0,52%–28,2%]). Nie jest jasne, czy efekt ten będzie bardziej nasilony w warunkach klinicznych, gdzie stosuje się wyższe dawki lenalidomidu i jednoczesne leczenie deksametazonem.⁷

Z tego względu podczas leczenia lenalidomidem zaleca się systematyczne kontrolowanie stężenia digoksyny w surowicy, zwłaszcza na początku terapii oraz po każdej zmianie dawkowania.⁸

Interakcje ze statynami

W przypadku jednoczesnego stosowania statyn i lenalidomidu istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia rabdomiolizy (rozpadu mięśni prążkowanych), co może wynikać z addytywnego działania obu leków. Szczególna ostrożność wymagana jest w pierwszych tygodniach leczenia, kiedy to zalecana jest wzmożona kontrola kliniczna i laboratoryjna, obejmująca badanie aktywności enzymów mięśniowych (CK, kinaza kreatynowa) oraz ocenę funkcji nerek.⁹

Interakcje z deksametazonem

Równoczesne podawanie deksametazonu (40 mg raz na dobę) w dawce pojedynczej lub wielokrotnej nie wykazało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu podawanego w dawce wielokrotnej (25 mg raz na dobę). Oznacza to, że pod względem parametrów farmakokinetycznych oba leki mogą być bezpiecznie stosowane w terapii skojarzonej.¹⁰

Interakcje z inhibitorami glikoproteiny P (P-gp)

Badania in vitro wykazały, że lenalidomid jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp), ale sam nie jest jej inhibitorem. W badaniach klinicznych równoczesne podawanie silnego inhibitora P-gp – chinidyny (600 mg, dwa razy na dobę) lub umiarkowanie silnego inhibitora/substratu P-gp – temsyrolimusu (25 mg) nie miało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu (25 mg).¹¹

Ponadto, równoczesne podawanie lenalidomidu nie zmieniało farmakokinetyki temsyrolimusu, co sugeruje brak istotnych interakcji w kierunku odwrotnym.¹²

Interakcje lenalidomidu z alkoholem

Nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących interakcji lenalidomidu z alkoholem etylowym. Jednakże, biorąc pod uwagę mechanizm działania lenalidomidu oraz jego profil farmakologiczny, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu z kilku powodów:

• Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego obserwowane podczas terapii lenalidomidem, takie jak zawroty głowy, zmęczenie czy zaburzenia koordynacji
• Alkohol może teoretycznie nasilać działanie mielosupresyjne lenalidomidu
• Jednoczesne stosowanie lenalidomidu, deksametazonu i alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego
• Alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy innych leków stosowanych jednocześnie z lenalidomidem

W związku z powyższym, zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii lenalidomidem, a w przypadkach schorzeń współistniejących (np. choroby wątroby) całkowitą abstynencję. Pacjenci powinni skonsultować się z lekarzem prowadzącym odnośnie indywidualnych zaleceń dotyczących spożywania alkoholu podczas terapii.

Tabela interakcji lenalidomidu z innymi produktami leczniczymi