glikoproteina p

Glikoproteina P (P-gp, MDR1, ABCB1) to białko błonowe, które działa jako pompa usuwająca substancje z wnętrza komórki. Należy do rodziny białek transportujących ABC (ATP-binding cassette), które wykorzystują energię z hydrolizy ATP do aktywnego transportu różnych substancji przez błony komórkowe, często wbrew gradientowi stężeń.

W organizmie człowieka glikoproteina P pełni funkcję ochronną, usuwając ksenobiotyki i substancje potencjalnie toksyczne z komórek. Występuje głównie w nabłonku jelit, w komórkach kanalików nerkowych, hepatocytach oraz w barierze krew-mózg. Jej obecność w tych tkankach wpływa znacząco na farmakokinetykę wielu leków, ograniczając ich wchłanianie i dystrybucję oraz zwiększając wydalanie.

Z klinicznego punktu widzenia, glikoproteina P ma istotne znaczenie w kontekście interakcji lekowych i oporności wielolekowej. Nadekspresja tego białka w komórkach nowotworowych jest jednym z mechanizmów oporności na chemioterapię, gdyż prowadzi do aktywnego usuwania leków przeciwnowotworowych z komórek rakowych. Niektóre leki mogą być inhibitorami lub induktorami glikoproteiny P, co może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Carvetrend 12,5 mg

Karwedylol, będący substratem i inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Metabolizm karwedylolu jest stereoselektywnie modulowany przez inhibitory i induktory CYP2D6 oraz CYP2C9, co wpływa na stężenia enancjomerów R- i S-karwedylolu. Istotne klinicznie interakcje obejmują m.in. zwiększenie narażenia na digoksynę o 20%, wzrost stężenia cyklosporyny o 10-20% oraz 2,2-krotny wzrost stężenia karwedylolu przy jednoczesnym stosowaniu amiodaronu. Ryfampicyna obniża narażenie na karwedylol o około 60%, a fluoksetyna i paroksetyna zwiększają AUC karwedylolu (R-enancjomer o 77%, S-enancjomer o 35%). Spożycie soku grejpfrutowego powoduje 1,2-krotne zwiększenie AUC karwedylolu. Wskazane jest monitorowanie stężeń leków i parametrów klinicznych, zwłaszcza przy terapii skojarzonej z lekami immunosupresyjnymi, przeciwarytmicznymi oraz inhibitorami CYP.
alfa-1-adrenolityk, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, beta-adrenomimetyk, beta-agonista rozszerzający oskrzela, CYP2E1, deetyloamiodaron, działanie bronchodylatacyjne, działanie hipoglikemizujące, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe ujemne, działanie przeciwnadciśnieniowe, enancjomer karwedylolu, glikoproteina p, glikoproteina P jelitowa, hamowanie CYP2C9, indukcja glikoproteiny P, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, lek przeciwcukrzycowy, metabolit amiodaronu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, pochodna dihydropirydyny, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, sok grejpfrutowy, stężenie cyklosporyny, stężenie digoksyny, stężenie glukozy, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Lenalidomide Ranbaxy 7,5 mg

Lenalidomid wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, szczególnie u pacjentów z wielochorobowością i stosujących terapię skojarzoną. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zakrzepicy przy jednoczesnym stosowaniu czynników stymulujących erytropoezę oraz hormonalnej terapii zastępczej. W przypadku warfaryny, mimo braku wpływu lenalidomidu (10 mg/dobę) na farmakokinetykę R- i S-warfaryny, konieczne jest ścisłe monitorowanie INR ze względu na potencjalny wpływ deksametazonu, będącego induktorem enzymów. Jednoczesne podawanie lenalidomidu (10 mg/dobę) i digoksyny (0,5 mg) zwiększa stężenie digoksyny w osoczu o 14%, co wymaga regularnego monitorowania jej poziomu. Ponadto, współstosowanie lenalidomidu ze statynami zwiększa ryzyko rabdomiolizy, co wymaga kontroli klinicznej i laboratoryjnej, zwłaszcza w pierwszych tygodniach terapii.
czynnik stymulujący erytropoezę, czynnik wpływający na erytropoezę, deksametazon, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, enzym mięśniowy, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, induktor enzymu, INR, krwawienie, lek wpływający na układ krzepnięcia, ludzki hepatocyt, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, parametr krzepnięcia, rabdomioliza, sedacja, statyna, szpiczak mnogi, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Livazo 1 mg

Pitawastatyna, stosowana w preparacie Livazo, jest aktywnie transportowana do hepatocytów przez transportery wątrobowe, w tym OATP, co stanowi podstawę licznych interakcji farmakokinetycznych. Równoczesne podanie cyklosporyny powoduje 4,6-krotny wzrost AUC pitawastatyny, co wyklucza ich łączne stosowanie. Antybiotyki makrolidowe, takie jak erytromycyna, zwiększają AUC pitawastatyny 2,8-krotnie, dlatego zaleca się czasowe odstawienie Livazo podczas terapii tymi lekami. Gemfibrozyl i fenofibrat podnoszą AUC odpowiednio 1,4- i 1,2-krotnie, co wymaga ostrożności ze względu na ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Ryfampicyna powoduje 1,3-krotny wzrost AUC poprzez obniżony wychwyt wątrobowy. Inhibitory proteaz, efawirenz, ezetymib, digoksyna oraz inhibitory CYP3A4 (itrakonazol, sok grejpfrutowy) nie wykazują klinicznie istotnych interakcji z pitawastatyną. W przypadku glekaprewiru i pibrentaswiru zaleca się stosowanie najmniejszej dawki pitawastatyny i monitorowanie kliniczne ze względu na potencjalny wzrost stężenia statyny.
antybiotyk makrolidowy, cyklosporyna, czas protrombinowy, digoksyna, erytromycyna, ezetymib, fibrat, glekaprewir i pibrentaswir, glikoproteina p, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakaźny, metabolit glukuronidowy, miopatia, niacyna, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, OATP, P-gp, pitawastatyna, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sitagliptin Teva 25 mg

Sitagliptyna, inhibitor DPP-4, wykazuje niski potencjał interakcji lekowych, co czyni ją bezpieczną opcją w politerapii pacjentów z cukrzycą typu 2. Metabolizm sitagliptyny odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek eliminacja zachodzi głównie przez nerki w postaci niezmienionej. U chorych z ciężką niewydolnością nerek lub ESRD, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie leku, co wymaga ostrożności. Sitagliptyna jest substratem glikoproteiny P i OAT3, przy czym hamowanie transportu przez probenecyd ma niewielkie znaczenie kliniczne. Jednoczesne stosowanie metforminy (1000 mg x2/dobę) i sitagliptyny (50 mg) nie wpływa istotnie na farmakokinetykę leku, podobnie jak podanie cyklosporyny (600 mg) zwiększa AUC sitagliptyny o 29% i Cmax o 68%, bez konieczności modyfikacji dawki.
cukrzyca typu 2, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, glikoproteina p, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, inhibitor dipeptydylopeptydazy-4, itrakonazol, izoenzym CYP2C8, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, kontrola glikemii, metformina, niedocukrzenie, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, sitagliptyna, symwastatyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Orebriton 90 mg

Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego farmakokinetykę w interakcjach lekowych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na tikagrelor (Cmax wzrasta 2,4-krotnie, AUC 7,3-krotnie) oraz istotne zmniejszenie stężenia jego aktywnego metabolitu (Cmax o 89%, AUC o 56%), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) zwiększają Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, z jednoczesnym zmniejszeniem Cmax metabolitu o 38%, jednak ich stosowanie jest dopuszczalne z zachowaniem ostrożności. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają ekspozycję na tikagrelor (Cmax o 73%, AUC o 86%) i metabolit (AUC o 46%), co może zmniejszać skuteczność terapii i jest przeciwwskazaniem do kojarzenia. Cyklosporyna, jako inhibitor P-gp i CYP3A, podnosi Cmax tikagreloru 2,3-krotnie i AUC 2,8-krotnie, co wymaga ostrożności klinicznej.
antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, atorwastatyna, cyklosporyna, desmopresyna, digoksyna, enoksaparyna, etynyloestradiol, glikoproteina p, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, kinaza fosfokreatynowa, klinicysta szpitalny, lewonorgestrel, lowastatyna, morfina, rabdomioliza, rosuwastatyna, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, SSRI, substrat CYP3A4, symwastatyna, tikagrelor, tolbutamid, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Ralik 500 mg

Ranolazyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 i częściowo przez CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol 200 mg 2x/dobę) powodują 3,0–3,9-krotne zwiększenie AUC ranolazyny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem 180-360 mg/dobę) zwiększają stężenie ranolazyny 1,5–2,4-krotnie, wymagając ostrożnego doboru dawki. Inhibitory P-gp (np. werapamil 120 mg 3x/dobę) podnoszą stężenie ranolazyny do 2,2-krotnie. Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna 600 mg/dobę) obniżają stężenie ranolazyny nawet o 95%, co może skutkować utratą skuteczności terapeutycznej. Ranolazyna jest także słabym inhibitorem CYP3A4 i CYP2D6 oraz umiarkowanym inhibitorem P-gp, co prowadzi do zwiększenia stężenia substratów tych enzymów i transporterów, w tym statyn (symwastatyna, lowastatyna, atorwastatyna), leków immunosupresyjnych (takrolimus, cyklosporyna, syrolimus, ewerolimus) oraz leków metabolizowanych przez CYP2D6 (metoprolol, propafenon, flekainid).
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, cytochrom P450, enzym CYP2D6, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor P-gp, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, metabolizm ranolazyny, odstęp QTc, rabdomioliza, ranolazyna, silny inhibitor CYP3A4, substrat CYP2B6, substrat CYP2D6, substrat CYP3A4, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, umiarkowany inhibitor CYP3A4
Leksykon substancji czynnych
Lansoprazol – Interakcje

Lansoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wywiera istotny wpływ na farmakokinetykę wielu leków poprzez podwyższenie pH soku żołądkowego oraz modulację aktywności enzymów wątrobowych, zwłaszcza izoenzymów CYP2C19 i CYP3A4. Kluczowe interakcje obejmują znaczące zmniejszenie biodostępności atazanawiru (zmniejszenie AUC i Cmax o około 90% przy dawce lansoprazolu 60 mg/dobę i atazanawiru 400 mg), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie, lansoprazol obniża wchłanianie azolowych leków przeciwgrzybiczych (ketokonazol, itrakonazol), prowadząc do stężeń subterapeutycznych. W przypadku digoksyny obserwuje się wzrost jej stężenia w osoczu, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, lansoprazol może zwiększać ekspozycję na takrolimus nawet o 81%, co również wymaga ścisłej kontroli stężenia leku w osoczu.
atazanawir, biodostępność, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, digoksyna, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, fluwoksamina, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, indeks terapeutyczny, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, ketokonazol, lansoprazol, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek zobojętniający, NLPZ, parametry farmakokinetyczne, pH soku żołądkowego, ryfampicyna, sukralfat, takrolimus, teofilina
Leksykon leków
Interakcje leku – Allertec Effect 20 mg

Bilastyna (20 mg), składnik aktywny Allertec Effect, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, które wpływają na jej biodostępność i ekspozycję ogólnoustrojową. Spożycie bilastyny z pokarmem lub sokiem grejpfrutowym powoduje około 30% redukcję biodostępności, co jest związane z hamowaniem transportera OATP1A2. Podobny mechanizm dotyczy interakcji z lekami takimi jak rytonawir i ryfampicyna, które mogą zmniejszać stężenie bilastyny w osoczu. Z kolei jednoczesne podawanie bilastyny z ketokonazolem (400 mg/dobę) lub erytromycyną (500 mg trzy razy/dobę) prowadzi do dwukrotnego wzrostu AUC i 2-3-krotnego wzrostu Cmax bilastyny, co wynika z hamowania glikoproteiny P odpowiedzialnej za jelitowy wypływ leku. Podobny, choć mniej nasilony efekt (wzrost Cmax o 50%) obserwuje się przy stosowaniu diltiazemu (60 mg/dobę). Mimo tych zmian farmakokinetycznych, profil bezpieczeństwa bilastyny pozostaje niezmieniony.
benzodiazepiny, bilastyna, cyklosporyna, diltiazem, edukacja pacjenta, efekt depresyjny, erytromycyna, farmakoterapia, glikoproteina p, indywidualna wrażliwość, interakcja bilastyny, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lorazepam, mechanizm interakcji, ośrodkowy układ nerwowy, placebo, polipeptyd OATP1A2, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, sprawność psychomotoryczna, transporter jelitowego wypływu
Leksykon substancji czynnych
Erybulina – Właściwości farmakokinetyczne

Erybulina, inhibitor dynamicznej niestabilności mikrotubul z grupy halichondrynowych leków przeciwnowotworowych, wykazuje dwufazowy profil farmakokinetyczny z długim końcowym czasem półtrwania około 40 godzin oraz dużą objętością dystrybucji (43-114 L/m²), co wskazuje na efektywną penetrację do tkanek obwodowych. Lek charakteryzuje się umiarkowanym wiązaniem z białkami osocza (49-65% przy stężeniach 100-1000 ng/mL) oraz niskim klirensem (1,16-2,42 L/h/m²). Erybulina jest eliminowana głównie z żółcią w postaci niezmienionej, z minimalnym metabolizmem (<0,6% metabolitów), a wydalanie z moczem stanowi jedynie 9% dawki. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 0,22-3,53 mg/m², bez istotnej kumulacji przy podawaniu raz w tygodniu. U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasy A i B wg Child-Pugh) obserwuje się odpowiednio 1,8- i 3-krotny wzrost ekspozycji na erybulinę, co wymaga redukcji dawki do 0,97 mg/m² i 0,62 mg/m². U pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami nerek stwierdzono średnio 1,5-krotne zwiększenie AUC(0-inf) z dużą zmiennością międzyosobniczą, co również wskazuje na konieczność dostosowania dawkowania.
badanie rakotwórczości, biodostępność leku, czas półtrwania, działanie teratogenne, glikoproteina p, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lek halichondrynowy, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, mięsak tkanek miękkich, objętość dystrybucji, profil dystrybucji, rak piersi, skala Child-Pugh, test Amesa, test mikrojąderkowy, tłuszczakomięsak, wiązanie z białkami osocza, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Interakcje leku – Ecugra 60 mg

Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego farmakokinetykę i interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na tikagrelor (Cₘₐₓ wzrasta 2,4-krotnie, AUC 7,3-krotnie) oraz jednoczesne zmniejszenie stężenia aktywnego metabolitu, co jest przeciwwskazaniem do łącznego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) zwiększają Cₘₐₓ tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, a induktory CYP3A (np. ryfampicyna) znacząco zmniejszają ekspozycję (AUC o 86%), co może obniżać skuteczność przeciwpłytkową. Cyklosporyna podnosi ekspozycję tikagreloru (AUC 2,8-krotnie). Morfina i inne opioidy opóźniają i zmniejszają wchłanianie tikagreloru o około 35%, co może wymagać rozważenia alternatywnych inhibitorów P2Y₁₂ w ostrym zespole wieńcowym (ACS). Tikagrelor zwiększa stężenia statyn metabolizowanych przez CYP3A4, zwłaszcza symwastatyny (>40 mg/dobę), co zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Wzrost Cₘₐₓ i AUC digoksyny odpowiednio o 75% i 28% wymaga monitorowania jej stężenia i parametrów klinicznych.
agregacja płytek krwi, aktywowany czas krzepnięcia, antagoniści receptora angiotensyny, antagoniści wapnia, beta-adrenolityki, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czynnik Xa, desmopresyna, enoksaparyna, etynyloestradiol, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, induktory CYP3A, inhibitory CYP3A4, inhibitory GpIIb/IIIa, inhibitory konwertazy angiotensyny, inhibitory pompy protonowej, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, kinaza fosfokreatynowa, kwas acetylosalicylowy, ostry zespół wieńcowy, rabdomioliza, receptor P2Y12, sok grejpfrutowy, tikagrelor
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – RIXACAM

RIXACAM (rywaroksaban 20 mg) wymaga ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak osoby z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 15-29 ml/min), chorobami nowotworowymi przewodu pokarmowego lub układu moczowo-płciowego, a także u pacjentów stosujących jednocześnie silne inhibitory CYP3A4 i P-gp (np. ketokonazol, rytonawir), co może zwiększać stężenie rywaroksabanu w osoczu średnio 2,6-krotnie. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest wskazane w celu wykrywania utajonych krwawień, a w sytuacjach nagłych (przedawkowanie, pilne zabiegi) pomocny jest pomiar stężenia leku za pomocą testu anty-Xa. Nie zaleca się stosowania RIXACAM u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 ml/min, u dzieci z GFR <50 ml/min/1,73 m² oraz u pacjentów z zespołem antyfosfolipidowym, a także po zabiegach TAVR i u pacjentów hemodynamicznie niestabilnych z zatorowością płucną.
antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa przewodu pokarmowego, choroba zapalna jelit, dysfagia, embolektomia, glikoproteina p, hemoglobina hematokryt, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja galaktozy, pochodne azolowe, przeciwciało anty-beta 2-glikoproteina I, przeciwciało antykardiolipinowe, przezcewnikowa wymiana zastawki aortalnej, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepica żył mózgowych, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivanoptim 10 mg

Rywaroksaban, jako inhibitor czynnika Xa, jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 oraz transportowany przez glikoproteinę P (P-gp), co predysponuje go do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2×/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg 1×/dobę), zwiększają AUC i Cmax rywaroksabanu o 1,3-1,5 raza, z nasileniem efektu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (np. erytromycyna powoduje wzrost AUC do 2,0x). Dronedaron jest potencjalnie ryzykowny ze względu na brak danych klinicznych. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (enoksaparyna, warfaryna), co wymaga ostrożności, zwłaszcza podczas zmiany terapii, gdy INR może wzrosnąć do 12. NLPZ, inhibitory agregacji płytek (klopidogrel) oraz SSRI/SNRI zwiększają ryzyko krwawień, mimo braku istotnych interakcji farmakokinetycznych.
antagonista witaminy K, atorwastatyna, azolowe leki przeciwgrzybiczne, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor czynnika Xa, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, pozakonazol, ryfampicyna, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, układ krzepnięcia, warfaryna, worykonazol, żylaki przełyku
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitagliptin Teva 100 mg

Sitagliptyna po podaniu doustnym w dawce 100 mg u osób zdrowych charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax wynoszącym 1-4 godziny, Cmax około 950 nM oraz AUC 8,52 μM•h. Biodostępność bezwzględna wynosi około 87%, a posiłek nie wpływa na farmakokinetykę leku. Objętość dystrybucji po podaniu dożylnym to około 198 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (38%). Metabolizm wątrobowy jest ograniczony, z udziałem CYP3A4 i CYP2C8, a większość dawki (79%) wydalana jest z moczem w postaci niezmienionej. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy (~350 ml/min) wskazuje na aktywne wydzielanie kanalikowe. Sitagliptyna jest substratem transporterów hOAT-3 i glikoproteiny p, jednak nie wykazuje istotnych interakcji z enzymami CYP450 ani transporterami OCT2, OAT1 czy PEPT1/2.
AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, dystrybucja leku, eliminacja leku, farmakokinetyka leku, filtracja kłębuszkowa, glikoproteina p, hemodializa, hOAT-3, inhibitor DPP-4, interakcja lekowa, klirens nerkowy, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie śladowe, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Daroxomb 75 mg

Dabigatran eteksylat, będący substratem glikoproteiny P (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w osoczu oraz ryzyko krwawień. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz glekaprewir/pibrentaswir, powodują wzrost AUC₀₋∞ i Cₘₐₓ dabigatranu nawet do 2,8-krotnego, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Inhibitory o umiarkowanym działaniu, np. amiodaron (wzrost AUC o 1,6 razy), chinidyna (1,53 razy) czy werapamil (do 2,8 razy, zależnie od formy i czasu podania), wymagają ostrożności i ewentualnej redukcji dawki dabigatranu. Induktory P-gp, takie jak ryfampicyna, ziele dziurawca, karbamazepina i fenytoina, obniżają stężenie dabigatranu o około 65-67%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności przeciwzakrzepowej i jest wskazaniem do unikania ich jednoczesnego stosowania.
ablacja cewnikowa, aktywność anty-FXa/FIIa, amiodaron, antagonista receptora GPIIb/IIIa, antagonista witaminy K, białko transportowe, centralny cewnik żylny, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, dekstran, desyrudyna, doustny antykoagulant, dronedaron, enoksaparyna, fenytoina, fondaparynuks, glekaprewir i pibrentaswir, glikoproteina p, hemostaza, heparyna niefrakcjonowana, heparyna niskocząsteczkowa, induktor P-gp, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek trombolityczny, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pantoprazol, pozakonazol, prasugrel, ranitydyna, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sulfinpirazon, takrolimus, tikagrelor, tyklopidyna, werapamil, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Kaspofungina – Interakcje

Kaspofungina, stosowana w terapii zakażeń grzybiczych, wykazuje specyficzne interakcje farmakokinetyczne z lekami immunosupresyjnymi i induktorami enzymów metabolizujących. Cyklosporyna A w dawce 4 mg/kg mc. zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z ograniczonym wychwytem leku przez wątrobę, bez wpływu na stężenie cyklosporyny. Współpodawanie może powodować przejściowe podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT do 3-krotności GGN), dlatego zaleca się monitorowanie funkcji wątroby. Takrolimus wykazuje zmniejszenie minimalnego stężenia o 26%, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki. Ryfampicyna początkowo zwiększa AUC kaspofunginy o 60% i stężenie minimalne o 170%, jednak przy długotrwałym stosowaniu stężenia minimalne spadają o 30%, co sugeruje konieczność rozważenia zwiększenia dawki kaspofunginy do 70 mg/dobę. Podobne zmniejszenie AUC kaspofunginy obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu efawirenzu, newirapiny, deksametazonu, fenytoiny i karbamazepiny, co wymaga korekty dawki, zwłaszcza u dzieci i młodzieży (70 mg/m² pc., max 70 mg/dobę). W badaniach nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji z itrakonazolem, amfoterycyną B, mykofenolanem mofetylu i nelfinawirem.
AlAT i AspAT, amfoterycyna B, AUC, białko transportowe, cyklosporyna A, CYP2E1, CYP3A4, cytochrom P450, deksametazon, działanie niepożądane, efawirenz, enzym wątrobowy, farmakokinetyka leku, fenytoina, glikoproteina p, górna granica normy, induktor enzymu, itrakonazol, karbamazepina, kaspofungina, lek hepatotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm substancji, mykofenolan, newirapina, osłabiona odporność, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, stężenie w osoczu, takrolimus, wychwyt wątrobowy, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Interakcje leku – Epilantin 150 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Epilantin, charakteryzuje się niskim potencjałem interakcji międzylekowych, jednak wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wydłużającymi odstęp PR w EKG, w tym przeciwpadaczkowymi blokującymi kanały sodowe oraz lekami przeciwarytmicznymi. Badania in vitro i kliniczne wykazały, że lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, a jego metabolizm obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawki. Lakozamid nie wpływa istotnie na farmakokinetykę leków takich jak karbamazepina, kwas walproinowy, digoksyna, metformina, warfaryna oraz doustne środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol i lewonorgestrel, nie zmieniając ich skuteczności ani bezpieczeństwa stosowania.
AUC midazolamu, azole przeciwgrzybicze, badanie in vitro, badanie in vivo, blokada kanału sodowego, bloker kanału sodowego, Cmax midazolamu, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja OUN, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane leku, działanie przeciwzakrzepowe, EKG, enzymy CYP, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP2C9, interakcja farmakokinetyczna, interakcja międzylekowa, itrakonazol, izoenzymy cytochromu P450, karbamazepina, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metabolizm leku, metformina, midazolam, odstęp PR, próg drgawkowy, rytonawir, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, wydłużenie odstępu PR, zaburzenie koordynacji ruchowej, zapis EKG
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Xanirva 2,5 mg

Rywaroksaban, substancja czynna Xanirvy, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w 2-4 godziny, z biodostępnością 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg. Wchłanianie jest prawie liniowe do dawki 15 mg/dobę, a większe dawki wykazują ograniczone wchłanianie, szczególnie na czczo. Rywaroksaban wiąże się silnie z albuminami (92-95%), ma umiarkowaną objętość dystrybucji (Vss ok. 50 l) i jest eliminowany wielotorowo: około 2/3 dawki ulega metabolizmowi (CYP3A4, CYP2J2, hydroliza), z czego połowa jest wydalana przez nerki, a połowa z kałem, a 1/3 jest wydalana przez nerki w formie niezmienionej. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych i 11-13 godzin u osób starszych, a klirens całkowity to około 10 l/h. Farmakokinetyka jest umiarkowanie zmienna (CV 30-40%), bez istotnych różnic płciowych czy rasowych, a masa ciała wpływa na stężenia poniżej 25%, nie wymagając modyfikacji dawkowania.
białko BCRP, biodostępność doustna, choroba tętnic obwodowych, choroba wieńcowa, CYP2J2, CYP3A4, farmakodynamika, farmakokinetyka liniowa, glikoproteina p, hamowanie czynnika Xa, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostry zespół wieńcowy, rywaroksaban, stężenie w osoczu, szlak enzymatyczny, szybkie wchłanianie, wchłanianie ograniczone, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie zakrzepowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Ansifora 50 mg

Sytagliptyna wykazuje niski potencjał interakcyjny, co potwierdzają badania farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Metabolizm leku odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek klirens sytagliptyny zależy przede wszystkim od wydalania nerkowego w formie niezmienionej. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (eGFR <30 ml/min) lub ESRD metabolizm przez CYP3A4 może mieć większe znaczenie, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna). Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P i OAT3, przy czym hamowanie transportu przez OAT3 (np. przez probenecyd) ma niewielkie znaczenie kliniczne. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych interakcji z metforminą (1000 mg x2/dobę), cyklosporyną (600 mg jednorazowo), digoksyną (0,25 mg/dobę), lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9, ani z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi.
alkohol etylowy, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, cytochrom P450, digoksyna, endogenne inkretyny, GIP, gliburyd, glikoproteina p, GLP-1, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor DPP-4, insulina, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens nerkowy, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, metformina, pochodna sulfonylomocznika, politerapia, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, symwastatyna, sytagliptyna, tiazolidynodion, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zatrucie digoksyną
Leksykon substancji czynnych
Cyklosporyna – Przeciwwskazania stosowania

Cyklosporyna, jako lek immunosupresyjny, ma bezwzględne przeciwwskazania obejmujące nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, takie jak etanol (w stężeniach od 11,8% do 34% w różnych preparatach), makrogologlicerole, glikol propylenowy oraz pochodne oleju rycynowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z preparatami zawierającymi Hypericum perforatum, które indukują enzymy CYP450 i białko P-gp, prowadząc do obniżenia stężenia cyklosporyny i ryzyka odrzutu przeszczepu. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami będącymi substratami P-gp i OATP, takimi jak bozentan, eteksylan dabigatranu i aliskiren, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zwiększenia ich stężenia i potencjalnie ciężkich działań niepożądanych, w tym krwawień i hepatotoksyczności.
aliskiren, białko transportujące aniony organiczne, bozentan, choroba autoimmunologiczna, cyklosporyna, cytochrom P450, działanie immunosupresyjne, etanol, eteksylan dabigatranu, glikol propylenowy, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, Hypericum perforatum, inhibitor P-gp, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, makrogologlicerolu hydroksystearynian, makrogologlicerolu rycynooleinian, makrogologlicerolu stearynian uwodorniony, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nowotwór skóry, odrzucenie przeszczepu, polioksyetylowany olej rycynowy, transplantacja narządów, transplantologia, układ chłonny, uwodorniony olej rycynowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Metsigletic 50 mg + 850 mg

Preparat Metsigletic, zawierający sytagliptynę (50 mg 2x/dobę) i metforminę (1000 mg 2x/dobę), nie wykazuje istotnych zmian farmakokinetycznych przy jednoczesnym podawaniu tych składników u pacjentów z cukrzycą typu 2. Jednak brak jest badań farmakokinetycznych dotyczących interakcji Metsigletic jako preparatu złożonego z innymi lekami. Istotne jest unikanie spożycia alkoholu ze względu na wysokie ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza przy głodzeniu, niedożywieniu lub zaburzeniach czynności wątroby. Przerwanie stosowania Metsigletic jest konieczne przed badaniami z użyciem środków kontrastowych zawierających jod, z wznowieniem terapii dopiero po 48 godzinach i ocenie czynności nerek. Leki wpływające na czynność nerek (NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, diuretyki pętlowe) wymagają monitorowania funkcji nerek i ewentualnej korekty dawki Metsigletic, aby zmniejszyć ryzyko kwasicy mleczanowej.
agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, antagonista receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, cymetydyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, diuretyk, dolutegrawir, farmakokinetyka, gliburyd, glikokortykosteroid, glikoproteina p, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor transportera kationów organicznych, inhibitor transportera usuwania leków, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, metformina, nefropatia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, probenecyd, ranolazyna, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, środek kontrastowy zawierający jod, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, wandetanib, warfaryna, zaburzenie wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ticatrom 60 mg

Tikagrelor, aktywny składnik leku Ticatrom dostępnego w dawkach 60 mg i 90 mg, wykazuje liniową farmakokinetykę z ekspozycją proporcjonalną do dawki do 1260 mg. Po podaniu pojedynczej dawki 90 mg na czczo u zdrowych ochotników, Cmax tikagreloru wynosi 529 ng/ml, a AUC 3451 ng*h/ml, natomiast dla aktywnego metabolitu AR-C124910XX odpowiednio 28% i 42% wartości tikagreloru. Mediana tmax tikagreloru to około 1,5 godziny, a metabolitu 2,5 godziny. Biodostępność tikagreloru wynosi około 36%, a spożycie wysokotłuszczowego posiłku zwiększa AUC o 21%, nie wpływając istotnie na Cmax tikagreloru. Zarówno tikagrelor, jak i jego metabolit są substratami P-gp i metabolizowane głównie przez CYP3A4. Okres półtrwania tikagreloru wynosi około 7 godzin, a metabolitu 8,5 godziny. U pacjentów z OZW farmakokinetyka jest podobna do populacji zdrowych, a u osób starszych (≥75 lat) narażenie wzrasta o około 25%, bez istotnego znaczenia klinicznego.
agregacja płytek krwi, AR-C124910XX, biodostępność tikagreloru, ciężkie zaburzenia czynności nerek, CYP3A4, farmakokinetyka tikagreloru, farmakologia kliniczna, glikoproteina p, hemodializa, klirens kreatyniny, krańcowa choroba nerek, łagodne zaburzenia czynności wątroby, metabolizm wątrobowy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, ostry zespół wieńcowy, receptor płytkowy P2Y12, tabletka powlekana, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, tikagrelor, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, zgłębnik nosowo-żołądkowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Symgliptin 25 mg

Sytagliptyna (Symgliptin) jest metabolizowana głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek metabolizm wątrobowy odgrywa niewielką rolę w eliminacji leku. U chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) metabolizm może mieć większe znaczenie. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie sytagliptyny, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, co wymaga ostrożności. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny p oraz transportera OAT3, a jej transport może być hamowany przez probenecyd, jednak ryzyko klinicznie istotnych interakcji jest niskie. W badaniach klinicznych nie wykazano istotnych interakcji z metforminą (1000 mg x2/dobę), gliburydem, symwastatyną, rozyglitazonem, warfaryną czy doustnymi środkami antykoncepcyjnymi.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, digoksyna, ESRD, farmakokinetyka metforminy, farmakokinetyka sytagliptyny, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor dipeptydylopeptydazy-4, izoenzym CYP450, klirens sytagliptyny, kontrola glikemii, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, profil farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, terapia sytagliptyną, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, zatrucie digoksyną
Leksykon substancji czynnych
Hydroksykarbamid – Właściwości farmakokinetyczne

Hydroksykarbamid charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (108±36%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w surowicy (22,9-65,6 mg/l) w ciągu 0,5-2 godzin. U pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową dawka 20 mg/kg mc. powoduje szczytowe stężenia około 30 mg/l po 0,75 godz. u dzieci i 1,2 godz. u dorosłych, z całkowitą ekspozycją 124 mg*h/l u dzieci i 135 mg*h/l u dorosłych. Hydroksykarbamid przenika przez barierę krew-mózg oraz do płynu mózgowo-rdzeniowego i otrzewnowego, a jego objętość dystrybucji wynosi około 0,57 l/kg mc. (72 l u dzieci, 90 l u dorosłych). Metabolizm jest częściowy, głównie w wątrobie i nerkach, z mocznikiem jako potwierdzonym metabolitem, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki z okresem półtrwania 3-4 godzin (u pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową 6-7 godzin). Wydalanie w moczu wynosi około 80% dawki w ciągu 12 godzin, z 50% w postaci niezmienionej. Hydroksykarbamid jest usuwany podczas dializy, co zmniejsza jego ekspozycję o około 33%.
ATPaza, bariera krew-mózg, biodostępność, biotransformacja, cytochrom P450, dializa, dystrybucja leku, farmakodynamika, farmakokinetyka, glikoproteina p, hemodializa, hydroksykarbamid, klirens, klirens kreatyniny, mikrosomy wątrobowe, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania w osoczu, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn otrzewnowy, powierzchnia pod krzywą, schyłkowa choroba nerek, wiązanie z białkami osocza, wodobrzusze, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Ertapenem AptaPharma 1 g

Ertapenem wykazuje minimalny wpływ na metabolizm leków zależny od glikoproteiny P oraz cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi tymi szlakami. Istotną klinicznie interakcją jest jednak obniżenie stężenia kwasu walproinowego poniżej wartości terapeutycznych podczas jednoczesnego stosowania z ertapenemem, co może prowadzić do niedostatecznej kontroli napadów padaczkowych. Z tego względu jednoczesne stosowanie ertapenemu z kwasem walproinowym lub walproinianem sodowym jest niewskazane. W przypadku konieczności terapii antybiotykowej u pacjentów przyjmujących kwas walproinowy, zaleca się rozważenie alternatywnych antybiotyków lub zmianę leczenia przeciwpadaczkowego. Ponadto, jedna fiolka ertapenemu zawiera około 6 mEq sodu (około 137 mg), co może mieć znaczenie u pacjentów na diecie z kontrolowaną zawartością sodu, zwłaszcza przy wielokrotnym dawkowaniu.
antybiotyk, antybiotykoterapia, cytochrom P, działanie niepożądane, ertapenem, glikoproteina p, indeks terapeutyczny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbapenem, kwas walproinowy, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, napad padaczkowy, układ odpornościowy, walproinian sodu, zaburzenie żołądkowo-jelitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – AGARTHA 50 mg

Wildagliptyna, substancja czynna leku AGARTHA, wykazuje niski potencjał interakcji farmakokinetycznych, nie będąc substratem ani inhibitorem/induktorem enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny. Badania kliniczne potwierdziły brak istotnych interakcji z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi (pioglitazon, metformina, glibenklamid) oraz lekami kardiologicznymi takimi jak digoksyna, warfaryna, amlodypina, ramipryl, walsartan i symwastatyna. Jednakże, u pacjentów stosujących wildagliptynę i inhibitory ACE (np. ramipryl) istnieje zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego, co wymaga monitorowania klinicznego, zwłaszcza na początku terapii skojarzonej.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, bloker kanału wapniowego, choroba tarczycy, cytochrom P450, digoksyna, działanie hipoglikemizujące, glibenklamid, gliburyd, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor ACE, insulinooporność, interakcja farmakokinetyczna, kortykosteroid, lek przeciwcukrzycowy, metformina, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, pioglitazon, ramipryl, statyna, sympatykomimetyk, symwastatyna, tiazyd, walsartan, warfaryna, wildagliptyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban STADA 15 mg

Rywaroksaban, jako selektywny inhibitor czynnika Xa, jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem P-gp, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują wzrost AUC o 1,3-1,5 raza i Cmax o 1,3-1,4 raza, co wymaga ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wysokim ryzykiem krwawienia. Silne induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, dziurawiec) obniżają AUC rywaroksabanu o około 50%, zmniejszając jego skuteczność przeciwzakrzepową, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest niewskazane lub wymaga ścisłego monitorowania. Współpodawanie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi, np. enoksaparyną (40 mg), wykazuje addytywne działanie farmakodynamiczne, zwiększając ryzyko krwawienia.
atorwastatyna, badania układu krzepnięcia, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, digoksyna, dronedaron, działanie farmakodynamiczne, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, funkcja płytek krwi, glikoproteina p, induktory CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor pompy protonowej, inhibitory agregacji płytek krwi, inhibitory CYP3A4 i P-gp, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, leki przeciwgrzybicze azolowe, metabolizm wątrobowy, midazolam, naproksen, niesteroidowe leki przeciwzapalne, omeprazol, prothrombinase-induced clotting time, ryfampicyna, rytonawir, ryzyko krwawienia, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, warfaryna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban Polpharma 10 mg

Rywaroksaban jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 oraz transportowany przez glikoproteinę P, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te szlaki. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2×/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC i Cmax o 1,3-1,5 raza, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wysokim ryzykiem krwawienia. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają stężenie rywaroksabanu o około 50%, obniżając jego skuteczność przeciwzakrzepową, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub wymaga ścisłego monitorowania.
antagonista witaminy K, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, badanie układu krzepnięcia, cytochrom CYP3A4, czynnik anty-Xa, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor czynnika Xa, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, interakcja z alkoholem, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, midazolam, NLPZ, omeprazol, pozakonazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, SNRI, SSRI, warfaryna, worykonazol
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mibrex

Podczas terapii rywaroksabanem (Mibrex) konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, takich jak osoby z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), stosujące jednocześnie inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azole, inhibitory proteazy HIV) oraz leki wpływające na hemostazę (NLPZ, ASA, inhibitory agregacji płytek, SSRI, SNRI). W badaniach klinicznych rywaroksaban wykazywał wyższe ryzyko krwawień z błon śluzowych i niedokrwistości w porównaniu do antagonistów witaminy K. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest zalecane w celu wykrywania utajonych krwawień, a w wyjątkowych sytuacjach pomocne może być oznaczenie stężenia rywaroksabanu testem anty-Xa. Leczenie należy przerwać natychmiast po wystąpieniu poważnego krwawienia.
aktywna choroba nowotworowa, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, choroba zapalna jelit, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, glikoproteina p, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwgrzybiczne, leczenie trombolityczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, przeciwciało antykardiolipinowe, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Interakcje leku – Metformax SR Combi 50 mg + 1000 mg

Badania farmakokinetyczne wykazały, że wielokrotne podawanie sytagliptyny i metforminy u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu substancji. Jednak brak jest szczegółowych badań dotyczących interakcji produktu Metformax SR Combi z innymi lekami. Spożywanie alkoholu jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza przy głodzeniu, niedożywieniu lub zaburzeniach czynności wątroby. Przerwanie stosowania leku jest konieczne przed i po badaniach z jodowymi środkami kontrastowymi (co najmniej 48 godzin), z ponownym wznowieniem po ocenie czynności nerek. Leki takie jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki mogą zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej poprzez wpływ na czynność nerek, co wymaga monitorowania funkcji nerek i glikemii.
agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, antagoniści receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, digoksyna, enzym CYP2C8, enzym CYP3A4, farmakokinetyka, glikokortykosteroid, glikoproteina p, inhibitory ACE, inhibitory COX-2, izoenzymy CYP450, jodowe środki kontrastowe, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, ostra niewydolność nerek, schyłkowa niewydolność nerek, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych 2, transporter MATE, zaburzenie czynności wątroby, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bilastine MSN 20 mg

Bilastyna w dawce 20 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 1,3 godziny, z biodostępnością wynoszącą 61%. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (84-90%) oraz praktyczny brak metabolizmu, co minimalizuje ryzyko interakcji metabolicznych. Bilastyna jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp) i polipeptydów transportujących aniony organiczne (OATP), jednak jej hamujący wpływ na te białka nośnikowe jest klinicznie nieistotny ze względu na wysokie wartości IC50 (≥ 300 μM) w porównaniu do maksymalnego stężenia leku w osoczu. Eliminacja leku odbywa się głównie w postaci niezmienionej, z 28,3% dawki wydalanej z moczem i 66,5% z kałem, a okres półtrwania wynosi średnio 14,5 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, bilastyna, biodostępność, cytochrom P450, czas półtrwania, dystrybucja leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja leku, farmakokinetyka liniowa, glikoproteina p, metabolizm leku, okres półtrwania, polipeptydy transportujące aniony organiczne, przewlekła pokrzywka, stężenie w osoczu, szybkie wchłanianie, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza, znakowanie izotopowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Nintedanib STADA 100 mg

Nintedanib jest substratem glikoproteiny P (P-gp), co czyni jego farmakokinetykę podatną na interakcje z lekami wpływającymi na aktywność tego transportera. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, erytromycyna czy cyklosporyna, zwiększają ekspozycję na nintedanib odpowiednio o 1,61 raza (AUC) i 1,83 raza (Cmaks), co wymaga ścisłego monitorowania tolerancji i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Z kolei silne induktory P-gp, w tym ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina oraz ziele dziurawca, obniżają ekspozycję na nintedanib do 50,3% (AUC) i 60,3% (Cmaks), co może obniżać skuteczność terapeutyczną i wskazuje na konieczność rozważenia alternatywnych terapii. Nintedanib wykazuje minimalny metabolizm przez enzymy cytochromu P450 i nie wpływa na ich aktywność, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP. Ponadto, nie stwierdzono istotnego wpływu nintedanibu na farmakokinetykę doustnych hormonalnych środków antykoncepcyjnych ani bozentanu, co pozwala na ich jednoczesne stosowanie bez konieczności zmiany dawkowania.
Pomimo braku bezpośrednich danych dotyczących interakcji nintedanibu z alkoholem, istnieje potencjalne ryzyko nasilenia hepatotoksyczności oraz działań niepożądanych, takich jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe i zawroty głowy, ze względu na addytywne obciążenie metaboliczne wątroby. W związku z tym zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu lub całkowitą abstynencję podczas terapii nintedanibem. W praktyce klinicznej kluczowe jest dokładne przeanalizowanie farmakoterapii pacjenta pod kątem interakcji, zwłaszcza z lekami modulującymi aktywność P-gp, oraz dostosowanie leczenia w celu optymalizacji bezpieczeństwa i skuteczności terapii nintedanibem. Monitorowanie pacjentów i indywidualizacja dawkowania pozostają fundamentem postępowania w przypadku współistniejącej farmakoterapii.
bozentan, cyklosporyna, cytochrom P450, erytromycyna, farmakokinetyka, fenytoina, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor P-gp, inhibitor P-gp, karbamazepina, ketokonazol, nintedanib, ryfampicyna, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sigletic 25 mg

Sytagliptyna charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 87% po podaniu doustnym dawki 100 mg, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) 950 nM w medianie 1-4 godzin (Tmax). Pole pod krzywą stężenia leku w czasie (AUC) wynosi średnio 8,52 μM•hr. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę względem dawki, z proporcjonalnym wzrostem AUC, natomiast Cmax rośnie bardziej niż proporcjonalnie, a stężenie po 24 godzinach (C24h) mniej niż proporcjonalnie. Sytagliptyna wykazuje znaczną dystrybucję do tkanek (objętość dystrybucji około 198 l) oraz umiarkowane wiązanie z białkami osocza (38%). Metabolizm jest minimalny, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a lek jest eliminowany przede wszystkim przez nerki w postaci niezmienionej (79% z moczem). Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy około 350 ml/min, z udziałem aktywnego wydzielania kanalikowego i transportera hOAT-3. Sytagliptyna nie wykazuje istotnej indukcji ani hamowania izoenzymów CYP, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych.
AUC, biodostępność bezwzględna, BMI, Cmax, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, DPP-4, eliminacja nerkowa, farmakokinetyka sytagliptyny, glikoproteina p, hemodializa, hOAT-3, interakcje lekowe, klirens nerkowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, sytagliptyna, Tmax, transportery OCT2, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek, zależność PK/PD
Leksykon substancji czynnych
Cyklosporyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Cyklosporyna jest lekiem immunosupresyjnym wymagającym ścisłego nadzoru medycznego, szczególnie u pacjentów po transplantacji oraz w leczeniu schorzeń takich jak łuszczyca czy atopowe zapalenie skóry. Monitorowanie obejmuje regularne badania kliniczne, kontrolę ciśnienia tętniczego, czynności nerek (w tym stężenia kreatyniny i eGFR) oraz parametrów wątrobowych. Dawka powinna być dostosowywana indywidualnie, zwłaszcza u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek, u których początkowa dawka wynosi 2,5 mg/kg mc./dobę. Należy unikać stosowania u pacjentów z niewyrównanym nadciśnieniem, ciężkimi zakażeniami oraz nowotworami złośliwymi. Cyklosporyna zwiększa ryzyko rozwoju chłoniaków, nowotworów skóry oraz zakażeń oportunistycznych, w tym nefropatii związanej z wirusem BK i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML). Pacjenci powinni unikać ekspozycji na promieniowanie UVB i fotochemioterapię PUVA.
antagonista receptora angiotensyny II, atopowe zapalenie skóry, białko transportujące aniony organiczne, chłoniak, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, ciśnienie tętnicze krwi, cyklosporyna, fotochemioterapia PUVA, glikoproteina p, gronkowiec złocisty, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hydroksystearynian makrogologlicerolu, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor reduktazy HMG-CoA, leczenie immunosupresyjne, lek moczopędny, leukoencefalopatia wieloogniskowa postępująca, metoda HPLC, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, nefropatia o minimalnych zmianach, nefrotoksyczność, niewydolność wątroby, nowotwór skóry, promieniowanie UVB, przeciwciało monoklonalne, reumatoidalne zapalenie stawów, wirus opryszczki, wirus polioma, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej, zespół Behceta, zespół nerczycowy, zwłóknienie śródmiąższowe
Leksykon substancji czynnych
Kolchicyna – Interakcje

Kolchicyna jest substratem izoenzymu CYP3A4 oraz glikoproteiny P (P-gp), co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, ketokonazol, rytonawir) oraz inhibitory P-gp (np. cyklosporyna) zwiększają stężenie kolchicyny w osoczu nawet o 190-345% (Cmax i AUC), co wymaga 4-krotnego zmniejszenia dawki lub czasowego odstawienia leku, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (werapamil, diltiazem, sok grejpfrutowy) podnoszą stężenie kolchicyny o około 93-188%, co wskazuje na konieczność 2-krotnego zmniejszenia dawki. Powtarzanie dawki kolchicyny w leczeniu zaostrzeń dny moczanowej nie powinno następować wcześniej niż po 3 dniach. Jednoczesne stosowanie z lekami takimi jak statyny, fibraty, cyklosporyna czy digoksyna zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, cyjankobalamina, cyklosporyna, digoksyna, dna moczanowa, działanie hepatotoksyczne, działanie toksyczne, fibrat, glikoproteina p, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, kolchicyna, krew obwodowa, lek przeciwgrzybiczny, miopatia, ośrodkowy układ nerwowy, ostry napad dny moczanowej, parametr farmakokinetyczny, rabdomioliza, sok grejpfrutowy, statyna, sympatykomimetyk, toksyczność kolchicyny, uszkodzenie komórek wątrobowych, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół złego wchłaniania
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban OLIMP 20 mg

Rywaroksaban, jako bezpośredni inhibitor czynnika Xa, jest metabolizowany przez CYP3A4 i transportowany przez glikoproteinę P (P-gp), co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2×/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu 2,5-2,6-krotnie oraz Cmax o 1,6-1,7 raza, co znacząco podnosi ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują wzrost AUC o 1,3-1,5 raza i Cmax o 1,3-1,4 raza, wymagając ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie erytromycyna może zwiększyć AUC do 2-krotności. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC rywaroksabanu o około 50%, co może obniżyć skuteczność przeciwzakrzepową i wymaga ścisłego monitorowania lub unikania kojarzenia. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. enoksaparyną) oraz zwiększa ryzyko krwawienia przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, leków przeciwpłytkowych (np. klopidogrelu) oraz SSRI/SNRI, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania.
badanie układu krzepnięcia, CYP3A4, czas protrombinowy, czynnik Xa, działanie przeciwpłytkowe, erytromycyna, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor czynnika Xa, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, potencjał trombiny, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, SNRI, SSRI, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lonamo Duo 50 mg + 850 mg

Produkt leczniczy Lonamo Duo zawiera sytagliptynę (chlorowodorek jednowodny) oraz metforminę (chlorowodorek). Farmakokinetyka sytagliptyny po podaniu doustnym dawki 100 mg wykazuje szybkie wchłanianie z Tmax 1-4 h, wysoką biodostępność około 87%, AUC 8,52 μM•h oraz Cmax 950 nM. Sytagliptyna jest eliminowana głównie przez nerki w postaci niezmienionej (79% dawki), z klirensem nerkowym około 350 mL/min i okresem półtrwania około 12,4 h. Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na izoenzymy CYP. Metformina wykazuje Tmax około 2,5 h, biodostępność 50-60%, niepełne wchłanianie (20-30% dawki wydalane z kałem), Vd 63-276 L oraz klirens nerkowy >400 mL/min. Metformina jest wydalana w postaci niezmienionej, z okresem półtrwania około 6,5 h. Wchłanianie metforminy jest nieliniowe i zależne od posiłków, które zmniejszają Cmax i AUC. Farmakokinetyka obu substancji nie wymaga dostosowania dawki u osób w podeszłym wieku, z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥ 45 mL/min) lub wątroby (Child-Pugh ≤ 9).
AUC sytagliptyny, biodostępność bezwzględna, biodostępność sytagliptyny, chlorowodorek jednowodny, cukrzyca typu 2, działanie hepatotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, glikoproteina p, hemodializa, inhibitor DPP-4, izoenzymy CYP, klirens nerkowy, metabolity sytagliptyny, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, przesączanie kłębkowe, skala Child-Pugh, transporter anionów organicznych, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Darunawir – Interakcje

Darunawir, stosowany w terapii HIV wyłącznie w połączeniu z wzmacniaczem farmakokinetycznym – rytonawirem lub kobicystatem – wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez inhibicję i indukcję izoenzymów CYP3A, CYP2D6 oraz transportera P-gp. Rytonawir i darunawir hamują CYP3A, CYP2D6 i P-gp, co może prowadzić do zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki, np. flekainidu, propafenonu, metoprololu, a także do zmniejszenia stężeń aktywnych metabolitów leków metabolizowanych przez CYP3A. Kobicystat, w przeciwieństwie do rytonawiru, nie indukuje CYP1A2, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19 ani UGT1A1, ale darunawir wzmocniony kobicystatem jest bardziej podatny na indukcję CYP3A. Silne induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna i dziurawiec zwyczajny, są przeciwwskazane z darunawirem wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem. W terapii należy uwzględnić ryzyko zmiany ekspozycji leków o wąskim indeksie terapeutycznym, w tym leków przeciwarytmicznych, przeciwzakrzepowych, statyn, leków przeciwpsychotycznych i przeciwpadaczkowych, z licznymi przeciwwskazaniami i koniecznością monitorowania klinicznego oraz dostosowania dawek.
amiodaron, amlodypina, antagonista wapnia, apiksaban, atorwastatyna, awanafil, beklometazon, beta-adrenolityk, białko transportowe, bozentan, buspiron, chinidyna, cyklosporyna, CYP2C9, CYP2D6, cytochrom P450, dabigatran, darunawir, dasatynib, diazepam, digoksyna, diltiazem, dolutegrawir, dronedaron, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, edoksaban, efawirenz, elbaswir, eteksylat dabigatranu, etrawiryna, etynyloestradiol, ewerolimus, felodypina, fenobarbital, fenytoina, flekainid, glekaprewir, glikoproteina p, grazoprewir, induktor CYP3A, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor integrazy, inhibitor izoenzymu CYP3A, inhibitor proteazy HIV, irynotekan, itrakonazol, karbamazepina, karwedilol, klorazepat, kobicystat, kortykosteroid, kwetiapina, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek sedatywny, lidokaina, lowastatyna, lurazydon, meksyletyna, metadon, metoprolol, midazolam, miopatia, nadciśnienie płucne, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nifedypina, nikardypina, nilotynib, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, OATP1B1, paklitaksel, paroksetyna, perfenazyna, pibrentaswir, pimozyd, prawastatyna, propafenon, raltegrawir, ranolazyna, rozuwastatyna, ryfabutyna, ryfampicyna, rysperydon, rytonawir, rywaroksaban, sertindol, sertralina, statyna, syldenafil, symwastatyna, syrolimus, tadalafil, takrolimus, tenofowir, tikagrelor, tiorydazyna, triazolam, tymolol, wardenafil, warfaryna, werapamil, winblastyna, winkrystyna, worykonazol, wzmacniacz farmakokinetyczny, zespół Cushinga
Leksykon leków
Interakcje leku – Legrex 60 mg

Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) znacząco zwiększają stężenia tikagreloru (Cmax 2,4x, AUC 7,3x) i jednocześnie zmniejszają stężenia jego aktywnego metabolitu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) podnoszą Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, z obniżeniem Cmax metabolitu o 38%, ale bez wpływu na jego AUC. Silne induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają Cmax tikagreloru o 73% i AUC o 86%, co może zmniejszać skuteczność terapii i jest przeciwwskazane. Cyklosporyna zwiększa ekspozycję na tikagrelor (Cmax 2,3x, AUC 2,8x), co wymaga ostrożności. Tikagrelor istotnie zwiększa stężenia digoksyny (Cmax o 75%, AUC o 28%), co wymaga monitorowania. W przypadku statyn metabolizowanych przez CYP3A4, tikagrelor zwiększa stężenia symwastatyny (Cmax o 81%, AUC o 56%) i lowastatyny, dlatego nie zaleca się dawek >40 mg/dobę; wpływ na atorwastatynę jest klinicznie nieistotny (Cmax +23%, AUC +36%).
aktywowany czas krzepnięcia, alkaloidy sporyszu, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, atorwastatyna, beta-adrenolityk, bradykardia, cyklosporyna, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czynnik Xa, czynność nerek, digoksyna, diltiazem, działanie niepożądane, enoksaparyna, erytromycyna, etynyloestradiol, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klarytromycyna, kwas atorwastatyny, kwas symwastatyny, lowastatyna, opioid, ostry zespół wieńcowy, paroksetyna, pauza komorowa, rabdomioliza, rosuwastatyna, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tolbutamid, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, zaburzenie hemostazy
Leksykon substancji czynnych
Miłorząb japoński – Interakcje

Miłorząb japoński (Ginkgo biloba L.) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, szczególnie z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym oraz wpływającymi na układ krzepnięcia. Stosowanie go z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, acenokumarol, heparyna) i przeciwpłytkowymi (np. kwas acetylosalicylowy, klopidogrel, NLPZ) zwiększa ryzyko krwawień, co wymaga ścisłego monitorowania lub unikania jednoczesnej terapii. Wyciąg z miłorzębu może hamować P-glikoproteinę w jelicie, co podnosi biodostępność leków takich jak dabigatran, a także wpływać na metabolizm leków metabolizowanych przez CYP3A4 (np. efawirenz – zmniejszenie stężenia, nifedypina – dwukrotny wzrost Cmax). Preparaty roślinne (czosnek, żeń-szeń) oraz niektóre leki (trazodon, tipranavir) mogą nasilać działania niepożądane, w tym ryzyko krwawień i sedacji.
acenokumarol, Allium sativum, ciśnienie tętnicze, cytochrom P450, czosnek zwyczajny, dabigatran, dypirydamol, dysfagia, efawirenz, etanol, fenprokumon, ginkgo biloba, glikoproteina p, heparyna, indukcja CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, izoenzym cytochromu P450, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, miłorząb japoński, nalewka miłorzębu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, omeprazol, pochodna kumaryny, samoistne krwawienie, śpiączka, standaryzowany wyciąg, tiazydowy lek moczopędny, tipranavir, trazodon, tyklopidyna, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, żeń-szeń właściwy
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Glenmark 800 mg

Profil interakcji darunawiru jest ściśle zależny od zastosowanego wzmacniacza farmakokinetycznego – rytonawiru lub kobicystatu. Oba wzmacniacze wpływają na metabolizm darunawiru głównie przez izoenzym CYP3A, jednak darunawir wzmocniony kobicystatem wykazuje większą wrażliwość na indukcję CYP3A, co wymaga szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu induktorów (np. ryfampicyna, ziele dziurawca, karbamazepina). Rytonawir i darunawir są inhibitorami CYP3A, CYP2D6 oraz glikoproteiny P (P-gp), co może prowadzić do zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki, np. flekainidu, metoprololu, czy warfaryny. W przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A (lowastatyna, symwastatyna, triazolam, midazolam doustny, pimozyd, kwetiapina) jednoczesne stosowanie z darunawirem wzmocnionym rytonawirem jest przeciwwskazane. Ponadto, rytonawir hamuje transportery OATP1B1 i OATP1B3, co może zwiększać stężenia substratów takich jak digoksyna czy bozentan. Zaleca się monitorowanie kliniczne i dostosowanie dawek leków współstosowanych, zwłaszcza przy zmianie wzmacniacza farmakokinetycznego.
amlodypina, atorwastatyna, awanafil, beklometazon, benzodiazepina, betametazon, białko transportowe, bozentan, budezonid, buprenorfina, buspiron, cyklosporyna, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A, deksametazon, diazepam, digoksyna, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, elbaswir, estazolam, eteksylat dabigatranu, ewerolimus, felodypina, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flukonazol, flutikazon, glekaprewir, glikoproteina p, grazoprewir, hepatotoksyczność, indukcja CYP3A, induktor CYP3A, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor integrazy, inhibitor proteazy, itrakonazol, izawukonazol, karbamazepina, karwedilol, klorazepat, klotrymazol, kobicystat, kolchicyna, kwetiapina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lowastatyna, lurazydon, metadon, metformina, metoprolol, midazolam, nalokson, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nifedypina, nikardypina, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, OATP1B1, OATP1B3, perfenazyna, pibrentaswir, pimozyd, pozakonazol, prawastatyna, propafenon, rabdomioliza, rozuwastatyna, ryfampicyna, rysperydon, rytonawir, sertindol, statyna, syldenafil, symwastatyna, syrolimus, tadalafil, takrolimus, tętnicze nadciśnienie płucne, tiorydazyna, triazolam, tymolol, UGT1A1, wardenafil, warfaryna, werapamil, worykonazol, wskaźnik terapeutyczny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zespół Cushinga, zolpidem
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bilagra 20 mg

Bilastyna, zawarta w leku Bilagra (tabletki 20 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 1,3 godziny oraz umiarkowaną biodostępnością wynoszącą 61%. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (84-90%) i minimalny metabolizm, co potwierdza brak indukcji lub hamowania izoenzymów CYP450. Bilastyna jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp) oraz polipeptydów transportujących aniony organiczne (OATP), ale nie dla BCRP, OCT2, OAT1 i OAT3. Wydalana jest głównie w postaci niezmienionej – 66,5% z kałem i 28,3% z moczem, a jej okres półtrwania wynosi średnio 14,5 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka bilastyny jest liniowa w zakresie dawek 5-220 mg, z niewielką zmiennością międzyosobniczą.
alergiczne zapalenie błony śluzowej, badanie bilansu masy, BCRP, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka liniowa, glikoproteina p, interakcja lekowa, OATP, okres półtrwania, przewlekła pokrzywka, stężenie hamujące IC50, tabletka ulegająca rozpadowi, transport błonowy, transportery nerkowe, wchłanianie leku, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza
Leksykon substancji czynnych
Ambrisentan – Interakcje

Ambrisentan, stosowany w dawkach 5 mg i 10 mg w terapii tętniczego nadciśnienia płucnego (PAH), wykazuje ograniczony potencjał do interakcji farmakokinetycznych, nie wpływając istotnie na enzymy metabolizujące leki fazy I i II, w tym CYP3A4. Wyjątkiem jest jednoczesne stosowanie z cyklosporyną A, które powoduje dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan, co wymaga redukcji dawki do 5 mg raz na dobę. Ryfampicyna powoduje przemijające, około dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan po początkowych dawkach, jednak po 8 dniach efekt ten zanika, co wymaga monitorowania klinicznego pacjentów. Ambrisentan nie wpływa istotnie na farmakokinetykę inhibitorów fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil), doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol, noretyndron), warfaryny, ketokonazolu oraz digoksyny, co pozwala na stosowanie tych leków bez konieczności modyfikacji dawki.
ambrisentan, BCRP, BSEP, cyklosporyna A, CYP3A4, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, efekt hipotensyjny, enzymy fazy I i II, etynyloestradiol, glikoproteina p, hepatocyt szczurzy, hepatotoksyczność, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor OATP, inhibitory PDE5, INR, ketokonazol, leczenie skojarzone, MRP2, noretyndron, NTCP, OATP, prostanoid, ryfampicyna, stymulator rozpuszczalnej cyklazy guanylowej, tętnicze nadciśnienie płucne, urydyno-difosfo-glukonylotransferaza, warfaryna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Aurovitas

Podczas terapii rywaroksabanem, w tym preparatem Rivaroxaban Aurovitas, konieczny jest stały nadzór kliniczny z uwzględnieniem ryzyka krwawień, zwłaszcza z błon śluzowych (np. nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistości. Monitorowanie obejmuje regularną ocenę kliniczną oraz badania laboratoryjne hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrycia utajonych krwawień. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkim (klirens kreatyniny <30 ml/min) i umiarkowanym (30-49 ml/min) zaburzeniem czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie rywaroksabanu. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 ml/min oraz u osób przyjmujących silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. ketokonazol, rytonawir), które mogą zwiększać stężenie leku średnio 2,6-krotnie, podnosząc ryzyko krwawienia.
angioplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, antykoagulant tocznia, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, glikoproteina p, hemoglobina i hematokryt, hemostaza, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwgrzybicze, leczenie przeciwzakrzepowe, nadciśnienie tętnicze, nakłucie lędźwiowe, niedobór laktazy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna azolowa, przeciwciało anty-beta 2-glikoproteina I, przeciwciało antykardiolipinowe, retinopatia naczyniowa, rozstrzenia oskrzeli, rywaroksaban, ryzyko krwotoku, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie bliższego odcinka kości udowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitagliptin Medical Valley 25 mg

Sytagliptyna, podawana doustnie w dawce 100 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax wynoszącym 1-4 godziny, wysoką biodostępnością około 87% oraz średnim AUC 8,52 μM•hr i Cmax 950 nM. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~198 l) i niskie, odwracalne wiązanie z białkami osocza (38%). Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez nerki (79% dawki w postaci niezmienionej), z klirensem nerkowym około 350 ml/min i okresem półtrwania 12,4 godziny. Sytagliptyna nie wykazuje istotnej indukcji ani inhibicji izoenzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Posiłki, w tym bogatotłuszczowe, nie wpływają na farmakokinetykę leku, co umożliwia podawanie niezależnie od jedzenia.
AUC, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, dystrybucja leku, eliminacja nerkowa, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hemodializa, hOAT-3, izoenzymy cytochromu P450, klirens nerkowy, łagodne zaburzenie czynności nerek, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie leku w osoczu, transporter anionów organicznych, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Anvildis 50 mg

Wildagliptyna wykazuje niski potencjał interakcji farmakokinetycznych, co wynika z braku metabolizmu przez enzymy cytochromu P450 (CYP450) oraz braku wpływu na ich aktywność. Badania kliniczne u zdrowych ochotników nie wykazały istotnych interakcji farmakokinetycznych podczas jednoczesnego stosowania wildagliptyny z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi (pioglitazon, metformina, gliburyd), lekami kardiologicznymi (amlodypina, ramipryl, walsartan, symwastatyna) oraz lekami takimi jak digoksyna i warfaryna. Należy jednak podkreślić, że dane te pochodzą głównie z badań na zdrowych osobach, a brak jest szerokich danych dotyczących populacji pacjentów z cukrzycą. Szczególną uwagę zwraca potencjalne zwiększenie ryzyka obrzęku naczynioruchowego przy jednoczesnym stosowaniu wildagliptyny z inhibitorami ACE, co jest związane z kumulacją działania na metabolizm bradykininy.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny, bloker kanałów wapniowych, CYP2C9, cytochrom P450, digoksyna, doustny lek przeciwcukrzycowy, gliburyd, glikogenoliza, glikoproteina p, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kortykosteroid, lek hipolipemizujący, lek przeciwnadciśnieniowy, lek sercowo-naczyniowy, lek tiazydowy, metformina, obrzęk naczynioruchowy, pioglitazon, ramipryl, sympatykomimetyk, symwastatyna, tiazyd, walsartan, warfaryna, wildagliptyna
Leksykon substancji czynnych
Takrolimus – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Takrolimus, silny lek immunosupresyjny stosowany głównie w profilaktyce odrzucania przeszczepów oraz w dermatologii, wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i farmakokinetycznego. Należy unikać niekontrolowanych zmian między formami o natychmiastowym i przedłużonym uwalnianiu, gdyż może to prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym odrzucenia przeszczepu. Monitorowanie obejmuje m.in. ciśnienie tętnicze, EKG, funkcje neurologiczne i wzrok, stężenie glukozy, elektrolity (zwłaszcza potas), próby wątrobowe i nerkowe, parametry hematologiczne oraz stężenie takrolimusu we krwi. Szczególną uwagę zwraca się na interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami i induktorami CYP3A4 oraz lekami hamującymi glikoproteinę P, które mogą znacząco zmieniać ekspozycję na takrolimus i wymagać dostosowania dawki pod nadzorem transplantologa. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania cyklosporyny, dużych dawek potasu, leków moczopędnych oszczędzających potas oraz leków nefro- i neurotoksycznych.
choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, erytrodermia, ewerolimus, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, kardiomiopatia, leczenie immunosupresyjne, lek immunosupresyjny, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nefropatia BK, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, odrzucanie przeszczepu, odstęp QT, parwowirus B19, perforacja przewodu pokarmowego, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost komór serca, rybia łuska blaszkowata, sirolimus, takrolimus, torsade de pointes, transplantolog, wirus Epsteina-Barr, wirus JC, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby typu E, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Nethertona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, zgorzelinowe zapalenie skóry
Leksykon substancji czynnych
Hiperycyna – Interakcje

Hipercyna, główny składnik aktywny wyciągu z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), indukuje enzymy cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19) oraz P-glikoproteinę, co prowadzi do istotnych interakcji farmakokinetycznych z wieloma lekami. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie hipercyny z cyklosporyną, takrolimusem, inhibitorami proteaz HIV (np. amprenawirem, indynawirem), irynotekanem oraz warfaryną ze względu na ryzyko obniżenia stężenia tych leków i utraty ich skuteczności, co może skutkować poważnymi powikłaniami, takimi jak odrzucenie przeszczepu, nieskuteczność terapii przeciwnowotworowej czy powikłania zakrzepowo-zatorowe. Również istotne jest zmniejszenie stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19 lub P-glikoproteinę, takich jak amitryptylina, feksofenadyna, benzodiazepiny, metadon, statyny, digoksyna i finasteryd, co wymaga monitorowania skuteczności terapii i ewentualnej korekty dawek. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, gdzie indukcja CYP3A4 przez hipercynę może prowadzić do krwawień międzymiesiączkowych i zwiększonego ryzyka nieplanowanej ciąży, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji niehormonalnej.
doustny środek antykoncepcyjny, fotosensybilizacja, glikoproteina p, hipercyna, Hypericum perforatum, indukcja CYP2E1, indukcja enzymów cytochromu, inhibitor 5α-reduktazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, lek nasercowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, metabolizm etanolu, odrzucenie przeszczepu, opioidowy lek przeciwbólowy, oporność wirusa HIV, P-glikoproteina, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zespół abstynencyjny, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Symgliptin 50 mg

Symgliptin wykazuje niski potencjał klinicznie istotnych interakcji lekowych, co czyni go bezpiecznym w politerapii. Metabolizm sytagliptyny odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, przy czym u pacjentów z prawidłową funkcją nerek wpływ CYP3A4 na klirens jest minimalny, natomiast u chorych z ciężką niewydolnością nerek metabolizm wątrobowy zyskuje na znaczeniu. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny p oraz transportera OAT3, a jej transport może być hamowany przez probenecyd, choć ryzyko interakcji jest niskie. Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenia sytagliptyny, zwłaszcza u pacjentów z ESRD, jednak brak jest danych klinicznych potwierdzających ten efekt. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych zmian farmakokinetyki sytagliptyny podczas jednoczesnego stosowania z metforminą (1000 mg BID), gliburydem, symwastatyną, rozyglitazonem, warfaryną czy doustnymi środkami antykoncepcyjnymi.
cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, gliburyd, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, interakcja sytagliptyny, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm sytagliptyny, metformina, politerapia, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie glukozy we krwi, substrat CYP3A4, symwastatyna, terapia sytagliptyną, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Interakcje leku – Amiodaron hameln 50 mg/ml

Amiodaron hameln (chlorowodorek amiodaronu) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez hamowanie izoenzymów cytochromu P450 (CYP1A1, CYP1A2, CYP3A4, CYP2C9, CYP2D6) oraz glikoproteiny P (P-gp). W efekcie dochodzi do zwiększenia stężenia w osoczu wielu leków, co może prowadzić do nasilenia ich toksyczności. Szczególnie istotne są interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, fluorochinolony, niektóre leki przeciwpsychotyczne i przeciwhistaminowe), które są przeciwwskazane ze względu na ryzyko częstoskurczu typu Torsade de Pointes. Dodatkowo, amiodaron może nasilać działanie beta-adrenolityków, antagonistów wapnia (diltiazem, werapamil) oraz sofosbuwiru, co wymaga ścisłego monitorowania pracy serca. Warto podkreślić konieczność unikania leków wywołujących hipokaliemię i hipomagnezemię (np. diuretyki, kortykosteroidy, amfoterycyna B i.v.) ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca.
alkohol benzylowy, antagoniści wapnia, beta-adrenolityki, bradykardia objawowa, chlorowodorek amiodaronu, cytochrom P450, czas protrombinowy, desetyloamiodaron, doustne leki przeciwzakrzepowe, działanie chronotropowe ujemne, działanie hipotensyjne, fluorochinolony, glikoproteina p, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, izoenzymy cytochromu P450, leki przeciwarytmiczne klasy Ia, leki przeciwarytmiczne klasy III, miopatia polekowa, rabdomioliza, substrat glikoproteiny P, toksyczność digoksyny, torsade de pointes, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodzenia serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cyclaid 100 mg

Stosowanie cyklosporyny (Cyclaid) jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu, takie jak etanol (25-100 mg w zależności od dawki), makrogologlicerol hydroksystearynian (95-380 mg) oraz glikol propylenowy (47,25-136,5 mg). Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena stanu pacjenta i wykluczenie przeciwwskazań, aby uniknąć reakcji nadwrażliwości i poważnych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje lekowe, które mogą prowadzić do zwiększenia toksyczności lub utraty skuteczności leczenia.
aliskiren, antagonista receptora endoteliny, antykoagulant doustny, białko transportujące aniony organiczne, bozentan, cyklosporyna, działanie niepożądane, dziurawiec, eteksylan dabigatranu, glikol propylenowy, glikoproteina p, Hypericum perforatum, inhibitor reniny, inhibitor trombiny, interakcja lekowa, makrogologlicerolu hydroksystearynian, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość na cyklosporynę, odrzucenie przeszczepu, reakcja nadwrażliwości, składniki pomocnicze, stan zagrażający życiu, transporter błonowy