Właściwości farmakokinetyczne bilastyny

Bilastyna charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, obejmującym procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych bilastyny w dawce 20 mg w postaci tabletek.¹

Wchłanianie

Bilastyna cechuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest stosunkowo szybko, po około 1,3 godziny od momentu przyjęcia leku. W trakcie regularnego stosowania nie zaobserwowano zjawiska kumulacji bilastyny w organizmie, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa długotrwałej terapii. Średnia biodostępność bilastyny po podaniu doustnym wynosi 61%, co oznacza, że ponad połowa podanej dawki dociera do krążenia ogólnoustrojowego w postaci niezmienionej.²

Dystrybucja

Istotnym aspektem farmakokinetyki bilastyny jest jej interakcja z białkami transportującymi. Badania in vitro i in vivo wykazały, że bilastyna jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp) oraz polipeptydów transportujących aniony organiczne (OATP). Nie jest natomiast substratem dla innych białek nośnikowych, takich jak BCRP (białko oporności raka piersi) czy transporterów nerkowych OCT2, OAT1 i OAT3.³

Badania wykazały jedynie łagodny wpływ hamujący bilastyny na P-gp, OATP2B1 i OCT1, przy szacunkowym stężeniu hamującym IC50 ≥ 300 μM. Wartość ta jest znacznie wyższa niż obliczone maksymalne stężenie leku (Cmax) w osoczu, dlatego te interakcje nie będą miały istotnego znaczenia klinicznego. Nie można jednak całkowicie wykluczyć wpływu hamującego bilastyny na białka nośnikowe obecne w błonie śluzowej jelit, szczególnie na glikoproteinę P.⁴

W zakresie dawek terapeutycznych bilastyna charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza wynoszącym 84-90%, co może wpływać na jej dystrybucję w organizmie.⁵

Metabolizm

Istotną cechą bilastyny jest praktyczny brak metabolizmu w organizmie ludzkim. Badania in vitro wykazały, że bilastyna nie indukuje ani nie hamuje aktywności izoenzymów cytochromu P450 (CYP450), co minimalizuje ryzyko interakcji metabolicznych z innymi lekami.⁶

Eliminacja

Przeprowadzone badania bilansu masy z użyciem bilastyny znakowanej węglem 14C dostarczyły cennych informacji o drogach eliminacji leku. Po podaniu jednorazowej dawki 20 mg bilastyny zdrowym, dorosłym ochotnikom, prawie 95% podanej dawki zostało wydalone z organizmu, przy czym 28,3% z moczem i 66,5% z kałem. Co istotne, bilastyna była wydalana głównie w postaci niezmienionej, co potwierdza niewielki udział procesów metabolicznych w jej eliminacji.⁷

Okres półtrwania w fazie eliminacji bilastyny u zdrowych ochotników wynosi średnio 14,5 godziny, co umożliwia stosowanie leku raz na dobę.⁸

Liniowość farmakokinetyki

Bilastyna wykazuje farmakokinetykę liniową w szerokim zakresie dawek (od 5 do 220 mg), co oznacza, że wzrost stężenia leku w osoczu jest proporcjonalny do podanej dawki. Obserwuje się przy tym stosunkowo niewielką zmienność międzyosobniczą, co pozwala na przewidywalne osiąganie stężeń terapeutycznych u większości pacjentów.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek o różnym stopniu nasilenia obserwuje się istotne zmiany w parametrach farmakokinetycznych bilastyny. Poniższa tabela przedstawia szczegółowe dane dotyczące wartości AUC0-∞ (pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu) oraz czasu półtrwania w zależności od stopnia zaburzenia czynności nerek: ^{80 ml/min/1,73 m2) do: 967,4 (±140,2) ng x godz./ml u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (GFR: 50-80 ml/min/1,73 m2), 1384,2 (±263,23) ng x godz./ml u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (GFR: 30 – < 50 ml/min/1,73 m2) i 1708,5 (±699,0) ng x godz./ml u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR: 10}

Obserwuje się wyraźną tendencję do zwiększania się wartości AUC wraz z pogarszaniem się funkcji nerek. Podobnie czas półtrwania leku ulega wydłużeniu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, szczególnie w przypadku ciężkich zaburzeń. Mimo tych zmian, bilastyna została całkowicie wydalona z moczem u wszystkich pacjentów w ciągu 48-72 godzin.¹¹

Co istotne, pomimo zaobserwowanych różnic w parametrach farmakokinetycznych, stężenia bilastyny w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek mieszczą się w zakresie uznawanym za bezpieczny. Dlatego też zaburzenia czynności nerek nie mają istotnego wpływu na bezpieczeństwo stosowania bilastyny.¹²

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie są dostępne szczegółowe dane farmakokinetyczne dotyczące stosowania bilastyny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Jednak, biorąc pod uwagę fakt, że bilastyna nie jest metabolizowana w organizmie ludzkim, a badania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wykazały, że jest ona wydalana głównie przez nerki (wydalanie z żółcią stanowi tylko nieznaczną część procesu eliminacji bilastyny), można przypuszczać, że zaburzenia czynności wątroby nie będą miały istotnego wpływu na farmakokinetykę bilastyny.¹³

Pacjenci w podeszłym wieku

Dostępne są ograniczone dane dotyczące farmakokinetyki bilastyny u osób w wieku powyżej 65 lat. Przeprowadzone badania nie wykazały jednak statystycznie istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych pomiędzy osobami w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) a młodszymi dorosłymi (18-35 lat). Pozwala to na stosowanie standardowych dawek bilastyny u pacjentów w podeszłym wieku, bez konieczności modyfikacji dawkowania.¹⁴

Dzieci i młodzież

W przypadku młodzieży (w wieku od 12 do 17 lat) nie przeprowadzono odrębnych badań farmakokinetycznych, przyjmując ekstrapolację danych uzyskanych w populacji osób dorosłych, co zostało uznane za dopuszczalne dla tego produktu leczniczego.¹⁵

Szczegółowe dane farmakokinetyczne dotyczące stosowania bilastyny u dzieci uzyskano w badaniu farmakokinetycznym fazy II, w którym uczestniczyło 31 dzieci w wieku od 4 do 11 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek lub przewlekłą pokrzywką. Pacjenci w tej grupie wiekowej otrzymywali bilastynę w dawce 10 mg raz na dobę w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej.¹⁶

Analiza farmakokinetyczna wykazała, że ekspozycja ogólnoustrojowa po podaniu bilastyny w dawce 10 mg raz na dobę u dzieci jest równoważna tej, którą obserwuje się po dawce 20 mg u dorosłych i młodzieży. Średnia wartość AUC u dzieci w wieku od 6 do 11 lat wynosiła 1014 ng × godz./ml. Uzyskane wartości były znacząco niższe od progu bezpieczeństwa wyznaczonego na podstawie badań u osób dorosłych przyjmujących 80 mg bilastyny raz na dobę. Wyniki te potwierdziły, że dawka 10 mg bilastyny podawana doustnie raz na dobę jest odpowiednią dawką terapeutyczną dla dzieci w wieku od 6 do 11 lat o masie ciała co najmniej 20 kg.¹⁷