Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Stosowanie lenalidomidu w terapii skojarzonej może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji, które wymagają szczególnej uwagi lekarza prowadzącego. Interakcje te mogą wpływać na skuteczność leczenia oraz bezpieczeństwo pacjentów leczonych produktem Lenalidomide Medical Valley.¹

Czynniki wpływające na erytropoezę i ryzyko zakrzepicy

U pacjentów ze szpiczakiem mnogim otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu czynników wpływających na erytropoezę. Podobną ostrożność należy zachować w przypadku innych leków mogących zwiększać ryzyko zakrzepicy, w tym hormonalnej terapii zastępczej. Takie skojarzenia mogą znacząco zwiększać ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.²

Doustne środki antykoncepcyjne

W przypadku doustnych środków antykoncepcyjnych nie przeprowadzono ukierunkowanych badań interakcji z lenalidomidem. Na podstawie badań in vitro ustalono, że sam lenalidomid nie jest induktorem enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5, niezależnie od badanego stężenia. W związku z tym nie przewiduje się, aby sam lenalidomid powodował indukcję enzymatyczną prowadzącą do obniżenia skuteczności hormonalnych środków antykoncepcyjnych.³

Należy jednak pamiętać, że deksametazon, który często jest stosowany w skojarzeniu z lenalidomidem, jest słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4 i prawdopodobnie może wpływać także na inne enzymy oraz transportery. W związku z tym nie można wykluczyć, że skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych może być obniżona podczas terapii skojarzonej. Z tego powodu konieczne jest podejmowanie skutecznych środków zapobiegających ciąży u pacjentek w wieku rozrodczym leczonych lenalidomidem.⁴

Warfaryna

Przeprowadzone badania farmakokinetyczne wykazały, że wielokrotne podawanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę nie wpływało na farmakokinetykę pojedynczej dawki R- i S-warfaryny. Podobnie, jednoczesne podanie warfaryny w pojedynczej dawce 25 mg nie wpływało na farmakokinetykę lenalidomidu.⁵

Należy jednak podkreślić, że nie wiadomo, czy interakcja między tymi lekami może wystąpić w warunkach klinicznych, szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania deksametazonu. Jako że deksametazon jest słabym lub umiarkowanym induktorem enzymów, a jego wpływ na działanie warfaryny nie został dokładnie zbadany, podczas leczenia skojarzonego zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia i stężenia warfaryny.⁶

Digoksyna

W badaniach wykazano, że jednoczesne stosowanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę zwiększało stężenie osoczowe digoksyny (podawanej w pojedynczej dawce 0,5 mg) o 14% z 90% przedziałem ufności [0,52%-28,2%]. Nie jest jednak jasne, czy efekt ten będzie inny w praktyce klinicznej, szczególnie przy stosowaniu większych dawek lenalidomidu i podczas jednoczesnego leczenia deksametazonem.⁷

Z uwagi na wąski indeks terapeutyczny digoksyny i możliwość wystąpienia potencjalnie poważnych działań niepożądanych związanych z jej przedawkowaniem, zaleca się ścisłą kontrolę stężenia digoksyny we krwi podczas jednoczesnego leczenia lenalidomidem.⁸

Statyny

Połączenie lenalidomidu ze statynami może zwiększać ryzyko wystąpienia rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji ma prawdopodobnie charakter addytywny. Szczególnie w pierwszych tygodniach terapii skojarzonej zaleca się wzmożoną kontrolę kliniczną i laboratoryjną parametrów mięśniowych, w tym oznaczanie aktywności kinazy kreatynowej (CK).⁹

Deksametazon

Badania farmakokinetyczne wykazały, że równoczesne podawanie deksametazonu (40 mg raz na dobę) w dawce pojedynczej lub wielokrotnej nie wywiera istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu stosowanego w dawce wielokrotnej (25 mg raz na dobę).¹⁰

Interakcje z inhibitorami glikoproteiny P

Badania in vitro potwierdziły, że lenalidomid jest substratem dla glikoproteiny P, ale nie jest jej inhibitorem. Przeprowadzone badania wykazały, że równoczesne podawanie silnego inhibitora glikoproteiny P – chinidyny (600 mg, dwa razy na dobę) lub umiarkowanie silnego inhibitora/substratu glikoproteiny P – temsyrolimusu (25 mg) nie miało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu stosowanego w dawce 25 mg. Podobnie, równoczesne podawanie lenalidomidu nie wpływało na farmakokinetykę temsyrolimusu.¹¹

Interakcje lenalidomidu z alkoholem

Mimo braku bezpośrednich badań dotyczących interakcji lenalidomidu z alkoholem, należy rozważyć potencjalne ryzyko związane z takim połączeniem. Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące aspekty:

• Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony układu nerwowego towarzyszące terapii lenalidomidem, takie jak zawroty głowy, senność czy zmęczenie
• Spożywanie alkoholu może dodatkowo obciążać wątrobę, która jest zaangażowana w metabolizm wielu leków, w tym lenalidomidu
• U pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z deksametazonem, alkohol może zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego
• Alkohol może potencjalnie wpływać na skuteczność terapii przeciwnowotworowej

Z uwagi na powyższe zagrożenia oraz brak dokładnych danych dotyczących interakcji, zaleca się ograniczenie lub całkowite unikanie spożywania alkoholu w trakcie terapii lenalidomidem.

Tabela interakcji lenalidomidu z innymi produktami leczniczymi

Zalecenia praktyczne dotyczące zarządzania interakcjami

W celu minimalizacji ryzyka związanego z interakcjami lekowymi podczas terapii lenalidomidem należy przestrzegać następujących zasad:

1. Przed rozpoczęciem leczenia lenalidomidem należy przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący wszystkich przyjmowanych przez pacjenta leków, w tym preparatów OTC i suplementów diety
2. U pacjentów leczonych jednocześnie warfaryną należy szczególnie starannie monitorować INR, zwłaszcza przy rozpoczynaniu, modyfikacji dawki lub zakończeniu leczenia lenalidomidem
3. U pacjentów przyjmujących digoksynę warto rozważyć oznaczenie jej stężenia w surowicy przed rozpoczęciem leczenia lenalidomidem oraz okresową kontrolę w trakcie terapii
4. Pacjenci leczeni statynami powinni być poinformowani o konieczności niezwłocznego zgłaszania objawów takich jak bóle mięśniowe, osłabienie lub ciemne zabarwienie moczu
5. Należy uprzedzić pacjentów o konieczności konsultacji z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania jakichkolwiek nowych leków, w tym preparatów dostępnych bez recepty