Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania lenalidomidu

Przed wdrożeniem leczenia produktem Lenalidomide Medical Valley należy zapoznać się z Charakterystykami Produktów Leczniczych wszystkich preparatów stosowanych w skojarzeniu. Niniejsze wytyczne przedstawiają szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego leku oraz środków ostrożności, które należy zachować podczas terapii.¹

Ryzyko teratogenności – krytyczne ostrzeżenie

Lenalidomid wykazuje strukturalne podobieństwo do talidomidu – substancji o udowodnionym działaniu teratogennym u ludzi, powodującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone. W badaniach na małpach lenalidomid wywoływał wady rozwojowe podobne do tych obserwowanych po zastosowaniu talidomidu. Należy bezwzględnie zakładać, że lenalidomid może powodować poważne wady wrodzone u ludzi, jeśli zostanie zastosowany podczas ciąży.²

Program zapobiegania ciąży

Ze względu na teratogenne działanie leku wszystkie pacjentki muszą obowiązkowo uczestniczyć w programie zapobiegania ciąży, chyba że istnieją obiektywne dowody, że pacjentka nie może zajść w ciążę.³

Kobietę uznaje się za niemogącą zajść w ciążę tylko wtedy, gdy spełnia co najmniej jedno z poniższych kryteriów:

• Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak miesiączkowania przez co najmniej rok (przy czym brak miesiączki po leczeniu przeciwnowotworowym lub w okresie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)⁴
• Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa⁵
• Przebyta obustronna resekcja jajników z jajowodami lub usunięcie macicy (histerektomia)⁶
• Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy⁷

Wytyczne dla kobiet mogących zajść w ciążę

Lenalidomide Medical Valley jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, o ile nie zostaną spełnione wszystkie poniższe warunki:⁸

1. Pacjentka rozumie potencjalne ryzyko teratogenności dla płodu⁹
2. Pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji nieprzerwanie przez minimum 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres terapii oraz przez co najmniej 4 tygodnie po jej zakończeniu¹⁰
3. Pacjentka przestrzega zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji nawet w przypadku braku miesiączkowania¹¹
4. Pacjentka jest zdolna do stosowania i przestrzegania skutecznych metod antykoncepcji¹²
5. Pacjentka została poinformowana i rozumie potencjalne konsekwencje ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji medycznej w przypadku podejrzenia ciąży¹³
6. Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia bezpośrednio po otrzymaniu lenalidomidu, poprzedzonego uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego¹⁴
7. Pacjentka rozumie konieczność wykonywania testów ciążowych co najmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów¹⁵
8. Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i niezbędne środki ostrożności związane ze stosowaniem lenalidomidu¹⁶

Wytyczne dla pacjentów płci męskiej

Dane farmakokinetyczne wskazują, że lenalidomid występuje w spermie ludzkiej w ekstremalnie niskim stężeniu podczas leczenia i jest niewykrywalny w spermie po 3 dniach od zakończenia terapii u zdrowych mężczyzn.¹⁷ Ze względów bezpieczeństwa, biorąc pod uwagę populacje z wydłużonym czasem wydalania (np. w przypadku niewydolności nerek), wszyscy mężczyźni stosujący Lenalidomide Medical Valley muszą:

• Rozumieć potencjalne ryzyko teratogenności w przypadku stosunku seksualnego z kobietą ciężarną lub mogącą zajść w ciążę¹⁸
• Stosować prezerwatywy podczas współżycia z kobietą ciężarną lub mogącą zajść w ciążę, która nie stosuje skutecznej antykoncepcji, przez cały okres leczenia oraz przez co najmniej 7 dni po jego zakończeniu (nawet po przebytej wazektomii)¹⁹
• Natychmiast poinformować lekarza prowadzącego, jeśli partnerka zajdzie w ciążę podczas jego leczenia lub krótko po zakończeniu terapii; zaleca się również skierowanie partnerki do specjalisty w zakresie teratologii²⁰

Wymagania dla lekarzy przepisujących lek

Lekarz przepisujący Lenalidomide Medical Valley kobietom mogącym zajść w ciążę musi:²¹

• Upewnić się, że pacjentka przestrzega zasad programu zapobiegania ciąży, w tym uzyskać potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia przez pacjentkę²²
• Potwierdzić, że pacjentka wyraziła zgodę na wszystkie wymagane warunki²³

Antykoncepcja

Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez minimum 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres terapii, co najmniej 4 tygodnie po jej zakończeniu, a także podczas przerw w stosowaniu leku, chyba że pacjentka zobowiąże się do bezwzględnej i ciągłej abstynencji seksualnej, potwierdzanej co miesiąc.²⁴ Jeśli pacjentka nie stosuje skutecznej antykoncepcji, powinna zostać skierowana do odpowiednio przeszkolonego pracownika ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej zapobiegania ciąży.²⁵

Zalecane metody antykoncepcji obejmują:

• Implanty antykoncepcyjne²⁶
• System terapeutyczny domaciczny (IUS) uwalniający lewonorgestrel²⁷
• Octan medroksyprogesteronu w postaci depot²⁸
• Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów²⁹
• Współżycie seksualne tylko z mężczyzną po wazektomii (wazektomia musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami nasienia)³⁰
• Pigułki zawierające tylko progesteron (np. dezogestrel)³¹

Przeciwwskazania dotyczące niektórych metod antykoncepcji

Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej, a w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i chłoniakiem z komórek płaszcza leczonych lenalidomidem w monoterapii, stosowanie dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych nie jest zalecane.³²

Jeśli pacjentka aktualnie stosuje dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne, należy przestawić ją na jedną z metod wymienionych powyżej. Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4-6 tygodni po zakończeniu stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych.³³

Należy pamiętać, że jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych.³⁴

Implanty i systemy terapeutyczne domaciczne uwalniające lewonorgestrel wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia podczas ich zakładania oraz nieregularnym krwawieniem z pochwy. Należy rozważyć profilaktyczne podanie antybiotyków, szczególnie u pacjentek z neutropenią.³⁵

Generalnie nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na potencjalne ryzyko zakażenia podczas ich zakładania oraz zwiększoną utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentek z neutropenią lub trombocytopenią.³⁶

Testy ciążowe

U wszystkich kobiet mogących zajść w ciążę konieczne jest wykonywanie testów ciążowych o minimalnej czułości 25 mIU/ml pod nadzorem medycznym, zgodnie z lokalną praktyką. Wymóg ten dotyczy również kobiet deklarujących bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną.³⁷

Optymalnie test ciążowy, wypisanie recepty i wydanie leku powinny mieć miejsce tego samego dnia. Lenalidomid powinien zostać wydany kobietom mogącym zajść w ciążę w ciągu 7 dni od jego przepisania.³⁸

Harmonogram wykonywania testów ciążowych

1. Przed rozpoczęciem leczenia: Test ciążowy należy przeprowadzić pod nadzorem medycznym podczas wizyty, na której przepisano lenalidomid, lub w ciągu 3 dni przed wizytą, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w momencie rozpoczynania leczenia.³⁹
2. Podczas leczenia i po jego zakończeniu: Test ciążowy musi być powtarzany co najmniej co 4 tygodnie w trakcie leczenia, włączając okresy przerw w podawaniu leku, oraz przez minimum 4 tygodnie po zakończeniu terapii, z wyjątkiem pacjentek po potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano lek, lub w ciągu 3 dni przed wizytą.⁴⁰

Dodatkowe środki ostrożności

• Pacjentów należy poinformować, aby nigdy nie przekazywali leku osobom trzecim oraz zwrócili niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia w celu bezpiecznej utylizacji.⁴¹
• Podczas terapii lenalidomidem (również w okresach przerw w podawaniu leku) oraz przez co najmniej 7 dni po jej zakończeniu pacjent nie może oddawać krwi, nasienia lub spermy.⁴²
• Osoby z personelu medycznego oraz opiekunowie powinni używać jednorazowych rękawiczek podczas kontaktu z blistrem lub kapsułką.⁴³
• Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki.⁴⁴