Właściwości farmakokinetyczne desloratadyny

Desloratadyna, substancja czynna zawarta w preparacie Hitaxa 5 mg w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne, które zapewniają jej skuteczność terapeutyczną przy dawkowaniu raz na dobę. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych tej substancji z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji.¹

Wchłanianie

Desloratadyna charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym. Pierwsze oznaczalne stężenia w osoczu można wykryć już po 30 minutach od przyjęcia leku. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 3 godzinach od podania. Biodostępność substancji wykazuje proporcjonalność do dawki w zakresie od 5 mg do 20 mg.²

W badaniach porównawczych wykazano, że tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej zawierające 5 mg desloratadyny są biorównoważne z tabletkami konwencjonalnymi w tej samej dawce. Oznacza to, że obie postacie leku dostarczają do organizmu taką samą ilość substancji czynnej przy podobnej szybkości wchłaniania.³

Obecność pokarmu wydłuża czas osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) desloratadyny z 2,5 do 4 godzin, a dla metabolitu 3-OH-desloratadyny z 4 do 6 godzin. Warto odnotować, że sok grejpfrutowy nie wpływa na dystrybucję desloratadyny, a woda nie ma wpływu na biodostępność leku w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej.⁴

Dystrybucja

Desloratadyna wiąże się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu, na poziomie od 83% do 87%. Ten parametr ma istotne znaczenie dla oceny potencjalnych interakcji lekowych oraz dystrybucji leku w organizmie. Wielokrotne podawanie desloratadyny w dawkach od 5 mg do 20 mg raz na dobę przez 14 dni nie wykazuje klinicznie istotnej kumulacji substancji czynnej w organizmie.⁵

Metabolizm

Do tej pory nie zidentyfikowano konkretnego enzymu odpowiedzialnego za metabolizm desloratadyny, co sprawia, że nie można całkowicie wykluczyć potencjalnych interakcji z innymi lekami. Badania wykazały jednak, że desloratadyna nie hamuje enzymu CYP 3A4 in vivo. Dodatkowo, badania in vitro wskazują, że lek nie hamuje CYP 2D6 oraz nie jest ani substratem, ani inhibitorem glikoproteiny P.⁶

W badaniach farmakokinetycznych i klinicznych stwierdzono występowanie fenotypu o spowolnionym metabolizmie u około 6% badanych. Zjawisko to jest częstsze u dorosłych osób rasy czarnej (18%) niż u osób rasy kaukaskiej (2%). U tych pacjentów profil bezpieczeństwa leku nie różnił się jednak od profilu w populacji ogólnej.⁷

W badaniu z zastosowaniem dawek wielokrotnych u zdrowych osób dorosłych, u 4 uczestników stwierdzono słaby metabolizm desloratadyny. U tych osób maksymalne stężenie było około 3-krotnie wyższe i występowało po około 7 godzinach od podania, a okres półtrwania w fazie eliminacji wynosił około 89 godzin.⁸

Eliminacja

Okres półtrwania desloratadyny w fazie eliminacji wynosi około 27 godzin, co uzasadnia jej podawanie raz na dobę. Stopień kumulacji substancji czynnej jest odpowiedni do tego parametru oraz do częstości podawania.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

Farmakokinetyka desloratadyny u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek (CRI – chronic renal insufficiency) została zbadana w porównaniu do osób zdrowych w dwóch typach badań: z dawką jednorazową oraz z dawkami wielokrotnymi.¹⁰

W obu badaniach zaobserwowane zmiany w ekspozycji (parametry AUC i Cmax) na desloratadynę i jej metabolit 3-hydroksydesloratadynę zostały uznane za nieistotne klinicznie.¹¹

Polimorfizm genetyczny a farmakokinetyka

Badania farmakokinetyczne wykazały zróżnicowane tempo metabolizmu desloratadyny w populacji. Fenotyp o spowolnionym metabolizmie występuje częściej u osób rasy czarnej (18%) niż u osób rasy kaukaskiej (2%). U pacjentów ze spowolnionym metabolizmem obserwuje się znacznie wyższe stężenia desloratadyny w osoczu i wydłużony okres półtrwania, jednak bez wpływu na profil bezpieczeństwa leku.¹²