małopłytkowość

Małopłytkowość (trombocytopenia) to stan kliniczny charakteryzujący się zmniejszoną liczbą płytek krwi poniżej wartości referencyjnych (150 000/μl). Jest to częsta nieprawidłowość hematologiczna, która może być wynikiem zmniejszonej produkcji płytek w szpiku kostnym, zwiększonego niszczenia płytek w krążeniu lub sekwestracji płytek w śledzionie.

Etiologia małopłytkowości jest różnorodna i obejmuje przyczyny immunologiczne (np. małopłytkowość immunologiczna, polekowa), infekcyjne (np. sepsa, HIV, WZW), hematologiczne (np. zespoły mielodysplastyczne, białaczki), związane z ciążą, a także jatrogenne (np. po chemioterapii, radioterapii). Szczególnie istotna klinicznie jest pierwotna małopłytkowość immunologiczna (ITP), gdzie przeciwciała niszczą własne płytki krwi.

Objawy małopłytkowości zależą od stopnia jej nasilenia i obejmują głównie skazy krwotoczne: wybroczyny, siniaki (przy liczbie płytek <50 000/μl), krwawienia z nosa i dziąseł oraz krwawienia z przewodu pokarmowego i dróg moczowych (przy liczbie płytek <20 000/μl). Groźne dla życia krwawienia wewnątrzczaszkowe występują zwykle przy wartościach <10 000/μl.

Diagnostyka obejmuje morfologię krwi z rozmazem, badania szpiku kostnego, testy immunologiczne oraz badania obrazowe. Leczenie zależy od przyczyny i nasilenia małopłytkowości – od obserwacji przez podawanie kortykosteroidów, immunoglobulin dożylnych, leków immunosupresyjnych, agonistów receptora trombopoetyny, aż po splenektomię w przypadkach opornych na leczenie.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Enoxaparin sodium LEK-AM 6 000 j.m. (60 mg)/0,6 ml

Enoksaparyna sodowa nie wykazuje dowodów na przenikanie przez łożysko w II i III trymestrze ciąży, choć brak jest danych dotyczących I trymestru. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania teratogennego ani toksycznego wobec płodu, a przenikanie leku przez łożysko jest minimalne. Stosowanie enoksaparyny w ciąży jest wskazane wyłącznie w sytuacjach klinicznie uzasadnionych, z indywidualną oceną ryzyka i korzyści. Kobiety ciężarne wymagają ścisłej obserwacji pod kątem objawów krwawienia i nadmiernego działania przeciwzakrzepowego, zwłaszcza pacjentki z implantowanymi sztucznymi zastawkami serca, u których ryzyko powikłań jest podwyższone. W przypadku planowanego znieczulenia zewnątrzoponowego zaleca się odstawienie enoksaparyny przed procedurą.
działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, enoksaparyna sodowa, funkcja rozrodcza, krwawienie, małopłytkowość, model zwierzęcy, osteoporoza, procedura anestezjologiczna, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, sztuczne zastawki serca, znieczulenie zewnątrzoponowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapina Viatris 20 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały, że dawki ostre u gryzoni powodowały objawy neuroleptyczne, takie jak sedacja, drżenia i drgawki, z medianą dawki śmiertelnej (LD50) około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów tolerowano dawki do 100 mg/kg bez zgonów, choć obserwowano objawy neurologiczne i kardiologiczne. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) stwierdzono hamowanie OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12-15-krotnie wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów odnotowano odwracalne zmiany hormonalne, takie jak hiperprolaktynemia i zmniejszenie masy narządów rozrodczych.
ataksja, badanie in vitro, badanie in vivo, cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, drżenie, działanie cytotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, prostracja, sedacja, śpiączka, szpik kostny, test mutacji, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia hematologiczne, zwężenie źrenic
Leksykon leków
Działania niepożądane – Calciumfolinat-Ebewe 15 mg

Calciumfolinat-Ebewe, zawierający 15 mg kwasu folinowego (odpowiadającego 19,06 mg pięciowodnego folinianu wapnia), może wywoływać działania niepożądane obejmujące różne układy organizmu. Reakcje alergiczne, w tym rzekomoanafilaktyczne i anafilaktyczne, występują bardzo rzadko (<1/10 000), ale mogą mieć poważne konsekwencje, takie jak wstrząs. Duże dawki leku mogą powodować zaburzenia psychiczne (bezsenność, pobudzenie, depresja) oraz zwiększać ryzyko napadów drgawkowych, także u pacjentów bez wcześniejszego wywiadu padaczkowego. Rzadko obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, a niezbyt często gorączkę po podaniu w formie iniekcji. W terapii skojarzonej z 5-fluorouracylem (5-FU) najczęstszymi działaniami ograniczającymi dawkę są zapalenie błon śluzowych i biegunka, a bardzo często występuje niewydolność szpiku kostnego, co wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego. Zgłaszano także przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka, choć związek przyczynowy z folinianem wapnia nie jest jednoznaczny.
5-fluorouracyl, bezsenność, biegunka, depresja, folinian wapnia, hiperamonemia, kwas folinowy, leukopenia, małopłytkowość, napad drgawkowy, niewydolność szpiku kostnego, nudności, odwodnienie, padaczka, pobudzenie, pokrzywka, reakcja rzekomoanafilaktyczna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zapalenie błon śluzowych, zapalenie błony śluzowej gardła, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej odbytu, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie czerwieni wargowej, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Perindopril 4 mg

Perindopril, jako inhibitor ACE, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla tej klasy leków, obejmujący objawy ze strony układu nerwowego (często ból głowy, zawroty głowy, parestezje), układu sercowo-naczyniowego (często niedociśnienie tętnicze), oddechowego (często kaszel, duszność) oraz pokarmowego (często nudności, wymioty, ból brzucha). Rzadziej obserwuje się poważniejsze reakcje, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna u pacjentów z niedoborem G6PD, zespół SIADH, zapalenie naczyń, obrzęk naczynioruchowy czy ostre uszkodzenie nerek. W badaniu EUROPA poważne działania niepożądane wystąpiły u 0,3% pacjentów leczonych perindoprylem, z najczęstszymi przyczynami rezygnacji z terapii: kaszlem i niedociśnieniem tętniczym. Monitorowanie parametrów hematologicznych, elektrolitów (zwłaszcza potasu i sodu), funkcji nerek oraz enzymów wątrobowych jest zalecane, szczególnie na początku leczenia i u pacjentów z grup ryzyka.
agranulocytoza, astenia, bezmocz, ból brzucha, cholestatyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, depresja, dławica piersiowa, duszność, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaszel, kurcz mięśni, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność nerek, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, ostra niewydolność nerek, palpitacja, pancytopenia, parestezja, pemfigoid, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, senność, SIADH, skąpomocz, skurcz oskrzeli, stan splątania, świąd, szum uszny, tachykardia, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie nastroju, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sotalol Aurovitas 160 mg

Sotalol Aurovitas, dostępny w dawkach 40 mg, 80 mg i 160 mg, wykazuje działania niepożądane głównie wynikające z właściwości beta-adrenolitycznych, które są zazwyczaj przemijające i ustępują po zmniejszeniu dawki. Najpoważniejszym ryzykiem jest proarytmia, w tym torsades de pointes, szczególnie u pacjentów z wydłużonym odstępem QT, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) oraz niewydolnością nerek. Częstość działań niepożądanych obejmuje m.in. bradykardię zatokową, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, niedociśnienie tętnicze, duszność, nudności, zawroty głowy i zmęczenie. Rzadziej obserwuje się skurcz oskrzeli, wykwity skórne o typie łuszczycy, zaburzenia psychiczne, a także zmiany hematologiczne i metaboliczne, takie jak hipoglikemia.
beta-adrenolityk, bradykardia zatokowa, chlorowodorek sotalolu, chromanie przestankowe, duszność, działanie proarytmiczne, elektrokardiogram, eozynofilia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, nadpotliwość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, obturacyjna choroba płuc, parestezja, proarytmia, przeciwciało przeciwjądrowe, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, torsades de pointes, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zawroty głowy, zespół Raynauda
Leksykon leków
Działania niepożądane – Bortezomib medac 3,5 mg

Profil bezpieczeństwa bortezomibu medac 3,5 mg w terapii szpiczaka mnogiego opiera się na analizie 5476 pacjentów, z czego 3996 otrzymywało dawkę 1,3 mg/m² powierzchni ciała. Najczęściej występujące działania niepożądane (≥ 1/10) obejmują zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, niedokrwistość, neutropenia), neurologiczne (obwodowa neuropatia czuciowa, ból głowy, parestezje), dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), a także objawy ogólne (zmęczenie, gorączka), wysypkę, ból mięśni, duszność oraz półpasiec. Rzadziej (≥ 1/1000 do < 1/100) obserwowano poważne powikłania, takie jak niewydolność serca, zespół rozpadu guza, nadciśnienie płucne, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii oraz ostre rozlane naciekowe choroby płuc, a bardzo rzadko neuropatię autonomiczną. Działania te wymagają szczególnej uwagi ze względu na ich potencjalny wpływ na przebieg terapii i jakość życia pacjentów.
biegunka, ból głowy, ból mięśni, bortezomib, drgawka, duszność, działanie hematologiczne, hiperfosfatemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokalcemia, małopłytkowość, nadciśnienie płucne, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, nudności, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, ostra rozlana naciekowa choroba płuc, parestezja, półpasiec, przewód pokarmowy, reaktywacja wirusa, szpiczak mnogi, wymioty, wysypka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie widzenia, zaparcie, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, zmniejszenie apetytu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban Aurovitas 20 mg

Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu zostało potwierdzone w 13 badaniach klinicznych fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych (fazy II i III). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia, w tym z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%), co wynika z mechanizmu przeciwzakrzepowego leku. Częstość krwawień i anemii różni się w zależności od wskazań terapeutycznych, np. u dorosłych po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego krwawienia występują u 6,8% pacjentów, a anemia u 5,9%. U dzieci i młodzieży profil bezpieczeństwa jest podobny, choć częściej obserwuje się ból głowy (16,7%), gorączkę (11,7%) i krwawienia z nosa (11,2%). Rywaroksaban zwiększa ryzyko krwawień z błon śluzowych, w tym krwawień miesiączkowych, oraz niedokrwistości, co wymaga monitorowania hemoglobiny i hematokrytu.
anemia, antagonista witaminy K, epistaxis, hematokryt, hiperbilirubinemia, krwawienie z dziąseł, krwawienie z układu moczowo-płciowego, krwiomocz, krwioplucie, krwotok oczny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nefropatia związana z antykoagulantami, niedokrwistość pokrwotoczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, ostry zespół wieńcowy, podwyższone aminotransferazy, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Amoxicillin Aurovitas 500 mg

Amoksycylina, jako antybiotyk beta-laktamowy z grupy aminopenicylin, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się biegunkę, nudności oraz wysypkę skórną, które występują odpowiednio często (≥ 1/100 do < 1/10). Bardzo rzadkie, ale klinicznie istotne działania obejmują hematologiczne zaburzenia takie jak przemijająca leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna oraz wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego, co jest szczególnie istotne u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub stosujących leki przeciwzakrzepowe. Ponadto, bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej, alergiczne zapalenie naczyń) oraz poważne powikłania skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
AGEP, agranulocytoza, AlAT, alergiczne zapalenie naczyń, aminopenicylina, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, AspAT, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, czas protrombinowy, drgawki, działanie niepożądane, działanie niepożądane leku, hiperkinezja, kandydoza błon śluzowych, klasyfikacja MedDRA, krwotoczne zapalenie jelita grubego, krystaluria, leukopenia, linijna IgA dermatoza, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostry zespół wieńcowy, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, przewlekła choroba nerek, przewlekła choroba wątroby, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zapalenie jelit polekowe, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół choroby posurowiczej, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin Krka 20 mg

Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje profil działań niepożądanych, które są przeważnie łagodne i przemijające, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu niepożądanych efektów. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęstsze działania obejmują bóle mięśni, bóle głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka), a także zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Proteinuria, głównie kanalikowa, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i około 3% przy dawce 40 mg, zwykle łagodna i przemijająca, bez wpływu na rozwój choroby nerek. Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy, wzrasta przy dawkach powyżej 20 mg, a istotnym markerem jest wzrost kinazy kreatynowej (CK), szczególnie powyżej 5 x GGN, co wymaga przerwania leczenia.
aminotransferaza wątrobowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, cukrzyca, depresja, duszność, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kaszel, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, nudność, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, utrata pamięci, wysypka, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Stada 80 mg

Dazatynib, stosowany w leczeniu białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych na podstawie danych klinicznych obejmujących 2900 pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy u 28% po 60 miesiącach, obrzęki obwodowe), bóle mięśniowo-szkieletowe oraz objawy ogólne jak zmęczenie i gorączka. U 19% pacjentów doszło do przerwania terapii z powodu działań niepożądanych. Wysięk opłucnowy, będący jednym z najczęstszych powikłań, pojawiał się medianowo po 114 tygodniach i był zwykle odwracalny po odstawieniu leku i zastosowaniu diuretyków lub kortykosteroidów. Ponadto, zgłaszano przypadki tętniczego nadciśnienia płucnego, wydłużenia odstępu QTc (>500 ms u 1% pacjentów) oraz reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
białaczka z chromosomem Philadelphia, ból mięśniowo-szkieletowy, choroba śródmiąższowa płuc, dazatynib, drgawki, dysfagia, działanie niepożądane, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, hipofosfatemia, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, krwawienie śródczaszkowe, krwotok z przewodu pokarmowego, leukoklastyczne zapalenie naczyń, limfopenia, małopłytkowość, martwica kości, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk obwodowy, ostry zespół zaburzeń oddychania, posocznica, rabdomioliza, reaktywacja WZW typu B, tętnicze nadciśnienie płucne, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zawał serca, zespół erytrodystezji dłoniowo-podeszwowej, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Roxiper 10 mg + 8 mg + 2,5 mg

Roxiper, zawierający rozuwastatynę, peryndopryl oraz indapamid, jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży i karmienia piersią ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne i toksyczne dla płodu oraz noworodka. Szczególnie inhibitor ACE – peryndopryl – nie powinien być stosowany w pierwszym trymestrze ciąży z powodu możliwego, choć niejednoznacznego, zwiększenia ryzyka teratogennego, a jego stosowanie w drugim i trzecim trymestrze jest bezwzględnie przeciwwskazane z powodu ryzyka zaburzeń czynności nerek płodu, małowodzia oraz opóźnienia kostnienia kości czaszki. Indapamid, jako pochodna tiazydowa, może powodować zmniejszenie objętości osocza u matki, niedokrwienie płodowo-łożyskowe oraz opóźnienie rozwoju płodu, a u noworodków hipoglikemię i małopłytkowość. Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, ze względu na kluczową rolę cholesterolu w rozwoju płodu, stanowi istotne zagrożenie i wymaga natychmiastowego odstawienia leku w przypadku zajścia w ciążę.
badanie ultrasonograficzne, działanie teratogenne, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipokaliemia, indapamid, inhibitor ACE, inhibitor HMG-CoA, lek tiazydowy, małopłytkowość, małowodzie, nadwrażliwość na sulfonamidy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie płodowo-łożyskowe, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia kości czaszki, peryndopryl, przepływ krwi w łożysku, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, statyna, terapia przeciwnadciśnieniowa, tiazydowy lek moczopędny, toksyczne działanie na rozrodczość
Leksykon leków
Działania niepożądane – Simlerid 50 mg

Lek Simlerid zawiera sytagliptynę (chlorowodorek jednowodny) w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, stosowaną w terapii cukrzycy typu 2. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych i danych po wprowadzeniu do obrotu, z klasyfikacją działań niepożądanych według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najważniejsze działania niepożądane to zapalenie trzustki (częstość 0,3% w badaniu TECOS), reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja), hipoglikemia (częstość 4,7–13,8% przy jednoczesnym stosowaniu sulfonylomocznika lub insuliny), zaburzenia czynności nerek, a także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i pemfigoid pęcherzowy. Dodatkowo, częstość hipoglikemii wzrasta w terapii skojarzonej, zwłaszcza z sulfonylomocznikami i insuliną.
artropatia, chlorowodorek jednowodny, ciężkie działania niepożądane, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodne sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, wskaźnik eGFR, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cezarius 100 mg/ml

Lek Cezarius (lewetyracetam) w roztworze doustnym 100 mg/ml, stosowany w terapii padaczki, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa opartym na analizie 3416 pacjentów z badań klinicznych kontrolowanych placebo oraz danych po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła (≥1/10), senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Działania niepożądane obejmują również zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia), reakcje nadwrażliwości (w tym zespół DRESS), zaburzenia psychiczne (depresja, agresja, lęk, bezsenność) oraz objawy neurologiczne (drgawki, ataksja, parestezje). Rzadko występują poważne powikłania, takie jak encefalopatia, zapalenie trzustki, niewydolność wątroby, rabdomioliza czy zespół Stevensa-Johnsona. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko jadłowstrętu przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu oraz częstsze występowanie rabdomiolizy u pacjentów japońskich.*
Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, jednak w grupie wiekowej 4-16 lat częściej obserwuje się wymioty (11,2%), pobudzenie (3,4%), wahania nastroju (2,1%), agresję (8,2%) oraz zaburzenia zachowania (5,6%). U niemowląt i dzieci poniżej 4 lat częstym działaniem niepożądanym jest drażliwość (11,7%) oraz zaburzenia koordynacji ruchowej (3,3%). Badania neuropsychologiczne nie wykazały istotnego wpływu lewetyracetamu na pamięć, jednak odnotowano pogorszenie zachowań agresywnych w krótkoterminowych ocenach, które nie potwierdziły się w długoterminowych obserwacjach. Zaleca się systematyczne monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, co jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii lewetyracetamem. Kontakt do zgłoszeń: Aleje Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel. +48 22 49 21 301, e-mail: [email protected].
agranulocytoza, anafilaksja, ataksja, choreoatetoza, dyskineza, encefalopatia, fosfokinaza kreatynowa, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, zaburzenia koordynacji ruchów, zaburzenia psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Penicillinum Crystallisatum TZF 5000000 j.m.

Benzylopenicylina potasowa, substancja czynna leku Penicillinum Crystallisatum TZF, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu terapii oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Do najpoważniejszych należą reakcje nadwrażliwości, w tym bardzo rzadki, ale potencjalnie śmiertelny wstrząs anafilaktyczny oraz obrzęk naczynioruchowy i zespół choroby posurowiczej. Często obserwuje się zmiany skórne, takie jak wysypki, świąd i pokrzywka, a bardzo rzadko ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Rzadko występują zaburzenia hematologiczne (neutropenia, eozynofilia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna), a także przemijające objawy ze strony układu nerwowego (pobudzenie, senność, dezorientacja). U pacjentów z niewydolnością nerek lub przyjmujących duże dawki leku mogą pojawić się objawy zatrucia potasem, takie jak drgawki czy śpiączka.
arytmia, atrofia, benzylopenicylina potasowa, dezorientacja, drgawki, eozynofilia, infekcja oportunistyczna, kandydoza, małopłytkowość, nadmierna ruchliwość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Jarischa-Herxheimera, pęcherzowe złuszczające zapalenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śpiączka, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, wzmożone odruchy, zaburzenia rytmu serca, zaczerwienienie, zakrzepowe zapalenie żył, zawroty głowy, zespół choroby posurowiczej, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie
Leksykon leków
Działania niepożądane – Montelukast Sandoz 4 mg

Montelukast Sandoz w postaci granulatu 4 mg był oceniany pod kątem bezpieczeństwa u różnych grup wiekowych pacjentów z astmą, w tym u 175 dzieci w wieku 6 miesięcy do 2 lat z astmą przewlekłą oraz 1038 dzieci w wieku 6 miesięcy do 5 lat z astmą okresową. W badaniach klinicznych najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były: u dorosłych i młodzieży (≥15 lat) ból głowy, u dzieci 6-14 lat ból głowy i hiperkineza, u dzieci 2-5 lat ból brzucha, biegunka, astma oskrzelowa, wypryskowe zapalenie skóry i wysypka, a u najmłodszych (6 miesięcy do 2 lat) biegunka, wymioty, gorączka, ból brzucha i pragnienie. Profil bezpieczeństwa pozostawał stabilny podczas długotrwałej terapii (do 2 lat u dorosłych, do 12 miesięcy u dzieci 2-14 lat, do 3 miesięcy u dzieci 6 miesięcy do 2 lat).
aminotransferaza, anafilaksja, astma okresowa, astma oskrzelowa, astma przewlekła, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, depresja, enureza, eozynofilia, eozynofilia płucna, hiperkineza, kołatanie serca, kortykosteroid, krwawienie z nosa, lunatykowanie, małopłytkowość, montelukast, naciek eozynofilowy wątroby, napad drgawkowy, neuropatia, niedoczulica, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, powikłanie kardiologiczne, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, świąd, wypryskowe zapalenie skóry, wysypka, wysypka naczyniowa, zapalenie wątroby, zespół Churga-Strauss
Leksykon substancji czynnych
Naltrekson – Działania niepożądane

Naltrekson, stosowany w leczeniu uzależnienia od alkoholu i opioidów, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układ nerwowy, psychiczny, pokarmowy, mięśniowo-szkieletowy, sercowo-naczyniowy, oddechowy, moczowo-płciowy oraz skórę. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥ 1/10) to nerwowość, lęk, bezsenność, ból głowy, niepokój ruchowy, ból i skurcze brzucha, nudności, wymioty, bóle stawów i mięśni oraz astenia. Częstość występowania innych objawów, takich jak zmniejszenie apetytu, tachykardia, kołatania serca, ból w klatce piersiowej, wysypka, zatrzymanie moczu czy zaburzenia erekcji, mieści się w zakresie ≥1/100 do <1/10. Rzadziej (≥1/10 000 do <1/1000) mogą wystąpić poważne stany, takie jak idiopatyczna plamica małopłytkowa, myśli i próby samobójcze, a bardzo rzadko (<1/10 000) rabdomioliza i euforia. W trakcie terapii należy monitorować parametry laboratoryjne, w tym aktywność aminotransferaz i morfologię krwi, ze względu na ryzyko zapalenia wątroby i zaburzeń krzepnięcia.
astenia, częstoskurcz, dysfonia, dyzuria, idiopatyczna plamica małopłytkowa, kołatanie serca, łojotok, małopłytkowość, myśl samobójcza, naltrekson, niepokój ruchowy, omam, paranoja, podwyższenie aminotransferaz, próba samobójcza, rabdomioliza, światłowstręt, szum w uszach, tinnitus, uzależnienie od alkoholu, uzależnienie od opioidów, zaburzenie afektywne, zaburzenie erekcji, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Irinotecan SUN 1,5 mg/ml

Irinotekan SUN, stosowany w leczeniu przerzutowego raka jelita grubego i odbytnicy, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z dominującą toksycznością hematologiczną i żołądkowo-jelitową. Najczęściej obserwuje się opóźnioną biegunkę (>24 h po podaniu) oraz neutropenię, która występuje u 78,7% pacjentów w monoterapii (ciężka neutropenia z ANC < 500/mm³ u 22,6%). Mediana czasu do najniższego poziomu neutrofili wynosi 8 dni, a ich całkowite ustąpienie następuje zwykle do 22 dni. Ostry zespół cholinergiczny, manifestujący się wczesną biegunką, bólem brzucha, zwężeniem źrenic i nadmiernym wydzielaniem śliny, występuje u 9% pacjentów i ustępuje po atropinie. Inne istotne działania to niedokrwistość (58,7% pacjentów, z Hb < 8 g/dl u 8%) oraz małopłytkowość (<100 000/mm³) u 7,4%. Gorączka neutropeniczna dotyczy 6,2% pacjentów, a zakażenia, często powiązane z ciężką neutropenią, występują u około 10,3% leczonych, z ryzykiem zgonu.
aspergiloza oskrzelowo-płucna, biegunka opóźniona, choroba krwi, ciężka neutropenia, Clostridium difficile, gorączka neutropeniczna, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, jadłowstręt, kandydoza układowa, krwotok z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, mimowolny skurcz mięśni, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedrożność jelit, niedrożność porażenna jelit, niewydolność serca, odwodnienie, osłabienie mięśni, ostra niewydolność nerek, ostry zespół cholinergiczny, parestezja, perforacja jelita, podwyższona aktywność amylazy, półpasiec, posocznica, przerzutowy rak jelita grubego, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowa choroba płuc, stłuszczenie wątroby, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, terapia skojarzona, upośledzenie czynności nerek, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie mowy, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zakrzepica i zatorowość, zapalenie jelita grubego, zapalenie płuc Pneumocystis jiroveci, zapalenie wyrostka robaczkowego, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Przedawkowanie – Numeta G13%E Preterm –

Przedawkowanie emulsji do infuzji NUMETA G13%E Preterm, zawierającej aminokwasy, glukozę, lipidy i elektrolity, może prowadzić do poważnych, potencjalnie zagrażających życiu powikłań, zwłaszcza u wcześniaków. Objawy kliniczne obejmują nudności, wymioty, dreszcze, zaburzenia elektrolitowe, hiperwolemię oraz kwasicę metaboliczną. Przekroczenie zdolności metabolizowania glukozy skutkuje hiperglikemią (>180 mg/dl), cukromoczem oraz zespołem hiperosmolarnym, natomiast nadmiar lipidów może wywołać zespół przeciążenia tłuszczami, charakteryzujący się hipertrójglicerydemią i powikłaniami hematologicznymi. W przypadku przedawkowania konieczne jest natychmiastowe przerwanie infuzji oraz wdrożenie leczenia wspomagającego, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania elektrolitów, glikemii, równowagi kwasowo-zasadowej oraz funkcji nerek i wątroby.
anemia, cukromocz, diureza osmotyczna, emulsja do infuzji, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hemoliza, hiperglikemia, hipertrójglicerydemia, hiperwolemia, infiltracja tłuszczowa wątroby, insulinoterapia, klirens glukozy, kwasica metaboliczna, leczenie wspomagające, leukopenia, małopłytkowość, nudności i wymioty, parametry biochemiczne, równowaga kwasowo-zasadowa, splenomegalia, techniki nerkozastępcze, trójglicerydy w surowicy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia, zespół hiperosmolarny, zespół przeciążenia tłuszczami
Leksykon leków
Działania niepożądane – Symtrend 25 mg

Karwedylol, substancja czynna leku Symtrend, wykazuje działania niepożądane głównie na początku terapii, z ryzykiem wzrostu zawrotów głowy, zaburzeń widzenia oraz bradykardii wraz ze zwiększaniem dawki. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do pogorszenia niewydolności i zatrzymania płynów. Częstość występowania działań niepożądanych jest podobna we wszystkich wskazaniach. Najczęstsze objawy to zawroty głowy (≥1/10), ból głowy (≥1/10), niewydolność serca (≥1/10), niedociśnienie (≥1/10), osłabienie (≥1/10), a także zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, infekcje dróg oddechowych i moczowych (≥1/100 do <1/10). Objawy neurologiczne i nerkowe często ustępują po dostosowaniu dawki. Karwedylol może również ujawniać lub nasilać zaburzenia glikemii u pacjentów z cukrzycą oraz powodować nietrzymanie moczu u kobiet, które ustępuje po odstawieniu leku.
astma, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, chromanie przestankowe, cukrzyca utajona, dławica piersiowa, duszność, enzym wątrobowy, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, karwedylol, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk płuc, omdlenie, parestezja, przewlekła niewydolność serca, receptor beta-adrenergiczny, rozsiane zmiany naczyniowe, rumień wielopostaciowy, stan przedomdleniowy, stężenie glukozy, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia oddawania moczu, zaburzenie erekcji, zaburzenie widzenia, zakażenie dróg moczowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawroty głowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Synoptis 800 mg

Darunavir Synoptis, dostępny w dawkach 400 mg i 800 mg w formie tabletek powlekanych, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które występują u ponad połowy pacjentów leczonych w skojarzeniu z rytonawirem (600/100 mg dwa razy na dobę – 51,3% pacjentów, średni czas terapii 95,3 tygodnia; 800/100 mg raz na dobę z kobicystatem – 66,5% pacjentów, średni czas terapii 58,4 tygodnia). Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha), reakcje skórne (wysypka o różnym charakterze) oraz zaburzenia układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy). Ciężkie działania niepożądane obejmują ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej (IRIS), małopłytkowość, martwicę kości, ciężką biegunkę, zapalenie wątroby oraz rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka i ostra uogólniona osutka krostkowa.
aftowe zapalenie jamy ustnej, alergiczne zapalenie skóry, białkomocz, biegunka, ciężka reakcja skórna, cytolityczne zapalenie wątroby, darunawir z kobicystatem, darunawir z rytonawirem, dna moczanowa, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, insulinooporność, jadłowstręt, kamica nerkowa, lek przeciwretrowirusowy, małopłytkowość, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, refluks żołądkowo-przełykowy, stłuszczenie wątroby, wysypka polekowa, zakażenie HIV, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej
Leksykon leków
Przedawkowanie – Benlek 500 mg + 38,75 mg + 50 mg

Przedawkowanie leku Benlek, zawierającego metamizol sodowy jednowodny (500 mg), tiaminę (38,75 mg) oraz kofeinę (50 mg), prowadzi do wieloukładowych objawów toksycznych, z dominującą rolą metamizolu. W zakresie ośrodkowego układu nerwowego obserwuje się zawroty głowy, szum w uszach, zaburzenia słuchu, pobudzenie psychoruchowe, drgawki toniczno-kloniczne oraz zaburzenia świadomości aż do śpiączki. Układ sercowo-naczyniowy manifestuje się hipotonią, tachykardią i arytmiami, natomiast układ pokarmowy objawia się bólami brzucha, wymiotami, nadżerkami błony śluzowej, krwawieniami i perforacjami. Dodatkowo mogą wystąpić uszkodzenia wątroby i nerek, alergiczny skurcz oskrzeli oraz ciężkie reakcje skórne, w tym toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Szczególnie niebezpieczne są zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, małopłytkowość, uszkodzenie szpiku i niedokrwistość aplastyczna. Przedawkowanie kofeiny objawia się pobudzeniem OUN, bezsennością, drżeniem, drgawkami, bólami nadbrzusza, wymiotami, poliurią oraz tachykardią i arytmiami. Tiamina nie wykazuje toksyczności w dawkach zawartych w preparacie.
chlorowodorek tiaminy, ciśnienie tętnicze, drgawki toniczno-kloniczne, filtracja osocza, hemodializa, hemofiltracja, hemoperfuzja, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, metamizol sodowy, metyloaminoantypiryna, nadżerki błony śluzowej, niedokrwistość aplastyczna, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, przedawkowanie metamizolu, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, układ krwiotwórczy, uszkodzenie szpiku kostnego, węgiel aktywny, zaburzenia rytmu serca, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon substancji czynnych
Fenoksymetylopenicylina – Działania niepożądane

Fenoksymetylopenicylina (penicylina V), stosowana doustnie w preparatach Ospen i Polcylin, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, wymioty, ból brzucha) oraz reakcje alergiczne skórne (pokrzywka, wysypka, świąd), które występują u około 5% pacjentów. Rzadziej obserwuje się poważne reakcje alergiczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy i obrzęk krtani, a także agranulocytozę, która może prowadzić do ciężkich infekcji. Długotrwałe stosowanie może skutkować parestezjami oraz rzekomobłoniastym zapaleniem jelita grubego wywołanym przez Clostridioides difficile, stanowiącym powikłanie zagrażające życiu. Zaburzenia hematologiczne, takie jak eozynofilia, małopłytkowość, neutropenia, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna oraz dodatni test Coombsa, występują bardzo rzadko, podobnie jak hepatotoksyczność (zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna) i nefropatia (w tym śródmiąższowe zapalenie nerek).
agranulocytoza, astma oskrzelowa, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, drgawki, eozynofilia, fenoksymetylopenicylina, leukopenia, małopłytkowość, nefropatia, neuropatia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, penicylina V, plamica, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, test Coombsa, wstrząs anafilaktyczny, wysypka rumieniowa, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie wątroby, zespół choroby posurowiczej, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aderolio 0,75 mg

Ewerolimus, substancja czynna leku Aderolio dostępnego w dawkach 0,25-1,0 mg, charakteryzuje się farmakokinetyką wykazującą proporcjonalność stężeń we krwi do dawki w zakresie 0,25-15 mg. Maksymalne stężenia (Cmax) osiągane są po 1-2 godzinach od podania doustnego, a biodostępność względna tabletek do sporządzania zawiesiny wynosi około 0,90. Spożycie leku z bogatotłuszczowym posiłkiem obniża Cmax o 60% i AUC o 16%, co wymaga konsekwentnego przyjmowania leku z lub bez jedzenia. Ewerolimus wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~74%) oraz dużą objętość dystrybucji (Vz/F 342 ± 107 l u pacjentów po przeszczepie nerki). Metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 i glikoproteinę P, z wydalaniem głównie z kałem (80%) i minimalnym wydalaniem z moczem (5%). Okres półtrwania wynosi około 28 ± 7 godzin u dorosłych, z wydłużeniem u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (do 78 godzin w klasie C Child-Pugha). Klirens ewerolimusu (CL/F) wynosi 8,8 l/h z 27% zmiennością międzyosobniczą i nie jest istotnie modyfikowany przez zaburzenia czynności przeszczepionej nerki (klirens kreatyniny 11-107 ml/min).
biodostępność ewerolimusu, bogatotłuszczowy posiłek, cyklosporyna, CYP3A4, fosfatydylocholina, glikoproteina p, klirens kreatyniny, małopłytkowość, objętość dystrybucji, odrzucanie przeszczepu, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia leku, przeszczepienie nerki, przeszczepienie serca, przeszczepienie wątroby, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, stężenie leku, tabletki do sporządzania zawiesiny, zaburzenia czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – RABADA

Lek RABADA, zawierający inhibitory ACE (w tym ramipryl) oraz beta-adrenolityk bisoprolol, wymaga szczególnej ostrożności w trakcie terapii. Inhibitory ACE i antagoniści receptora angiotensyny II są przeciwwskazani w ciąży i powinny być natychmiast odstawione po jej stwierdzeniu. U pacjentów z aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS), niewyrównaną niewydolnością serca, zwężeniem zastawek serca, zwężeniem tętnicy nerkowej, odwodnieniem, marskością wątroby czy po dużych zabiegach chirurgicznych konieczny jest ścisły monitoring ciśnienia tętniczego i czynności nerek. Podwójna blokada układu RAA (inhibitory ACE + AIIRA lub aliskiren) zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek i jest zalecana wyłącznie pod nadzorem specjalisty. Ramipryl może wywołać obrzęk naczynioruchowy, zwłaszcza w połączeniu z sakubitrylem/walsartanem, racekadotrylem, inhibitorami mTOR czy wildagliptyną, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku i obserwacji pacjenta przez 12-24 godziny. Hiperkaliemia jest szczególnie niebezpieczna u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w wieku >70 lat, z cukrzycą, odwodnieniem, niewydolnością serca oraz przyjmujących suplementy potasu lub leki oszczędzające potas. Zaleca się regularne monitorowanie elektrolitów i czynności nerek.
antagonista receptora angiotensyny II, astma oskrzelowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba zarostowa tętnic obwodowych, depresja szpiku kostnego, dławica Prinzmetala, ewerolimus, guz chromochłonny, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kardiomiopatia restrykcyjna, kaszel suchy, kolagenoza, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedobór laktazy, niedociśnienie ostre, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca zastoinowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, obturacyjna choroba dróg oddechowych, racekadotryl, reakcja anafilaktyczna, sakubitryl walsartan, syrolimus, temsyrolimus, toczeń rumieniowaty, twardzina, tyreotoksykoza, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, wodobrzusze, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej
Leksykon substancji czynnych
Bortezomib – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Bortezomib, stosowany w terapii szpiczaka mnogiego i chłoniaka z komórek płaszcza (MCL), wymaga podawania wyłącznie dożylnego lub podskórnego (3,5 mg) z wykluczeniem drogi dooponowej ze względu na ryzyko zgonu. Leczenie wiąże się z wysokim ryzykiem toksyczności hematologicznej, w tym małopłytkowości (najniższe wartości płytek obserwowane w dniu 11. cyklu, średnio 40-50% wartości wyjściowej), neutropenii oraz niedokrwistości, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi. W badaniu LYM-3002 u pacjentów z MCL schemat VcR-CAP wykazał wyższą częstość trombocytopenii stopnia ≥3 (56,7% vs 5,8% w porównaniu do R-CHOP) oraz większe zapotrzebowanie na przetoczenia płytek (22,5% vs 2,9%). Wskazane jest przerwanie terapii przy liczbie płytek <25 000/μl lub ≤30 000/μl w skojarzeniu z melfalanem i prednizonem. Neutropenia jest przemijająca, z największym nasileniem w dniu 11. cyklu, a profilaktyka i leczenie zakażeń oraz stosowanie czynników stymulujących kolonię granulocytów są zalecane. Neuropatia obwodowa, głównie czuciowa, występuje bardzo często, z większą częstością i nasileniem przy podawaniu dożylnym (neuropatia stopnia ≥2: 41% dożylna vs 24% podskórna; stopnia ≥3: 16% dożylna vs 6% podskórna). Konieczne jest monitorowanie objawów neuropatii i ewentualna modyfikacja dawki lub drogi podania.
amyloidoza, ból neuropatyczny, chłoniak z komórek płaszcza, choroba posurowicza, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, frakcja wyrzutowa lewej komory, HBV, hiperbilirubinemia, hiperestezja, hipoestezja, inhibitor CYP3A4, krwawienie śródmózgowe, krwawienie żołądkowo-jelitowe, małopłytkowość, morfologia krwi, neuropatia autonomiczna, neuropatia cukrzycowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, ostra białaczka szpikowa, parestezja, podanie dooponowe, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, proliferacyjne kłębuszkowe zapalenie nerek, reaktywacja wirusa półpaśca, rytuksymab, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpiczak mnogi, toksyczność hematologiczna, toksyczność przewodu pokarmowego, trombocytopenia, wirus JC, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zapalenie wielostawowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Minirin

Minirin (desmopresyna) w roztworze do wstrzykiwań (4 µg/ml) wymaga ścisłej kontroli bilansu wodno-elektrolitowego ze względu na ryzyko zatrzymania wody i hiponatremii, szczególnie u pacjentów stosujących diuretyki. Zaleca się regularne monitorowanie masy ciała oraz stężenia sodu w surowicy, które nie powinno spadać poniżej 130 mmol/l, oraz osmolalności osocza, która powinna utrzymywać się powyżej 270 mOsm/kg. W przypadku wzrostu masy ciała, hiponatremii lub obniżenia osmolalności, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i ograniczenie podaży płynów. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, osób starszych, pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min) oraz u osób z ryzykiem zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego i powikłań zakrzepowo-zatorowych.
ciśnienie śródczaszkowe, desmopresyna, dusznica bolesna, hiponatremia, klirens kreatyniny, małopłytkowość, moczówka prosta ośrodkowa, niewydolność nerek, osmolalność osocza, powikłania zakrzepowo-zatorowe, przeszkoda podpęcherzowa, retencja wody, równowaga wodno-elektrolitowa, sód w surowicy, środek moczopędny, trombofilia, udar mózgu, zaburzenia naczyniowo-mózgowe, zagęszczanie moczu, zakrzepica żył głębokich, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Aurovitas 5 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszy, szczurach, psach i małpach. Po jednorazowym podaniu obserwowano charakterystyczne objawy neuroleptyczne, takie jak sedacja, ataksja, drżenia oraz zmniejszenie aktywności i zahamowanie przyrostu masy ciała. Średnia dawka śmiertelna (LD50) wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) dominowały objawy hamowania OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, z rozwojem tolerancji na hamowanie czynności OUN. U szczurów odnotowano odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym.
ataksja, cytotoksyczność szpiku kostnego, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, drżenie, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie neuroleptyczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hamowanie aktywności OUN, małopłytkowość, model zwierzęcy, neutropenia, niedokrwistość, opóźnienie rozwoju płodu, parametr hematologiczny, prolaktyna, prostracja, sedacja, śpiączka, toksyczność ostra, zaburzenie hematologiczne, zmniejszenie aktywności
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tifay

Przed rozpoczęciem terapii teriflunomidem (Tifay) konieczne jest wykonanie oceny ciśnienia tętniczego, aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT/SGPT) oraz pełnej morfologii krwi z rozmazem. Monitorowanie tych parametrów powinno być kontynuowane w trakcie leczenia, z oznaczaniem AlAT co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie regularnie. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub stosujących inne hepatotoksyczne leki zaleca się częstsze badania enzymów wątrobowych (co 2 tygodnie przez 6 miesięcy, potem co 8 tygodni przez 2 lata). W przypadku wzrostu AlAT powyżej 2-3-krotnej górnej granicy normy, badania należy wykonywać co tydzień. Teriflunomid charakteryzuje się długim okresem półtrwania, a jego eliminacja bez procedury przyspieszonej trwa średnio 8 miesięcy, z możliwością wydłużenia do 2 lat. Procedura przyspieszonej eliminacji (cholestyramina lub węgiel aktywowany) jest wskazana przy ciężkich działaniach niepożądanych, planowaniu ciąży lub konieczności szybkiego usunięcia leku.
AlAT, aminotransferaza alaninowa, ciśnienie tętnicze, hipoproteinemia, leflunomid, leukopenia, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, okres półtrwania leku, pancytopenia, polekowe uszkodzenie wątroby, przyspieszona eliminacja leku, rozmaz krwi obwodowej, śródmiąższowa choroba płuc, szczepionka atenuowana, szpik kostny, teriflunomid, toksyczna martwica naskórka, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zakażenie czynne, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Mitomycyna – Przeciwwskazania stosowania

Mitomycyna, dostępna w preparacie Mitomycin Accord w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, jest cytotoksycznym lekiem stosowanym w terapii nowotworów, jednak jej podanie wiąże się z licznymi przeciwwskazaniami. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, pancytopenię, izolowaną leukopenię i/lub małopłytkowość, skazy krwotoczne, ostre zakażenia oraz karmienie piersią. W przypadku podania miejscowego do pęcherza moczowego absolutnym przeciwwskazaniem jest perforacja ściany pęcherza, co stanowi zagrożenie życia i wyklucza terapię dopęcherzową ze względu na ryzyko przedostania się leku do jamy otrzewnowej. Względne przeciwwskazania do stosowania mitomycyny obejmują zaburzenia wentylacji typu obturacyjnego i restrykcyjnego, dysfunkcje nerek i wątroby, zły ogólny stan pacjenta oceniany skalami ECOG lub Karnofsky’ego, czasowy związek z radioterapią oraz jednoczesne stosowanie innych cytostatyków. W przypadku podania dopęcherzowego względnym przeciwwskazaniem jest zapalenie pęcherza moczowego, które może zwiększać absorpcję ogólnoustrojową leku i nasilać działania niepożądane.
astma oskrzelowa, choroba nowotworowa, cytostatyk, działanie niepożądane, elementy morfotyczne krwi, hemostaza, jama otrzewnowa, leukopenia, małopłytkowość, mielotoksyczność, mitomycin accord, mitomycyna, nadwrażliwość, nefrotoksyczność, nowotwór, ostre zakażenie, pancytopenia, pęcherz moczowy, perforacja pęcherza moczowego, POChP, podanie ogólnoustrojowe, radioterapia, skala ECOG, skala Karnofsky’ego, skaza krwotoczna, stan zapalny, substancja cytotoksyczna, terapia dopęcherzowa, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie pęcherza moczowego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapina Viatris 15 mg

Olanzapina Viatris, dostępna w formie tabletek ulegających rozpadowi o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane efekty to senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy (hiperglikemia) i triglicerydów, a także glukozuria i zwiększony apetyt. Neurologicznie mogą wystąpić zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, dyskinezy oraz rzadziej drgawki i dystonia. Z klinicznego punktu widzenia istotne są poważne, choć rzadkie, działania niepożądane, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, powikłania cukrzycowe (w tym kwasica ketonowa i śpiączka), zaburzenia rytmu serca (wydłużenie QTc, częstoskurcz komorowy, migotanie komór), powikłania zakrzepowo-zatorowe, zapalenie wątroby oraz ciężkie reakcje skórne (DRESS) i rabdomioliza. U noworodków matek stosujących olanzapinę w III trymestrze mogą pojawić się objawy odstawienia.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, amnezja, bradykardia, brak miesiączki, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, cholesterol, częstoskurcz komorowy, DRESS, drgawki, dyskinezy, dystonia, dyzartria, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, GGTP, ginekomastia, glukoza, glukozuria, hipotermia, jąkanie, kinaza kreatyninowa, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, małopłytkowość, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, olanzapina, parkinsonizm, powikłanie cukrzycowe, późne dyskinezy, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja fotouczuleniowa, senność, triglicerydy, uszkodzenie wątrobowokomórkowe, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia erekcji, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmniejszenie libido, zwiększenie masy ciała, zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej, zwiększony apetyt
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Polopiryna S 300 mg

Polopiryna S, zawierająca 300 mg kwasu acetylosalicylowego, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na ASA lub inne NLPZ, szczególnie u osób z astmą oskrzelową, przewlekłą pokrzywką, czy schorzeniami układu oddechowego, ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych i napadów astmy. Lek jest również niewskazany u chorych z aktywną chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, zaburzeniami krzepnięcia (np. hemofilia, małopłytkowość), ciężką niewydolnością wątroby, nerek lub serca oraz u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny, heparyna). Ponadto, stosowanie Polopiryny S jest przeciwwskazane u dzieci poniżej 16. roku życia, zwłaszcza podczas infekcji wirusowych, ze względu na ryzyko zespołu Reye’a, a także w ostatnim trymestrze ciąży i podczas karmienia piersią.
agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, encefalopatia, gorączka sienna, hemofilia, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, metotreksat, mielotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, skurcz oskrzeli, środek przeciwzakrzepowy, stłuszczenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Reye’a
Leksykon leków
Działania niepożądane – Etiagen XR 50 mg

Etiagen XR, zawierający kwetiapinę fumaranu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają uważnego monitorowania podczas terapii. Najczęściej (>10%) obserwuje się senność, zawroty głowy, bóle głowy, suchość w ustach, wzrost stężenia triglicerydów i cholesterolu LDL, spadek cholesterolu HDL, zwiększenie masy ciała, obniżenie hemoglobiny oraz objawy pozapiramidowe. Istotne są również zaburzenia hematologiczne, takie jak obniżenie hemoglobiny (≥1/10), leukopenia i neutropenia (≥1/100 do <1/10), a także rzadkie przypadki agranulocytozy (≥1/10 000 do <1/1 000). Ponadto, kwetiapina wpływa na metabolizm hormonalny, powodując hiperprolaktynemię, obniżenie T4 i wzrost TSH. W zakresie układu nerwowego często występują objawy pozapiramidowe, przykre sny, koszmary oraz myśli i zachowania samobójcze, co wymaga ścisłej kontroli pacjenta.
agranulocytoza, astenia, dyspepsja, hipercholesterolemia, hiperprolaktynemia, hipertrójglicerydemia, hipotensja ortostatyczna, hipotermia, kołatanie serca, kwetiapina fumaran, leukopenia, małopłytkowość, mlekotok, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, objawy pozapiramidowe, obniżony cholesterol HDL, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, podwyższona fosfokinaza kreatynowa, podwyższone aminotransferazy, podwyższony TSH, priapizm, rabdomioliza, reakcja alergiczna skórna, senność, suchość w ustach, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia miesiączkowania, zaparcia, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon substancji czynnych
Peryndopryl – Działania niepożądane

Peryndopryl, inhibitor ACE, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które mogą wystąpić zarówno na początku, jak i w trakcie długotrwałej terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zawroty głowy (pochodzenia ośrodkowego i błędnikowego), ból głowy, parestezje, zaburzenia widzenia, szum uszny, niedociśnienie tętnicze, suchy kaszel, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty), zmiany skórne (świąd, wysypka), kurcze mięśni oraz astenia. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
agranulocytoza, ból brzucha, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor ACE, kaszel, kurcze mięśni, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedobór G-6PDH, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezje, pemfigoid, peryndopryl, rumień wielopostaciowy, SIADH, skurcz oskrzeli, szum uszny, tachykardia, udar mózgu, zaburzenia erekcji, zaburzenia nastroju, zaburzenia widzenia, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zdarzenia sercowo-naczyniowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Bonaxon 0,5 mg

Fingolimod (Bonaxon) stosowany w terapii stwardnienia rozsianego wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, z których najczęstsze (≥10%) to ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Lek powoduje limfopenię i leukopenię, co zwiększa ryzyko zakażeń, w tym oportunistycznych (np. PML, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, zakażenia herpeswirusami). Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów, szczególnie u osób z wywiadem zapalenia błony naczyniowej oka (17%) oraz u chorych z cukrzycą. Po podaniu pierwszej dawki obserwuje się przemijającą bradykardię (spadek HR o 12-13 uderzeń/min) i blok przedsionkowo-komorowy I stopnia (4,7%), a także wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego. W trakcie terapii notuje się także podwyższenie aktywności ALT ≥3x GGN u 8,0% pacjentów i ≥5x GGN u 1,8%, z powrotem do normy po odstawieniu leku.
aminotransferaza alaninowa, asystolia, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, bradykardia, chłoniak, chłoniak skórny z limfocytów T, chłoniak z komórek B, drgawki, dysplazja, enzymy wątrobowe, fingolimod, herpeswirusy, inwersja załamka T, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, migrena, nadciśnienie tętnicze, natężona objętość wydechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zarostowa choroba tętnic obwodowych, zdolność dyfuzyjna płuc, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lorazepam TZF 1 mg

Lek Lorazepam TZF, będący benzodiazepiną, wykazuje działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, co jest przyczyną licznych działań niepożądanych, szczególnie na początku terapii, przy wysokich dawkach oraz u pacjentów z przeciwwskazaniami. Działania te obejmują m.in. sedację, zmęczenie, ataksję, splątanie, depresję, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, amnezję, reakcje paradoksalne (lęk, pobudzenie, agresja), a także poważne zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, agranulocytoza, pancytopenia). Częstość występowania większości działań niepożądanych jest nieznana, co podkreśla konieczność ostrożności i monitorowania pacjentów. Ponadto, lorazepam może powodować depresję oddechową, niedociśnienie tętnicze, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, reakcje alergiczne, a także zaburzenia metaboliczne, takie jak SIADH i hiponatremia.
agranulocytoza, amnezja, ataksja, benzodiazepiny, bezdech, depresja, depresja oddechowa, derealizacja, drgawki, dysforia, dyzartria, enzymy wątrobowe, hiperrefleksja, hipertermia, hiponatremia, hipotermia, majaczenie, małopłytkowość, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, pancytopenia, reakcje alergiczne, reakcje anafilaktyczne, splątanie, tachykardia, zawroty głowy, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitinib G.L. Pharma

Sunitynib wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane, w tym interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami CYP3A4, które mogą znacząco zmieniać stężenia leku w osoczu. Należy monitorować objawy dermatologiczne, takie jak odbarwienia skóry, pęcherze czy wysypki, które mogą wskazywać na ciężkie reakcje skórne (EM, SJS, TEN), wymagające natychmiastowego przerwania terapii. Zgłaszano także poważne zdarzenia krwotoczne, w tym krwotoki z przewodu pokarmowego, układu oddechowego i mózgu, z ryzykiem zgonu. W trakcie leczenia należy regularnie kontrolować morfologię krwi, parametry krzepnięcia oraz objawy kliniczne, zwłaszcza u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe. Do najczęstszych działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego należą biegunka, nudności, wymioty i zapalenie jamy ustnej, a u pacjentów z nowotworami jamy brzusznej istnieje ryzyko perforacji przewodu pokarmowego.
acenokumarol, aminotransferaza alaninowa, białkomocz, czas protrombinowy, encefalopatia hiperamonemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwawienie z nosa, krwioplucie, krwotok z guza, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pioderma zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, rumień wielopostaciowy, torsade de pointes, udar mózgu, warfaryna, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Gabacol 100 mg

Gabapentyna (Gabacol) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Najczęstsze działania niepożądane (≥1/10) obejmują zakażenia wirusowe, zaburzenia układu nerwowego takie jak senność, zawroty głowy i ataksja oraz objawy ogólne jak uczucie zmęczenia i gorączka. Często obserwuje się również leukopenię, reakcje alergiczne, zaburzenia psychiczne (wrogość, splątanie, depresja, lęk), zaburzenia widzenia i słuchu, nadciśnienie tętnicze, duszność, nudności, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz obrzęki obwodowe. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak hipoglikemia, depresja oddechowa, zapalenie trzustki, rabdomioliza, ostra niewydolność nerek oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka, DRESS). U pacjentów z niewydolnością nerek na hemodializach odnotowano miopatie z podwyższonym poziomem kinazy kreatynowej. W badaniach pediatrycznych zgłaszano specyficzne działania niepożądane, w tym infekcje dróg oddechowych, drgawki i agresywne zachowania.
ataksja, ból neuropatyczny, choreoatetoza, depresja oddechowa, drgawki, drgawki kloniczne mięśni, duszność, dysfagia, dyskinezy, dystonia, dyzartria, fosfokinaza kreatynowa, gabapentyna, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkinezy, hipertrofia piersi, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, kołatanie serca, labilność emocjonalna, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, monoterapia, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedowidzenie, niepamięć, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, padaczka, parestezje, podwójne widzenie, profil bezpieczeństwa, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, schyłkowa niewydolność nerek, splątanie, szum uszny, toksyczna rozpływna martwica naskórka, uzależnienie od leku, zakażenie dróg moczowych, zakażenie wirusowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wątroby, zawroty głowy błędnikowe, zespół DRESS, zespół nadwrażliwości, zespół odstawienia, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dozox 4 mg

Doksazosyna, dostępna w dawce 4 mg w preparacie Dozox, jest alfa-adrenolitykiem stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego i innych schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak hipotonia i hipotonia ortostatyczna, kołatanie serca, tachykardia oraz obrzęki, które występują często (≥1/100 do <1/10) i wymagają monitorowania ciśnienia tętniczego, zwłaszcza na początku terapii. Rzadziej (≥1/1000 do <1/100) mogą pojawić się poważniejsze powikłania, jak dławica piersiowa, zawał mięśnia sercowego czy omdlenia, a bardzo rzadko (1/10 000 do <1/1000) bradykardia i arytmie. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego, takie jak senność, zawroty głowy i ból głowy, występują często i mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów. Występują również objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, nudności) oraz układu moczowego (częstomocz, zapalenie pęcherza), które zwykle mają łagodny przebieg, ale wymagają monitorowania w przypadku nasilenia.
Ważnym aspektem terapii doksazosyną jest konieczność systematycznego monitorowania i zgłaszania działań niepożądanych, co pozwala na optymalizację stosunku korzyści do ryzyka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipotensji ortostatycznej, zwłaszcza u pacjentów geriatrycznych, oraz na śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, istotny w kontekście planowanych zabiegów okulistycznych. Niezbyt często obserwuje się zaburzenia czynności wątroby, dlatego zaleca się regularne badania enzymów wątrobowych podczas długotrwałej terapii. Ponadto, interakcje z innymi lekami hipotensyjnymi wymagają ostrożności. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak leukopenia, małopłytkowość czy zaburzenia hematologiczne, podkreślają konieczność monitorowania morfologii krwi. Edukacja pacjenta oraz indywidualizacja dawkowania są kluczowe dla minimalizacji ryzyka i poprawy efektów leczenia doksazosyną.
alfa-adrenolityk, arytmia, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, bradykardia, częstomocz, dławica piersiowa, dna moczanowa, doksazosyna, duszność, dysuria, ginekomastia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, impotencja, kaszel, kołatanie serca, krwiomocz, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, morfologia krwi, niedokrwienie obwodowe, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, obrzęk, obrzęk krtani, omdlenie, parestezja, plamica, pokrzywka, priapizm, senność, skurcz oskrzeli, suchość w ustach, świąd, szum w uszach, tachykardia, wielomocz, wsteczna ejakulacja, zaburzenie mózgowo-naczyniowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka i jelit, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół wiotkiej tęczówki, żółtaczka
Leksykon chorób i schorzeń
Szkorbut – Diagnostyka i diagnoza

Szkorbut jest chorobą wynikającą z niedoboru witaminy C (kwasu askorbinowego), diagnozowaną głównie na podstawie wywiadu żywieniowego (niedobór witaminy C przez 1-3 miesiące) oraz charakterystycznych objawów klinicznych, takich jak corkscrewowe włosy, krwawienia okołomieszkowe i z dziąseł, łatwe siniaczenie, bóle stawów i opóźnione gojenie ran. W badaniach laboratoryjnych poziom witaminy C w surowicy <0,1 mg/dl (11 μmol/L) wskazuje na szkorbut, 0,1-0,2 mg/dl na niedobór, a >0,6 mg/dl wyklucza chorobę. Poziom witaminy C w leukocytach jest bardziej wiarygodny dla oceny zasobów tkankowych: 0 mg/dl wskazuje na szkorbut, 0-7 mg/dl na niedobór, a >15 mg/dl na wystarczający poziom. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. zapalenia naczyń, małopłytkowość, choroby autoimmunologiczne i nowotwory hematologiczne. Badania obrazowe, zwłaszcza u dzieci, wykazują charakterystyczne zmiany radiologiczne, takie jak znak Frankela, strefa Trümmerfeld czy znak pierścienia Wimbergera, natomiast u dorosłych dominują osteopenia i złamania patologiczne.
anemia, badanie histopatologiczne, biopsja skóry, dermoskopia, diagnostyka różnicowa, hemofilia, immunologiczna plamica małopłytkowa, krwawienie okołomieszkowe, krwawienie z dziąseł, kwas askorbinowy, limfopenia, małopłytkowość, markery zapalne, morfologia krwi, neutropenia, niedobór witaminy C, osteopenia, osteoporoza, ostra białaczka limfoblastyczna, plamica Henocha-Schönleina, poziom witaminy C w surowicy, rezonans magnetyczny, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, szkorbut, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, tomografia komputerowa, włosy korkociągowe, wybroczyny, zapalenie kości i szpiku, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie naczyń, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Sjögrena, złamanie patologiczne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ramizek Combi

W terapii inhibitorami ACE, takimi jak ramipryl, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów jednocześnie stosujących diuretyki ze względu na ryzyko hipowolemii i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hiperkaliemii. Monitorowanie czynności nerek oraz stężenia potasu w surowicy jest obligatoryjne, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II (ARB) lub aliskirenu jest przeciwwskazana z powodu zwiększonego ryzyka niedociśnienia, hiperkaliemii oraz ostrej niewydolności nerek. W wyjątkowych przypadkach, gdy podwójna blokada jest niezbędna, terapia powinna być prowadzona pod ścisłym nadzorem specjalisty z regularnym monitorowaniem parametrów życiowych, w tym ciśnienia tętniczego, elektrolitów i funkcji nerek. U pacjentów z nefropatią cukrzycową jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i ARB jest niewskazane. Ponadto, leczenie inhibitorami ACE nie powinno być rozpoczynane ani kontynuowane w trakcie ciąży ze względu na ryzyko teratogenności; w przypadku planowania ciąży lub jej stwierdzenia konieczna jest zmiana terapii na bezpieczniejsze leki przeciwnadciśnieniowe.
agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, blokada układu RAA, ciężkie nadciśnienie tętnicze, depresja szpiku kostnego, hiperkaliemia, hiponatremia, hipowolemia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kolagenoza, małopłytkowość, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedobór elektrolitów, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, przełom nadciśnieniowy, racekadotryl, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, toczeń rumieniowaty, twardzina, wildagliptyna, wodobrzusze, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół SIADH, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty
Leksykon substancji czynnych
Eltrombopag – Właściwości farmakokinetyczne

Eltrombopag wykazuje zróżnicowany profil farmakokinetyczny zależny od populacji pacjentów oraz dawki. U dorosłych z pierwotną małopłytkowością immunologiczną (ITP) średnie geometryczne wartości AUC(0-τ) dla dawek 30 mg, 50 mg i 75 mg wynosiły odpowiednio 47, 108 i 168 μg/ml·h, a Cmax odpowiednio 3,78, 8,01 i 12,7 μg/ml. U pacjentów z przewlekłym WZW C dla dawek 25 mg, 50 mg, 75 mg i 100 mg wartości AUC(0-τ) wynosiły 118, 166, 301 i 354 μg/ml·h, a Cmax 6,40, 9,08, 16,71 i 19,19 μg/ml. Eltrombopag charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99,9%) i jest metabolizowany głównie przez CYP1A2, CYP2C8 oraz transferazy UGT1A1 i UGT1A3, z dominującym wydalaniem z kałem (59%) i moczem (31%) w postaci metabolitów. Okres półtrwania wynosi około 21-32 godzin. Wchłanianie jest istotnie obniżone przez leki zobojętniające kwas żołądkowy i produkty zawierające wielowartościowe kationy, co wymaga uwagi klinicznej.
białko oporności raka piersi, białko osocza, biodostępność, chelatowanie, eltrombopag, enzymy CYP, glikoproteina p, glukuronidacja, kwas glukuronowy, lek zobojętniający kwas żołądkowy, małopłytkowość, morfologia krwi, OATP1B1, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, przewlekłe zakażenie WZW C, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, transferaza urydynowo-difosfoglukuronianowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żyły wrotnej, zawiesina doustna
Leksykon substancji czynnych
Terazosyna – Działania niepożądane

Terazosyna, alfa-adrenolityk stosowany w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) oraz nadciśnienia tętniczego, wykazuje profil działań niepożądanych o różnej częstości w zależności od wskazania i wieku pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane u pacjentów z BPH to zawroty głowy (9,1%), astenia (7,4%), bóle głowy (4,9%), niedociśnienie ortostatyczne (3,9%) oraz senność (3,6%). U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym obserwuje się istotnie częstsze występowanie asteni, niewyraźnego widzenia, zawrotów głowy, przekrwienia błony śluzowej nosa, nudności, obrzęków obwodowych, kołatania serca i senności. Szczególną uwagę należy zwrócić na efekt pierwszej dawki, objawiający się niedociśnieniem ortostatycznym i ryzykiem omdleń, zwłaszcza u osób powyżej 65. roku życia (częstość działań niepożądanych 5,6% vs 2,6% u młodszych). Działania niepożądane obejmują również zaburzenia układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, moczowo-płciowego oraz rzadkie reakcje anafilaktyczne i małopłytkowość.
alfa-adrenolityk, astenia, ból głowy, duszność, efekt pierwszej dawki, kołatanie serca, łagodny rozrost gruczołu krokowego, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność nosa, omdlenie, parestezja, priapizm, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, senność, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, tachykardia, zaburzenie erekcji, zawroty głowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – RABADA

Produkt leczniczy RABADA, zawierający ramipryl i bisoprolol, jest przeciwwskazany w ciąży oraz u pacjentów z silną aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS), co wiąże się z ryzykiem ostrego niedociśnienia i pogorszenia czynności nerek. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem, niewyrównaną zastoinową niewydolnością serca, zwężeniem zastawek serca, jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej, niedoborem płynów lub soli, marskością wątroby, a także u osób poddawanych dużym zabiegom chirurgicznym. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest skorygowanie odwodnienia i hipowolemii, z uwzględnieniem ryzyka przeciążenia objętościowego u chorych z niewydolnością serca. Monitorowanie czynności nerek, elektrolitów (zwłaszcza potasu) oraz ciśnienia tętniczego jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia. Podwójna blokada układu RAA (inhibitory ACE z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem) jest przeciwwskazana poza ścisłym nadzorem specjalistycznym ze względu na ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i niewydolności nerek.
antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, astma oskrzelowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba zarostowa tętnic obwodowych, depresja szpiku kostnego, dławica piersiowa typu Prinzmetala, dziedziczna nietolerancja galaktozy, ewerolimus, guz chromochłonny nadnerczy, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipowolemia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kardiomiopatia restrykcyjna, kolagenoza, leukopenia, liczba leukocytów, łuszczyca, małopłytkowość, marskość wątroby, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, neutropenia agranulocytoza, niedobór laktazy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, sakubitryl walsartan, syrolimus, tachykardia, temsyrolimus, toczeń rumieniowaty, twardzina, tyreotoksykoza, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, wodobrzusze, zastawka mitralna, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Topiramate Neuraxpharm 50 mg

Topiramate Neuraxpharm (substancja czynna: topiramat) jest lekiem przeciwpadaczkowym stosowanym w terapii napadów padaczkowych (w tym pierwotnie uogólnionych napadów toniczno-klonicznych, częściowych napadów padaczkowych oraz zespołu Lennoxa-Gastauta) oraz w profilaktyce migreny. Bezpieczeństwo stosowania potwierdzono w 20 badaniach klinicznych z podwójną ślepą próbą obejmujących 4111 pacjentów (3182 na topiramacie, 929 na placebo) oraz 34 badaniach z otwartą próbą z udziałem 2847 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane (≥5%) to jadłowstręt, zmniejszenie apetytu, spowolnienie czynności psychicznych, depresja, zaburzenia ekspresji werbalnej, bezsenność, zaburzenia koordynacji ruchowej, zawroty głowy, zaburzenia mowy, parestezje, senność, drżenia, podwójne widzenie, nudności, biegunka, zmęczenie i zmniejszenie masy ciała. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz nieznana.
bradykardia zatokowa, choroba refluksowa, częściowy napad padaczkowy, hipokaliemia, jadłowstręt, kamica nerkowa, krótkowzroczność, kwasica hiperchloremiczna, kwasica metaboliczna, lek przeciwpadaczkowy, letarg, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśli samobójcze, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny, nerkowa kwasica cewkowa, neutropenia, niedokrwistość, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, obrzęk alergiczny, oczopląs, omamy słuchowe, omamy wzrokowe, parestezja, podwójne widzenie, profilaktyka migreny, przeczulica, rumień wielopostaciowy, senność, spowolnienie czynności psychicznych, topiramat, zaburzenia psychotyczne, zaburzenie ekspresji werbalnej, zaburzenie koncentracji, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie mowy, zaburzenie pamięci, zaburzenie smaku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Lennoxa-Gestauta, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszenie apetytu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Anagrelide Glenmark 0,5 mg

Anagrelide Glenmark, zawierający 0,5 mg anagrelidu chlorowodorku w kapsułce, był badany w czterech otwartych badaniach klinicznych obejmujących ponad 4600 pacjentów, z średnią dawką około 2 mg/dobę, w tym pacjentów leczonych do 5 lat. Najczęstsze działania niepożądane to ból głowy (14%), kołatanie serca (9%), retencja płynów i nudności (6%) oraz biegunka (5%). Mechanizm działania jako inhibitora PDE III tłumaczy występowanie tych objawów, a stopniowe dostosowywanie dawki może zmniejszyć ich nasilenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko powikłań zakrzepowych, w tym udaru mózgu, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób naczyniowych. Dane dotyczące bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (6-17 lat) są ograniczone, choć profil działań niepożądanych jest podobny do dorosłych.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, anagrelid chlorowodorek, arytmia, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, dławica Prinzmetala, duszność, dysfagia, inhibitor PDE III, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, kardiomegalia, kardiomiopatia, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, pancytopenia, parestezja, powikłanie zakrzepowe, retencja płynów, śródmiąższowa choroba płuc, torsade de pointes, udar mózgu, wylew podskórny, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Danengo 150 mg

Profil bezpieczeństwa dabigatranu eteksylatu (Danengo) został oceniony na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących około 64 000 pacjentów, z czego 35 000 otrzymywało ten lek. Działania niepożądane występowały u 22% pacjentów z migotaniem przedsionków (do 3 lat terapii), 14% leczonych z powodu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ZŻG/ZP) oraz 15% w prewencji ZŻG/ZP. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, których częstość wynosiła od 10,5% do 19,4% w zależności od wskazania i badania. Poważne krwawienia, choć rzadkie, mogą stanowić zagrożenie życia, prowadzić do niepełnosprawności lub zgonu, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Inne często obserwowane działania to niedokrwistość, spadek hemoglobiny, małopłytkowość, reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, anafilaksja), zaburzenia czynności wątroby oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, biegunka, dyspepsja).
choroba von Willebranda, dabigatran eteksylat, duże krwawienie, dyspepsja, epistaxis, hematemeza, idarucyzumab, incydent zatorowy, induktor glikoproteiny P, inhibitor trombiny, interakcja lekowa, krwawienie, krwawienie do stawów, krwawienie skórne, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie z układu moczowo-płciowego, krwiomocz, krwioplucie, małopłytkowość, melena, migotanie przedsionków, niedokrwistość, nieprawidłowa czynność wątroby, niesteroidowy lek przeciwzapalny, prewencja udaru, reakcja anafilaktyczna, spadek hemoglobiny, wybroczyny, zatorowość systemowa, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Octan potasu – Przedawkowanie

Octan potasu, będący składnikiem preparatu Nutriflex Lipid peri stosowanego w żywieniu pozajelitowym, dostarcza jony potasu oraz octany metabolizowane do wodorowęglanów. Preparat zawiera odpowiednio 2,943 g (30 mmol K⁺) w opakowaniu 1250 ml, 4,415 g (45 mmol K⁺) w 1875 ml oraz 5,886 g (60 mmol K⁺) w 2500 ml. Przedawkowanie octanu potasu może prowadzić do hiperkaliemii (K⁺ > 5,5 mmol/l), zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej, przewodnienia hipertonicznego, obrzęku płuc oraz poważnych zaburzeń elektrolitowych. Objawy te często współwystępują z efektami przedawkowania innych składników preparatu, takich jak aminokwasy (utrata aminokwasów, mdłości, wymioty), glukoza (hiperglikemia > 11,1 mmol/l, cukromocz, śpiączka hiperglikemiczna przy glukozie > 33,3 mmol/l) oraz tłuszcze (zespół przeciążenia tłuszczami). Szczególną uwagę należy zwrócić na stężenie triglicerydów, które nie powinno przekraczać 3 mmol/l podczas infuzji, aby uniknąć zespołu przeciążenia tłuszczami objawiającego się m.in. gorączką, hepatomegalią, małopłytkowością i zaburzeniami krzepnięcia.
aminoacyduria, anemia, cukromocz, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, diureza osmotyczna, emulsja tłuszczowa, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperosmolarność surowicy, leukopenia, małopłytkowość, mdłości, monitorowanie pacjenta, nieprawidłowe dawkowanie, obrzęk płuc, octan potasu, odwodnienie, potas, przewodnienie hipertoniczne, sinica, skaza krwotoczna, śpiączka hiperglikemiczna, splenomegalia, triglicerydy w osoczu, wydłużenie czasu krwawienia, zaburzenia oddychania, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki kwasowo-zasadowej, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zakrzepowe zapalenie żyły, zapalenie żyły, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medrol 4 mg

Medrol, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg i 16 mg, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego i immunosupresyjnego, stosowanym w leczeniu wielu schorzeń o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. W reumatologii znajduje zastosowanie w łuszczycowym i reumatoidalnym zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa oraz ostrych stanach zapalnych kaletek i pochewek ścięgnistych. W chorobach tkanki łącznej, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe czy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, Medrol stosuje się zarówno w zaostrzeniach, jak i jako leczenie podtrzymujące. W dermatologii lek jest wskazany w ciężkich postaciach pęcherzycy, rumienia wielopostaciowego, łuszczycy oraz innych ciężkich dermatozach. Ponadto, w alergologii, okulistyce, pulmonologii, hematologii, onkologii, gastroenterologii, neurologii, transplantologii i endokrynologii Medrol pełni rolę leku wspomagającego lub podstawowego, dostosowanego do specyfiki i nasilenia choroby.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, nieropne zapalenie tarczycy, nietolerancja laktozy, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczulne zapalenie błony naczyniowej, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumamed 125 mg

Sumamed (azytromycyna dwuwodna) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości, klasyfikowanych od bardzo częstych (≥ 1/10) do bardzo rzadkich (< 1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Najczęściej obserwuje się działania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (bardzo często), wymioty, ból brzucha i nudności (często). Inne istotne działania obejmują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, eozynofilia – niezbyt często; małopłytkowość i niedokrwistość hemolityczna – częstość nieznana), reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne), zaburzenia neurologiczne (ból głowy – często; zawroty głowy, parestezje – niezbyt często; drgawki i miastenia – częstość nieznana), a także poważne powikłania skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) i kardiologiczne (torsade de pointes, wydłużenie QT – częstość nieznana). W trakcie terapii należy monitorować funkcje wątroby, nerek oraz parametry hematologiczne ze względu na ryzyko niewydolności wątroby, ostrej niewydolności nerek i zaburzeń krzepnięcia.
azytromycyna, choroba zwyrodnieniowa stawów, częstoskurcz komorowy, drożdżyca, dysfagia, dyzuria, eozynofilia, jadłowstręt, kompleks Mycobacterium avium, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, miastenia, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pęcherzowy rumień wielopostaciowy, piorunujące zapalenie wątroby, polekowa wysypka z eozynofilią, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zakażenie pochwy, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zawroty głowy błędnikowe, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Seronil 20 mg

Seronil zawiera 22,4 mg chlorowodorku fluoksetyny (odpowiadające 20 mg fluoksetyny) i należy do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Lek jest stosowany w terapii zaburzeń psychicznych, w tym depresji. Profil bezpieczeństwa fluoksetyny opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 9297 dorosłych pacjentów oraz zgłoszeniach spontanicznych. Najczęstsze działania niepożądane to bóle głowy, nudności, bezsenność, zmęczenie i biegunka. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000). Wśród istotnych działań niepożądanych wymienia się m.in. małopłytkowość, neutropenię, reakcje anafilaktyczne, hiponatremię, zaburzenia psychiczne (w tym myśli i zachowania samobójcze), wydłużenie QT (QTcF ≥450 ms), a także objawy odstawienne takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność i nudności. Ryzyko złamań kości jest podwyższone u pacjentów powyżej 50. roku życia stosujących SSRI.
akatyzja, arytmia komorowa, ataksja, bezsenność, ból głowy, chlorowodorek fluoksetyny, choroba posurowicza, depersonalizacja, drgawka, dyskineza, dystymia, fluoksetyna, fosfataza zasadowa, hiperprolaktynemia, hipomania, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, idiosynkratyczne zapalenie wątroby, jąkanie, kołatanie serca, krwotok poporodowy, leukopenia, małopłytkowość, mioklonia, myśli samobójcze, napad paniki, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, objawy odstawienne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja maniakalna, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, splątanie, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wybroczyna, wydłużenie odcinka QT, zapalenie naczyń, zespół Lyella, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona