Działania niepożądane
Peryndopryl

Działania niepożądane peryndoprylu – charakterystyka ogólna

Peryndopryl jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz w profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych. Jako każdy lek, peryndopryl może powodować szereg działań niepożądanych, które występują z różną częstotliwością i nasileniem.¹

Profil bezpieczeństwa peryndoprylu odzwierciedla szerszą charakterystykę całej grupy inhibitorów ACE. Działania niepożądane mogą ujawnić się zarówno na początku terapii, jak i w trakcie długotrwałego leczenia, a niektóre z nich mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta.²

Najczęstsze działania niepożądane peryndoprylu

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem peryndoprylu należą:³

• Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego
• Ból głowy
• Parestezje (zaburzenia czucia, takie jak mrowienie, drętwienie)
• Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego
• Zaburzenia widzenia
• Szum uszny
• Niedociśnienie tętnicze
• Kaszel (charakterystyczny dla inhibitorów ACE, suchy, uporczywy)
• Duszność
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty)
• Zaburzenia smaku
• Zmiany skórne (świąd, wysypka)
• Kurcze mięśni
• Osłabienie (astenia)

⁴

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane peryndoprylu klasyfikuje się według następującej częstości występowania:<sup data-drug="Perindanor" data-section="Działania niepożądane" title="Podczas badań klinicznych i (lub) po wprowadzeniu na rynek peryndoprylu obserwowano następujące działania niepożądane, uszeregowane według następującej częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100, <1/10); niezbyt często (≥1/1 000, <1/100); rzadko (≥1/10 000, <1/1 000); bardzo rzadko (5

• Bardzo często (≥1/10) – występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów
• Często (≥1/100 do <1/10) – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występują u 1 do 10 na 1 000 pacjentów
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
• Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
• Częstość nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy wykaz działań niepożądanych według układów i narządów

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W zakresie układu krwiotwórczego peryndopryl może powodować szereg zaburzeń, z których niektóre mogą być groźne dla życia:⁶

• Niezbyt często: eozynofilia
• Bardzo rzadko:
  • Agranulocytoza lub pancytopenia
  • Zmniejszenie stężenia hemoglobiny i wartości hematokrytu
  • Leukopenia/neutropenia
  • Niedokrwistość hemolityczna u pacjentów z wrodzonym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G-6PDH)
  • Małopłytkowość

Zaburzenia hematologiczne mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka infekcji, opóźnionego gojenia ran i krwawień. Szczególnie niebezpieczna jest agranulocytoza (znaczne zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych), która może prowadzić do ciężkich zakażeń.⁷

Zaburzenia układu immunologicznego

Peryndopryl, podobnie jak inne inhibitory ACE, może wywoływać reakcje nadwrażliwości, które mogą przybierać różne postacie:⁸

• Bardzo rzadko:
  • Reakcje nadwrażliwości

Zaburzenia endokrynologiczne

W ramach działań niepożądanych ze strony układu endokrynologicznego odnotowano:⁹

• Rzadko:
  • Zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH)

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Peryndopryl może wpływać na równowagę elektrolitową i metabolizm glukozy:¹⁰

• Niezbyt często:
  • Hipoglikemia (szczególnie u pacjentów z cukrzycą)
  • Hiperkaliemia (zwykle przemijająca po odstawieniu leku)
  • Hiponatremia

Zaburzenia psychiczne

W sferze psychicznej peryndopryl może powodować:¹¹

• Niezbyt często:
  • Zaburzenia nastroju
  • Zaburzenia snu
  • Depresja
• Bardzo rzadko:
  • Stan splątania

Zaburzenia układu nerwowego

Działania niepożądane ze strony układu nerwowego należą do najczęściej zgłaszanych:¹²

• Często:
  • Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego
  • Ból głowy
  • Parestezje
  • Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego
• Niezbyt często:
  • Senność
  • Omdlenie
• Bardzo rzadko:
  • Stan splątania

Zaburzenia oka

Peryndopryl może wpływać na narząd wzroku:¹³

• Często:
  • Zaburzenia widzenia

Zaburzenia ucha i błędnika

Odnotowano następujące działania niepożądane dotyczące narządu słuchu:¹⁴

• Często:
  • Szum uszny

Zaburzenia serca

Peryndopryl może powodować działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego:¹⁵

• Niezbyt często:
  • Kołatanie serca
  • Tachykardia
• Bardzo rzadko:
  • Dławica piersiowa
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Zawał mięśnia sercowego (prawdopodobnie wtórny do nadmiernego niedociśnienia u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka)

Zaburzenia naczyniowe

W zakresie układu naczyniowego peryndopryl może wywoływać:¹⁶

• Często:
  • Niedociśnienie tętnicze i objawy związane z niedociśnieniem
• Niezbyt często:
  • Zapalenie naczyń krwionośnych
• Rzadko:
  • Nagłe zaczerwienienie twarzy i szyi
• Bardzo rzadko:
  • Udar (prawdopodobnie wtórny do nadmiernego niedociśnienia u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka)
• Częstość nieznana:
  • Objaw Raynauda

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Charakterystycznymi objawami niepożądanymi ze strony układu oddechowego są:¹⁷

• Często:
  • Kaszel (suchy, uporczywy)
  • Duszność
• Niezbyt często:
  • Skurcz oskrzeli
• Bardzo rzadko:
  • Eozynofilowe zapalenie płuc
  • Zapalenie błony śluzowej nosa

Zaburzenia żołądka i jelit

W obrębie przewodu pokarmowego peryndopryl może wywoływać:¹⁸

• Często:
  • Ból brzucha
  • Zaparcie
  • Biegunka
  • Zaburzenia smaku
  • Niestrawność
  • Nudności
  • Wymioty
• Niezbyt często:
  • Suchość błony śluzowej jamy ustnej
• Bardzo rzadko:
  • Zapalenie trzustki

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

W zakresie funkcji wątroby peryndopryl może powodować:¹⁹

• Bardzo rzadko:
  • Cytolityczne lub cholestatyczne zapalenie wątroby

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Skórne działania niepożądane stanowią znaczącą grupę powikłań terapii peryndoprylem:²⁰

• Często:
  • Świąd
  • Wysypka
• Niezbyt często:
  • Pokrzywka
  • Obrzęk naczynioruchowy twarzy, kończyn, warg, błon śluzowych, języka, głośni i/lub krtani
  • Reakcje nadwrażliwości na światło
  • Pemfigoid
  • Nadmierne pocenie się
• Rzadko:
  • Nasilenie łuszczycy
• Bardzo rzadko:
  • Rumień wielopostaciowy

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Peryndopryl może powodować następujące zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego:²¹

• Często:
  • Kurcze mięśni
• Niezbyt często:
  • Ból stawów
  • Ból mięśni

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

W obrębie funkcji nerek peryndopryl może wywoływać:²²

• Niezbyt często:
  • Niewydolność nerek
• Rzadko:
  • Ostra niewydolność nerek
  • Bezmocz lub skąpomocz

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Odnotowano następujące działania niepożądane dotyczące układu rozrodczego:²³

• Niezbyt często:
  • Zaburzenia erekcji

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Do ogólnych objawów niepożądanych związanych z podawaniem peryndoprylu należą:²⁴

• Często:
  • Astenia (osłabienie)
• Niezbyt często:
  • Ból w klatce piersiowej
  • Złe samopoczucie
  • Obrzęk obwodowy
  • Gorączka

Badania diagnostyczne

Peryndopryl może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych:²⁵

• Niezbyt często:
  • Zwiększenie stężenia mocznika we krwi
  • Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi
• Rzadko:
  • Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi
  • Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych

Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach

Odnotowano następujące zdarzenia związane z urazami i powikłaniami po zabiegach:²⁶

• Niezbyt często:
  • Upadki

Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane peryndoprylu

Obrzęk naczynioruchowy

Jednym z najniebezpieczniejszych działań niepożądanych peryndoprylu jest obrzęk naczynioruchowy (obrzęk Quinckego), który może dotyczyć twarzy, kończyn, warg, błon śluzowych, języka, głośni i/lub krtani. Występuje niezbyt często, ale stanowi potencjalne zagrożenie życia, szczególnie gdy obejmuje drogi oddechowe.²⁷

Pierwsze objawy obrzęku naczynioruchowego wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i pilnej konsultacji medycznej. Szczególnie zagrożeni są pacjenci z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie niezwiązanym z leczeniem inhibitorami ACE oraz pacjenci rasy czarnej.²⁸

Niedociśnienie tętnicze

Inhibitory ACE, w tym peryndopryl, mogą powodować znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego, szczególnie po pierwszej dawce oraz u pacjentów z niedoborem sodu lub odwodnionych. Niedociśnienie objawowe może prowadzić do omdleń, zawrotów głowy, a w skrajnych przypadkach do udaru lub zawału mięśnia sercowego u osób z grupy wysokiego ryzyka.²⁹

Zaburzenia czynności wątroby

Rzadko podczas stosowania inhibitorów ACE obserwowano zespół zaczynający się od żółtaczki cholestatycznej, prowadzący do piorunującej martwicy wątroby, a czasami kończący się zgonem. Mechanizm tego zespołu nie jest wyjaśniony. Pacjenci przyjmujący peryndopryl, u których wystąpi żółtaczka lub wyraźne zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, powinni przerwać terapię i zostać objęci odpowiednią opieką medyczną.³⁰

Zaburzenia hematologiczne

U pacjentów leczonych inhibitorami ACE zgłaszano agranulocytozę, neutropenię i małopłytkowość. Zaburzenia te występują rzadziej u pacjentów z prawidłową czynnością nerek i bez innych czynników powikłań. Peryndopryl należy stosować bardzo ostrożnie u pacjentów z kolagenozami naczyń, podczas leczenia immunosupresyjnego, leczenia allopurynolem lub prokainamidem, lub gdy czynniki te występują jednocześnie, zwłaszcza jeśli wcześniej rozpoznano niewydolność nerek.³¹

Tabela działań niepożądanych peryndoprylu

Poniższa tabela przedstawia skategoryzowane działania niepożądane peryndoprylu według układów i narządów oraz częstości występowania:

Monitorowanie i postępowanie w przypadku działań niepożądanych

Pacjenci leczeni peryndoprylem powinni być odpowiednio poinformowani o możliwych działaniach niepożądanych oraz o konieczności niezwłocznego zgłaszania lekarzowi wszelkich niepokojących objawów, a szczególnie:³²

• Objawów obrzęku naczynioruchowego (obrzęk twarzy, języka lub krtani, trudności w oddychaniu)
• Oznak zakażenia (gorączka, ból gardła, osłabienie), które mogą świadczyć o agranulocytozie
• Żółtaczki (zażółcenie skóry i białkówek oczu)
• Bólu w klatce piersiowej, silnego bólu głowy lub nasilonych zawrotów głowy
• Znacznego niedociśnienia (zawroty głowy, omdlenia)
• Nowych lub nasilających się objawów skórnych

W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, agranulocytoza, zapalenie wątroby, czy ostra niewydolność nerek, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniej terapii. Regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych, zwłaszcza u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka, pozwala na wczesne wykrycie potencjalnych powikłań związanych ze stosowaniem peryndoprylu.³³