Przeciwwskazania stosowania
Peryndopryl

Przeciwwskazania stosowania peryndoprylu

Peryndopryl jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) szeroko stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz po przebytym zawale mięśnia sercowego. Substancja ta może być stosowana w monoterapii lub w preparatach złożonych, często z amlodypiną (antagonistą kanału wapniowego) lub indapamidem (diuretykiem tiazydopodobnym). Pomimo korzyści terapeutycznych, istnieje szereg stanów klinicznych, w których stosowanie peryndoprylu jest przeciwwskazane i może stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia pacjenta.¹²

Nadwrażliwość na peryndopryl

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania peryndoprylu jest nadwrażliwość na tę substancję czynną lub na którykolwiek inny inhibitor konwertazy angiotensyny. Reakcje nadwrażliwości mogą mieć różny stopień nasilenia – od łagodnych objawów skórnych po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne.³⁴

Pacjenci z udokumentowaną nadwrażliwością na inne inhibitory ACE (np. enalapryl, ramipryl, lizynopryl) również nie powinni stosować peryndoprylu z uwagi na możliwość reakcji krzyżowych między lekami z tej grupy.⁵

Obrzęk naczynioruchowy

Istotnym przeciwwskazaniem do stosowania peryndoprylu jest występowanie w wywiadzie obrzęku naczynioruchowego (obrzęku Quinckego) związanego z wcześniejszym leczeniem inhibitorami ACE. Pacjenci, u których wystąpił ten rodzaj reakcji niepożądanej, nie powinni otrzymywać żadnych inhibitorów ACE, w tym peryndoprylu, ze względu na wysokie ryzyko nawrotu, potencjalnie zagrażającego życiu.⁶⁷

Przeciwwskazaniem do stosowania peryndoprylu jest również wrodzony lub idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji u tych pacjentów pod wpływem inhibitorów ACE.⁸⁹

Ciąża i karmienie piersią

Stosowanie peryndoprylu jest bezwzględnie przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Wynika to z ryzyka występowania nieprawidłowości rozwojowych u płodu, w tym niedorozwoju kości czaszki, niewydolności nerek, małowodzia, a nawet śmierci płodu.¹⁰¹¹

W pierwszym trymestrze ciąży stosowanie peryndoprylu również nie jest zalecane, a decyzja o ewentualnej terapii powinna być podejmowana indywidualnie po szczegółowej analizie stosunku korzyści do ryzyka.¹²

Jednoczesne stosowanie z innymi lekami

Istnieją istotne przeciwwskazania dotyczące jednoczesnego stosowania peryndoprylu z określonymi lekami:

• Jednoczesne stosowanie z produktami zawierającymi aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek (GFR <60 ml/min/1,73 m²) – ze względu na zwiększone ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia i pogorszenia czynności nerek.¹³¹⁴
• Jednoczesne stosowanie z produktem złożonym zawierającym sakubitryl i walsartan – ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Leczenie peryndoprylem nie można rozpoczynać wcześniej niż po upływie 36 godzin od przyjęcia ostatniej dawki produktu zawierającego sakubitryl i walsartan.¹⁵¹⁶

Zaburzenia czynności nerek

Peryndopryl jest przeciwwskazany u pacjentów ze znacznym obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy zaopatrującej jedyną czynną nerkę. Podanie peryndoprylu w takich przypadkach może prowadzić do ostrej niewydolności nerek z powodu znacznego zmniejszenia perfuzji nerkowej.¹⁷¹⁸

W przypadku kombinacji peryndoprylu z indapamidem (np. Co-Prestarium), preparaty o wyższej dawce peryndoprylu (8 mg) są przeciwwskazane u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 60 ml/min).¹⁹

Zabiegi pozaustrojowe

Peryndopryl jest przeciwwskazany przy pozaustrojowych metodach leczenia powodujących kontakt krwi z powierzchniami o ujemnym ładunku elektrycznym. Należą do nich procedury takie jak dializa czy hemofiltracja z wykorzystaniem niektórych błon wysokoprzepływowych oraz afereza lipoprotein o małej gęstości. Stosowanie peryndoprylu w tych przypadkach zwiększa ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktoidalnych.²⁰²¹

Przeciwwskazania związane z innymi składnikami preparatów złożonych

W przypadku preparatów złożonych zawierających peryndopryl, należy uwzględnić również przeciwwskazania związane z pozostałymi składnikami aktywnymi, np. amlodypiną lub indapamidem.

Przeciwwskazania związane z amlodypiną

W preparatach złożonych zawierających peryndopryl i amlodypinę (np. Amlessa, Aramlessa, Co-Prestarium) należy uwzględnić następujące przeciwwskazania związane z amlodypiną:

• Ciężkie niedociśnienie tętnicze²²²³
• Wstrząs, w tym wstrząs kardiogenny²⁴²⁵
• Zwężenie drogi odpływu z lewej komory (np. zwężenie zastawki aortalnej dużego stopnia)²⁶²⁷
• Hemodynamicznie niestabilna niewydolność serca po przebytym ostrym zawale mięśnia sercowego²⁸²⁹
• Nadwrażliwość na amlodypinę lub inne pochodne dihydropirydyny³⁰³¹

Przeciwwskazania związane z indapamidem

W preparatach złożonych zawierających peryndopryl i indapamid (np. Co-Amlessa, Co-Prenessa) należy uwzględnić następujące przeciwwskazania związane z indapamidem:

• Nadwrażliwość na indapamid lub inne sulfonamidy³²³³
• Encefalopatia wątrobowa³⁴³⁵
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby³⁶³⁷
• Hipokaliemia³⁸³⁹

Sytuacje kliniczne wymagające szczególnej ostrożności

Pacjenci dializowani

U pacjentów poddawanych dializoterapii brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania peryndoprylu. Z tego względu, w większości preparatów zawierających peryndopryl, dializa jest wymieniana jako stan, w którym stosowanie leku nie jest zalecane.⁴⁰⁴¹

Niewyrównana niewydolność serca

Pacjenci z nieleczoną, niewyrównaną niewydolnością serca nie powinni rozpoczynać terapii peryndoprylem bez uprzedniej optymalizacji leczenia podstawowego. Wynika to z ryzyka nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego i pogorszenia perfuzji narządowej.⁴²⁴³

Nadwrażliwość na substancje pomocnicze

Nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie jest przeciwwskazaniem do jego stosowania. Niektóre preparaty zawierające peryndopryl zawierają laktozę, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.⁴⁴⁴⁵

Tabela przeciwwskazań peryndoprylu

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie peryndoprylu

Lekarz powinien odradzić pacjentowi stosowanie peryndoprylu w następujących sytuacjach:

Bezwzględne przeciwwskazania

• Potwierdzona nadwrażliwość na peryndopryl lub inne inhibitory ACE⁴⁶
• Obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie związany z wcześniejszym stosowaniem inhibitorów ACE⁴⁷
• Wrodzony lub idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy⁴⁸
• Drugi i trzeci trymestr ciąży⁴⁹
• Jednoczesne stosowanie z produktem zawierającym sakubitryl i walsartan (lub przerwanie jego stosowania przed mniej niż 36 godzinami)⁵⁰
• Jednoczesne stosowanie z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek (GFR <60 ml/min/1,73 m²)⁵¹
• Znaczne obustronne zwężenie tętnic nerkowych lub zwężenie tętnicy zaopatrującej jedyną czynną nerkę⁵²

Stany kliniczne wymagające odradzenia lub szczególnej ostrożności

• Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) – zwłaszcza w przypadku preparatów złożonych z indapamidem⁵³
• Pacjenci poddawani dializoterapii⁵⁴
• Niewyrównana niewydolność serca⁵⁵
• Planowane zabiegi pozaustrojowe powodujące kontakt krwi z powierzchniami o ujemnym ładunku elektrycznym⁵⁶
• Pierwszy trymestr ciąży⁵⁷

Dodatkowo, w przypadku preparatów złożonych należy uwzględnić przeciwwskazania związane z pozostałymi składnikami, jak np. ciężkie niedociśnienie tętnicze, wstrząs, hemodynamicznie niestabilna niewydolność serca po ostrym zawale (w przypadku amlodypiny) czy encefalopatia wątrobowa, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, hipokaliemia (w przypadku indapamidu).⁵⁸⁵⁹