Działania niepożądane leku Simlerid

Lek Simlerid, zawierający substancję czynną sytagliptynę w postaci chlorowodorku jednowodnego (dostępny w dawkach 25 mg, 50 mg oraz 100 mg), charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa, który wymaga szczegółowej analizy przez personel medyczny przepisujący ten preparat. Poniżej przedstawiono kompleksowy przegląd działań niepożądanych związanych ze stosowaniem sytagliptyny, z uwzględnieniem ich częstości występowania oraz charakterystyki klinicznej.¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

W trakcie badań klinicznych oraz po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano występowanie ciężkich działań niepożądanych, wśród których szczególne znaczenie kliniczne mają zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Istotnym aspektem bezpieczeństwa jest również ryzyko hipoglikemii, szczególnie podczas jednoczesnego stosowania z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość 4,7–13,8%) oraz insuliną (częstość 9,6%).²

Działania niepożądane w badaniach klinicznych

Profil bezpieczeństwa sytagliptyny został ustalony na podstawie kontrolowanych placebo badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu produktu do obrotu. Działania niepożądane sklasyfikowano zgodnie z układami i narządami, przypisując im częstość występowania według standardowych kryteriów: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Simlerid" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane wymieniono poniżej (Tabela 1) zgodnie z klasyfikacją układów i narządów. Częstości określono następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (3

Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych

Na szczególną uwagę zasługują określone działania niepożądane, które mogą stanowić istotne ryzyko podczas terapii sytagliptyną:

Zapalenie trzustki

Zapalenie trzustki stanowi jedno z najpoważniejszych powikłań terapii sytagliptyną. Obserwowano przypadki ostrego zapalenia trzustki, a także ciężkich form martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki, które mogą prowadzić do zgonu. W badaniu TECOS częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie pacjentów leczonych sytagliptyną i 0,2% w grupie placebo.⁴

Reakcje nadwrażliwości

Raportowano występowanie reakcji nadwrażliwości, w tym reakcji anafilaktycznych, które mogą mieć ostry przebieg i wymagać natychmiastowej interwencji medycznej. Skórne manifestacje reakcji nadwrażliwości obejmują świąd (niezbyt często), obrzęk naczynioruchowy, wysypkę, pokrzywkę oraz zapalenie naczyń skóry (częstość nieznana).⁵

Ciężkie dermatologiczne działania niepożądane

Wśród poważnych powikłań skórnych znajdują się złuszczające choroby skóry, w tym potencjalnie zagrażający życiu zespół Stevensa-Johnsona, a także pemfigoid pęcherzowy. Te reakcje dermatologiczne charakteryzują się poważnym przebiegiem i mogą wymagać hospitalizacji.⁶

Hipoglikemia

Hipoglikemia występuje często podczas stosowania sytagliptyny, jednak jej częstość znacząco wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika lub insuliny. W badaniu TECOS u pacjentów stosujących jednocześnie insulinę i/lub sulfonylomocznik częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 2,7% w grupie leczonej sytagliptyną i 2,5% w grupie placebo. Natomiast u pacjentów niestosujących tych leków częstość wynosiła 1,0% w grupie sytagliptyny i 0,7% w grupie placebo.⁷

Zaburzenia czynności nerek

Stosowanie sytagliptyny wiąże się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Obserwacje te pochodzą głównie z doświadczeń po wprowadzeniu produktu do obrotu, dlatego ich częstość określono jako nieznaną.⁸

Działania niepożądane przy stosowaniu leku w skojarzeniu

Częstość występowania niektórych działań niepożądanych wzrasta, gdy sytagliptyna stosowana jest w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, w porównaniu do monoterapii. Najważniejsze z nich to:

• Hipoglikemia – działanie niepożądane występujące bardzo często w leczeniu skojarzonym z sulfonylomocznikiem i metforminą
• Grypa – występuje często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)
• Nudności i wymioty – często przy stosowaniu z metforminą
• Wzdęcia – często przy stosowaniu z metforminą lub pioglitazonem
• Zaparcia – często w leczeniu skojarzonym z sulfonylomocznikiem i metforminą
• Obrzęki obwodowe – często przy stosowaniu z pioglitazonem oraz w leczeniu skojarzonym z pioglitazonem i metforminą
• Senność i biegunka – niezbyt często przy stosowaniu z metforminą
• Suchość w jamie ustnej – niezbyt często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)

⁹

Dodatkowe działania niepożądane

Oprócz głównych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem sytagliptyny, zgłaszano również inne działania występujące z częstością co najmniej 5%, takie jak:

• Zakażenia górnych dróg oddechowych
• Zapalenie błony śluzowej nosogardła

¹⁰

Ponadto, z częstością >0,5% większą niż w grupach kontrolnych, ale nie osiągającą 5%, obserwowano:

• Zapalenia kości i stawów
• Ból kończyn

^{0,5% większą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej), obejmowały zapalenia kości i stawów oraz ból kończyn.”>11}

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

W badaniach klinicznych z zastosowaniem sytagliptyny u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat z cukrzycą typu 2, profil działań niepożądanych był porównywalny do profilu obserwowanego u dorosłych. Nie zidentyfikowano szczególnych zagrożeń dla tej grupy wiekowej, które wymagałyby odrębnego podejścia terapeutycznego.¹²

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe sytagliptyny zostało ocenione w badaniu TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin), które objęło 7 332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę przy eGFR ≥ 30 i < 50 ml/min/1,73 m²) oraz 7 339 pacjentów otrzymujących placebo. Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych była podobna w obu grupach, co wskazuje na neutralny wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy.<sup data-drug="Simlerid" data-section="Działania niepożądane" title="Do badania TECOS (ang. Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin, TECOS), oceniającego wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy, włączono 7 332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę, jeśli wartość początkowa eGFR wynosiła ≥ 30 i 13

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Należy pamiętać, że po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: + 48 22 49 21 301/faks: + 48 22 49 21 309/strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁴