Działania niepożądane
Darunavir Synoptis 800 mg

Darunavir Synoptis, dostępny w dawkach 400 mg i 800 mg w formie tabletek powlekanych, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które występują u ponad połowy pacjentów leczonych w skojarzeniu z rytonawirem (600/100 mg dwa razy na dobę – 51,3% pacjentów, średni czas terapii 95,3 tygodnia; 800/100 mg raz na dobę z kobicystatem – 66,5% pacjentów, średni czas terapii 58,4 tygodnia). Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha), reakcje skórne (wysypka o różnym charakterze) oraz zaburzenia układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy). Ciężkie działania niepożądane obejmują ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej (IRIS), małopłytkowość, martwicę kości, ciężką biegunkę, zapalenie wątroby oraz rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka i ostra uogólniona osutka krostkowa.

Pobierz ChPL PDF Darunavir Synoptis – Tabletki powlekane – 800 mg
  1. Działania niepożądane leku Darunavir Synoptis
    1. Profil bezpieczeństwa leku
    2. Najczęstsze działania niepożądane
    3. Ciężkie działania niepożądane
    4. Rzadkie ale poważne powikłania skórne
  2. Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
  3. Monitorowanie bezpieczeństwa terapii
  4. Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
    1. Zespół DRESS
    2. Zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka
    3. Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej
    4. Zaburzenia wątrobowe
    5. Zaburzenia nerek
    6. Zaburzenia kardiologiczne
    7. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. zakażenie ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV-1)
Substancja czynna
  1. darunawir
Kategoria leku
  1. inhibitory proteazy HIV
  2. leki przeciwretrowirusowe

Działania niepożądane leku Darunavir Synoptis

Darunavir Synoptis, dostępny w dawkach 400 mg i 800 mg w postaci tabletek powlekanych, jak każdy lek przeciwretrowirusowy, może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu. Znajomość profilu bezpieczeństwa tego leku jest kluczowa dla optymalnego prowadzenia terapii pacjentów zakażonych HIV 1.

Profil bezpieczeństwa leku

Wyniki badań klinicznych wykazały, że ponad połowa pacjentów (51,3%) leczonych darunawirem w skojarzeniu z rytonawirem (600/100 mg dwa razy na dobę) doświadcza co najmniej jednego działania niepożądanego. Średni czas trwania terapii w tej grupie wyniósł 95,3 tygodnia 2.

W przypadku schematu darunawir/kobicystat, w badaniu klinicznym fazy 3 GS-US-216-130, obejmującym 313 wcześniej nieleczonych i leczonych pacjentów, 66,5% uczestników doświadczyło co najmniej jednego działania niepożądanego podczas średniego czasu leczenia wynoszącego 58,4 tygodnia 3.

Analizy długoterminowe wykazały, że profil bezpieczeństwa darunawiru/rytonawiru w dawce 800/100 mg raz na dobę u pacjentów wcześniej nieleczonych był porównywalny z profilem obserwowanym przy schemacie 600/100 mg dwa razy na dobę u pacjentów uprzednio leczonych. Jedyną różnicą były częstsze nudności u osób nieleczonych wcześniej, jednak były one przeważnie o łagodnym nasileniu 4.

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych podczas terapii darunawirem należą:

  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: biegunka (występująca bardzo często), nudności, wymioty i ból brzucha 5
  • Reakcje skórne: wysypka (w tym grudkowa, grudkowo-plamista, plamista, rumieniowa i świądowa) 6
  • Zaburzenia układu nerwowego: ból głowy, zawroty głowy 7

W badaniu z zastosowaniem darunawiru/kobicystatu najczęściej obserwowano: biegunkę (28%), nudności (23%) i wysypkę (16%) 8.

Ciężkie działania niepożądane

Do najczęstszych ciężkich działań niepożądanych związanych z terapią darunawirem należą:

  • Ostra niewydolność nerek – wymaga natychmiastowej interwencji medycznej 9
  • Zawał mięśnia sercowego – szczególne monitorowanie wymagane u pacjentów z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego 10
  • Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej – może wystąpić w początkowym okresie leczenia przeciwretrowirusowego 11
  • Małopłytkowość – wymaga monitorowania parametrów hematologicznych 12
  • Martwica kości – związana z długotrwałą terapią przeciwretrowirusową 13
  • Ciężka biegunka – mogąca prowadzić do zaburzeń elektrolitowych 14
  • Zapalenie wątroby – konieczne stałe monitorowanie funkcji wątroby 15
  • Gorączka – objaw mogący towarzyszyć innym ciężkim działaniom niepożądanym 16

W przypadku terapii z wykorzystaniem kobicystatu raportowano następujące ciężkie działania niepożądane: cukrzyca, nadwrażliwość (na lek), zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, wysypka i wymioty 17.

Rzadkie ale poważne powikłania skórne

Istotnym aspektem bezpieczeństwa terapii darunawirem jest ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji skórnych, które choć rzadkie, mogą stanowić zagrożenie życia. Do takich reakcji należą:

  • Zespół DRESS (wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi) 18
  • Zespół Stevensa-Johnsona 19
  • Martwica toksyczno-rozpływna naskórka 20
  • Ostra uogólniona osutka krostkowa 21

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia pełne zestawienie działań niepożądanych darunawiru według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości ich występowania. W obrębie każdej grupy działania niepożądane uszeregowano zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem 22.

Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze – – wirus opryszczki –
Zaburzenia krwi i układu chłonnego – – małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, leukopenia zwiększenie liczby eozynofili we krwi
Zaburzenia układu immunologicznego – – zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, nadwrażliwość (na lek) –
Zaburzenia endokrynologiczne – – niedoczynność tarczycy, zwiększone stężenie tyreotropiny (TSH) –
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania – cukrzyca, hipertriglicerydemia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia dna moczanowa, jadłowstręt, zmniejszony apetyt, zmniejszenie masy ciała, zwiększenie masy ciała, hiperglikemia, insulinooporność, zmniejszone stężenie HDL, zwiększony apetyt, polidypsja, zwiększona aktywność dehydrogenazy mleczanowej we krwi –
Zaburzenia psychiczne – – bezsenność depresja, dezorientacja, niepokój, zaburzenia snu, sny patologiczne, koszmary nocne, osłabiony popęd płciowy, stan splątania, zmiany nastroju, niepokój ruchowy
Zaburzenia układu nerwowego – ból głowy, neuropatie obwodowe, zawroty głowy letarg, parestezje, niedoczulica, zaburzenia smaku, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, ospałość omdlenia, drgawki, utrata smaku, zaburzenia rytmu aktywności dobowej
Zaburzenia oka – – przekrwienie spojówek, suchość oka zaburzenia widzenia
Zaburzenia ucha i błędnika – – zawroty głowy –
Zaburzenia serca – – zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, częstoskurcz ostry zawał mięśnia sercowego, bradykardia zatokowa, palpitacje
Zaburzenia naczyniowe – – nadciśnienie tętnicze, nagłe zaczerwienienie skóry twarzy –
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia – – duszność, kaszel, krwawienie z nosa, podrażnienie gardła wyciek wodnisty z nosa
Zaburzenia żołądka i jelit biegunka wymioty, nudności, ból brzucha, zwiększona aktywność amylazy we krwi, niestrawność, wzdęcia i oddawanie wiatrów zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, aftowe zapalenie jamy ustnej, odruchy wymiotne (bez wymiotów), suchość błony śluzowej jamy ustnej, dyskomfort w jamie brzusznej, zaparcia, zwiększona aktywność lipazy we krwi, odbijanie, upośledzenie czucia w jamie ustnej zapalenie jamy ustnej, wymioty krwawe, zapalenie czerwieni warg, suchość warg, język obłożony
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych – zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, stłuszczenie wątroby, powiększenie wątroby, zwiększenie aktywności transaminaz, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginowej, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy –
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej – wysypka (w tym grudkowa, grudkowo-plamista, plamista, rumieniowa i świądowa), świąd obrzęk naczynioruchowy, wysypka uogólniona, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, egzema, rumień, nadmierne pocenie się, nocne poty, łysienie, trądzik, suchość skóry, odkładanie się pigmentu w paznokciach zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, patologiczne zmiany skórne, skóra pergaminowata, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, ostra uogólniona osutka krostkowa
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej – – bóle mięśni, martwica kości, skurcze mięśni, osłabienie mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, osteoporoza, zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej we krwi sztywność mięśniowo-szkieletowa, zapalenie stawów, sztywność stawów
Zaburzenia nerek i dróg moczowych – – ostra niewydolność nerek, niewydolność nerek, kamica nerkowa, zwiększone stężenie kreatyniny we krwi, białkomocz, obecność bilirubiny w moczu, trudności w oddawaniu moczu, oddawanie moczu w nocy, częstomocz zmniejszony klirens nerkowy kreatyniny
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi – – zaburzenia erekcji, ginekomastia –
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania – astenia, zmęczenie gorączka, ból w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, złe samopoczucie, uczucia gorąca, drażliwość, ból dreszcze, zaburzenia czucia, suchość skóry

Monitorowanie bezpieczeństwa terapii

Ze względu na możliwość wystąpienia szeregu działań niepożądanych, w tym ciężkich, podczas terapii darunawirem konieczne jest systematyczne monitorowanie pacjenta. Szczególnej uwagi wymagają:

  • Funkcja wątroby – regularne badania biochemiczne ze względu na ryzyko zapalenia wątroby i innych zaburzeń hepatycznych 23
  • Funkcja nerek – ocena parametrów nerkowych z uwagi na możliwość wystąpienia ostrej niewydolności nerek 24
  • Parametry hematologiczne – ze względu na ryzyko małopłytkowości, neutropenii i niedokrwistości 25
  • Profil lipidowy i metaboliczny – regularna ocena ze względu na ryzyko hiperlipidemii i cukrzycy 26
  • Stan skóry – natychmiastowa reakcja w przypadku pojawienia się objawów ciężkich reakcji skórnych 27
  • Układ sercowo-naczyniowy – monitorowanie, szczególnie u pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego 28

Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Zespół DRESS

Zespół DRESS (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms) to ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja polekowa, która może wystąpić jako rzadkie działanie niepożądane darunawiru. Charakteryzuje się wysypką, eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi z zajęciem narządów wewnętrznych 29.

Zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka

Te ciężkie dermatologiczne stany nagłe charakteryzują się rozległym złuszczaniem naskórka i błon śluzowych. Mogą wystąpić jako rzadkie, ale zagrażające życiu powikłania terapii darunawirem 30.

Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej

Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej (IRIS) może wystąpić u pacjentów leczonych darunawirem, zwłaszcza w początkowej fazie terapii. Jest to odpowiedź układu immunologicznego na utajone lub resztkowe zakażenia oportunistyczne, które manifestują się klinicznie po częściowym przywróceniu funkcji immunologicznych organizmu 31.

Zaburzenia wątrobowe

Stosowanie darunawiru może prowadzić do różnych zaburzeń wątrobowych, od bezobjawowego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych po ciężkie zapalenie wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z istniejącymi schorzeniami wątroby, w tym przewlekłym zapaleniem wątroby typu B lub C 32.

Zaburzenia nerek

Ostra niewydolność nerek to jedno z najczęstszych ciężkich działań niepożądanych darunawiru. Wymaga szybkiego rozpoznania i odpowiedniej interwencji medycznej 33.

Zaburzenia kardiologiczne

Darunawir może zwiększać ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych, w tym zawału mięśnia sercowego. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z istniejącymi chorobami serca lub czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego 34.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl