wrodzona wada serca
Wrodzona wada serca (WWS) to nieprawidłowość w budowie serca obecna już w momencie urodzenia. Powstaje ona w okresie życia płodowego i może dotyczyć przegród serca, zastawek, dużych naczyń krwionośnych lub kombinacji tych struktur. Częstość występowania wad wrodzonych serca szacuje się na około 8-10 przypadków na 1000 żywych urodzeń.
Wady wrodzone serca można podzielić na sinicze i niesinicze, zależnie od obecności sinicy obwodowej, oraz na wady przeciekowe i bezprzeciekowe. Do najczęstszych wad należą: ubytek przegrody międzykomorowej (VSD), ubytek przegrody międzyprzedsionkowej (ASD), przetrwały przewód tętniczy (PDA), koarktacja aorty, tetralogia Fallota oraz przełożenie wielkich pni tętniczych.
Diagnostyka wad wrodzonych serca obejmuje badania prenatalne (USG płodu) oraz badania po urodzeniu (echokardiografia, EKG, RTG klatki piersiowej, cewnikowanie serca, MRI i angio-CT). Leczenie zależy od rodzaju i stopnia zaawansowania wady – od obserwacji, przez leczenie farmakologiczne, interwencje przezskórne, aż po złożone zabiegi kardiochirurgiczne. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie znacząco poprawiają rokowanie i jakość życia pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Cyjanaza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Cyjanoza jest klinicznym objawem niedotlenienia tkanek, manifestującym się niebieskim lub szarawym zabarwieniem skóry i błon śluzowych, gdy stężenie odtlenowanej hemoglobiny przekracza 5 g/dl, co odpowiada saturacji tlenem ≤85% u pacjentów z prawidłową hemoglobiną. Wyróżnia się cyjanozę centralną, obejmującą błony śluzowe i całe ciało, będącą markerem poważnych zaburzeń układu oddechowego i sercowo-naczyniowego, oraz cyjanozę obwodową, dotyczącą kończyn i okolic ust, z prawidłową saturacją tętniczą, wynikającą ze zwiększonej ekstrakcji tlenu w tkankach. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, pulsoksymetrię, gazometrię krwi tętniczej, RTG klatki piersiowej, EKG, echokardiografię oraz badania laboratoryjne, w tym ocenę methemoglobiny. W przypadku podejrzenia wad wrodzonych serca wskazane są badania obrazowe, takie jak angiografia czy rezonans magnetyczny.
akrocyjanoza, antybiotyk, ARDS, astma, błękit metylenowy, ból w klatce piersiowej, bronchodilatator, choroba naczyń obwodowych, choroba Raynauda, choroba wysokogórska, cyjanoza centralna, cyjanoza obwodowa, duszność, echokardiografia, edukacja pacjenta, gazometria krwi tętniczej, hemoglobina, hipotermia, infekcja dróg oddechowych, kortykosteroid, lek moczopędny, lek rozszerzający naczynia, lek rozszerzający oskrzela, methemoglobinemia, nadciśnienie płucne, nalokson, niedociśnienie, niedotlenienie mózgu, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, obrzęk płuc, odtlenowana hemoglobina, palce pałeczkowate, POChP, pulsoksymetria, rtg klatki piersiowej, saturacja tlenem, sinicza wada serca, skurcz oskrzeli, sulfhemoglobinemia, tetralogia Fallota, tlenoterapia, wentylacja mechaniczna, wrodzona wada serca, zapalenie płuc, zatrucie tlenkiem węgla, zatrzymanie krążenia - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia przedsionkowa – Leczenie
Tachykardia przedsionkowa wymaga indywidualizacji terapii w oparciu o etiologię, nasilenie arytmii, stabilność hemodynamiczną oraz choroby współistniejące. Pierwszym etapem jest eliminacja czynników wyzwalających, takich jak zatrucie digoksyną czy stymulanty (kofeina, alkohol). U hemodynamicznie stabilnych pacjentów stosuje się manewry wagalne oraz farmakoterapię blokującą węzeł przedsionkowo-komorowy, w tym beta-adrenolityki (np. metoprolol, esmolol), blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz adenozyne w ostrych epizodach. W przypadku nawracającej, opornej tachykardii przedsionkowej rozważa się leki antyarytmiczne klasy Ic (flecainid, propafenon) lub III (amiodaron, sotalol), z uwzględnieniem przeciwwskazań takich jak choroba niedokrwienna czy strukturalna serca. W tachykardii wywołanej zatruciem digoksyną leczenie ukierunkowane jest na eliminację toksyczności. Wieloogniskowa tachykardia przedsionkowa (MAT) wymaga korekty choroby podstawowej, suplementacji magnezu i potasu oraz stosowania beta-adrenolityków lub blokerów kanału wapniowego, przy czym leki antyarytmiczne są rzadko wskazane.
ablacja cewnikowa, ablacja chirurgiczna, ablacja węzła przedsionkowo-komorowego, adenozyna, amiodaron, beta-adrenolityk, bloker kanału wapniowego, chinidyna, częstoskurcz nadkomorowy, dizopyramid, flekainid, izolacja żył płucnych, kardiomiopatia tachyarytmiczna, kardiowersja elektryczna, krioablacja, lek antyarytmiczny, manewr wagalny, migotanie przedsionków, nerw błędny, prokainamid, propafenon, rozrusznik serca, rytm zatokowy, sotalol, stabilność hemodynamiczna, stymulacja pęczka Hisa, tachykardia ogniskowa, tachykardia przedsionkowa, trzepotanie przedsionków, uszko lewego przedsionka, wieloogniskowa tachykardia przedsionkowa, wrodzona wada serca, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, zatrucie digoksyną, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawek serca – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba zastawek serca (VHD) jest powszechna u osób powyżej 65. roku życia i jej rokowanie zależy od stopnia zaawansowania, rodzaju zajętej zastawki, wieku oraz chorób współistniejących. Łagodna postać VHD, występująca u 44,9% pacjentów, nie wiąże się ze zwiększoną śmiertelnością (HR 1,20; 95% CI 0,96-1,51). Natomiast umiarkowane i ciężkie zwężenie zastawki aortalnej (AS) stanowi istotny czynnik ryzyka (HR 1,57 i 2,50; P < 0,001). Zaawansowane zwapnienie zastawki aortalnej i pierścienia mitralnego (MAC) znacząco pogarszają rokowanie (HR 4,38; 95% CI 1,99-9,67). Modele predykcyjne oparte na uczeniu maszynowym, takie jak Random Survival Forest, osiągają wysoką dokładność (AUC 0,83) w przewidywaniu złożonych punktów końcowych, w tym wymiany zastawki lub zgonu w ciągu 1 i 5 lat. Przezcewnikowa wymiana zastawki aortalnej (TAVR) jest skuteczną metodą leczenia ciężkiego AS, a modele oparte na analizie obrazów CT i danych klinicznych pozwalają na ocenę ryzyka śmiertelności z AUROC 0,725, przy czym automatyczna ekstrakcja cech z obrazów CT może zastąpić manualne pomiary bez utraty dokładności.
choroba wieńcowa, choroba zastawek serca, choroby współistniejące, cukrzyca, dławica piersiowa, duszność, infekcyjne zapalenie wsierdzia, migotanie przedsionków, model predykcyjny, niewydolność serca, omdlenie, ostra niewydolność nerek, proteza zastawki, przewlekła choroba nerek, przezcewnikowa wymiana zastawki aortalnej, reumatyczna choroba serca, sepsa, śmiertelność pooperacyjna, śmiertelność wewnątrzszpitalna, tomografia komputerowa, wrodzona wada serca, zakażenie gronkowcem, zakażenie paciorkowcem, zatorowość systemowa, zwapnienie pierścienia mitralnego, zwapnienie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba sercowo-naczyniowa – Etiologia i przyczyny
Choroby sercowo-naczyniowe (CVD) stanowią główną przyczynę zgonów na świecie, odpowiadając za około 17,9 miliona zgonów w 2019 roku (32% wszystkich zgonów). Miażdżyca jest kluczowym patomechanizmem leżącym u podstaw większości CVD, prowadząc do zwężenia tętnic i powstawania zakrzepów. Do najważniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka należą nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu, nieprawidłowe profile lipidowe (wysoki LDL, niski HDL), cukrzyca, brak aktywności fizycznej, otyłość, niezdrowa dieta, nadmierne spożycie alkoholu oraz przewlekły stres. Wartości ciśnienia tętniczego, poziom cholesterolu LDL i HDL oraz kontrola glikemii są kluczowe w ocenie ryzyka. Czynniki niemodyfikowalne to wiek (ryzyko wzrasta trzykrotnie z każdą dekadą życia), płeć, rasa/pochodzenie etniczne oraz historia rodzinna, zwłaszcza przedwczesna choroba sercowo-naczyniowa u krewnych pierwszego stopnia. Dodatkowo, przewlekła choroba nerek, zakażenie HIV, mikroalbuminuria, podwyższone markery zapalne (np. CRP), choroby autoimmunologiczne, bezdech senny i zanieczyszczenie powietrza (PM2.5) zwiększają ryzyko CVD.
arytmia, bezdech senny, białko C-reaktywne, blaszka miażdżycowa, celiakia, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba autoimmunologiczna, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, cukrzyca, dławica piersiowa, gorączka reumatyczna, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiomiopatia, kardiomiopatia przerostowa, kardiomiopatia restrykcyjna, kardiomiopatia rozstrzeniowa, miażdżyca, mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, nadwaga, niewydolność serca, obturacyjny bezdech senny, otyłość, palenie tytoniu, przewlekła choroba nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, rodzinna hipercholesterolemia, toczeń, udar krwotoczny, udar mózgu, udar niedokrwienny, wada zastawki serca, wrodzona wada serca, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawał serca, zespół Downa - Leksykon chorób i schorzeń
Wczesne skurcze komorowe – Etiologia i przyczyny
Wczesne skurcze komorowe (PVCs) to przedwczesne pobudzenia elektryczne pochodzące z komór serca, które mogą wynikać z mechanizmów takich jak re-entry, zwiększona automatyczność lub aktywność wyzwalana. Etiologia PVCs jest zróżnicowana i obejmuje choroby strukturalne serca (np. choroba niedokrwienna, kardiomiopatie, wady zastawkowe, niewydolność serca), zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia, hiperkalcemia), stany endokrynologiczne (hipertyreoza), niedotlenienie, a także wpływ leków kardiotoksycznych i substancji stymulujących (digoksyna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, kofeina, alkohol, nikotyna). U pacjentów z chorobami strukturalnymi obecność PVCs zwiększa ryzyko groźnych arytmii komorowych, w tym migotania komór, a po zawale serca ryzyko nagłej śmierci sercowej wzrasta trzykrotnie.
aktywność wyzwalana, aminofilina, amitryptylina, arytmogenna kardiomiopatia prawej komory, bezdech senny, blok lewej odnogi pęczka Hisa, blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, dekstrometorfan, digoksyna, droga odpływu prawej komory, fluoksetyna, hiperkalcemia, hiperkapnia, hipokaliemia, hipoksja, hipomagnezemia, kardiomiopatia, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, pobudzenie ektopowe, pseudoefedryna, tachykardia, układ Hisa-Purkinjego, wada zastawkowa serca, wczesny skurcz komorowy, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wrodzona wada serca, wypadanie zastawki mitralnej, zaburzenie gospodarki wapniowej, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Nadciśnienie tętnicze u dzieci – Diagnostyka i diagnoza
Nadciśnienie tętnicze u dzieci, dotykające około 3,5% populacji pediatrycznej w USA, wymaga specyficznej diagnostyki uwzględniającej wiek, płeć i wzrost dziecka. U dzieci poniżej 13. roku życia nadciśnienie definiuje się jako wartości ciśnienia skurczowego i/lub rozkurczowego ≥95. percentyla, natomiast u młodzieży ≥13 lat jako ciśnienie ≥130/80 mmHg. Podwyższone ciśnienie tętnicze mieści się w zakresie od 90. do 95. percentyla u młodszych dzieci oraz 120-129/<80 mmHg u starszych. Diagnostyka powinna opierać się na co najmniej trzech pomiarach wykonanych w odpowiednich warunkach, z zastosowaniem mankietu o właściwym rozmiarze i preferowaną metodą osłuchiwania. Złotym standardem jest całodobowy ambulatoryjny pomiar ciśnienia tętniczego (ABPM), który pozwala na wykrycie nadciśnienia białego fartucha, maskowanego nadciśnienia oraz ocenia zmienność ciśnienia w ciągu doby, w tym podczas snu.
angiografia, badanie dna oka, badanie krwi, badanie moczu, choroba Gravesa-Basedowa, choroba nerek, cukrzyca, echokardiogram, elektrokardiogram, koarktacja aorty, nadciśnienie białego fartucha, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie tętnicze u dzieci, nadciśnienie wtórne, otyłość, podwyższone ciśnienie tętnicze, przerost lewej komory serca, retinopatia nadciśnieniowa, rezonans magnetyczny, stan przednadciśnieniowy, tomografia komputerowa, ultrasonografia nerek, wcześniactwo, wrodzona wada serca, wskaźnik masy ciała - Leksykon chorób i schorzeń
Całkowite anomalousne powrotne żyły płucne – Etiologia i przyczyny
Całkowity anomalousny powrót żył płucnych (TAPVR) to rzadka, krytyczna wada wrodzona serca, charakteryzująca się nieprawidłowym połączeniem czterech żył płucnych z prawym przedsionkiem lub innymi naczyniami układu żylnego, zamiast z lewym przedsionkiem. W efekcie dochodzi do mieszania się krwi utlenowanej z odtlenowaną, co skutkuje hipoksemią. Występuje z częstością około 1:20 000 żywych urodzeń i stanowi 1-2% wszystkich wrodzonych wad serca. Etiologia TAPVR jest wieloczynnikowa, obejmująca zaburzenia embriologiczne w rozwoju żył płucnych w okresie 4-8 tygodnia ciąży, czynniki genetyczne (m.in. mutacje w genie PLXND1, dziedziczenie autosomalne dominujące z niepełną penetracją), a także wpływ czynników środowiskowych (ekspozycja na ołów, pestycydy, palenie tytoniu) oraz stanów matczynych (cukrzyca, otyłość, stosowanie leków teratogennych jak lit czy izotretynoina). TAPVR często współistnieje z innymi wadami serca, zwłaszcza z ubytkiem przegrody międzyprzedsionkowej (ASD), który jest niezbędny do przeżycia noworodków, umożliwiając przepływ krwi utlenowanej do krążenia systemowego.
ASD, asplenia, atrezja, choroba afektywna dwubiegunowa, cukrzyca ciążowa, czynnik genetyczny, dziedziczenie autosomalne dominujące, lewy przedsionek, niedotlenienie, nieprawidłowy rozwój serca, obrzęk płuc, otwór owalny, prawy przedsionek, sekwencjonowanie egzomu, sinica, TAPVR typ nadsercowy, TAPVR typ podsercowy, TAPVR typ sercowy, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wrodzona wada serca, zatoka wieńcowa, zespół Downa, zespół heterotaksji, zespół Holta-Orama, zespół kociego oka, zespół Turnera, żyła główna dolna, żyła główna górna, żyła nieparzysta, żyła płucna, żyła wątrobowa, żyła wrotna - Leksykon chorób i schorzeń
Podwójne ujście prawej komory – Epidemiologia
Podwójne ujście prawej komory (DORV) to rzadka wada wrodzona serca, stanowiąca 1-3% wszystkich wrodzonych wad serca, z częstością występowania szacowaną na 0,09-0,14 na 1000 żywych urodzeń (0,9-1,4 na 10 000 urodzeń). Charakteryzuje się całkowitym lub przeważającym odprowadzeniem aorty i tętnicy płucnej z prawej komory. Występuje w różnych wariantach anatomicznych, najczęściej z ubytkiem przegrody międzykomorowej podzastawkowym aortalnym (subaortic VSD) i zwężeniem podzastawkowym płucnym. DORV często współistnieje z innymi wadami serca (np. ubytek przegrody przedsionkowo-komorowej, koarktacja aorty) oraz anomaliami pozasercowymi, a w około 40% przypadków towarzyszą mu aberracje chromosomalne, takie jak trisomie 13, 18, 21 oraz delecja 22q11.2 (zespół DiGeorge’a). Diagnostyka prenatalna opiera się na ultrasonografii i echokardiografii płodowej, co umożliwia wczesne rozpoznanie i planowanie leczenia.
aberracja chromosomalna, anomalia chromosomalna, arytmia komorowa, arytmia przedsionkowa, atrezja zastawki mitralnej, blok serca, delecja 22q11.2, infekcyjne zapalenie wsierdzia, koarktacja aorty, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawki przedsionkowo-komorowej, nieprawidłowe połączenie naczyniowe, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, podwójne ujście prawej komory, prawa komora serca, przełożenie wielkich pni tętniczych, sinica, tętnica płucna, trisomia 13, trisomia 18, trisomia 21, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody przedsionkowo-komorowej, wrodzona wada serca, zastawka przedsionkowo-komorowa, zespół DiGeorge’a, zespół Downa, zespół genetyczny, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon chorób i schorzeń
Defekt przegrody międzyprzedsionkowej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Defekt przegrody międzyprzedsionkowej (ASD) jest najczęstszą wrodzoną wadą serca u dorosłych, a rokowanie zależy od wielkości ubytku, obecności nadciśnienia płucnego (PH), wieku pacjenta oraz zastosowanego leczenia. Zamknięcie ASD, zarówno u pacjentów z PH, jak i bez niego, poprawia długoterminowe przeżycie, co potwierdzają dane wskazujące na 65% przeżywalność po 20 latach u pacjentów z PH i zamkniętym ASD w porównaniu do 41% u pacjentów z otwartym ASD. Nawet u pacjentów z nieistotnym hemodynamicznie przeciekiem (Qp:Qs < 1,5:1) zamknięcie ASD przynosi znaczącą poprawę kliniczną i hemodynamiczną. Wysokie skurczowe ciśnienie w tętnicy płucnej (PASP > 67,5 mmHg) jest silnym predyktorem utrzymującego się nadciśnienia płucnego tętniczego (rPAH) po zabiegu, a stopień normalizacji PAH po zamknięciu zależy od wyjściowego naczyniowego oporu płucnego (PVR): 100% przy łagodnym, 56,2% przy umiarkowanym i 28,6% przy ciężkim PVR.
defekt przegrody międzyprzedsionkowej, dysfunkcja prawej komory, naczyniowy opór płucny, nadciśnienie płucne, nadciśnienie płucne tętnicze, niedomykalność zastawki mitralnej, niedomykalność zastawki trójdzielnej, okluder, parametr hemodynamiczny, poważne zdarzenie sercowo-naczyniowe, przezskórne zamknięcie ASD, skurczowe ciśnienie w tętnicy płucnej, stosunek przepływu płucnego do systemowego, strategia treat and repair, uszkodzenie serca, wrodzona wada serca, zaburzenie rytmu serca, zespół Eisenmengera - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wsierdzia – Zapobieganie i profilaktyka
Zapalenie wsierdzia, choć rzadkie (poniżej 10/100 000 rocznie), cechuje się wysoką śmiertelnością i wymaga precyzyjnej profilaktyki. Aktualne wytyczne AHA (2021) i ESC (2023) ograniczają profilaktykę antybiotykową do pacjentów z najwyższym ryzykiem, takich jak osoby z protezami zastawek, po przebytym zapaleniu wsierdzia, z wrodzonymi wadami serca, po transplantacji serca z wadą zastawkową, z urządzeniami wspomagającymi pracę komór (VAD) oraz po przezskórnej naprawie zastawek. Profilaktyka antybiotykowa zalecana jest przed inwazyjnymi procedurami stomatologicznymi (np. ekstrakcje, zabiegi periodontologiczne, endodontyczne, implantacje) oraz wybranymi zabiegami w obrębie dróg oddechowych i zakażonej skóry. Standardowo podaje się pojedynczą dawkę amoksycyliny 2 g doustnie (50 mg/kg u dzieci, max 2 g) na 30-60 minut przed zabiegiem; w przypadku alergii na penicyliny stosuje się klindamycynę 600 mg lub alternatywne antybiotyki. Profilaktyka nie jest rutynowo zalecana przed zabiegami w obrębie przewodu pokarmowego i układu moczowo-płciowego, chyba że występuje aktywna infekcja.
adenoidektomia, amerykańskie towarzystwo kardiologiczne, amoksycylina, amoksycylina z kwasem klawulanowym, azytromycyna, bakteriemia, cefaleksyna, dysfagia, ekstrakcja zęba, enterokok, Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne, higiena jamy ustnej, klarytromycyna, klindamycyna, oporność bakterii, profilaktyka antybiotykowa, proteza zastawki serca, przezcewnikowa implantacja zastawki aortalnej, reakcja alergiczna, TAVI, tonsillektomia, urządzenie wspomagające pracę komór, wrodzona wada serca, zabieg periodontologiczny, zabieg stomatologiczny, zapalenie wsierdzia, zastawka mitralna, zastawka serca - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół patau – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół Patau (trisomia 13) charakteryzuje się bardzo złym rokowaniem z powodu licznych wad rozwojowych obejmujących mózg, serce, rdzeń kręgowy i płuca. Mediana przeżycia w pełnej trisomii 13 wynosi od 7 do 10 dni, przy czym około 43,1% niemowląt przeżywa dłużej niż tydzień, 80% umiera w ciągu pierwszych 3 miesięcy, a 90% nie dożywa pierwszego roku życia. Dłuższe przeżycie (ponad 5 lat) obserwuje się u zaledwie 9,7% pacjentów, a do 10 roku życia przeżywa około 13%. Rokowanie jest lepsze u pacjentów z mozaikową formą zespołu lub niezrównoważonymi translokacjami, którzy wykazują mniej nasilone objawy. Niższa częstość wad serca (46% vs. 50-85%) oraz mniejsza liczba rozszczepów wargi i podniebienia u długo żyjących pacjentów sugerują, że mniejsze nasilenie wad linii środkowej ciała może sprzyjać przeżyciu.
ciężka niepełnosprawność, interwencja chirurgiczna, leczenie zachowawcze, mediana przeżycia, rozszczep wargi i podniebienia, samoistne poronienie, trisomia 13, trudność z karmieniem, trymestr ciąży, wada rozwojowa, wada rozwojowa mózgu, wada serca, wrodzona wada serca, zabieg chirurgiczny, zespół Patau - Leksykon chorób i schorzeń
Wada kanału przedsionkowo-komorowego – Epidemiologia
Wada kanału przedsionkowo-komorowego (AVSD) jest jedną z najczęstszych wrodzonych wad serca, z częstością występowania 0,24-0,31 na 1000 żywych urodzeń, stanowiąc 3-5% wszystkich CHD. W populacji płodów AVSD stanowi 15-20% wad serca, co wskazuje na wysoką śmiertelność prenatalną. Całkowita wada kanału przedsionkowo-komorowego (CAVC) odpowiada za około 50% przypadków. Silny związek epidemiologiczny występuje z zespołem Downa – 45-50% dzieci z trisomią 21 ma wady serca, z czego 45% to AVSD, a 60-75% pacjentów z AVSD ma zespół Downa. Inne powiązane zespoły to trisomia 18 (do 25% przypadków), zespoły heterotaksji (10-15%), RASopatie (8%) i zespół Ellis-Van Creveld. Czynniki ryzyka niesyndromicznych AVSD obejmują cukrzycę przedciążową (aPR 6,74; 95% CI: 3,67-12,37), cukrzycę ciążową (aPR 1,69; 95% CI: 1,03-2,79), otyłość matki (aPR 1,69; 95% CI: 1,24-2,30) oraz wiek matki. Ryzyko rodzinne jest umiarkowane, z nawrotem w 3,6% rodzeństwa i 14% u potomstwa matek z AVSD.
aberracja chromosomowa, arytmia, AVSD, badanie kariotypu, całkowita wada kanału przedsionkowo-komorowego, cukrzyca ciążowa, cukrzyca przedciążowa, częściowa wada kanału przedsionkowo-komorowego, diagnostyka prenatalna, echokardiografia płodowa, infekcja płucna, kardiologia płodowa, kwas retinowy, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawki mitralnej, niewydolność serca, otyłość matki, RASopatia, trisomia 18, wada kanału przedsionkowo-komorowego, wrodzona wada serca, zastawka mitralna, zastawka przedsionkowo-komorowa, zastawka trójdzielna, zespół Downa, zespół Edwardsa, zespół Ellis-van Creveld, zespół heterotaksji - Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie zastawki płucnej – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zwężenie zastawki płucnej (pulmonary valve stenosis) to wrodzona wada serca charakteryzująca się zwężeniem zastawki między prawą komorą a tętnicą płucną, prowadzącym do zwiększonego obciążenia prawej komory i ryzyka przerostu mięśnia sercowego. Nasilenie zwężenia klasyfikuje się na łagodne, umiarkowane i ciężkie, co determinuje konieczność leczenia. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym (szmer serca) oraz badaniach obrazowych, takich jak echokardiografia 2D, EKG, RTG klatki piersiowej i MRI serca. Objawy kliniczne obejmują duszność, zmęczenie, ból w klatce piersiowej, sinicę, omdlenia oraz u niemowląt zaburzenia rozwoju i słaby przyrost masy ciała. Opieka pielęgniarska koncentruje się na monitorowaniu parametrów życiowych, ocenie niewydolności serca, podawaniu leków inotropowych, ograniczeniu aktywności fizycznej oraz stosowaniu diety z ograniczeniem sodu.
arytmia, bakteryjne zapalenie wsierdzia, duszność, echokardiografia dwuwymiarowa, elektrokardiografia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, lek inotropowy, nadmiar płynów, niewydolność serca, oddział intensywnej terapii kardiologicznej, oddział intensywnej terapii noworodkowej, prawa komora serca, prostaglandyna E, przerost mięśnia sercowego, przewód tętniczy, rehabilitacja kardiologiczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, retencja płynów, rezonans magnetyczny serca, sinica, tętnica płucna, trudność oddychania, walwuloplastyka balonowa, wrodzona wada serca, zabieg interwencyjny, zapalenie wsierdzia, zespół Noonana, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sildenafil Zentiva 20 mg
Sildenafil Zentiva, w dawce 20 mg syldenafilu (cytrynianu), jest wskazany do leczenia tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP) u dorosłych pacjentów z klasyfikacją WHO klasy II i III. Lek poprawia wydolność wysiłkową oraz jakość życia, wykazując skuteczność zarówno w pierwotnych, jak i wtórnych postaciach TNP, zwłaszcza tych związanych z chorobami tkanki łącznej, takimi jak twardzina układowa czy toczeń rumieniowaty układowy. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna diagnostyka różnicowa, aby precyzyjnie określić typ nadciśnienia płucnego i odpowiednio kwalifikować pacjentów do leczenia.
choroby tkanki łącznej, cytrynian syldenafilu, diagnostyka różnicowa, hemodynamika płuc, krążenie płucne, pierwotne nadciśnienie płucne, tabletka powlekana, tętnicze nadciśnienie płucne, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, wrodzona wada serca, wtórne nadciśnienie płucne, wydolność wysiłkowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie cieśni aorty – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zwężenie cieśni aorty (coarctation of the aorta) to wrodzona wada serca, polegająca na zwężeniu łuku aorty, najczęściej za lewą tętnicą podobojczykową, co prowadzi do różnicy ciśnienia tętniczego między kończynami górnymi a dolnymi oraz przeciążenia lewej komory. Występuje u 5-8% pacjentów z wrodzonymi wadami serca, z częstością około 1600 noworodków rocznie w USA. Objawy zależą od stopnia zwężenia i wieku, obejmując niewydolność krążenia, tachypnoe, sinicę, zmniejszone tętno na tętnicach udowych oraz nadciśnienie tętnicze u starszych pacjentów. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, echokardiografii, rezonansie magnetycznym, tomografii komputerowej oraz cewnikowaniu serca. Leczenie obejmuje podawanie prostaglandyny E1 w dawce 0,05-0,15 mcg/kg/min u noworodków, leki inotropowe, moczopędne i przeciwnadciśnieniowe oraz interwencje chirurgiczne (np. zespolenie koniec do końca, plastyka z łatą) lub przezskórne (angioplastyka balonowa, implantacja stentu), dobierane indywidualnie w zależności od wieku i anatomii wady.
angioplastyka balonowa, bilans płynów, cewnikowanie serca, diureza, duszność wysiłkowa, dysfunkcja serca, echokardiografia, implantacja stentu, infekcyjne zapalenie wsierdzia, koarktacja aorty, lek inotropowy, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie tętnicze, nawrót zwężenia, nieefektywna perfuzja tkankowa, nietolerancja wysiłku, niewydolność krążenia, niewydolność serca, perfuzja obwodowa, prostaglandyna E1, przewód tętniczy, rekoarktacja, rezonans magnetyczny serca, sinica, tachypnoe, tętniak aorty, tętnica udowa, tomografia komputerowa, wrodzona wada serca, zaburzenia karmienia, zaburzony wzorzec oddychania, zespolenie koniec do końca, zmniejszony rzut serca, zwężenie cieśni aorty - Leksykon chorób i schorzeń
Atrezja płucna z ubytkiem przegrody międzykomorowej – Diagnostyka i diagnoza
Atrezja płucna z ubytkiem przegrody międzykomorowej (PA-VSD) to złożona wrodzona wada serca charakteryzująca się całkowitą niedrożnością zastawki płucnej oraz obecnością ubytku przegrody międzykomorowej, umożliwiającego przepływ krwi między komorami. Diagnostyka prenatalna opiera się głównie na echokardiografii płodowej, wykrywającej wadę z dokładnością do 90%, oraz badaniach genetycznych, szczególnie w kierunku delecji 22q11. Po urodzeniu rozpoznanie opiera się na badaniu przedmiotowym (sinica, tachypnoe, szmer sercowy), pulsoksymetrii, EKG, RTG klatki piersiowej oraz echokardiografii, która pozostaje złotym standardem. Zaawansowane metody obrazowania, takie jak cewnikowanie serca, tomografia komputerowa (MDCT) i rezonans magnetyczny (MRI), umożliwiają szczegółową ocenę anatomii naczyń płucnych, obecności MAPCAs oraz planowanie leczenia. W diagnostyce stosuje się indeksy takie jak McGoon i Nakata (wartość prawidłowa NI: 330 ± 30 mm/m² powierzchni ciała) oraz stosunek Qp:Qs, które pomagają w ocenie rokowania i kwalifikacji do zabiegów chirurgicznych.
angiografia, atrezja płucna z nienaruszoną przegrodą międzykomorową, atrezja płucna z ubytkiem przegrody międzykomorowej, cewnikowanie serca, chirurg dziecięcy, delecja 22q11, echokardiografia płodowa, frakcja wyrzutowa, gradient ciśnień, kardiolog dziecięcy, niewydolność serca, prostaglandyna E1, przerost prawej komory, przewód tętniczy, pulsoksymetria, rezonans magnetyczny serca, sinica, tachypnoe, tetralogia Fallota, tomografia komputerowa serca, truncus arteriosus, ubytek przegrody międzykomorowej, wielorzędowa tomografia komputerowa, wrodzona wada serca, wspólny pień tętniczy, zastawka płucna - Leksykon chorób i schorzeń
Przepuklina mitralna – Zapobieganie i profilaktyka
Przepuklina mitralna (MVP) jest wrodzonym schorzeniem zastawki dwudzielnej, które samo w sobie nie podlega prewencji, jednak odpowiednie postępowanie może ograniczyć ryzyko powikłań, zwłaszcza infekcyjnego zapalenia wsierdzia (IE). Aktualne wytyczne Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (AHA, 2007) odchodzą od rutynowej profilaktyki antybiotykowej przed zabiegami stomatologicznymi u pacjentów z MVP, ze względu na niskie bezwzględne ryzyko IE (<2/1000 pacjentów), brak dowodów na skuteczność profilaktyki oraz ryzyko działań niepożądanych i selekcji opornych szczepów bakterii. Profilaktyka antybiotykowa pozostaje wskazana jedynie u pacjentów z historią IE, po operacji zastawki, biorców przeszczepów serca z niedomykalnością zastawki, z wrodzonymi wadami serca lub ciężką postacią MVP z istotną niedomykalnością.
amerykańskie towarzystwo kardiologiczne, arytmia komorowa, bakteriemia, ciśnienie tętnicze, echokardiografia, higiena jamy ustnej, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kołatanie serca, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwkrzepliwy, migotanie przedsionków, nagły zgon sercowy, niedomykalność zastawki, profilaktyka antybiotykowa, przejściowy atak niedokrwienny, przepuklina mitralna, przeszczep serca, udar mózgu, wrodzona wada serca, wymiana zastawki, zastawka dwudzielna - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawki aorty – Etiologia i przyczyny
Choroba zastawki aorty stanowi istotny problem kliniczny, wynikający z wad wrodzonych, takich jak dwupłatkowa zastawka aorty (BAV) występująca u 1-2% populacji, oraz z nabytych procesów degeneracyjnych, zwłaszcza kalcyfikacji zastawki u osób powyżej 65-70 roku życia. BAV jest najczęstszą wrodzoną wadą zastawki, odpowiadającą za 30-40% przypadków zwężenia zastawki aorty u dorosłych, z wcześniejszym występowaniem objawów (40-50 lat) w porównaniu do trójpłatkowej zastawki (po 65 roku życia). Etiologia obejmuje także infekcyjne i reumatyczne uszkodzenia zastawki, choroby tkanki łącznej (np. zespół Marfana, Ehlersa-Danlosa), a także czynniki ryzyka takie jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, zaburzenia lipidowe, urazy klatki piersiowej i radioterapia. Patofizjologia zwężenia zastawki aorty opiera się na postępującym uszkodzeniu śródbłonka i kalcyfikacji, natomiast niedomykalność wynika z uszkodzenia płatków lub rozszerzenia korzenia aorty.
choroba Fabry’ego, choroba Pageta, choroba reumatyczna serca, choroba zastawki aorty, cukrzyca, czteropłatkowa zastawka aorty, dwupłatkowa zastawka aorty, gorączka reumatyczna, infekcyjne zapalenie wsierdzia, jednopłatkowa zastawka aorty, kalcyfikacja zastawki aorty, kiła, nadciśnienie tętnicze, niedomykalność zastawki aorty, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, paciorkowcowe zapalenie gardła, przewlekła choroba nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, rozwarstwienie aorty, tętniak aorty, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzona wada serca, zaburzenie lipidowe, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zwapnieniowa choroba zastawki aorty, zwężenie zastawki aorty - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół downa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Prognozowanie długoterminowych wyników u pacjentów z zespołem Downa (trisomia 21) jest kluczowe dla optymalizacji opieki medycznej i wsparcia rodzin. Średnia długość życia osób z zespołem Downa wzrosła z około 10 lat w 1960 roku do około 60 lat obecnie, co jest efektem postępu medycyny, wczesnej interwencji oraz zmian społecznych. Czynniki wpływające na przeżywalność obejmują rok urodzenia, wiek ciążowy, standaryzowaną masę urodzeniową, typ kariotypu oraz obecność wad strukturalnych, zwłaszcza wrodzonych wad serca. Niska masa urodzeniowa i wady serca znacząco obniżają szanse przeżycia pierwszego roku życia. Ponadto, niższa punktacja w skali Apgar w 1. minucie po urodzeniu koreluje z długoterminowymi deficytami poznawczymi w obszarach takich jak słownictwo receptywne, produkcja werbalna oraz pamięć robocza i wizualna, co podkreśla znaczenie wczesnej oceny stanu noworodka.
bezdech senny, białko tau, blaszki amyloidowe, choroba Alzheimera, demencja, diagnostyka prenatalna, funkcjonowanie poznawcze, kariotyp, masa urodzeniowa, mozaicyzm, niepełnosprawność intelektualna, pamięć robocza, przezierność karkowa, skala Apgar, splątki neurofibrylarne, translokacja Robertsonowska, trisomia 21, wcześniactwo, wrodzona wada serca, wskaźnik wykrywalności, zespół Downa - Leksykon chorób i schorzeń
Podwójne ujście prawej komory – Etiologia i przyczyny
Podwójne ujście prawej komory (DORV) to wrodzona wada serca, w której zarówno aorta, jak i tętnica płucna odprowadzają krew z prawej komory, co prowadzi do nieprawidłowego krążenia krwi utlenowanej. Wada ta stanowi około 1-1,5% wszystkich wrodzonych wad serca, z częstością około 0,09/1000 żywych urodzeń. Patogeneza DORV wiąże się z zaburzeniami rozwojowymi grzebienia nerwowego i drugiego pola sercowego, a także mutacjami genetycznymi, m.in. w genie NPHP4, NKX2.5, GDF1 i CFC1. Delecje 22q11.2, trisomie 13, 18 oraz zespół CHARGE są często powiązane z DORV. Wada ta niemal zawsze współistnieje z ubytkiem przegrody międzykomorowej (VSD), który umożliwia przepływ krwi z lewej komory do aorty, a lokalizacja VSD (podaortalna, podpłucna, niezwiązana lub podwójna) determinuje typ DORV. Często występują także inne wady towarzyszące, takie jak koarktacja aorty, atrezja lub stenoza zastawki płucnej, przełożenie wielkich tętnic oraz wady poduszeczek wsierdziowych.
aorta, atrezja płucna, cukrzyca przedciążowa, dekstrokardia, delecja 22q11.2, DORV, drugie pole sercowe, FISH, grzebień nerwowy, koarktacja aorty, N-acetylocysteina, naprawa dwukomorowa, naprawa jednokomorowa, podwójne ujście prawej komory, przełożenie wielkich naczyń, reaktywne formy tlenu, stenoza zastawki płucnej, tętnica płucna, tetralogia Fallota, tomografia komputerowa serca, trisomia, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, ubytek przegrody przedsionkowo-komorowej, VEGF, wrodzona wada serca, wspólny pień tętniczy, zespół CHARGE, zespół DiGeorge’a, zespół Eisenmengera, zespół velocardiofacial - Leksykon chorób i schorzeń
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych – Diagnostyka i diagnoza
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych (PAPVR) to rzadka wrodzona wada serca, charakteryzująca się nieprawidłowym odpływem jednej lub więcej żył płucnych do prawego przedsionka lub układu żylnego systemowego, zamiast do lewego przedsionka. Powoduje to przeciek lewo-prawy, który może prowadzić do przeciążenia prawej komory, nadciśnienia płucnego i niewydolności serca. Częstość występowania PAPVR wynosi około 0,4-0,7%, a objawy kliniczne są zróżnicowane – od bezobjawowych po duszność, ból w klatce piersiowej i objawy niewydolności prawej komory. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, echokardiografii (TTE i TEE), tomografii komputerowej (MDCT) oraz rezonansie magnetycznym serca (CMR), które umożliwiają dokładną ocenę anatomii i hemodynamiki. Czułość echokardiografii w wykrywaniu anomalii żył płucnych wynosi do 97,6%, natomiast MDCT i CMR oferują bardzo wysoką dokładność obrazowania, pozwalając na precyzyjne określenie liczby, przebiegu i drenażu żył płucnych. Cewnikowanie serca pozostaje złotym standardem w ocenie hemodynamicznej, zwłaszcza w pomiarze stosunku przepływu płucnego do systemowego (Qp:Qs) oraz ciśnień w tętnicy płucnej.
angiografia CT, angiografia rezonansu magnetycznego, badanie dopplerowskie, cewnikowanie prawego serca, cewnikowanie serca, choroba wieńcowa, częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych, duszność, dysfunkcja węzła zatokowego, echokardiografia kontrastowa, echokardiografia przezklatkowa, echokardiografia przezprzełykowa, echokardiogram przezklatkowy, elektrokardiografia, hemodynamika, kardioangiografia, kardiomegalia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie płucne tętnicze, niewydolność prawego serca, obrzęk płuc, opór naczyniowy płucny, opór naczyniowy systemowy, PAPVR, przeciek lewo-prawy, przegroda przedsionkowa, przepływ płucny, przerost prawej komory, przetrwała lewa żyła główna górna, przetrwały przewód tętniczy, pulsoksymetria, rezonans magnetyczny serca, szmer serca, tachykardia, tomografia komputerowa z bramkowaniem EKG, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, ubytek przegrody przedsionkowej, wielorzędowa tomografia komputerowa, wrodzona wada serca, zatoka wieńcowa, zespół Turnera, zwężenie żyły płucnej - Leksykon chorób i schorzeń
Niedożywienie – Etiologia i przyczyny
Niedożywienie definiuje się jako brak równowagi między zapotrzebowaniem organizmu na składniki odżywcze a ich podażą, obejmując zarówno niedobory, jak i nadmiar składników odżywczych. Wyróżnia się niedożywienie właściwe (niedobór makro- i mikroskładników) oraz nadmierne odżywienie, które wiąże się z nadwagą, otyłością i chorobami niezakaźnymi. Szczególnie istotne są niedobory białka, witamin (np. A, B12, D) i minerałów (np. żelazo, jod, cynk), które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak kwashiorkor, marasmus, anemia czy zaburzenia odporności. Etiologia niedożywienia jest wieloczynnikowa i obejmuje nieodpowiednie spożycie pokarmów, choroby przewlekłe (np. mukowiscydoza, przewlekła niewydolność nerek), zaburzenia wchłaniania (np. choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia), a także czynniki socjoekonomiczne, takie jak ubóstwo, brak bezpieczeństwa żywnościowego i izolacja społeczna. Warto podkreślić, że niedożywienie może współistnieć z nadwagą, co wymaga kompleksowej oceny stanu odżywienia pacjenta.
aflatoksyna, alergia pokarmowa, anemia, anoreksja, celiakia, choroba Alzheimera, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba nerwowo-mięśniowa, choroba niezakaźna, choroba przewlekła, demencja, dysfagia, krzywica, kwashiorkor, marasmus, mukowiscydoza, niedobór białka, niedobór witamin, niedowaga, niedożywienie białkowo-energetyczne, nowotwór dziecięcy, odleżyna, osteomalacja, otyłość, przewlekła choroba wątroby, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, sarkopenia, ślepota zmierzchowa, wrodzona wada serca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyniszczenie, zaburzenie odżywiania, zaburzenie wchłaniania - Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie cieśni aorty – Diagnostyka i diagnoza
Zwężenie cieśni aorty (Coarctation of the aorta) to wrodzona wada serca, charakteryzująca się zwężeniem aorty najczęściej tuż za odejściem lewej tętnicy podobojczykowej, stanowiąca 5-8% wszystkich wrodzonych wad serca. Diagnostyka opiera się na badaniu przedmiotowym (różnica ciśnienia tętniczego między kończynami górnymi i dolnymi, słabe tętno w kończynach dolnych, szmer skurczowy), echokardiografii z oceną gradientu ciśnień (szczytowy >20 mmHg wskazuje na istotne zwężenie), a także na obrazowaniu metodami MRI, CT oraz cewnikowaniu serca, które jest złotym standardem oceny hemodynamicznej. W diagnostyce prenatalnej czułość wynosi 50-72%, a istotnym parametrem jest indeks DA ≥1,28, sugerujący konieczność interwencji chirurgicznej z czułością 85% i swoistością 94%. Wczesne rozpoznanie jest kluczowe, gdyż nieleczone zwężenie prowadzi do poważnych powikłań, takich jak nadciśnienie, przerost lewej komory, rozwarstwienie aorty czy krwotok wewnątrzczaszkowy.
angiografia rezonansu magnetycznego, angioplastyka balonowa, badanie dopplerowskie, cewnikowanie serca, CT angiografia, echokardiografia płodu, gradient ciśnienia, kardiomegalia, krążenie oboczne, krwotok wewnątrzczaszkowy, nadciśnienie wtórne, niewydolność nerek, niewydolność serca, przerost lewej komory, przewód tętniczy, przezprzełykowa echokardiografia, pulsoksymetria, rezonans magnetyczny serca, rozwarstwienie aorty, stentowanie, wrodzona wada serca, wstrząs krążeniowy, zwężenie cieśni aorty - Leksykon chorób i schorzeń
Szmer sercowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Szmer sercowy to dodatkowy dźwięk powstający w wyniku turbulentnego przepływu krwi przez serce lub naczynia, słyszalny podczas osłuchiwania stetoskopem. Szmery dzielimy na niewinne (funkcjonalne), często występujące u noworodków i dzieci, oraz patologiczne, które mogą wskazywać na wrodzone lub nabyte wady serca, takie jak niedomykalność czy zwężenie zastawek aortalnej, mitralnej, trójdzielnej lub płucnej, kardiomiopatię przerostową, ubytki przegrody międzyprzedsionkowej/międzykomorowej czy infekcje serca. Szmery klasyfikuje się według czasu występowania w cyklu sercowym (skurczowe, rozkurczowe, ciągłe) oraz intensywności (skala 1-6). W populacji pediatrycznej szmery występują u około 80% dzieci, z czego większość to szmery niewinne, natomiast u dorosłych około 10%. Szczególną uwagę wymaga ocena szmerów u noworodków ze względu na wyższe ryzyko patologii. Diagnostyka obejmuje echokardiografię, EKG, RTG klatki piersiowej oraz badania laboratoryjne, a w wybranych przypadkach cewnikowanie serca.
anemia, annuloplastyka, cewnikowanie serca, echokardiogram, elektrokardiogram, gorączka, kardiolog dziecięcy, kardiomiopatia przerostowa, MitraClip, nadczynność tarczycy, niedomykalność aortalna, niedomykalność mitralna, niedomykalność płucna, niedomykalność trójdzielna, niewinny szmer sercowy, niewydolność serca, patologiczny szmer sercowy, populacja pediatryczna, pulsoksymetria, sinica, stetoskop, szmer ciągły, szmer rozkurczowy, szmer sercowy, szmer skurczowy, TAVR, turbulentny przepływ krwi, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wada wrodzona serca, wrodzona wada serca, zastawka serca, zespół terapeutyczny, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej, zwężenie zastawki płucnej, zwężenie zastawki trójdzielnej - Leksykon substancji czynnych
Podtlenek azotu – Przeciwwskazania stosowania
Podtlenek azotu (N₂O) jest stosowany w anestezjologii i analgezji, dostępny w postaci czystej (100%) lub w mieszaninie 50%/50% z tlenem (np. Entonox, Kalinox). Ze względu na szybkie przenikanie do przestrzeni gazowych w organizmie, jego stosowanie jest przeciwwskazane w stanach takich jak odma opłucnowa, odma osierdziowa, ciężka rozedma, zatory gazowe, urazy głowy, niedrożność jelit, choroba dekompresyjna, po zabiegach okulistycznych z użyciem gazów dogałkowych oraz w przypadku podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego. Ponadto, N₂O jest przeciwwskazany u pacjentów z niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego, chorobami neurologicznymi (np. stwardnienie rozsiane), schorzeniami kardiologicznymi (niewydolność serca, wrodzone wady serca, nadciśnienie płucne), chorobami układu oddechowego wymagającymi wentylacji 100% tlenem, a także u pacjentów z ograniczoną świadomością lub zaburzoną współpracą. Stosowanie podtlenku azotu bez dodatku tlenu (<30%) oraz przez okres dłuższy niż 24 godziny jest niewskazane ze względu na ryzyko toksycznego wpływu na układ krwiotwórczy.
anestezjologia i analgezja, choroba alkoholowa, choroba dekompresyjna, choroba obturacyjna płuc, encefalografia powietrzna, krążenie pozaustrojowe, męczliwość mięśni, metotreksat, nadciśnienie płucne, niedobór kwasu foliowego, niedobór witaminy B12, niedrożność jelit, niewydolność serca, nieżyt górnych dróg oddechowych, odma opłucnowa, odma osierdziowa, operacja ucha środkowego, podtlenek azotu, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, pomostowanie aortalno-wieńcowe, pomostowanie naczyń płucnych, porfiria, przerost migdałków, psychoza, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzeli, saturacja tlenem, splątanie, stwardnienie rozsiane, uraz głowy, uraz szczękowo-twarzowy, uraz twarzy, wrodzona wada serca, wzdęcie brzucha, zaburzenie czynności serca, zaburzenie kontroli zachowania, zaburzenie odporności, zator gazowy, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon chorób i schorzeń
Tetralogia fallota – Epidemiologia
Tetralogia Fallota (TF) jest najczęstszą siniczą wrodzoną wadą serca, stanowiącą 5-10% wszystkich CHD, z częstością występowania 3-6 na 10 000 żywych urodzeń (ok. 1 na 2 000-3 600). Występuje zróżnicowanie geograficzne, z wyższą częstością w Afryce Subsaharyjskiej (do 16,9% w Nigerii) i niższą w krajach zachodnich. Wada częściej dotyka mężczyzn, choć różnice płciowe są niewielkie. Większość przypadków jest sporadyczna, z ryzykiem wystąpienia u rodzeństwa 1-5%. TF często współistnieje z anomaliami pozasercowymi (15%) i zespołami genetycznymi, takimi jak zespół Downa, DiGeorge’a (delecja 22q11.2), Alagille’a, VACTERL czy CHARGE. Diagnostyka prenatalna i przesiewowa pulsoksymetria noworodków umożliwiają wczesne wykrycie wady.
anomalia pozasercowa, arytmia, badanie ultrasonograficzne, delecja 22q11.2, diagnostyka molekularna, dysfunkcja prawej komory, kardiolog dziecięcy, leczenie chirurgiczne, nietolerancja wysiłku, płodowy zespół alkoholowy, płodowy zespół hydantoinowy, pulsoksymetria, sinicza wrodzona wada serca, śmiertelność okołooperacyjna, tetralogia Fallota, wrodzona wada serca, wskaźnik umieralności, zespół Alagille’a, zespół CHARGE, zespół DiGeorge’a, zespół Downa, zespół VACTERL - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawki płucnej – Zapobieganie i profilaktyka
Choroby zastawki płucnej, takie jak zwężenie (stenoza) i niedomykalność (regurgitacja), mogą mieć charakter wrodzony lub nabyty, a ich profilaktyka opiera się na zdrowym stylu życia oraz monitorowaniu stanu klinicznego. Kluczowe elementy profilaktyki obejmują utrzymanie prawidłowej masy ciała, kontrolę ciśnienia tętniczego i poziomu cholesterolu, unikanie palenia tytoniu, ograniczenie spożycia alkoholu oraz regularną aktywność fizyczną (minimum 2,5 godziny umiarkowanej do intensywnej tygodniowo). Szczególną uwagę należy zwrócić na regularne badania kontrolne, w tym coroczne osłuchiwanie serca i echokardiografię, zwłaszcza u pacjentów z rozpoznaną chorobą zastawki płucnej lub po zabiegach przezcewnikowej wymiany zastawki (TPVR). Warto podkreślić, że u pacjentów ze zwężeniem zastawki płucnej z gradientem ciśnień poniżej 40 mmHg i prawidłową funkcją serca nie ma zwykle ograniczeń w aktywności fizycznej.
angina paciorkowcowa, badanie echokardiograficzne, ciśnienie krwi, dysfunkcja lewej komory, gorączka reumatyczna, gradient ciśnień, higiena jamy ustnej, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiolog dziecięcy, nadciśnienie płucne, niedomykalność płucna, niedomykalność zastawki płucnej, plastyka balonowa zastawki, profilaktyka antybiotykowa, proteza zastawkowa, przezcewnikowa wymiana zastawki płucnej, sinicza wada wrodzona serca, wrodzona wada serca, wymiana zastawki, zakażenie paciorkowcowe, zdrowie sercowo-naczyniowe, zwężenie zastawki mitralnej, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon chorób i schorzeń
Dwudzielna zastawka aorty – Objawy
Dwudzielna zastawka aorty (BAV) to wrodzona wada serca, charakteryzująca się obecnością dwóch płatków zastawki aortalnej zamiast trzech, występująca u 1-2% populacji. Wada ta często pozostaje bezobjawowa przez wiele lat, a symptomy pojawiają się zwykle w wieku dorosłym, najczęściej między 30. a 40. rokiem życia. U niemowląt z ciężkim zwężeniem zastawki mogą wystąpić objawy takie jak trudności z karmieniem, słaby przyrost masy ciała, duszność i ból w klatce piersiowej. U dorosłych dominują zmęczenie, duszność wysiłkowa, ból w klatce piersiowej, omdlenia oraz objawy niewydolności serca. Proces degeneracji zastawki rozpoczyna się już w drugiej dekadzie życia, a zwapnienia pojawiają się zwykle od czwartej dekady, z przyrostem gradientu ciśnienia przez zastawkę o około 18 mm Hg na dekadę. Progresja stenozy aortalnej jest szybsza niż w przypadku zastawki trójpłatkowej i zależy od anatomii zastawki.
aortopatia, badanie echokardiograficzne, badanie obrazowe MRI, ból w klatce piersiowej, dwudzielna zastawka aorty, dysfunkcja zastawki, gradient ciśnienia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, koarktacja aorty, kołatanie serca, niedomykalność aortalna, niewydolność serca, poszerzenie aorty, przerost mięśnia sercowego, regurgitacja aortalna, rozwarstwienie aorty, stenoza aortalna, tętniak aorty, tolerancja wysiłku, trudności z karmieniem, wrodzona wada serca, wymiana zastawki aortalnej, zastawka aortalna, zwapnienie zastawki, zwężenie zastawki - Leksykon chorób i schorzeń
Atrezja płucna z zachowaną przegrodą międzykomorową – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Atrezja płucna z zachowaną przegrodą międzykomorową (PA/IVS) to rzadka, złożona wada wrodzona serca, charakteryzująca się całkowitym brakiem drożności zastawki płucnej przy nieobecności ubytku w przegrodzie międzykomorowej. Wada ta prowadzi do całkowitego zablokowania przepływu krwi z prawej komory do tętnicy płucnej, co skutkuje krytycznym niedotlenieniem noworodka. Diagnostyka prenatalna opiera się na zaawansowanej echokardiografii i ultrasonografii, natomiast po urodzeniu stosuje się pulsoksymetrię, EKG, RTG klatki piersiowej, echokardiografię oraz cewnikowanie serca. W terapii natychmiastowej kluczowe jest podanie prostaglandyn (PGE1) w celu utrzymania drożności przewodu tętniczego, co zapewnia przepływ krwi do płuc. Leczenie interwencyjne obejmuje balonową walwulotomię, balonową septostomię przedsionkową, stentowanie przewodu tętniczego oraz zespolenia systemowo-płucne, takie jak zespolenie Blalock-Taussig, dostosowane indywidualnie do anatomii i funkcji prawej komory oraz zastawki trójdzielnej.
atrezja płucna z zachowaną przegrodą międzykomorowa, balonowa septostomia przedsionkowa, cewnikowanie serca, dysfagia, echokardiografia, echokardiogram, elektrokardiogram, infuzja prostaglandyn, kardiologia płodowa, kardiologiczny oddział intensywnej terapii, naczynie wieńcowe, oddział intensywnej terapii noworodkowej, otwór owalny, procedura Fontana, procedura Glenna, procedura hybrydowa, przegroda międzykomorowa, przewód tętniczy, pulsoksymetria, rtg klatki piersiowej, stentowanie, walwulotomia balonowa, wrodzona wada serca, zapalenie wsierdzia, zastawka płucna, zastawka trójdzielna, zespolenie Blalock-Taussig, zespolenie systemowo-płucne - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzona wada serca u dorosłych – Leczenie
Wrodzona wada serca (CHD) jest najczęstszą wadą wrodzoną, a dzięki postępom w pediatrycznej kardiologii i technikom chirurgicznym liczba dorosłych pacjentów z ACHD wzrosła do 1,5-2 milionów w USA. Mimo skutecznej korekcji w dzieciństwie, pacjenci wymagają dożywotniej specjalistycznej opieki, gdyż są narażeni na późne powikłania, takie jak niewydolność serca, arytmie, nadciśnienie płucne i powikłania zakrzepowo-zatorowe. Opieka powinna być prowadzona przez kardiologa specjalizującego się w ACHD, obejmującą regularne badania obrazowe (echokardiografia, MRI, TK), testy wysiłkowe i monitorowanie EKG, z częstotliwością wizyt co 1-2 lata w zależności od złożoności wady. Farmakoterapia, choć oparta na ograniczonych danych, odgrywa kluczową rolę w kontroli arytmii, profilaktyce zakrzepowo-zatorowej, leczeniu niewydolności serca (ACEI, ARB, beta-blokery, diuretyki, ARNI, SGLT2) oraz nadciśnienia płucnego, z uwzględnieniem specyfiki zespołu Eisenmengera i ryzyka krwioplucia.
ablacja prądem o częstotliwości radiowej, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk, arytmia, balonowa walwuloplastyka, beta-bloker, cewnikowanie serca, diuretyk, doustny antykoagulant, echokardiografia, elektrofizjologia, gastroenterologia, hepatologia, infekcja serca, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor kotransportera sodowo-glukozowego 2, kanał przedsionkowo-komorowy, kardiolog wrodzonych wad serca, kardiologia interwencyjna, krioablacja, krwioplucie, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, medycyna matczyno-płodowa, monitorowanie EKG, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, obrazowanie serca, operacja Fontana, operacja korzenia aorty, osłabienie mięśnia sercowego, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, procedura Rossa, profilaktyka antybiotykowa, przetrwały otwór owalny, przetrwały przewód tętniczy, przezcewnikowa wymiana zastawki aortalnej, przezcewnikowa wymiana zastawki płucnej, pulmonologia, rehabilitacja kardiologiczna, rezonans magnetyczny serca, stenoza aortalna, test wysiłkowy, tomografia komputerowa, transplantacja serca, ubytek przegrody międzykomorowej, udar mózgu, urządzenie wspomagające pracę komór, wrodzona wada serca, wrodzona wada serca u dorosłych, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, zapalenie wsierdzia, zespół Eisenmengera - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie ucha środkowego – Objawy
Zapalenie ucha środkowego (otitis media) to stan zapalny przestrzeni za błoną bębenkową, często wywołany przez zablokowanie trąbki Eustachiusza, co prowadzi do gromadzenia się płynu i rozwoju infekcji bakteryjnych (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae) lub wirusowych (RSV, wirus grypy). Objawy obejmują ból ucha, uczucie ciśnienia, gorączkę powyżej 38°C, przytłumiony słuch oraz wyciek płynu w przypadku perforacji błony bębenkowej. U dzieci objawy mogą być mniej specyficzne, np. drażliwość, brak apetytu czy trudności ze snem. Przebieg choroby dzieli się na fazę początkową (2-7 dni po infekcji górnych dróg oddechowych), ostrą (3-7 dni) oraz fazę zdrowienia, podczas której objawy ustępują zwykle w ciągu 3-5 dni, choć płyn może utrzymywać się do kilku miesięcy.
błona bębenkowa, Haemophilus influenzae, infekcja górnych dróg oddechowych, mukowiscydoza, nawracające zapalenie ucha środkowego, ostre zapalenie ucha środkowego, otitis media, perforacja błony bębenkowej, przewlekłe zapalenie ucha środkowego, RSV, Streptococcus pneumoniae, trąbka Eustachiusza, trudności z połykaniem, ucho kleiste, utrata słuchu, wirus grypy, wrodzona wada serca, wyciek ropny, wyciek z ucha, wysiękowe zapalenie ucha środkowego, zapalenie gardła, zapalenie opon mózgowych, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wyrostka sutkowatego, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzone wady serca – Etiologia i przyczyny
Wrodzone wady serca (WWS) stanowią około 1% noworodków (8-9/1000 żywych urodzeń) i powstają w pierwszych 6-8 tygodniach ciąży na skutek nieprawidłowego rozwoju struktur serca. Etiologia jest w większości przypadków wieloczynnikowa, obejmująca interakcję czynników genetycznych (15-20% przypadków związanych z mutacjami genetycznymi lub aberracjami chromosomowymi, np. trisomia 21, 18, 13, zespół DiGeorge’a) oraz środowiskowych (cukrzyca matczyna, infekcje takie jak różyczka, ekspozycja na leki teratogenne, alkohol, tytoń). Dziedziczenie może mieć charakter autosomalnie dominujący z ryzykiem przekazania wady na poziomie 50%, a ryzyko wystąpienia WWS u kolejnego dziecka w rodzinie wynosi 1,5-5%. Najczęstsze wady to ubytek przegrody międzykomorowej (25%), ASD typu secundum (10%), przetrwały przewód tętniczy, tetralogia Fallota, koarktacja aorty i przełożenie wielkich naczyń. Wady dzieli się na sinicze i niesinicze w zależności od wpływu na saturację tlenem.
aberracja chromosomowa, cukrzyca przedciążowa, dziedziczenie wieloczynnikowe, echokardiografia płodowa, fenyloketonuria, infekcja wsierdzia, koarktacja aorty, lek przeciwpadaczkowy, mukopolisacharydoza, płodowy zespół alkoholowy, przełożenie wielkich naczyń, przetrwały przewód tętniczy, różyczka, stan przedrzucawkowy, tetralogia Fallota, toczeń rumieniowaty układowy, trisomia, trisomia 21, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wrodzona wada serca, zaburzenie rytmu serca, zespół Alagille’a, zespół Cri-du-chat, zespół DiGeorge’a, zespół Downa, zespół Ellis-van Creveld, zespół Holt-Oram, zespół Marfana, zespół Noonana, zespół Smith-Lemli-Opitz, zespół Turnera, zespół Williamsa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mirena
System terapeutyczny domaciczny Mirena, uwalniający 20 µg lewonorgestrelu na dobę, wymaga szczegółowej oceny klinicznej i monitorowania pacjentek przed i w trakcie stosowania. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet z migreną (zwłaszcza ogniskową), ciężkimi chorobami tętniczymi (udar, zawał), ostrą żylno-zakrzepową chorobą, żółtaczką, znacznym nadciśnieniem tętniczym oraz u pacjentek z wrodzonymi wadami serca predysponującymi do zapalenia wsierdzia. U kobiet z cukrzycą konieczna jest kontrola metaboliczna, gdyż lewonorgestrel może wpływać na tolerancję glukozy, choć nie wymaga to zwykle modyfikacji terapii. Nieregularne krwawienia, często występujące w pierwszych miesiącach stosowania, mogą maskować patologie endometrium, w tym polipy i raka, co wymaga diagnostyki w przypadku ich utrzymywania się.
ciśnienie tętnicze krwi, cukrzyca, hormonalna terapia zastępcza, lewonorgestrel, migrena ogniskowa, napad padaczkowy, nieregularne krwawienie, padaczka, patologia endometrium, polip, progestagen, przemijające niedokrwienie mózgu, rak endometrium, reakcja wazowagalna, stężenie glukozy we krwi, system terapeutyczny domaciczny, tolerancja glukozy, udar mózgu, wada zastawki serca, wrodzona wada serca, zapalenie wsierdzia, zawał serca, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie cieśni aorty – Etiologia i przyczyny
Zwężenie cieśni aorty (CoA) jest wrodzoną wadą serca, stanowiącą 5-8% wszystkich wrodzonych wad, charakteryzującą się zwężeniem aorty najczęściej tuż za lewą tętnicą podobojczykową. Etiologia CoA obejmuje dwie główne hipotezy: nieprawidłowe zamknięcie przewodu tętniczego (ductus arteriosus) prowadzące do wrastania tkanki przewodu w aortę oraz zaburzenia hemodynamiczne w życiu płodowym skutkujące niedorozwojem cieśni aorty. Czynniki genetyczne, takie jak zespół Turnera (15-20% przypadków), mutacje wpływające na szlak Notch oraz rodzinne występowanie wad lewego serca, odgrywają istotną rolę w patogenezie. Warto podkreślić, że CoA może mieć charakter systemowej choroby naczyniowej, co potwierdzają utrzymujące się po korekcji anatomicznej nadciśnienie tętnicze, dysfunkcja śródbłonka oraz predyspozycja do zmian miażdżycowych i tętniaków.
choroba Takayasu, cukrzyca ciążowa, dwupłatkowa zastawka aortalna, dysfunkcja śródbłonka, hipoplazja lewej komory, koarktacja aorty, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, prostaglandyna E1, przerost lewej komory, przetrwały przewód tętniczy, przewód tętniczy, szlak Notch, tętniak, tętniak wewnątrzczaszkowy, ubytek przegrody międzykomorowej, wrodzona wada serca, zaburzenie hemodynamiczne, zespół Shone’a, zespół Turnera, zwężenie cieśni aorty, zwężenie przedprzewodowe, zwężenie zaprzewodowe, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej, życie płodowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tranexamic acid Accord 100 mg/ml
Kwas traneksamowy, należący do leków przeciwfibrynolitycznych (kod ATC: B02AA02), działa poprzez hamowanie aktywności plazminy, tworząc kompleks z plazminogenem, co skutkuje zahamowaniem fibrynolizy. Wysokie dawki mogą dodatkowo obniżać aktywność układu dopełniacza, co może modulować procesy zapalne towarzyszące krwawieniom. W pediatrii, zwłaszcza u dzieci powyżej 1. roku życia poddawanych zabiegom kardiochirurgicznym z krążeniem pozaustrojowym, kwas traneksamowy wykazuje istotne korzyści kliniczne, takie jak redukcja utraty krwi oraz zmniejszenie zapotrzebowania na produkty krwiopochodne. Badania obejmujące 1073 dzieci (631 leczonych kwasem traneksamowym) potwierdzają skuteczność leku, szczególnie u pacjentów z sinicą oraz poddawanych wielokrotnym operacjom kardiochirurgicznym.
aktywność fibrynolityczna plazminy, badanie farmakokinetyczne, efekt przeciwfibrynolityczny, fibrynoliza, krążenie pozaustrojowe, krwawienie, kwas traneksamowy, lek przeciwfibrynolityczny, lek przeciwkrwotoczny, plazmina, plazminogen, procedura kardiochirurgiczna, proces fibrynolityczny, produkt krwiopochodny, sinica, stężenie w osoczu, układ dopełniacza, utrata krwi, wrodzona wada serca - Leksykon chorób i schorzeń
Atrezja płucna – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Atrezja płucna, wrodzona wada serca charakteryzująca się brakiem zastawki tętnicy płucnej i blokadą przepływu krwi do płuc, wykazuje zróżnicowane rokowanie zależne od typu wady, zastosowanego leczenia oraz obecności powikłań sercowo-naczyniowych. Ogólne 20-letnie przeżycie wynosi około 66%, jednak u pacjentów po definitywnej naprawie wskaźniki te są znacznie wyższe: 97,6% dla krążenia jednokomorowego, 90,9% dla krążenia półtora-komorowego oraz 98,0% dla pełnej naprawy dwukomorowej. Kluczowym prognostycznie czynnikiem jest możliwość osiągnięcia krążenia dwukomorowego, którą można częściowo przewidzieć na podstawie parametrów echokardiograficznych prenatalnych, takich jak stosunek zastawki trójdzielnej do mitralnej (TV/MV ratio), obecność niedomykalności zastawki trójdzielnej, struktury serca oraz połączenia wieńcowo-komorowe. Modele wieloparametryczne osiągają AUC 0,80-0,89, choć mają tendencję do niedoszacowania ryzyka krążenia jednokomorowego.
atrezja płucna, diagnostyka prenatalna, dysfunkcja wątroby, krążenie jednokomorowe, model wieloparametryczny, naprawa dwukomorowa, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niewydolność serca, opieka kardiologiczna, opieka okołoporodowa, parametr echokardiograficzny, powikłanie długoterminowe, powikłanie sercowo-naczyniowe, procedura Fontana, przegroda międzykomorowa, przeszczep serca, saturacja tlenem, ubytek przegrody międzykomorowej, wrodzona wada serca, zaburzenie rytmu serca, zastawka mitralna, zastawka trójdzielna - Leksykon chorób i schorzeń
Defekt przegrody międzyprzedsionkowej – Patofizjologia i mechanizm
Defekt przegrody międzyprzedsionkowej (ASD) jest jedną z najczęstszych wrodzonych wad serca, stanowiąc około 6-10% wszystkich wrodzonych wad serca, z częstością występowania około 25% u dzieci i przewagą u dziewczynek. ASD powstaje w wyniku niepełnego wykształcenia przegrody międzyprzedsionkowej, co prowadzi do utrzymującego się przecieku lewo-prawego między przedsionkami. Hemodynamicznie istotny przeciek definiowany jest jako stosunek przepływu płucnego do systemowego (Qp/Qs) > 1.5:1. Przewlekły przeciek powoduje przeciążenie objętościowe prawego serca, powiększenie prawego przedsionka i komory, a także wpływa na geometrię lewej komory poprzez efekt Bernheima. Długotrwałe przeciążenie prowadzi do uszkodzenia mięśnia sercowego, potwierdzonego podwyższonymi wartościami wysoko czułej troponiny sercowej I, oraz do przebudowy elektrycznej i strukturalnej przedsionków, co predysponuje do arytmii przedsionkowych, zwłaszcza migotania przedsionków.
choroba niedokrwienna serca, defekt przegrody międzyprzedsionkowej, kardiomiopatia, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, ostium secundum, otwór owalny, poduszeczki wsierdziowe, przeciążenie objętościowe serca, przeciek lewo-prawy, przeciek międzyprzedsionkowy, przegroda międzykomorowa, przegroda serca, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, septum primum, septum secundum, troponina sercowa, trzepotanie przedsionków, wrodzona wada serca, zator paradoksalny, zatorowość paradoksalna, zespół Downa, zespół Eisenmengera, zespół Holt-Oram, zespół Noonana, zespół Turnera - Leksykon chorób i schorzeń
Defekt przegrody międzyprzedsionkowej – Diagnostyka i diagnoza
Defekt przegrody międzyprzedsionkowej (ASD) stanowi 10-15% wrodzonych wad serca i charakteryzuje się obecnością otworu w przegrodzie międzyprzedsionkowej, prowadzącym do przecieku lewo-prawego. Diagnostyka opiera się na badaniu przedmiotowym (szmer sercowy, zmiany w tonach serca), echokardiografii (TTE, TEE, Doppler, 3D), EKG (przeciążenie prawej komory, powiększenie prawego przedsionka, wydłużenie PR, wzór „crochetage”), RTG klatki piersiowej (powiększenie prawego przedsionka i komory, zwiększone unaczynienie płuc) oraz zaawansowanych metodach obrazowania jak rezonans magnetyczny serca (CMR) i tomografia komputerowa (CT). Cewnikowanie serca jest zarezerwowane dla przypadków podejrzenia nadciśnienia płucnego, niejednoznacznych wyników lub planowanego zamknięcia przezskórnego. Kluczowe parametry hemodynamiczne to stosunek przepływu płucnego do systemowego (Qp/Qs), gdzie wartość >1,5:1 wskazuje na istotny przeciek.
arytmia, ASD typu zatoki wieńcowej, blok przedsionkowo-komorowy, cewnikowanie serca, choroba wieńcowa, defekt przegrody międzyprzedsionkowej, duszność, echokardiografia, echokardiografia dopplerowska, echokardiografia kontrastowa, elektrokardiogram, infekcja dróg oddechowych, kołatanie serca, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, osłuchiwanie serca, przeciążenie prawej komory, przeciek lewo-prawy, przetrwały otwór owalny, przezklatkowe badanie echokardiograficzne, przezprzełykowe badanie echokardiograficzne, rezonans magnetyczny serca, rtg klatki piersiowej, saturacja tlenu, szmer sercowy, tomografia komputerowa, tony serca, trójwymiarowa echokardiografia, wrodzona wada serca, zaburzenie rytmu serca, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Niewydolność serca – Etiologia i przyczyny
Niewydolność serca (NS) jest zespołem klinicznym wynikającym z niezdolności serca do zapewnienia adekwatnego przepływu krwi względem potrzeb metabolicznych organizmu. Etiologia NS jest wieloczynnikowa, z dominującą rolą choroby niedokrwiennej serca (ChNS), nadciśnienia tętniczego, wad zastawkowych oraz kardiomiopatii (rozstrzeniowa, przerostowa, restrykcyjna). Przebyte zawały serca, infekcyjne i zapalne uszkodzenia mięśnia sercowego (np. myocarditis, endocarditis), a także wrodzone wady serca i arytmie (w tym migotanie przedsionków) stanowią istotne determinanty rozwoju NS. Czynniki ryzyka takie jak cukrzyca, choroby tarczycy, otyłość, przewlekła choroba nerek, niedokrwistość, obturacyjny bezdech senny oraz nadużywanie alkoholu i substancji toksycznych dodatkowo zwiększają ryzyko niewydolności serca. Warto podkreślić, że NS może mieć charakter wysokiego rzutu (np. w niedoborze tiaminy, ciężkiej niedokrwistości) oraz obejmować różne mechanizmy patofizjologiczne, w tym kardiomiopatie infiltracyjne (amyloidoza, sarkoidoza, hemochromatoza) i kardiomiopatię stresową (zespół takotsubo).
Podział przyczyn NS na predysponujące (czynniki ryzyka), determinujące (bezpośrednie przyczyny) oraz wyzwalające (czynniki zaostrzające) ma kluczowe znaczenie dla diagnostyki i terapii. Identyfikacja etiologii umożliwia wdrożenie celowanego leczenia, które może poprawić funkcję mięśnia sercowego i rokowanie pacjenta. Przykładowo, korekta wad zastawkowych, kontrola nadciśnienia tętniczego czy leczenie choroby niedokrwiennej serca wpływają na przebieg NS. Różne etiologie wiążą się z odmiennym ryzykiem zgonu – ChNS niesie najwyższe ryzyko sercowo-naczyniowe, natomiast kardiomiopatia rozstrzeniowa wykazuje najniższe ryzyko zgonu z wszystkich przyczyn. Kompleksowe podejście uwzględniające współistniejące schorzenia i modyfikowalne czynniki ryzyka jest niezbędne dla optymalizacji terapii i poprawy rokowania u pacjentów z niewydolnością serca.
amyloidoza, arytmia, bradyarytmia, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, defekt przegrody międzykomorowej, dysfunkcja rozkurczowa, funkcja skurczowa, hemochromatoza, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiomiopatia, kardiomiopatia alkoholowa, kardiomiopatia infiltracyjna, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kardiomiopatia stresowa, kardiotoksyczność, migotanie przedsionków, mikroangiopatia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, niewydolność serca wysokiego rzutu, niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową, objętość wyrzutowa, obturacyjny bezdech senny, przewlekła choroba nerek, regurgitacja, sarkoidoza, stenoza zastawki, tachyarytmia, wada zastawkowa serca, wrodzona wada serca, zapalenie mięśnia sercowego, zawał serca, zespół kliniczny, zespół takotsubo - Leksykon chorób i schorzeń
Rozwarstwienie aorty – Epidemiologia
Rozwarstwienie aorty jest rzadkim, ale wysoce śmiertelnym schorzeniem, z częstością występowania od 2,6 do 13 przypadków na 100 000 osób rocznie, z wyższą zapadalnością w Japonii (15,8/100 000 osobolat). Choroba dotyka głównie mężczyzn (65-70%) w wieku 40-70 lat, ze szczytem zachorowań między 50 a 65 rokiem życia. Najważniejszym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka jest nadciśnienie tętnicze, obecne u 75-80% pacjentów, a także genetyczne zaburzenia tkanki łącznej, takie jak zespół Marfana (ryzyko rozwarstwienia ~5%) i dwupłatkowa zastawka aortalna. Śmiertelność bez leczenia wynosi 1-2% na godzinę, a w ciągu pierwszych 3 dni osiąga 50%. Wewnętrzna śmiertelność szpitalna dla rozwarstwienia typu A wynosi 20-30% przy leczeniu chirurgicznym i 60% przy leczeniu zachowawczym, natomiast dla typu B 10-13%.
angiografia tomografii komputerowej, aorta wstępująca, aorta zstępująca, badanie autopsyjne, choroba tkanki łącznej, dwupłatkowa zastawka aortalna, echokardiografia przezklatkowa, echokardiografia przezprzełykowa, koarktacja aorty, miażdżyca tętnic, nadciśnienie tętnicze, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, rezonans magnetyczny, rozwarstwienie aorty, rozwarstwienie aorty typu A, rozwarstwienie aorty typu B, sekcja zwłok, tętniak aorty, wrodzona wada serca, zapalenie aorty, zapalenie tętnic Takayasu, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Loeysa-Dietza, zespół Marfana, zespół Turnera - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Myfortic 360 mg
Myfortic (mykofenolan sodu) zawiera kwas mykofenolowy (MPA), który wykazuje silne działanie teratogenne, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentek w wieku rozrodczym. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie dwóch testów ciążowych o czułości ≥25 mIU/ml, z odstępem 8-10 dni, a w przypadku przeszczepów od zmarłych dawców – pierwszy test bezpośrednio przed leczeniem, drugi po 8-10 dniach. Kobiety muszą stosować co najmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji podczas leczenia oraz przez 6 tygodni po jego zakończeniu, zalecane jest stosowanie dwóch uzupełniających się metod lub całkowite powstrzymanie się od współżycia. Myfortic jest przeciwwskazany w ciąży z uwagi na wysokie ryzyko samoistnych poronień (45-49%) oraz wad wrodzonych (23-27%), w tym wad ucha, twarzy, oka, serca, palców, tchawicy, przełyku, układu nerwowego i nerek. Pacjentki muszą być poinformowane o konieczności natychmiastowego zgłoszenia objawów ciąży.
coloboma, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, hiperteloryzm oczny, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, małoocze, małożuchwie, metoda antykoncepcji, mykofenolan mofetylu, mykofenolan sodu, nieprawidłowość ucha, niewykształcenie nerwu węchowego, niewykształcenie przegrody przezroczystej, odrzucenie przeszczepu, polidaktylia, przeszczep narządu miąższowego, rozszczep kręgosłupa, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, samoistne poronienie, syndaktylia, test ciążowy, ubytek przegrody przedsionka, wada wrodzona, wrodzona torbiel splotu naczyniówki, wrodzona wada serca, zarośnięcie przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wsierdzia – Epidemiologia
Zapalenie wsierdzia (IE) pozostaje chorobą o rosnącej częstości występowania, szczególnie w krajach rozwiniętych, gdzie częstość wynosi od 2,6 do 15 przypadków na 100 000 mieszkańców rocznie, z tendencją wzrostową w ostatnich dekadach. Mediana wieku pacjentów wzrosła do 58-69 lat, a ponad połowa chorych to osoby powyżej 50 roku życia. Wzrosła także liczba przypadków związanych z opieką zdrowotną, stanowiących obecnie 24-50% wszystkich zachorowań, co wiąże się z rosnącym zastosowaniem urządzeń wewnątrzsercowych i cewników dożylnych. W USA obserwuje się dodatkowo wzrost zapalenia wsierdzia u dożylnych użytkowników narkotyków, z częstością około 2 przypadków na 1000 osób w tej grupie. Dominującym patogenem stał się Staphylococcus aureus, odpowiadający za około 40% przypadków, co jest zmianą w stosunku do ery przedantybiotykowej, gdy dominowały paciorkowce z grupy viridans. Śmiertelność wewnątrzszpitalna wynosi 14-30%, a jednoroczna może sięgać 40%, z czynnikami ryzyka obejmującymi wiek, niewydolność serca, etiologię gronkowcową oraz powikłania wewnątrzsercowe.
cewnik dożylny, choroba naczyniowo-mózgowa, choroba reumatyczna serca, choroba zastawki aortalnej, chorobowość, defibrylator, dożylne używanie narkotyków, dwupłatkowa zastawka aortalna, hemodializa, immunosupresja, koarktacja aorty, lek immunosupresyjny, migotanie przedsionków, niedomykalność mitralna, niewydolność nerek, niewydolność serca, powikłanie zatorowe, przetrwały przewód tętniczy, przezcewnikowa implantacja zastawki aortalnej, śmiertelność, stymulator serca, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzykomorowej, wrodzona wada serca, wstrząs septyczny, wypadanie zastawki mitralnej, zapalenie wsierdzia, zwężenie aorty, zwężenie tętnicy płucnej