Defekt przegrody międzyprzedsionkowej
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Defekt przegrody międzyprzedsionkowej (ASD) jest najczęstszą wrodzoną wadą serca u dorosłych, a rokowanie zależy od wielkości ubytku, obecności nadciśnienia płucnego (PH), wieku pacjenta oraz zastosowanego leczenia. Zamknięcie ASD, zarówno u pacjentów z PH, jak i bez niego, poprawia długoterminowe przeżycie, co potwierdzają dane wskazujące na 65% przeżywalność po 20 latach u pacjentów z PH i zamkniętym ASD w porównaniu do 41% u pacjentów z otwartym ASD. Nawet u pacjentów z nieistotnym hemodynamicznie przeciekiem (Qp:Qs < 1,5:1) zamknięcie ASD przynosi znaczącą poprawę kliniczną i hemodynamiczną. Wysokie skurczowe ciśnienie w tętnicy płucnej (PASP > 67,5 mmHg) jest silnym predyktorem utrzymującego się nadciśnienia płucnego tętniczego (rPAH) po zabiegu, a stopień normalizacji PAH po zamknięciu zależy od wyjściowego naczyniowego oporu płucnego (PVR): 100% przy łagodnym, 56,2% przy umiarkowanym i 28,6% przy ciężkim PVR.
Wprowadzenie do prognozy ASD (Defekt przegrody międzyprzedsionkowej)
Defekt przegrody międzyprzedsionkowej (ASD) jest najczęstszą wrodzoną wadą serca (CHD) występującą u dorosłych. Rokowanie u pacjentów z ASD zależy od wielu czynników, w tym wielkości ubytku, obecności nadciśnienia płucnego (PH), wieku pacjenta w momencie diagnozy oraz zastosowanego leczenia. 12
Kluczowym elementem wpływającym na rokowanie jest decyzja dotycząca zamknięcia ubytku, która powinna być podejmowana z uwzględnieniem indywidualnych cech pacjenta, wielkości przecieku oraz obecności powikłań. Badania wykazują, że zamknięcie ASD (przy przestrzeganiu kryteriów przeciwwskazań) jest związane z poprawą długoterminowego przeżycia u pacjentów zarówno z nadciśnieniem płucnym, jak i bez niego, nawet u osób powyżej 40. roku życia. 13
Czynniki prognostyczne w ASD
Wpływ zamknięcia ubytku na długoterminowe przeżycie
Zamknięcie ubytku przegrody międzyprzedsionkowej stanowi kluczowy czynnik prognostyczny. Badania pokazują, że zamknięcie ASD wiąże się z poprawą długoterminowego przeżycia niezależnie od wieku, obecności nadciśnienia płucnego i innych zmiennych klinicznych. 1 Szczególnie istotne jest to, że pacjenci z nadciśnieniem płucnym i zamkniętym ASD mieli znacząco lepsze długoterminowe przeżycie (65% po 20 latach od diagnozy) w porównaniu do pacjentów z nadciśnieniem płucnym i otwartym ASD (41% po 20 latach od diagnozy). 3
Nawet w przypadku pacjentów z nieistotnym hemodynamicznie przeciekiem (stosunek przepływu płucnego do systemowego Qp:Qs mniejszy niż 1,5:1), zamknięcie ASD skutkowało znaczącą i trwałą poprawą kliniczną i hemodynamiczną. Przezskórne zamknięcie ASD u objawowych pacjentów z granicznym przeciekiem wiąże się z wyraźną poprawą stanu klinicznego, funkcjonalnego i jakości życia. 4
Wpływ nadciśnienia płucnego na rokowanie
Nadciśnienie płucne (PH) jest uznanym czynnikiem ryzyka u pacjentów z ASD. Pacjenci z ASD i współistniejącym nadciśnieniem płucnym mają wyższą śmiertelność oraz częściej cierpią z powodu niedomykalności zastawki mitralnej i trójdzielnej oraz zaburzeń rytmu serca w porównaniu do pacjentów bez nadciśnienia płucnego. 3
Warto jednak zauważyć, że u około 80% pacjentów z nadciśnieniem płucnym tętniczym (PAH) związanym z ASD obserwuje się normalizację PAH po przezskórnym zamknięciu ubytku. Stopień normalizacji zależy od wyjściowej wartości naczyniowego oporu płucnego (PVR): 5
- 100% normalizacji u pacjentów z łagodnym PVR
- 56,2% normalizacji u pacjentów z umiarkowanym PVR
- 28,6% normalizacji u pacjentów z ciężkim PVR
Analiza wieloczynnikowej regresji logistycznej wykazała, że wiek i wysoki PVR są istotnymi czynnikami ryzyka dla utrzymującego się nadciśnienia płucnego tętniczego (rPAH) po zamknięciu ASD. Analiza krzywej ROC wykazała, że wartość graniczna skurczowego ciśnienia w tętnicy płucnej (PASP) > 67,5 mmHg jest predyktorem utrzymującego się PAH po zabiegu, z wartością pola pod krzywą wynoszącą 0,944 (czułość 0,922; swoistość 0,933). 5
Długookresowe wyniki po zamknięciu ASD
Przeżycie i powikłania po zamknięciu ubytku
Zamknięcie ASD przy użyciu nowoczesnych okluderów, takich jak Figulla Flex II ASD occluder, prowadzi do korzystnych długoterminowych wyników z niskim odsetkiem powikłań. Badania wykazują, że ogólny wskaźnik poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych (MACE) wynosi około 4,9%. Według analizy przeżycia, wskaźniki przeżycia bez MACE po 1, 2 i 3 latach wynosiły odpowiednio 99,7%, 99,1% i 90,6%. 6
Wśród ocenianych wyjściowych zmiennych, jedynie większy rozmiar ASD i rozmiar urządzenia zamykającego mogły przewidzieć pooperacyjne MACE. Niemniej jednak, długoterminowe wyniki po zamknięciu ASD przy użyciu nowoczesnych okluderów są akceptowalne, bez zgonów i z niskim wskaźnikiem MACE. 6
Szczególne grupy pacjentów
Rokowanie u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem płucnym tętniczym wymaga szczególnej uwagi. Chociaż u pacjentów z ciężkim PAH skurczowe ciśnienie w tętnicy płucnej (PASP) znacząco zmniejsza się po zamknięciu ASD, u 28,6% z nich nadciśnienie płucne pozostaje ciężkie, a 64% wymaga ciągłego stosowania selektywnych wazodylatatorów płucnych. 7
Silnym czynnikiem predykcyjnym utrzymującego się nadciśnienia płucnego tętniczego (rPAH) jest wysoki PVR przed zabiegiem. Badania wskazują, że pacjenci z PASP > 67,5 mmHg będą prawdopodobnie mieć utrzymujące się PAH po zamknięciu ASD. 7
W przypadku zamknięcia ASD u pacjentów z ciężkim PAH, decyzja powinna być podejmowana ostrożnie, z zastosowaniem różnych strategii leczenia. Strategia „treat and repair” (leczenie i naprawa) może być opcją dla tych pacjentów. W przypadku umiarkowanego do ciężkiego PAH, testy okluzji balonowej i reaktywności naczyń płucnych są stosowane do przewidywania odwracalności ciśnienia płucnego. 8
Prognozy długoterminowe i oczekiwana długość życia
Rokowanie dla dziecka z naprawionym ubytkiem przegrody międzyprzedsionkowej jest bardzo dobre. Dzieci zwykle nie wymagają dalszego leczenia po skutecznym zamknięciu ubytku. 2
U dorosłych z ASD może występować nieznacznie krótsza oczekiwana długość życia. Jednak długość życia zależy od wielu czynników, w tym rozmiaru ubytku przegrody międzyprzedsionkowej oraz od tego, czy pacjent przeszedł zabieg zamknięcia ASD. 2
Czas przeprowadzenia naprawy ma również znaczenie. Osoby, które przechodzą naprawę ubytku przegrody międzyprzedsionkowej wcześniej w życiu, mają lepsze rokowanie. Jest to prawdopodobnie spowodowane faktem, że wczesna naprawa wykrywa problem, zanim może on spowodować poważne uszkodzenie serca lub płuc. Rokowanie jest gorsze u osób, u których występują powikłania. 2
Znaczenie wielkości ubytku w prognozowaniu
Wielkość ASD ma kluczowe znaczenie dla rokowania. Im większy ASD, tym bardziej prawdopodobne jest, że będzie powodować objawy i wymagać leczenia. Jednak nawet w przypadku większego ASD, który nie powoduje objawów, zaleca się naprawę, aby zapobiec poważnym powikłaniom w przyszłości, nawet u dorosłych. 2
Gdy pojawiają się oznaki uszkodzenia serca lub płuc, naprawa ubytku przegrody międzyprzedsionkowej staje się niezbędna. Zabieg naprawczy przeprowadzony przed wystąpieniem nieodwracalnych zmian w układzie krążenia daje najlepsze długoterminowe wyniki. 2
Wnioski końcowe
Badania na dużych grupach pacjentów z ASD zidentyfikowały zamknięcie ASD jako pozytywny niezależny predyktor przeżycia. Natomiast starszy wiek w momencie diagnozy, zespół Eisenmengera i nadciśnienie płucne były niezależnymi negatywnymi predyktorami przeżycia. 3
Pacjenci z nadciśnieniem płucnym i zamkniętym ASD mieli znacząco niższą długoterminową śmiertelność w porównaniu do pacjentów z nadciśnieniem płucnym i otwartymi ubytkami. Decyzja dotycząca zamknięcia ASD jest szczególnie trudna u starszych pacjentów z nadciśnieniem płucnym, biorąc pod uwagę zwiększone ryzyko śmiertelności w tej grupie po zamknięciu ASD w porównaniu do młodych pacjentów lub pacjentów bez nadciśnienia płucnego. 13
W przypadku pacjentów z wysokim ryzykiem związanym z nadciśnieniem płucnym, decyzja o zamknięciu ASD powinna być starannie rozważona, z uwzględnieniem wszystkich istotnych czynników klinicznych i hemodynamicznych. 5
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.