objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mestinon 60 mg
Bromek pirydostygminy charakteryzuje się niską i zmienną biodostępnością po podaniu doustnym, wynoszącą od 3,3% u pacjentów z miastenią do maksymalnie 18,9% przy dawkach dobowych 120-370 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 60 mg wynosi 40-60 μg/ml, osiągane po 1-2 godzinach, a czas działania leku trwa od 3 do 6 godzin. Lek nie wiąże się z białkami osocza, a jego objętość dystrybucji różni się w zależności od stanu klinicznego pacjenta: od 0,53-1,1 l/kg u pacjentów po operacji do 1,76 l/kg u chorych na miastenię. W mleku kobiet karmiących stężenie pirydostygminy wynosi 36% stężenia w osoczu, co przekłada się na bardzo niską ekspozycję niemowląt (około 0,1% dawki matki/kg masy ciała).
3-hydroksy-N-metylo-pirydynium, biodostępność bezwzględna, bromek pirydostygminy, cholinoesteraza osoczowa, działanie leku, efekt terapeutyczny, eliminacja leku, hydroliza, klirens osoczowy, miastenia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie osoczowe, wchłanianie substancji, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zmienność międzyosobnicza - Leksykon substancji czynnych
Cyklosporyna – Właściwości farmakokinetyczne
Cyklosporyna wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne z istotną zmiennością między- i wewnątrzosobniczą. Po podaniu doustnym maksymalne stężenia osiągane są w 1-6 godzin, z dostępnością biologiczną 20-50%. Wchłanianie jest modyfikowane przez spożycie pokarmu, zwłaszcza wysokotłuszczowego, co różnie wpływa na preparaty: Cyclaid wykazuje wzrost AUC i Cmax o 37%, natomiast Equoral i Sandimmun Neoral zmniejszenie tych parametrów odpowiednio o 13% i 33%. Preparaty mikroemulsyjne charakteryzują się wyższą biodostępnością (wzrost Cmax o 59% i dostępności o 29%) oraz bardziej stabilnym profilem wchłaniania. Cyklosporyna dystrybuuje się głównie do tkanek (objętość dystrybucji 3,5 l/kg), z około 90% związaniem z białkami osocza, głównie lipoproteinami. Metabolizm zachodzi w wątrobie przez CYP3A4, prowadząc do około 15 metabolitów, z których niektóre wykazują słabe działanie immunosupresyjne (do 10% aktywności leku macierzystego).
biodostępność cyklosporyny, biopsja, biorównoważność, choroba wątroby, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, farmakokinetyka cyklosporyny, hydroksylacja, klirens układowy, lek immunosupresyjny, lipoproteiny, marskość wątroby, metoda HPLC, metoda radioimmunologiczna, N-demetylacja, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stężenie terapeutyczne, wiązanie z białkami, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mantreda 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna preparatu Mantreda (10 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg) oraz szybkim wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin po podaniu. Farmakokinetyka leku jest niemal liniowa do dawki 15 mg/dobę, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%), która wzrasta do 70% w dniu zabiegu chirurgicznego i następnego dnia. Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), głównie albuminami, a jego objętość dystrybucji w stanie równowagi wynosi około 50 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez enzymy CYP3A4, CYP2J2 oraz procesy niezależne od CYP, a eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (w tym aktywne wydzielanie), jak i z kałem. Końcowy okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób i 11-13 godzin u osób starszych. Średnie stężenia rywaroksabanu po dawce 10 mg wynoszą 101 μg/l (2-4 h) oraz 14 μg/l (24 h), co koreluje z hamowaniem czynnika Xa i wydłużeniem czasu protrombinowego (PT).
aPTT, białko BCRP, biodostępność, CYP2J2, CYP3A4, czas protrombinowy, czynnik Xa, farmakokinetyka liniowa, HepTest, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, model Emax, model odcięcia liniowego, objętość dystrybucji, odczynnik Neoplastin, okres półtrwania, P-glikoproteina, profilaktyka pierwotna ŻChZZ, rywaroksaban, wiązanie z białkami osocza, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sugammadex Sandoz 100 mg/ml
Sugammadeks wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach od 1 do 16 mg/kg podawanych dożylnie, z objętością dystrybucji u dorosłych pacjentów z prawidłową czynnością nerek wynoszącą około 11-14 litrów oraz okresem półtrwania eliminacji około 2 godzin. Lek nie ulega metabolizmowi i jest wydalany niemal w całości w postaci niezmienionej przez nerki (96% dawki w moczu). U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek klirens sugammadeksu ulega znacznemu zmniejszeniu, a okres półtrwania wydłuża się nawet do 24 godzin w ciężkich przypadkach (klirens kreatyniny 10 ml/min). Ekspozycja na lek jest odpowiednio zwiększona: 2-krotnie przy umiarkowanych i 5- do 17-krotnie przy ciężkich zaburzeniach czynności nerek. Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych związanych z płcią, rasą czy masą ciała, w tym u pacjentów chorobliwie otyłych, gdzie dawkowanie według aktualnej masy ciała skutkowało szybszym odwróceniem bloku nerwowo-mięśniowego niż dawkowanie według masy idealnej.
analiza farmakokinetyczna, blok nerwowo-mięśniowy, bradykardia zatokowa, ciężkie zaburzenia czynności nerek, dysfagia, gamma cyklodekstryna, glikopirolan, kinetyka liniowa, klasyfikacja ASA, klirens sugammadeksu, lek zwiotczający, neostygmina, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, otyłość chorobliwa, parametry farmakokinetyczne, płytka nerwowo-mięśniowa, receptory nikotynowe, rokuronium, stymulacja tężcowa, sukcynylocholina, tachykardia zatokowa, wekuronium, współczynnik ciągu czterech, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadalafil Actavis 10 mg
Tadalafil wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) średnio po 2 godzinach. Bezwzględna dostępność biologiczna nie jest jednoznacznie określona, jednak farmakokinetyka leku nie jest istotnie modyfikowana przez posiłki ani porę dnia. Objętość dystrybucji wynosi około 63 l, a stopień wiązania z białkami osocza to 94%. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, z powstaniem nieaktywnego metabolitu glukuronianu metylokatecholu. Klirens wynosi 2,5 l/h, a okres półtrwania około 17,5 godziny. Eliminacja zachodzi głównie przez kał (61%) i nerki (36%). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 2,5–20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę. U pacjentów z zaburzeniami erekcji farmakokinetyka jest podobna do osób zdrowych.
AUC, ciężka niewydolność wątroby, dostępność biologiczna, ekspozycja na lek, fosfodiesteraza typu 5, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens leku, łagodne zaburzenie czynności nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny leku, stężenie leku w osoczu, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zmniejszenie klirensu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tamsulosin Aurovitas 400 mcg
Tamsulosyna chlorowodorek, substancja czynna leku Tamsulosin Aurovitas, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym, z Tmax około 6 godzin po pojedynczej dawce podanej po obfitym posiłku. Farmakokinetyka jest liniowa, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach regularnego stosowania, przy czym Cmax w stanie stacjonarnym jest o około 66% wyższe niż po dawce pojedynczej. Lek wykazuje bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza oraz niewielką objętość dystrybucji (~0,2 l/kg), co wskazuje na ograniczone przenikanie do tkanek pozanaczyniowych. Okres półtrwania wynosi około 10 godzin po pojedynczej dawce i wydłuża się do około 13 godzin w stanie stacjonarnym. Wchłanianie tamsulosyny jest spowolnione przez spożycie posiłków, dlatego zaleca się podawanie leku zawsze po tym samym posiłku, najlepiej po śniadaniu, aby zapewnić stabilne stężenia w osoczu i przewidywalny efekt terapeutyczny.
aktywność farmakologiczna, biodostępność, CYP2D6, CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, eliminacja nerkowa, enzymy mikrosomalne wątroby, farmakokinetyka tamsulosyny, faza eliminacji, inhibitory enzymów, izoenzymy cytochromu P450, krążenie ogólnoustrojowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, tamsulosyna chlorowodorek, Tmax, wchłanianie substancji czynnej, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zavedos 1 mg/ml
Idarubicyna chlorowodorek, substancja czynna Zavedos (1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań), wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne zależne od drogi podania, wieku pacjenta oraz funkcji narządów metabolizujących i eliminujących lek. Po podaniu doustnym u dorosłych w dawkach 10–60 mg/m² pc. maksymalne stężenie w osoczu wynosi 4–12,65 ng/ml, osiągane w ciągu 1–4 godzin, a okres półtrwania wynosi 12,7 ± 6,0 godz., natomiast po podaniu dożylnym jest podobny i wynosi 13,9 ± 5,9 godz. Metabolit aktywny, idarubicynol, charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania (41-69 godz. u dorosłych), co wydłuża działanie leku. Idarubicyna osiąga bardzo wysokie stężenia w komórkach krwi i szpiku, ponad 100-krotnie wyższe niż w osoczu, co tłumaczy jej skuteczność w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego. Eliminacja leku odbywa się głównie przez żółć i nerki, głównie w formie metabolitu idarubicynolu.
akumulacja leku, białaczka, dystrybucja komórkowa, eliminacja leku, farmakokinetyka, idarubicyna chlorowodorek, idarubicynol, kinetyka wchłaniania, klirens całkowity, komórki jądrzaste krwi, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór układu krwiotwórczego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie komórkowe, stężenie w osoczu, szpik kostny, wydalanie leku, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności wątroby