objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Trund 1000 mg
Lewetyracetam, substancja czynna leku Trund, charakteryzuje się liniowym profilem farmakokinetycznym z niewielką zmiennością wewnątrz- i międzyosobniczą. Po podaniu doustnym wykazuje szybkie wchłanianie z biodostępnością bliską 100%, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) średnio po 1,3 godzinie. Stan stacjonarny osiągany jest po 2 dniach stosowania dawki 1000 mg dwa razy na dobę, przy czym Cmax wynosi odpowiednio 31 μg/ml po pojedynczej dawce i 43 μg/ml po dawkowaniu wielokrotnym. Lewetyracetam wykazuje niskie (<10%) wiązanie z białkami osocza, objętość dystrybucji wynosi około 0,5-0,7 l/kg, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (95% dawki wydalane z moczem). Okres półtrwania u dorosłych wynosi 7±1 godzin, a klirens całkowity 0,96 ml/min/kg masy ciała. Nie obserwuje się wpływu płci, rasy, ani rytmu dobowego na farmakokinetykę leku, a także brak jest konieczności rutynowego monitorowania stężenia lewetyracetamu w osoczu ze względu na przewidywalność stężeń na podstawie dawki.
biodostępność, cytochrom P450, enzymatyczna hydroliza, filtracja kłębuszkowa, glukuronylotransferaza, hydroksylaza epoksydowa, klirens, klirens nerkowy, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, objętość dystrybucji, okres półtrwania, padaczka, profil farmakokinetyczny, reabsorpcja kanalikowa, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne, szybkie wchłanianie, wydalanie z moczem, wydzielanie kanalikowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran Etexilate Viatris 150 mg
Dabigatran eteksylan mezylanu jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiej konwersji do aktywnego dabigatranu, z biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest w 0,5-2 godzin, choć u pacjentów po zabiegach chirurgicznych wchłanianie jest opóźnione do około 6 godzin. Spożycie pokarmu opóźnia czas osiągnięcia Cmax o 2 godziny, nie wpływając na biodostępność. Dabigatran wykazuje liniową farmakokinetykę, z objętością dystrybucji 60-70 L i wiązaniem z białkami osocza na poziomie 34-35%. Metabolizm obejmuje hydrolizę do aktywnej formy oraz sprzęganie do farmakologicznie czynnych acyloglukuronidów, które stanowią mniej niż 10% całkowitego stężenia w osoczu. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (85% z moczem), z klirensem około 100 mL/min, odpowiadającym przesączaniu kłębuszkowemu. Okres półtrwania wynosi około 11-14 godzin, wydłużając się istotnie przy niewydolności nerek (np. do 27,2 h przy CrCL <30 mL/min).
acyloglukuronid, biodostępność dabigatranu, ciężka niewydolność nerek, Cmax, CYP2C9, CYP3A4, dabigatran, dabigatran eteksylan, dabigatran eteksylan mezylanu, esteraza, filtracja kłębuszkowa, hydroksypropylometyloceluloza, izoenzymy cytochromu P450, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, stężenie dabigatranu, stosunek PK/PD, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abiraterone STADA 250 mg
Octan abirateronu jest szybko przekształcany in vivo do aktywnego metabolitu abirateronu, który działa jako inhibitor biosyntezy androgenów. Po doustnym podaniu na czczo, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 2 godzinach. Podanie z pokarmem, zwłaszcza bogatym w tłuszcze, znacząco zwiększa biodostępność leku, powodując nawet 10-krotny wzrost AUC i 17-krotny wzrost Cmax, co prowadzi do dużej zmienności ekspozycji. Zaleca się przyjmowanie leku na pusty żołądek, z co najmniej 2-godzinnym odstępem od ostatniego posiłku i powstrzymaniem się od jedzenia przez minimum 1 godzinę po podaniu. Abirateron wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (99,8%) oraz dużą objętość dystrybucji (~5630 l), co wskazuje na szeroką dystrybucję do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie, a eliminacja odbywa się głównie z kałem (88% dawki), z okresem półtrwania około 15 godzin u osób zdrowych.
biodostępność abirateronu, dysfunkcja wątroby, hemodializa, hepatotoksyczność, hydroksylacja, inhibitor biosyntezy androgenów, klasyfikacja Child-Pugh, krańcowe stadium choroby nerek, objętość dystrybucji, octan abirateronu, okres półtrwania abirateronu, pole pod krzywą stężenia, rak gruczołu krokowego z przerzutami, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne, sulfuryzacja, utlenianie, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, znakowany izotopowo abirateron - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Glucobay 100 100 mg
Akarboza, substancja czynna leku Glucobay 100, charakteryzuje się niską biodostępnością wynoszącą 1-2%, co jest zgodne z jej miejscowym działaniem w świetle jelita. Po podaniu doustnym dawki 200 mg u zdrowych ochotników, około 35% dawki (substancji czynnej i produktów rozpadu) wchłania się do krwiobiegu w ciągu 96 godzin. W osoczu obserwuje się dwufazowy przebieg stężenia radioaktywności: pierwszy szczyt stężenia akarbozy wynosi 52,2 ± 15,7 mg/l po 1,1 ± 0,3 godziny, a aktywnego związku 49,5 ± 26,9 mg/l po 2,1 ± 1,6 godziny. Drugi, znacznie wyższy szczyt (586,3 ± 282,7 mg/l) pojawia się po 20,7 ± 5,2 godziny i jest przypisywany wchłanianiu produktów bakteryjnego rozkładu akarbozy w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego. Pozorna objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi 0,32 l/kg masy ciała.
akarboza, biodostępność, dysfagia, eliminacja substancji czynnej, enzymy trawienne, farmakokinetyka leku, faza dystrybucji, faza eliminacji, Glucobay 100, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, przebieg dwufazowy, radioaktywność osocza, rozkład bakteryjny, substancja znakowana radioaktywnie, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fibryga 1 g
Fibrynogen ludzki w postaci koncentratu Fibryga, podawany dożylnie, wykazuje farmakokinetykę zbliżoną do fibrynogenu endogennego, z okresem półtrwania wynoszącym średnio 75,9 ± 23,8 godz. u dorosłych i młodzieży (12-53 lata). Po podaniu dawki 70 mg/kg mc. maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu osiąga średnio 139,0 ± 36,9 mg/dl, a klirens wynosi 0,67 ± 0,2 ml/h/kg. Narastający odzysk in vivo (IVR) mediana 1,8 mg/dl na mg/kg wskazuje, że dawka 70 mg/kg może podnieść stężenie fibrynogenu o około 125 mg/dl. Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych między płciami, co eliminuje konieczność modyfikacji dawki ze względu na płeć. Badania obejmowały również populację pediatryczną, gdzie u młodzieży (12-<18 lat) parametry farmakokinetyczne były zbliżone do dorosłych, z okresem półtrwania 72,8 ± 16,5 godz. i klirensem 0,68 ± 0,18 ml/h/kg.
afibrynogenemia, aktywność fibrynogenu, fibrynogen ludzki, infuzja, klirens, koncentrat fibrynogenu, objętość dystrybucji, odzysk in vivo, okres półtrwania, okres półtrwania fibrynogenu, parametry farmakokinetyczne, podanie dożylne, pole pod krzywą, populacja pediatryczna, stan równowagi, stężenie fibrynogenu, stężenie w osoczu, wrodzony niedobór fibrynogenu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmisartan Orion 80 mg
Telmisartan, aktywny składnik leku Telmisartan Orion, charakteryzuje się średnią biodostępnością około 50% oraz szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z nieistotnym wpływem pokarmu na stężenia po 3 godzinach od podania. Farmakokinetyka telmisartanu jest nieliniowa, z nieproporcjonalnym wzrostem Cmax i AUC przy dawkach powyżej 40 mg. Lek silnie wiąże się z białkami osocza (>99,5%), głównie albuminami i alfa-1 kwaśną glikoproteiną, co wpływa na jego dystrybucję (Vdss około 500 l) i potencjalne interakcje lekowe. Metabolizm zachodzi głównie przez sprzęganie glukuronidowe do nieaktywnych metabolitów. Telmisartan jest eliminowany głównie z kałem w postaci niezmienionej, z minimalnym wydalaniem z moczem (<1%), a okres półtrwania w fazie eliminacji przekracza 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Całkowity klirens osoczowy wynosi około 1000 ml/min, co jest znaczące w stosunku do przepływu wątrobowego (około 1500 ml/min).
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność całkowita, dysfunkcja wątroby, działanie hipotensyjne, farmakokinetyka nieliniowa, faza eliminacji, hemodializoterapia, klirens osoczowy, klirens wątrobowy, krzywa wielowykładnicza, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą AUC, sprzęganie glukuronidowe, stężenie maksymalne w osoczu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zwiększenie stężenia w osoczu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adin 60 mcg
Produkt leczniczy Adin, zawierający desmopresynę w postaci liofilizatu doustnego podjęzykowego, charakteryzuje się niską bezwzględną biodostępnością wynoszącą średnio 0,25% (95% CI: 0,21-0,31%). Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) po podaniu dawek 200, 400 i 800 µg wynoszą odpowiednio 14, 30 i 65 pg/ml, osiągając Tmax w zakresie 0,5-2 godzin. Dystrybucja leku przebiega według dwukompartmentowego modelu z objętością dystrybucji w fazie eliminacji 0,3-0,5 l/kg. Metabolizm desmopresyny nie zachodzi istotnie przez układ cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Całkowity klirens wynosi 7,6 l/h, a okres półtrwania około 2,8 h; ponad połowa dawki jest wydalana w postaci niezmienionej (52%, zakres 44-60%). Farmakokinetyka wykazuje liniowość, co umożliwia przewidywalne zwiększanie ekspozycji wraz ze wzrostem dawki.
AUC, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, desmopresyna, dysfunkcja nerek, farmakokinetyka populacyjna, klirens, klirens kreatyniny, liofilizat doustny, mikrosomy wątroby, MINIRIN, model dwukompartmentowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, octan desmopresyny, okres półtrwania, pierwotne izolowane moczenie nocne, stężenie w osoczu, Tmax, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levetiracetam NeuroPharma 250 mg
Lewetyracetam cechuje się liniowym profilem farmakokinetycznym z niemal całkowitą biodostępnością (~100%) po podaniu doustnym oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 1,3 godziny u dorosłych. Typowe Cmax po dawce 1000 mg wynosi 31 μg/ml, a w stanie stacjonarnym przy dawkowaniu 2×1000 mg/dobę wzrasta do 43 μg/ml. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (<10%) i objętość dystrybucji 0,5-0,7 l/kg, co odpowiada całkowitej objętości wody ustrojowej. Metabolizm lewetyracetamu jest minimalny, głównie enzymatyczna hydroliza grupy acetamidowej (24% dawki) do nieaktywnego metabolitu ucb L057, bez udziału izoenzymów cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Okres półtrwania u dorosłych wynosi 7±1 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (95% dawki), z klirensem całkowitym 0,96 ml/min/kg i silną korelacją z klirensem kreatyniny, co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek. U osób starszych okres półtrwania wydłuża się do 10-11 godzin, głównie z powodu zmniejszonej funkcji nerek.
biodostępność leku, cytochrom P450, filtracja kłębuszkowa, glukuronylotransferaza, hydroksylacja pierścienia pirolidynowego, hydroliza grupy acetamidowej, klirens kreatyniny, klirens leku, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, monitorowanie stężenia leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, padaczka, profil farmakokinetyczny, profil liniowy, reabsorpcja kanalikowa, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne w osoczu, szybkie wchłanianie, ucb L057, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Treprostynil – Właściwości farmakokinetyczne
Treprostynil, stosowany w leczeniu nadciśnienia płucnego, osiąga stężenia stacjonarne w osoczu po 15-18 godzinach od rozpoczęcia infuzji podskórnej lub dożylnej, z proporcjonalnym wzrostem stężenia w zakresie dawek 2,5-125 ng/kg/min. Objętość dystrybucji wynosi 1,11-1,22 l/kg, co wskazuje na efektywną dystrybucję tkankową. Okres półtrwania treprostynilu jest zmienny i zależy od czasu trwania infuzji: 1,32-1,42 godziny po 6-godzinnej infuzji, 4,61 godziny po 72-godzinnej oraz 2,93 godziny po infuzjach trwających co najmniej trzy tygodnie. Klirens osoczowy wynosi 586,2-646,9 ml/kg/h, jednak jest obniżony u pacjentów otyłych (BMI > 30 kg/m²). Wydalanie leku następuje głównie z moczem (78,6% dawki w ciągu 224 godzin), z niewielkim udziałem kału (13,4%), a tylko 3,7% dawki jest wydalane w formie niezmienionej, co podkreśla istotny metabolizm treprostynilu, głównie przez izoenzym CYP2C8.
białko mikrosomalne, biorównoważność, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C8, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A, cytochrom P450, eliminacja leku, glukuronid, infuzja dożylna, infuzja podskórna, klirens osoczowy, kwas glukuronowy, nadciśnienie płucne, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, rytm dobowy, stan stacjonarny, stężenie leku, utlenianie, wydalanie nerkowe, wydalanie z kałem, zaburzenie czynności nerek, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Glucophage 850 mg 850 mg
Metformina chlorowodorek, substancja czynna Glucophage 850 mg, charakteryzuje się nieliniową farmakokinetyką absorpcji z biodostępnością około 50-60% po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 2,5 godzinach (tmax), a stężenie w stanie stacjonarnym wynosi poniżej 1 µg/ml po 24-48 godzinach stosowania. Około 20-30% dawki jest wydalane z kałem jako frakcja niewchłonięta. Pokarm zmniejsza Cmax o 40%, AUC o 25% oraz opóźnia tmax o 35 minut, choć kliniczne znaczenie tych zmian pozostaje niejasne. Metformina wykazuje niewielkie wiązanie z białkami osocza, przenika do erytrocytów, a jej objętość dystrybucji (Vd) wynosi od 63 do 276 litrów. Lek nie ulega metabolizmowi i jest wydalany z moczem w postaci niezmienionej, z klirensem nerkowym przekraczającym 400 ml/min, co wskazuje na eliminację przez przesączanie kłębuszkowe i wydzielanie kanalikowe.
badanie kliniczne, biodostępność metforminy, cukrzyca, działanie terapeutyczne, ekspozycja na lek, erytrocyty, farmakokinetyka absorpcji, klirens nerkowy, krwinki czerwone, metformina chlorowodorek, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, stężenie glukozy we krwi, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tezeo 80 mg
Telmisartan, substancja czynna leku Tezeo, charakteryzuje się średnią bezwzględną biodostępnością około 50% po podaniu doustnym, z szybkim, choć zmiennym wchłanianiem. Przyjmowanie leku podczas posiłku powoduje zmniejszenie AUC0-∞ o około 6% przy dawce 40 mg i 19% przy dawce 160 mg, jednak stężenia w osoczu pozostają podobne przez pierwsze 3 godziny niezależnie od posiłku. Telmisartan wykazuje bardzo wysokie (>99,5%) wiązanie z białkami osocza (albumina, kwaśna alfa-1 glikoproteina) oraz dużą objętość dystrybucji (Vdss ~500 l), co wskazuje na rozległą dystrybucję tkankową. Metabolizm polega głównie na sprzęganiu z kwasem glukuronowym, a metabolity są farmakologicznie nieaktywne. Eliminacja przebiega głównie z kałem w postaci niezmienionej, z okresem półtrwania >20 godzin i klirensem osoczowym około 1000 ml/min. Farmakokinetyka telmisartanu jest nieliniowa, z nieproporcjonalnym wzrostem Cmax i AUC przy dawkach >40 mg, bez klinicznie istotnej kumulacji przy dawkach terapeutycznych.
albumina, bezwzględna biodostępność, białko osocza, ciężka niewydolność nerek, dializa, dysfunkcja wątroby, klirens osoczowy, kwaśna alfa-1-glikoproteina, maksymalne stężenie w osoczu, nadciśnienie tętnicze, nieliniowa zależność farmakokinetyczna, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna glukuronidowa, sprzęganie, stężenie maksymalne, telmisartan, wchłanianie leku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby