Właściwości farmakokinetyczne montelukastu

Montelukast, substancja czynna preparatu Asmenol, wykazuje złożony profil farmakokinetyczny, który determinuje jego działanie terapeutyczne w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów farmakokinetycznych tego leku z uwzględnieniem najważniejszych parametrów i właściwości.

Wchłanianie

Montelukast charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. W przypadku tabletek do rozgryzania i żucia 5 mg, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 2 godzin od podania na czczo. Średnia biodostępność po podaniu doustnym tej postaci leku wynosi 73%. Warto zaznaczyć, że standardowy posiłek wpływa na biodostępność, powodując jej zmniejszenie do 63%. ¹

Dla porównania, u dorosłych po podaniu na czczo tabletki powlekanej 10 mg, maksymalne stężenie w osoczu występuje po 3 godzinach, a średnia biodostępność po podaniu doustnym wynosi 64%. W przypadku tej postaci leku standardowy posiłek nie ma wpływu na biodostępność ani na Cmax. W badaniach klinicznych z wykorzystaniem tabletek powlekanych 10 mg wykazano bezpieczeństwo i skuteczność leku niezależnie od pory przyjmowania posiłków. ²

U dzieci w wieku od 2 do 5 lat, po podaniu na czczo tabletki do rozgryzania i żucia 4 mg, montelukast osiąga maksymalne stężenie w osoczu również w ciągu 2 godzin. Jednakże w tej grupie wiekowej średnia wartość Cmax jest o 66% większa, a średnia wartość minimalnego stężenia (Cmin) jest mniejsza w porównaniu do dorosłych otrzymujących tabletki 10 mg. ³

Dystrybucja

Montelukast charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, przekraczającym 99%. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi przeciętnie 8-11 litrów, co świadczy o dystrybucji leku głównie w przestrzeni naczyniowej i pozanaczyniowej. ⁴

Badania na szczurach z wykorzystaniem znakowanego radioaktywnie montelukastu wykazały minimalne przenikanie leku przez barierę krew-mózg. Dodatkowo, po 24 godzinach od podania leku, stężenie związków radioaktywnych było minimalne we wszystkich pozostałych tkankach, co wskazuje na ograniczoną dystrybucję tkankową montelukastu. ⁵

Metabolizm

Montelukast podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Pomimo to, w badaniach z zastosowaniem dawek terapeutycznych, zarówno u dorosłych jak i u dzieci, stężenia metabolitów w osoczu w stanie stacjonarnym były niewykrywalne, co sugeruje ich szybką eliminację. ⁶

Głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm montelukastu jest izoenzym 2C8 układu cytochromu P450. W procesie metabolizmu mogą również brać udział, choć w minimalnym stopniu, izoenzymy 3A4 i 2C9. Warto podkreślić, że itrakonazol, będący inhibitorem izoenzymu 3A4, nie wpływał na farmakokinetykę montelukastu u zdrowych osób dorosłych przyjmujących 10 mg montelukastu na dobę. ⁷

Badania in vitro z wykorzystaniem mikrosomów wątroby ludzkiej wykazały, że terapeutyczne stężenia montelukastu w osoczu nie hamują izoenzymów 3A4, 2C9, 1A2, 2A6, 2C19 i 2D6 cytochromu P450, co sugeruje niskie ryzyko interakcji farmakologicznych na poziomie metabolizmu. Znaczenie metabolitów w działaniu terapeutycznym montelukastu jest oceniane jako minimalne. ⁸

Eliminacja

Klirens osoczowy montelukastu u zdrowych osób dorosłych wynosi średnio 45 ml/min. Montelukast i jego metabolity są wydalane niemal wyłącznie z żółcią, co potwierdzają badania z użyciem znakowanego radioaktywnie leku. Po doustnym podaniu znakowanego montelukastu aż 86% radioaktywności wykryto w kale z 5-dobowej zbiórki, a mniej niż 0,2% w moczu. ⁹

Farmakokinetyka w różnych grupach pacjentów

Właściwości farmakokinetyczne montelukastu determinują sposób jego stosowania w różnych populacjach pacjentów:

• Osoby w podeszłym wieku – nie jest konieczne dostosowanie dawki. ¹⁰
• Pacjenci z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby – nie jest wymagane dostosowanie dawki. ¹¹
• Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek – ze względu na to, że montelukast i jego metabolity są wydalane głównie z żółcią, przyjmuje się, że nie jest konieczne dostosowanie dawkowania. ¹²
• Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby (powyżej 9 punktów wg klasyfikacji Childa-Pugha) – brak danych na temat farmakokinetyki montelukastu w tej grupie pacjentów. ¹³

Interakcje farmakokinetyczne

Podczas stosowania dużych dawek montelukastu (20 i 60 razy większych od zalecanych u osób dorosłych) obserwowano zmniejszenie stężenia teofiliny w osoczu krwi. Efektu tego nie stwierdzono przy stosowaniu leku w zalecanej dawce 10 mg raz na dobę. ¹⁴

Tabela właściwości farmakokinetycznych montelukastu