objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Solifenacin Vivanta 5 mg
Solifenacyna bursztynian, dostępna w dawkach 5 mg i 10 mg, charakteryzuje się liniową farmakokinetyką w zakresie dawek terapeutycznych (5-40 mg), z wysoką biodostępnością około 90%. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w 3-8 godzin (tmax niezależny od dawki), a okres półtrwania wynosi 45-68 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~600 l) i silne wiązanie z białkami osocza (~98%, głównie α1-glikoproteiną). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, z udziałem alternatywnych szlaków metabolicznych. W osoczu wykryto cztery metabolity, z których 4R-hydroksysolifenacyna jest aktywnym farmakologicznie metabolitem. Eliminacja jest powolna, z wydalaniem około 70% dawki w moczu i 23% w kale, głównie w postaci metabolitów.
4R-hydroksy-N-tlenek solifenacyny, 4R-hydroksysolifenacyna, bursztynian solifenacyny, ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, dostosowanie dawki, farmakokinetyka solifenacyny, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens układowy, kwaśna α1-glikoproteina, maksymalne stężenie substancji, N-glukuronid, N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr Cmax, pole pod krzywą, skala Child-Pugh, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Dehydroepiandrosteron – Właściwości farmakokinetyczne
Farmakokinetyka dehydroepiandrosteronu (DHEA) charakteryzuje się dobrą absorpcją po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem we krwi osiąganym po 2-5 godzinach. DHEA wykazuje słabe wiązanie z albuminami osocza (10-20%), co skutkuje szybkim metabolizmem i krótkim okresem półtrwania wynoszącym 15-40 minut oraz wysokim klirensem około 2000 l/24h. Jego główny metabolit, siarczan DHEA (DHEA-S), silnie wiąże się z albuminami (80-90%), co wydłuża okres półtrwania do około 12 godzin i obniża klirens do około 13 l/24h. Objętość dystrybucji DHEA-S wynosi około 9 litrów. Eliminacja DHEA odbywa się głównie drogą nerkową (50-70% dawki), a pozostała część jest wydalana z kałem. Zarówno DHEA, jak i DHEA-S nie ulegają kumulacji, co pozwala na ustalenie stacjonarnych stężeń przy przewlekłym stosowaniu.
albuminy osocza, androstendion, charakter lipofilowy, dehydroepiandrosteron, desulfatacja, estradiol, estron, kał, klirens, mocz, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewód pokarmowy, siarczan dehydroepiandrosteronu, sprzęganie z kwasem glukuronowym, sprzęganie z kwasem siarkowym, sulfotransferaza, testosteron, tkanki docelowe - Leksykon substancji czynnych
Bromek pipekuronium – Właściwości farmakokinetyczne
Bromek pipekuronium, substancja czynna leku Arduan, wykazuje różne parametry farmakokinetyczne w zależności od zastosowanego rodzaju znieczulenia. Po dożylnym podaniu w znieczuleniu halotanem, początkowa objętość dystrybucji (Vdc) wynosi 67 ± 30,2 ml/kg m.c., a objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vdss) 309 ± 103 ml/kg m.c. Okres półtrwania w fazie dystrybucji to 16,3 ± 10,1 min. W przypadku znieczulenia neuroleptykami Vdss wynosi 353 ± 83 ml/kg m.c., a okres półtrwania w fazie dystrybucji skraca się do 7,6 min. Klirens osocza (Cl) jest wyższy przy znieczuleniu halotanem (2,4 ± 0,5 mL/min/kg m.c.) niż przy neuroleptykach (1,8 ± 0,4 mL/min/kg m.c.).
bromek pipekuronium, dawka podtrzymująca, dystrybucja i eliminacja, efekt kumulacyjny, klirens osocza, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania eliminacji, parametr farmakokinetyczny, podanie dożylne, średni czas resztkowy, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią, znieczulenie halotanem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Hidrasec 10 mg 10 mg
Racekadotryl, substancja czynna preparatu Hidrasec 10 mg, wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po około 2 godzinach (2,5 godziny u dzieci). Lek nie kumuluje się w organizmie przy standardowym dawkowaniu co 8 godzin. Jego aktywny metabolit, tiorfan, wiąże się w 90% z białkami osocza, głównie albuminami, a względna objętość dystrybucji wynosi 66,4 kg. Maksymalna inhibicja enkefalinazy w osoczu wynosi 90% przy dawce 1,5 mg/kg i utrzymuje się około 8 godzin, z okresem półtrwania około 3 godzin. Racekadotryl podlega szybkiej hydrolizie do tiorfanu, który następnie jest metabolizowany do nieaktywnych metabolitów, stanowiących ponad 10% ekspozycji ogólnoustrojowej.
albuminy, białka osocza, biegunka, Cmax, cytochrom P450, dawka wielokrotna, ekspozycja ogólnoustrojowa, elementy morfotyczne krwi, enzymy UGT, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej, inhibicja enkefalinazy, izoformy cytochromu, komórki krwi, krew pełna, kumulacja leku, maksymalne stężenie w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osocze, racekadotryl, stan równowagi dynamicznej, sulfotlenek S-metylotiorfanu, tiorfan, węgiel 14C - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – MeloxiMed Forte 15 mg
Meloksykam, substancja czynna MeloxiMed Forte, charakteryzuje się wysoką biodostępnością (89%) po podaniu doustnym oraz biorównoważnością różnych postaci farmaceutycznych (tabletki, kapsułki, zawiesina). Tmax wynosi około 2 godziny dla zawiesiny i 5-6 godzin dla postaci stałych. Stan równowagi dynamicznej osiągany jest po 3-5 dniach stosowania raz na dobę, z minimalnymi i maksymalnymi stężeniami w osoczu odpowiednio: 0,4–1,0 μg/ml dla dawki 7,5 mg oraz 0,8–2,0 μg/ml dla dawki 15 mg. Meloksykam wiąże się w 99% z albuminami, a jego objętość dystrybucji wynosi około 11 litrów. Pokarm nie wpływa na wchłanianie leku, a stężenie w mazi stawowej osiąga około 50% stężenia w osoczu.
albuminy, biodostępność, biorównoważność, biotransformacja, CYP 2C9, CYP 3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, hydroksymetylomeloksykam, karboksymeloksykam, klirens osoczowy, maź stawowa, meloksykam, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, równowaga dynamiczna, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Perindopril Krka 8 mg
Perindopril Krka, zawierający 8 mg peryndoprylu z tert-butyloaminą (odpowiadające 6,676 mg peryndoprylu), jest prolekiem szybko wchłanianym po podaniu doustnym, osiągającym maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 1 godziny. Jego aktywny metabolit, peryndoprylat, powstaje w około 27% i osiąga szczyt stężenia po 3-4 godzinach. Peryndoprylat charakteryzuje się objętością dystrybucji około 0,2 l/kg oraz wiąże się z białkami osocza w 20%, głównie z konwertazą angiotensyny, przy czym stopień wiązania jest stężeniowo zależny. Okres półtrwania peryndoprylu wynosi 1 godzinę, natomiast peryndoprylatu około 17 godzin, co skutkuje osiągnięciem stanu stacjonarnego po 4 dniach regularnego podawania. Zaleca się przyjmowanie leku przed posiłkiem, ze względu na wpływ pokarmu na zmniejszenie przemiany do aktywnego metabolitu i biodostępność.
biodostępność leku, klirens dializacyjny, klirens kreatyniny, klirens wątrobowy, końcowy okres półtrwania, konwertaza angiotensyny, marskość wątroby, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, peryndopryl z tert-butyloaminą, peryndoprylat, prolek, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metformin Medreg 850 mg
Metformin Medreg, zawierający chlorowodorek metforminy w dawkach 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg, charakteryzuje się biodostępnością doustną na poziomie 50-60%, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 2,5 godziny (tmax). Wchłanianie metforminy jest nieliniowe i częściowo wysycone, z 20-30% dawki niewchłoniętej i wydalanej z kałem. W stanie stacjonarnym stężenie w osoczu utrzymuje się poniżej 1 μg/mL, a maksymalne obserwowane stężenie nie przekracza 5 μg/mL nawet przy dawkach maksymalnych. Spożycie pokarmu obniża Cmax o około 40%, AUC o 25% oraz wydłuża tmax o około 35 minut, choć kliniczne znaczenie tych zmian pozostaje nieustalone. Metformina wykazuje nieznaczne wiązanie z białkami osocza, przenika do erytrocytów, a jej objętość dystrybucji wynosi od 63 do 276 L. Lek nie ulega metabolizmowi i jest wydalany w postaci niezmienionej przez nerki, z klirensem nerkowym przekraczającym 400 mL/min, co wskazuje na przesączanie kłębuszkowe i aktywne wydzielanie kanalikowe. Okres półtrwania wynosi około 6,5 godziny, ulegając wydłużeniu przy zaburzeniach czynności nerek, co koreluje ze zmniejszonym klirensem kreatyniny i zwiększonym stężeniem metforminy w osoczu.
biodostępność leku, biotransformacja, chlorowodorek metforminy, dysfagia, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka nieliniowa, klirens nerkowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dicloreum 50 mg
Diklofenak sodowy, substancja czynna Dicloreum 50 mg tabletek dojelitowych, charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem podczas pasażu jelitowego, z opóźnionym początkiem działania terapeutycznego wynikającym z obecności otoczki dojelitowej. Wchłanianie nie jest zależne od przyjęcia pokarmu, choć posiłek wydłuża czas pasażu żołądkowego i opóźnia efekt kliniczny. U dzieci stosujących dawkę dostosowaną do masy ciała (mg/kg) stężenia w osoczu są porównywalne do dorosłych. Diklofenak wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99,7%, głównie albuminy 99,4%) oraz ograniczoną objętość dystrybucji (0,12-0,17 l/kg). Maksymalne stężenie w płynie maziowym osiągane jest 2-4 godziny po maksymalnym stężeniu w osoczu, z okresem półtrwania w płynie maziowym wynoszącym 3-6 godzin. Stężenie diklofenaku w płynie maziowym przewyższa stężenie w osoczu już po 2 godzinach i utrzymuje się na wyższym poziomie przez 12 godzin, co jest kluczowe dla działania przeciwzapalnego w schorzeniach stawów.
albumina, biotransformacja, diklofenak sodowy, dystrybucja tkankowa, eliminacja leku, glukuronid, glukuronizacja, hydroksy-diklofenak, hydroksylacja, kwas żołądkowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, otoczka dojelitowa, płyn maziowy, pochodna fenolowa, stężenie w osoczu, tabletka dojelitowa, wchłanianie jelitowe, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią - Leksykon substancji czynnych
Sód alendronian – Właściwości farmakokinetyczne
Sód alendronianowy (trójwodny), będący formą kwasu alendronowego, wykazuje niską dostępność biologiczną po podaniu doustnym, wynoszącą średnio 0,64% przy dawce 70 mg (odpowiadającej 91,37 mg sodu alendronianu trójwodnego) u kobiet, gdy lek podawany jest na czczo, co jest warunkiem skuteczności terapeutycznej w leczeniu osteoporozy. Biodostępność ulega znacznemu zmniejszeniu przy podaniu leku bliżej posiłku: 0,46% na 1 godzinę przed śniadaniem, 0,39% na 30 minut przed, a jest praktycznie zerowa podczas i do 2 godzin po standardowym śniadaniu. Interakcje z napojami, takimi jak kawa czy sok pomarańczowy, redukują biodostępność o około 60%. Alendronian wiąże się z białkami osocza w 78%, a jego stężenia w osoczu po podaniu doustnym są bardzo niskie (<5 ng/ml). Nie obserwowano istotnych zmian biodostępności przy jednoczesnym stosowaniu prednizonu (20 mg TID przez 5 dni).
biodostępność, dostępność biologiczna, dystrybucja alendronianu, eliminacja alendronianu, farmakokinetyka alendronianu, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, kwas alendronowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osteoporoza, redystrybucja do kości, stan stacjonarny, tkanka miękka, wiązanie z białkami osocza, wychwyt leku, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teriflunomide Zentiva 14 mg
Teriflunomid, substancja czynna Teriflunomide Zentiva, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 1-4 godzin. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach 7-14 mg, a stan stacjonarny osiągany jest powoli, po około 100 dniach, z 34-krotnym współczynnikiem kumulacji AUC. Teriflunomid wiąże się silnie z białkami osocza (>99%, głównie albuminą) i ma objętość dystrybucji około 11 l po dożylnym podaniu. Metabolizm jest umiarkowany, głównie przez hydrolizę, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez wydzielanie do przewodu pokarmowego z żółcią w postaci niezmienionej substancji czynnej. Po 21 dniach od podania wydalane jest 60,1% dawki (37,5% z kałem, 22,6% z moczem), a okres półtrwania wynosi około 19 dni. Klirens całkowity po dożylnym podaniu wynosi 30,5 ml/h.
biodostępność, cholestyramina, dystrybucja do narządów, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka populacyjna, hydroliza, liniowa farmakokinetyka, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, procedura szybkiej eliminacji, sekrecja bezpośrednia, sprzęganie z siarczanami, stężenie stanu stacjonarnego, stwardnienie rozsiane, transporter wyrzutu BCRP, utlenianie, wchłanianie zwrotne, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza