Właściwości farmakokinetyczne leku Metformin Medreg

Metformin Medreg to produkt leczniczy zawierający chlorowodorek metforminy, dostępny w dawkach 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg w postaci tabletek powlekanych. W niniejszym artykule przedstawiono szczegółowe dane dotyczące właściwości farmakokinetycznych leku, istotne dla prawidłowego stosowania i monitorowania terapii.¹

Wchłanianie metforminy

Po doustnym podaniu tabletek chlorowodorku metforminy, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 2,5 godziny (tmax). Biodostępność leku po podaniu doustnym tabletek 500 mg lub 850 mg u zdrowych ochotników wynosi w przybliżeniu 50-60%. Znacząca część podanej dawki (około 20-30%) nie ulega wchłonięciu i jest wydalana z kałem.²

Charakterystyka procesu wchłaniania

Istotną cechą wchłaniania metforminy jest jego nieliniowy charakter – proces absorpcji może ulegać wysyceniu i nigdy nie jest całkowity. Przy standardowych dawkach i schematach dawkowania, stężenie metforminy w osoczu osiąga stan stacjonarny w ciągu 24 do 48 godzin, utrzymując się zazwyczaj poniżej 1 mikrograma/mL. W kontrolowanych badaniach klinicznych maksymalne stężenie metforminy w osoczu (Cmax) nie przekraczało 5 mikrogramów/mL, nawet przy stosowaniu dawek maksymalnych.³

Wpływ pokarmu na wchłanianie

Obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym ma znaczący wpływ na parametry farmakokinetyczne metforminy. Spożywanie posiłków podczas przyjmowania leku powoduje:

• Zmniejszenie stężenia maksymalnego w osoczu (Cmax) o około 40%
• Redukcję pola pod krzywą stężenia leku w czasie (AUC) o około 25%
• Wydłużenie czasu do osiągnięcia stężenia maksymalnego o około 35 minut

Należy jednak podkreślić, że kliniczne znaczenie tych zmian pozostaje nieustalone.⁴

Dystrybucja metforminy w organizmie

Metformina charakteryzuje się nieznacznym wiązaniem z białkami osocza. Lek wykazuje zdolność do przenikania do erytrocytów, które stanowią jego drugi kompartment dystrybucji. Maksymalne stężenie metforminy we krwi jest mniejsze niż w osoczu i występuje w przybliżeniu w tym samym czasie. Średnia objętość dystrybucji (Vd) metforminy waha się w szerokim zakresie od 63 do 276 L.⁵

Metabolizm metforminy

Metformina charakteryzuje się szczególnym profilem metabolicznym – nie podlega biotransformacji w organizmie człowieka. Lek jest wydalany z moczem w postaci niezmienionej, a u ludzi nie zidentyfikowano żadnych metabolitów metforminy.⁶

Eliminacja metforminy

Klirens nerkowy metforminy przekracza 400 mL/min, co wskazuje, że lek jest wydalany poprzez dwa mechanizmy: przesączanie kłębuszkowe oraz aktywne wydzielanie kanalikowe. Po doustnym podaniu rzeczywisty okres półtrwania metforminy w końcowej fazie eliminacji wynosi około 6,5 godziny.⁷

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się zmniejszenie klirensu nerkowego metforminy proporcjonalnie do klirensu kreatyniny. Prowadzi to do wydłużenia okresu półtrwania leku i w konsekwencji do zwiększenia jego stężenia w osoczu.⁸

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Dane dotyczące farmakokinetyki metforminy u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek są ograniczone. Brakuje wiarygodnych szacunków porównujących ekspozycję ogólnoustrojową na metforminę w tej grupie pacjentów w odniesieniu do osób z prawidłową funkcją nerek. Z tego powodu decyzje o dostosowaniu dawki powinny opierać się przede wszystkim na ocenie skuteczności klinicznej oraz tolerancji leku przez pacjenta.⁹

Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży

Badania farmakokinetyczne prowadzone w populacji pediatrycznej wykazały pewne różnice w porównaniu z pacjentami dorosłymi:

Badania po podaniu dawki pojedynczej

Po podaniu pojedynczej dawki 500 mg chlorowodorku metforminy dzieciom zaobserwowano profil farmakokinetyczny podobny do tego, który występuje u zdrowych osób dorosłych.¹⁰

Badania po podaniu dawek wielokrotnych

Dostępne są dane tylko z jednego badania, w którym po podawaniu dzieciom dawki 500 mg dwa razy na dobę przez 7 dni zaobserwowano:

• Zmniejszenie maksymalnego stężenia leku w osoczu (Cmax) o 33% w porównaniu z dorosłymi pacjentami z cukrzycą
• Redukcję ekspozycji układowej (AUC0-t) o 40% w porównaniu do dorosłych chorych na cukrzycę, którzy przyjmowali identyczną dawkę (500 mg dwa razy na dobę) przez 14 dni

Należy podkreślić, że kliniczne znaczenie tych różnic jest ograniczone, ponieważ dawkowanie metforminy ustala się indywidualnie na podstawie stężenia glukozy we krwi.¹¹

Zestawienie głównych parametrów farmakokinetycznych metforminy