Właściwości farmakodynamiczne
Metformin Medreg 850 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Metformin Medreg

Metformina należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w cukrzycy, obniżających stężenie glukozy we krwi, z wyłączeniem insulin. Zgodnie z klasyfikacją ATC, lek ten przypisany jest do kodu A10BA02. Metformin Medreg występuje w postaci tabletek powlekanych o trzech różnych mocach: 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg metforminy chlorowodorku.¹

Mechanizm działania

Metformina jako pochodna biguanidów wykazuje działanie hipoglikemizujące, obniżając stężenie glukozy w osoczu zarówno na czczo, jak i po posiłkach. Co istotne z perspektywy bezpieczeństwa terapii, lek nie stymuluje sekrecji insuliny, dzięki czemu nie powoduje hipoglikemii u pacjentów.²

Działanie przeciwcukrzycowe metforminy realizowane jest poprzez trzy główne mechanizmy:

• Hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy w wątrobie, co prowadzi do zmniejszenia wytwarzania glukozy w tym narządzie
• Zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę, zwłaszcza w mięśniach, co skutkuje wzrostem obwodowego wychwytu i wykorzystania glukozy
• Opóźnienie absorpcji glukozy w jelitach

Na poziomie molekularnym metformina pobudza wewnątrzkomórkową syntezę glikogenu poprzez oddziaływanie na enzym syntazy glikogenu. Dodatkowo zwiększa zdolności transportowe wszystkich znanych rodzajów transporterów glukozy przez błony komórkowe (GLUTs – glucose transporters).³

Efekty farmakodynamiczne

W badaniach klinicznych wykazano, że stosowanie metforminy wiąże się z utrzymaniem stabilnej masy ciała lub jej nieznacznym zmniejszeniem, co stanowi dodatkową korzyść terapeutyczną u pacjentów z cukrzycą typu 2, u których często występuje nadwaga lub otyłość.⁴

Poza wpływem na gospodarkę węglowodanową, metformina wywiera korzystne działanie na metabolizm lipidów. W kontrolowanych średnio- i długoterminowych badaniach klinicznych udokumentowano, że metformina stosowana w dawkach terapeutycznych redukuje stężenie cholesterolu całkowitego, cholesterolu frakcji LDL oraz trójglicerydów.⁵

Skuteczność kliniczna

Kluczowym badaniem dokumentującym skuteczność kliniczną metforminy jest prospektywne randomizowane badanie UKPDS (United Kingdom Prospective Diabetes Study), które wykazało długoterminowe korzyści z intensywnej kontroli glikemii u dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2. Szczegółowa analiza wyników uzyskanych u pacjentów z nadwagą leczonych metforminą po nieskutecznym leczeniu wyłącznie dietą wykazała:⁶

• Istotne zmniejszenie bezwzględnego ryzyka powikłań cukrzycowych w grupie leczonej metforminą (29,8 zdarzeń/1000 pacjento-lat) w porównaniu z grupą leczoną tylko dietą (43,3 zdarzeń/1000 pacjento-lat), p=0,0023 oraz w porównaniu z łącznymi wynikami w grupach leczonych pochodnymi sulfonylomocznika i insuliną w monoterapii (40,1 zdarzeń/1000 pacjento-lat), p=0,0034⁷
• Istotne zmniejszenie bezwzględnego ryzyka śmiertelności związanego z cukrzycą: w grupie leczonej metforminą 7,5 zdarzeń/1000 pacjento-lat, w porównaniu z grupą leczoną tylko dietą 12,7 zdarzeń/1000 pacjento-lat, p=0,017⁸
• Istotne zmniejszenie bezwzględnego ryzyka śmiertelności ogólnej: w grupie leczonej metforminą 13,5 zdarzeń/1000 pacjento-lat w porównaniu z grupą leczoną tylko dietą 20,6 zdarzeń/1000 pacjento-lat (p=0,011) oraz w porównaniu z łącznymi wynikami grup leczonych pochodnymi sulfonylomocznika i insuliną w monoterapii (18,9 zdarzeń/1000 pacjento-lat, p=0,021)⁹
• Istotne zmniejszenie bezwzględnego ryzyka zawału mięśnia sercowego: w grupie leczonej metforminą 11 zdarzeń/1000 pacjento-lat, w grupie leczonej tylko dietą 18 zdarzeń/1000 pacjento-lat (p=0,01)¹⁰

Warto odnotować, że w przypadku stosowania metforminy jako leku drugiego rzutu w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika nie wykazano jednoznacznych korzyści w odniesieniu do wyniku klinicznego.¹¹

W wybranych przypadkach pacjentów z cukrzycą typu 1 próbowano zastosować metforminę w terapii skojarzonej z insuliną, jednak korzyści kliniczne takiego połączenia nie zostały formalnie potwierdzone.¹²

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Przeprowadzono kontrolowane badania kliniczne w ograniczonej populacji pediatrycznej w wieku 10-16 lat, leczonej metforminą przez okres 1 roku. Wyniki tych badań wykazały porównywalny stopień kontroli glikemii do tego obserwowanego u osób dorosłych, co potwierdza skuteczność leku również w tej grupie wiekowej.¹³