objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Majamil PPH 50 mg
Diklofenak sodowy w postaci tabletek dojelitowych Majamil PPH 50 mg charakteryzuje się całkowitym i szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax 1,5 mg/ml, tj. 5 μmol/l) po około 2 godzinach (Tmax). Lek wykazuje liniową farmakokinetykę względem dawki oraz wysoki stopień wiązania z białkami osocza (99,7%, głównie albuminy 99,4%). Względna objętość dystrybucji wynosi 0,12-0,17 l/kg. Istotny jest efekt pierwszego przejścia wątrobowego, podczas którego metabolizowana jest około połowa dawki, co skutkuje obniżeniem biodostępności do około 50% w porównaniu z podaniem dożylnym. Okres półtrwania w osoczu wynosi 1-2 godziny, a w płynie maziowym 3-6 godzin, gdzie stężenia diklofenaku utrzymują się wyżej niż w osoczu przez 12 godzin, co ma znaczenie terapeutyczne w leczeniu schorzeń stawowych.
aktywność biologiczna, albuminy, AUC, białka osocza, biotransformacja, Cmax, diklofenak sodowy, efekt pierwszego przejścia, glukuronidacja, hydroksylacja, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn maziowy, pochodne fenolowe, przewlekłe zapalenie wątroby, schorzenia stawowe, sok żołądkowy, tabletki dojelitowe, Tmax, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Budipulmi 0,5 mg/ml
Budezonid, stosowany w postaci zawiesiny do nebulizacji (0,5 mg/ml, Budipulmi), charakteryzuje się biodostępnością ogólnoustrojową u dorosłych na poziomie około 15% dawki nominalnej oraz 40-70% dawki dostarczonej. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po podaniu dawki 2 mg osiąga około 4 nmol/L w ciągu 10-30 minut. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~3 L/kg) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (85-90%). Budezonid podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu (efekt pierwszego przejścia), głównie przez izoenzym CYP3A4, z wytworzeniem metabolitów o aktywności glikokortykosteroidowej <1%. Klirens układowy u dorosłych wynosi około 1,2 L/min, a okres półtrwania 2-3 godziny. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie stosowanych dawek.
16α-hydroksyprednizolon, 6β-hydroksybudezonid, aktywność glikokortykosteroidowa, biodostępność ogólnoustrojowa, budezonid, cytochrom P450, dawka dostarczona, dawka nominalna, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja na lek, farmakokinetyka budezonidu, izoenzym CYP 3A4, klirens układowy, liniowa zależność farmakokinetyczna, maksymalne stężenie, nebulizator pneumatyczny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, wiązanie z białkami osocza, zawiesina do nebulizacji - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Romazic 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Romazic, charakteryzuje się powolną absorpcją po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 5 godzinach, z bezwzględną biodostępnością około 20%, co wskazuje na istotny efekt pierwszego przejścia wątrobowego. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~134 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%, głównie albuminami). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, 3A4 i 2D6, prowadząc do powstania metabolitów N-demetylowanych o aktywności zmniejszonej o 50% oraz metabolitów laktonowych nieaktywnych klinicznie. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 19 godzin, a eliminacja odbywa się głównie z kałem (~90%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (~10%, z czego 5% w postaci niezmienionej). Farmakokinetyka rozuwastatyny jest liniowa, bez kumulacji przy wielokrotnym podawaniu.
AUC, BCRP, biodostępność, Cmax, CYP 2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, hepatocyty, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitory reduktazy HMG-CoA, izoenzymy cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, LDL-C, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja tkankowa, pochodne laktonowe, pochodne N-demetylowane, polimorfizm ABCG2, polimorfizm genetyczny, polimorfizm SLCO1B1, reduktaza HMG-CoA, Romazic, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, T1/2, transporter anionów organicznych, wiązanie z białkami - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Enoxaparin sodium LEK-AM 6 000 j.m. (60 mg)/0,6 ml
Enoksaparyna sodowa charakteryzuje się wysoką biodostępnością (~100%) po podaniu podskórnym, z maksymalną aktywnością anty-Xa osiąganą po 3-5 godzinach, zależnie od dawki (np. 0,2 j.m./ml dla 2000 j.m., 1,3 j.m./ml dla 150 j.m./kg mc.). Farmakokinetyka wykazuje liniowość względem dawki, a stan stacjonarny osiągany jest zwykle w 2-4 dni leczenia, w zależności od schematu dawkowania. Okres półtrwania wynosi około 5 godzin po pojedynczym podaniu i około 7 godzin po wielokrotnym. Objętość dystrybucji anty-Xa wynosi około 4,3 l, wskazując na dystrybucję głównie w przestrzeni naczyniowej. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez desulfację i depolimeryzację, a eliminacja jest nerkowa, z klirensem anty-Xa około 0,74 l/h i całkowitym wydalaniem nerkowym 40% dawki. Aktywność anty-IIa jest około 10-krotnie niższa niż anty-Xa, z maksymalnymi stężeniami 0,13-0,19 j.m./ml.
aktywność anty-IIa, aktywność anty-Xa, antytrombina III, biodostępność, depolimeryzacja, desulfacja, ekspozycja na lek, enoksaparyna sodowa, hemodializa, interakcja farmakokinetyczna, klirens anty-Xa, klirens kreatyniny, lek trombolityczny, marskość wątroby, metoda amidolityczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mova Nitrat Pipette 10 mg/ml
Produkt leczniczy MOVA NITRAT PIPETTE zawiera srebra azotan (Argenti nitras) w stężeniu 10 mg/ml (1%), co odpowiada 5 mg substancji czynnej w jednej pipetce do oczu w formie roztworu kropli. Badania farmakokinetyczne wykazały, że przy stosowaniu miejscowym preparatów ze srebrem azotanem w stężeniach 0,5-1%, wchłanianie substancji czynnej zarówno przez przewód pokarmowy, jak i przez skórę jest klinicznie nieistotne. W związku z minimalną absorpcją systemową po podaniu miejscowym, parametry farmakokinetyczne takie jak biodostępność, objętość dystrybucji czy okres półtrwania nie zostały określone dla srebra azotanu w stężeniu 1% stosowanego w MOVA NITRAT PIPETTE.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cefepim MIP Pharma 1 g
Farmakokinetyka cefepimu wykazuje liniowy przebieg w zakresie dawek 250 mg do 2 g podawanych dożylnie, co umożliwia przewidywalne zwiększanie stężenia leku w osoczu (Cmax 126-193 μg/ml po dawce 2 g). Lek charakteryzuje się stabilnością parametrów farmakokinetycznych podczas wielokrotnego podawania, brakiem kumulacji oraz niskim wiązaniem z białkami osocza (<19%). Objętość dystrybucji wynosi średnio 18 l, a okres półtrwania około 2 godzin. Cefepim jest wydalany głównie przez nerki (klirens całkowity 120 ml/min, klirens nerkowy 110 ml/min), z odzyskiem około 85% niezmienionego leku w moczu, co jest korzystne w leczeniu zakażeń układu moczowego. U pacjentów starszych (>65 lat) obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania i obniżenie klirensu nerkowego, co wymaga dostosowania dawkowania w przypadku niewydolności nerek.
cefepim, Cmax, dializa otrzewnowa, dystrybucja leku, hemodializa, infuzja dożylna, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, mukowiscydoza, N-tlenek N-metylopirolidyny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie dożylne, procedura nerkozastępcza, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sumamed 125 mg
Farmakokinetyka azytromycyny po podaniu doustnym charakteryzuje się biodostępnością około 37%, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 2-3 godzinach, wynoszącym około 0,4 μg/ml dla dawki 500 mg. Lek wykazuje wysoką objętość dystrybucji (VVss = 31,1 l/kg) oraz zdolność do intensywnej penetracji tkankowej, gdzie stężenia mogą być nawet 50-krotnie wyższe niż w osoczu. Wiązanie z białkami osocza jest zmienne (12-52%) i zależne od stężenia leku. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi od 2 do 4 dni, co umożliwia stosowanie krótkich schematów terapeutycznych. Eliminacja odbywa się głównie drogą wątrobową (żółć, metabolity) oraz w mniejszym stopniu nerkową (około 12% dawki w postaci niezmienionej). Metabolity azytromycyny nie wykazują istotnej aktywności przeciwbakteryjnej. Dodatkowo, azytromycyna kumuluje się w fagocytach, co sprzyja wysokim stężeniom w ogniskach zapalnych i zwiększa skuteczność terapeutyczną.
azytromycyna, biodostępność, demetylacja, dystrybucja leku, eliminacja leku, fagocytoza, farmakokinetyka azytromycyny, hydroksylacja, klirens wątrobowy, koniugat kladynozy, kumulacja leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, ognisko zapalne, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, stężenie tkankowe, stężenie w osoczu, Sumamed, wydalanie leku, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Busulfan Accord 6 mg/ml
Busulfan wykazuje przewidywalną farmakokinetykę zarówno po podaniu dożylnym, jak i doustnym, z biodostępnością dożylną natychmiastową i całkowitą. U dorosłych pacjentów dawki do 1 mg/kg masy ciała wykazują liniowy wzrost ekspozycji na lek, z końcową objętością dystrybucji w zakresie 0,62-0,85 l/kg oraz okresem półtrwania 2,8-3,9 godziny. Klirens osoczowy wynosi 2,25-2,74 ml/min/kg, a około 30% dawki jest wydalane z moczem w ciągu 48 godzin, głównie w postaci metabolitów sprzężonych z glutationem. Wiązanie z białkami osocza jest częściowo nieodwracalne (~32%), co może wpływać na niepełne wydalanie leku. Farmakokinetyka busulfanu jest stabilna niezależnie od schematu dawkowania (raz na dobę vs. cztery razy na dobę), a dawki 3,2 mg/kg raz na dobę lub 0,8 mg/kg cztery razy na dobę zapewniają równoważną ekspozycję osoczową (AUC 900-1500 μmol/l·min na jedno podanie, co odpowiada 3600-6000 μmol/l·min dziennie), co potwierdza skuteczność i bezpieczeństwo obu schematów.
biodostępność leku, busulfan, choroba wenookluzyjna, hepatotoksyczność, klirens osoczowy, objętość dystrybucji, okno terapeutyczne AUC, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, przeszczepienie allogeniczne, przeszczepienie autologiczne, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, S-transferaza glutationowa, sprzęganie z glutationem, stężenie bilirubiny, terapeutyczne monitorowanie leku, wiązanie z białkami osocza, wlew dożylny, zapalenie jamy ustnej - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abmetfina XR 500 mg
Metformina chlorowodorek w preparacie Abmetfina XR (tabletki o przedłużonym uwalnianiu 500 mg) charakteryzuje się opóźnionym Tmax wynoszącym 7 godzin w porównaniu do 2,5 godziny w preparatach o natychmiastowym uwalnianiu. W stanie stacjonarnym Cmax i AUC nie rosną proporcjonalnie do dawki, a AUC po jednorazowej dawce 2000 mg jest porównywalne do AUC po 1000 mg podawanym dwukrotnie w formie natychmiastowej. Podawanie na czczo zmniejsza AUC o około 30%, nie wpływając na Cmax i Tmax, natomiast obecność pokarmu nie modyfikuje wchłaniania. Zmienność farmakokinetyczna (Cmax, AUC) jest podobna do form natychmiastowych, a przy dawkach do 2000 mg nie obserwuje się kumulacji leku. Metformina wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza, przenika do erytrocytów, a jej objętość dystrybucji wynosi 63-276 l, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową.
AUC, białka osocza, biotransformacja, chlorowodorek metforminy, Cmax, erytrocyt, faza eliminacji, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, maksymalne stężenie, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, przedłużone uwalnianie, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, Tmax, wydzielanie kanalikowe, zmienność wewnątrzosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Toramide 20 mg
Torasemid, aktywny składnik leku Toramide (20 mg tabletki), cechuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 1-2 godzin, co zapewnia szybki początek działania. Lek wykazuje bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza oraz objętość dystrybucji na poziomie 16 litrów, co wskazuje na ograniczoną dystrybucję głównie do przestrzeni wewnątrznaczyniowej i płynów zewnątrzkomórkowych. Torasemid jest metabolizowany do trzech głównych metabolitów (M1, M3, M5) poprzez utlenianie i hydroksylację, a jego okres półtrwania wynosi 3-4 godziny u pacjentów z prawidłową funkcją nerek.
biodostępność, biotransformacja, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, działanie terapeutyczne, funkcja nerek, hydroksylacja, hydroksylacja pierścienia aromatycznego, kanalik nerkowy, klirens całkowity, klirens nerkowy, lek moczopędny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewód pokarmowy, stężenie maksymalne, torasemid, utlenianie, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Loxon Max 50 mg/ml
Minoksydyl w stężeniu 50 mg/ml, stosowany miejscowo w preparacie Loxon Max, wykazuje niską biodostępność systemową, z wchłanianiem przez nieuszkodzoną skórę na poziomie 1-2%. Czynniki takie jak nadmierna aplikacja, przekraczanie zalecanej dawki oraz uszkodzenie bariery naskórkowej mogą zwiększać absorpcję ogólnoustrojową. W badaniu farmakokinetycznym u pacjentów z łysieniem androgenowym wykazano, że stosowanie 5% roztworu minoksydylu powoduje około dwukrotnie wyższe wartości AUC (18,71 ng*h/ml vs 8,81 ng*h/ml) oraz Cmax (2,13 ng/ml vs 1,11 ng/ml) w porównaniu do 5% pianki, przy podobnym Tmax wynoszącym około 5,5 godziny. Minoksydyl wiąże się odwracalnie z białkami osocza, jednak ze względu na niską absorpcję systemową, nie ma to istotnego znaczenia klinicznego.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nalgesin PRO 550 mg
Naproksen sodowy, aktywny składnik Nalgesin PRO 550 mg (odpowiadający 500 mg naproksenu), charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax wynoszącym 1-2 godziny, co jest krótsze niż w przypadku samego naproksenu (2-4 godziny). Obecność pokarmu spowalnia wchłanianie, ale nie zmienia całkowitej absorpcji. Stan stacjonarny osiągany jest po 2-3 dniach (do 5 dawek). Farmakokinetyka jest liniowa do dawki 500 mg, a powyżej tej dawki obserwuje się nieliniowość z powodu nasycenia wiązania z białkami osocza. Stężenia terapeutyczne w osoczu wahają się między 23 a 49 mg/L. Naproksen wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99% przy stężeniach do 50 mg/L), co ogranicza objętość dystrybucji do 0,9 L/kg masy ciała.
6-demetylonaproksen, biologiczny okres półtrwania, biotransformacja, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, droga eliminacji, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka nieliniowa, frakcja wolna substancji czynnej, hydroliza soku żołądkowego, klirens kreatyniny, kwas glukuronowy, naproksen sodowy, objętość dystrybucji, parametr farmakokinetyczny, stan stacjonarny, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran Etexilate Viatris 110 mg
Dabigatran eteksylat w dawce 110 mg podawany doustnie ulega szybkiej konwersji do aktywnego dabigatranu, z biodostępnością około 6,5% i osiąganiem maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu w 0,5-2 godziny u zdrowych osób. W okresie pooperacyjnym wchłanianie jest opóźnione do około 6 godzin, co wiąże się z wpływem znieczulenia i pooperacyjnego porażenia przewodu pokarmowego. Pokarm nie zmienia całkowitej biodostępności, lecz opóźnia czas osiągnięcia Cmax o około 2 godziny. Dabigatran wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (34-35%) i objętość dystrybucji 60-70 L. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% dawki), z klirensem około 100 mL/min i okresem półtrwania 11 godzin u osób starszych, wydłużającym się do 12-14 godzin po wielokrotnym podaniu. Integralność kapsułek HPMC jest kluczowa dla zachowania stabilnej biodostępności, gdyż uszkodzenie otoczki zwiększa ją nawet o 75% po pojedynczej dawce.
acyloglukuronid, AUC, biodostępność, biotransformacja, Cmax, dabigatran eteksylat, filtracja kłębuszkowa, glukuronidacja, hemodializa, izoenzym cytochromu P450, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, P-glikoproteina, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa