Właściwości farmakokinetyczne ropinirolu

Ropinirol, substancja czynna produktu leczniczego Polpix SR dostępnego w dawkach 2 mg, 4 mg oraz 8 mg w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który warunkuje jego skuteczność terapeutyczną w leczeniu choroby Parkinsona.¹

Wchłanianie i biodostępność

Biodostępność ropinirolu po podaniu doustnym wynosi około 50%, z zakresem od 36% do 57%. Charakterystyczną cechą tabletek o przedłużonym uwalnianiu Polpix SR jest stopniowy wzrost stężenia ropinirolu w surowicy krwi po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest w czasie od 6 do 10 godzin (wartość środkowa) od momentu przyjęcia leku.²

Badania kliniczne wykazały wpływ pokarmu na parametry farmakokinetyczne ropinirolu. W stanie stacjonarnym u pacjentów z chorobą Parkinsona otrzymujących 12 mg ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu raz na dobę, wysokotłuszczowy posiłek powodował:

• Zwiększenie ogólnej ekspozycji na ropinirol (AUC) średnio o 20%
• Zwiększenie maksymalnego stężenia leku (Cmax) średnio o 44%
• Opóźnienie czasu osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) o 3 godziny

Zmiany te nie są jednak uznawane za istotne klinicznie i nie powinny znacząco wpływać na częstość występowania zdarzeń niepożądanych.³

Istotnym aspektem klinicznym jest porównywalność ogólnej ekspozycji na ropinirol pomiędzy tabletkami o przedłużonym uwalnianiu (Polpix SR) a tabletkami powlekanymi o natychmiastowym uwalnianiu przy zastosowaniu tej samej dawki dobowej.⁴

Dystrybucja w organizmie

Ropinirol charakteryzuje się stosunkowo niskim stopniem wiązania z białkami osocza wynoszącym 10-40%. Ze względu na wysoką lipofilność, substancja czynna wykazuje dużą objętość dystrybucji, która wynosi około 7 l/kg. Właściwość ta umożliwia skuteczne przenikanie leku do tkanek docelowych.⁵

Metabolizm leku

Ropinirol podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP1A2 układu cytochromu P450. Metabolity ropinirolu są wydalane głównie z moczem. Na podstawie badań przeprowadzonych na modelach zwierzęcych ustalono, że główny metabolit ropinirolu charakteryzuje się co najmniej 100-krotnie słabszym działaniem dopaminergicznym w porównaniu do związku macierzystego.⁶

Eliminacja z organizmu

Ropinirol jest eliminowany z krążenia dużego ze średnim okresem półtrwania w fazie eliminacji wynoszącym około 6 godzin. Farmakokinetyka leku charakteryzuje się liniową zależnością parametrów ekspozycji (Cmax oraz AUC) od dawki w zakresie terapeutycznym – zwiększenie ekspozycji jest proporcjonalne do zastosowanej dawki. Nie zaobserwowano zmiany klirensu ropinirolu po podaniu doustnym, zarówno po podaniu jednorazowym, jak i wielokrotnym.⁷

Zmienność międzyosobnicza

Istotnym aspektem farmakokinetyki ropinirolu jest obserwowana szeroka międzyosobnicza zmienność parametrów farmakokinetycznych. W stanie stacjonarnym po podaniu ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, zmienność osobnicza dla parametrów wynosi:

• Cmax – zmienność w zakresie od 30% do 55%
• AUC – zmienność w zakresie od 40% do 70%

Taka zmienność może być istotna klinicznie i uzasadniać indywidualizację dawkowania u pacjentów.⁸

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

Parametry farmakokinetyczne ropinirolu nie ulegają istotnej zmianie u pacjentów z chorobą Parkinsona z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek. Natomiast u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek, poddawanych regularnym hemodializom, obserwuje się znaczące zmiany w farmakokinetyce leku i jego metabolitów:⁹

Z uwagi na powyższe zmiany farmakokinetyczne, u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek i chorobą Parkinsona, maksymalna zalecana dawka dobowa ropinirolu jest ograniczona do 18 mg.¹⁰

Stosowanie w okresie ciąży

Fizjologiczne zmiany zachodzące w organizmie kobiety ciężarnej, w tym zmniejszona aktywność izoenzymu CYP1A2, mogą prowadzić do stopniowego zwiększenia ekspozycji ustrojowej na ropinirol. Aspekt ten należy uwzględnić podczas podejmowania decyzji o kontynuacji lub modyfikacji terapii ropinirolem u pacjentek w ciąży.¹¹