objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Biodacyna 125 mg/ml
Biodacyna, zawierająca amikacynę w formie disiarczanu, dostępna jest w stężeniach 125 mg/ml i 250 mg/ml do podawania domięśniowego i dożylnego. Po podaniu domięśniowym dawki 250 mg maksymalne stężenie w surowicy wynosi około 11 mg/l, a po dawce 500 mg – 23 mg/l, osiągane po około godzinie. Stężenie terapeutyczne utrzymuje się przez 10-12 godzin, co umożliwia dawkowanie 1-2 razy na dobę. Amikacyna wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (≤20%), co sprzyja wysokiej dostępności farmakologicznej. Lek szybko dyfunduje do płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego (10-20% stężenia surowiczego u zdrowych niemowląt, do 50% przy zapaleniu opon mózgowych), płynu opłucnowego, owodniowego i jamy otrzewnej, co jest istotne w leczeniu infekcji ośrodkowego układu nerwowego oraz innych lokalizacji. Amikacyna nie ulega metabolizmowi i jest wydalana głównie przez nerki w postaci niezmienionej, z okresem półtrwania 2-3 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Po podaniu domięśniowym 250 mg, 65% dawki jest wydalane w ciągu 6 godzin, a 91% w ciągu 24 godzin, z wysokimi stężeniami w moczu (563 mg/l w 0-6 h). Podanie dożylne 500 mg w 30-minutowej infuzji powoduje osiągnięcie stężenia 38 mg/l w surowicy bez kumulacji przy wielokrotnych dawkach.
aktywność bakteriobójcza, amikacyna disiarczan, antybiotyk aminoglikozydowy, białka surowicy, farmakokinetyka amikacyny, infuzja dożylna, jama otrzewnej, klirens, klirens nerkowy, kumulacja leku, maksymalne stężenie w surowicy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, parametry farmakokinetyczne, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn opłucnowy, płyn owodniowy, płyn zewnątrzkomórkowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, przesączanie kłębuszkowe, stężenie bakteriobójcze, stężenie terapeutyczne, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z moczem, zapalenie opon mózgowych - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rixacam 20 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Rixacam, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg, natomiast dla dawki 20 mg przyjmowanej na czczo jest niższa (66%), lecz wzrasta o 39% po posiłku, co uzasadnia zalecenie przyjmowania dawek 15 mg i 20 mg z posiłkiem. Farmakokinetyka rywaroksabanu jest prawie liniowa do dawki 15 mg na czczo i proporcjonalna do dawki przy podaniu po posiłku. U dzieci farmakokinetyka jest podobna, jednak obserwuje się zmniejszenie względnej biodostępności przy zwiększaniu dawek w mg/kg masy ciała. Rywaroksaban wiąże się z białkami osocza w 92-95%, a objętość dystrybucji (Vss) u dorosłych wynosi około 50 litrów, natomiast u dzieci szacowana jest na 113 litrów dla masy ciała 82,8 kg. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2J2, a lek jest wydalany w połowie przez nerki i połowie z kałem, z klirensem około 10 L/h u dorosłych. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych dorosłych i 11-13 godzin u osób starszych, a u dzieci zmniejsza się wraz z wiekiem, od 4,2 h u młodzieży do 1,6 h u niemowląt poniżej 0,5 roku.
biodostępność, biotransformacja, czas kaolinowo-kefalinowy, czas protrombinowy, czynnik Xa, farmakokinetyka rywaroksabanu, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, migotanie przedsionków, model Emax, Neoplastin, objętość dystrybucji, pole pod krzywą, przeciwwskazanie, przesączanie kłębuszkowe, rywaroksaban, umiarkowane zaburzenie wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zmienność farmakokinetyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sugammadex Ranbaxy 100 mg/ml
Sugammadeks charakteryzuje się liniową farmakokinetyką w dawkach od 1 do 16 mg/kg podawanych dożylnie, z objętością dystrybucji u dorosłych pacjentów z prawidłową czynnością nerek wynoszącą około 11-14 litrów. Lek nie wiąże się z białkami osocza ani erytrocytami, a jego eliminacja odbywa się wyłącznie przez nerki w postaci niezmienionej, z klirensem około 88 mL/min i okresem półtrwania około 2 godzin. Ponad 90% dawki jest wydalane w ciągu 24 godzin, głównie z moczem (96%), natomiast wydalanie z kałem i powietrzem jest minimalne (<0,02%). U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek obserwuje się znaczące wydłużenie okresu półtrwania do około 24 godzin oraz wzrost ekspozycji na lek nawet 17-krotnie, z wykrywalnymi stężeniami sugammadeksu w osoczu do 48 godzin po podaniu.
analiza farmakokinetyczna populacyjna, białko osocza, bilans masowy, bolus dożylny, ciężka niewydolność nerek, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ekspozycja całkowita, erytrocyt, faza eliminacji, idealna masa ciała, kinetyka liniowa, klirens kreatyniny, klirens leku, klirens osocza, objętość dystrybucji, okres półtrwania, otyłość chorobliwa, otyłość olbrzymia, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, współczynnik zmienności - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Iwabradyna Synthon 5 mg
Iwabradyna Synthon w dawce 5 mg w postaci tabletek powlekanych charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) około 1 godziny na czczo. Bezwzględna biodostępność wynosi około 40%, co jest wynikiem efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Lek wykazuje dobrą rozpuszczalność w wodzie (>10 mg/ml) oraz umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~70%). Objętość dystrybucji wynosi około 100 litrów, wskazując na znaczną dystrybucję tkankową. Po długotrwałym stosowaniu dawki 5 mg dwa razy na dobę, Cmax osiąga 22 ng/ml (CV=29%), a średnie stężenie w stanie stacjonarnym wynosi 10 ng/ml (CV=38%). Iwabradyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 do aktywnego metabolitu N-demetylowego (S 18982), którego ekspozycja stanowi około 40% ekspozycji na substancję macierzystą. Okres półtrwania eliminacyjny wynosi 2 godziny, natomiast efektywny okres półtrwania to 11 godzin, co umożliwia dawkowanie dwa razy na dobę. Całkowity klirens wynosi około 400 ml/min, z klirensem nerkowym około 70 ml/min, a około 4% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej.
biodostępność bezwzględna, biotransformacja, chlorowodorek, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, efekt pierwszego przejścia, efektywny okres półtrwania, enancjomer S, farmakokinetyka iwabradyny, inhibitor CYP3A4, klirens całkowity, klirens nerkowy, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna N-demetylowa, skala Child-Pugh, stan równowagi stacjonarnej, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Neupogen 600 mcg/ml (30 mln j.m./0,5 ml)
Filgrastym (Neupogen) wykazuje farmakokinetykę pierwszego rzędu z okresem półtrwania około 3,5 godziny oraz klirensem około 0,6 ml/min/kg, co wskazuje na efektywne i przewidywalne usuwanie leku z organizmu. Objętość dystrybucji wynosi około 150 ml/kg, co odzwierciedla umiarkowaną dystrybucję głównie w układzie krwiotwórczym. Po podaniu podskórnym w dawce 600 µg/ml stężenia filgrastymu utrzymują się powyżej 10 ng/ml przez 8-16 godzin, co jest kluczowe dla ustalenia schematu dawkowania. Zależność dawka-stężenie jest liniowa i dodatnia, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do potrzeb klinicznych pacjenta.
czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, farmakokinetyka pierwszego rzędu, filgrastym, infuzja ciągła, kinetyka eliminacji, klirens, koncentrat do infuzji, kumulacja leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie dożylne, podanie podskórne, podawanie przewlekłe, przeszczepienie szpiku kostnego, stężenie terapeutyczne, stężenie w surowicy, układ krwiotwórczy, wchłanianie leku - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adimuplan 100 mg
Sytagliptyna, substancja czynna leku Adimuplan, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 87% po podaniu doustnym dawki 100 mg, z szybkim osiągnięciem Tmax w zakresie 1-4 godzin. Parametry farmakokinetyczne obejmują średnie AUC 8,52 µM•hr oraz Cmax 950 nM. Lek wykazuje liniową zależność AUC od dawki, natomiast Cmax i C24h nie są proporcjonalne do dawki, co wskazuje na nieliniowość w tych parametrach. Sytagliptyna wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (38%) oraz dużą objętość dystrybucji (ok. 198 l). Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez nerki – około 79% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy około 350 ml/min, co wskazuje na aktywne wydzielanie kanalikowe. Sytagliptyna nie wykazuje istotnej inhibicji ani indukcji głównych izoenzymów cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych na tym poziomie. Ponadto, lek może być stosowany niezależnie od posiłków, w tym bogatych w tłuszcze, bez konieczności modyfikacji dawkowania.
biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, glikoproteina p, hemodializa, izoenzym cytochromu P450, klirens nerkowy, łagodne zaburzenia czynności nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, sytagliptyna, Tmax, transporter anionów organicznych-3, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wskaźnik masy ciała, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ambroksol Hasco 30 mg/5 ml
Ambroksol chlorowodorek w dawce 30 mg/5 ml podawany doustnie w formie syropu charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z liniową farmakokinetyką w zakresie dawek terapeutycznych. Maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) osiągane jest w ciągu 1-2,5 godziny dla postaci o natychmiastowym uwalnianiu oraz około 6,5 godziny dla postaci o opóźnionym uwalnianiu. Biodostępność wynosi 79%, a obecność posiłku nie wpływa na wchłanianie leku. Ambroksol wykazuje dużą objętość dystrybucji (552 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%), co wskazuje na szeroką penetrację do tkanek, zwłaszcza do tkanki płucnej, co jest kluczowe dla jego działania mukolitycznego.
ambroksol chlorowodorek, biodostępność ambroksolu, CYP3A4, dystrybucja do tkanek, działanie mukolityczne, działanie terapeutyczne, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, glukuronidacja, indeks terapeutyczny, klirens całkowity, klirens nerkowy, kwas dibromoantranilowy, maksymalne stężenie leku w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, postać o natychmiastowym uwalnianiu, postać o opóźnionym uwalnianiu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmisartan Orion 40 mg
Telmisartan Orion wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny z biodostępnością około 50% i bardzo wysokim (>99,5%) wiązaniem z białkami osocza, głównie albuminami i alfa-1 kwaśną glikoproteiną. Lek charakteryzuje się nieliniową farmakokinetyką, szczególnie dla dawek powyżej 40 mg, gdzie Cmax i AUC rosną nieproporcjonalnie. Spożycie pokarmu zmniejsza AUC o 6% przy dawce 40 mg i do 19% przy dawce 160 mg, jednak po 3 godzinach stężenia w osoczu są porównywalne niezależnie od przyjęcia leku z posiłkiem. Telmisartan ma dużą objętość dystrybucji (około 500 l) i jest metabolizowany głównie przez sprzęganie do nieaktywnych metabolitów glukuronidowych. Okres półtrwania w fazie eliminacji przekracza 20 godzin, a eliminacja odbywa się prawie całkowicie z kałem w postaci niezmienionej, z wydalaniem nerkowym poniżej 1%. Całkowity klirens osoczowy wynosi około 1000 ml/min.
ADME, albumina, alfa-1 kwaśna glikoproteina, AUC, biodostępność, biodostępność całkowita, ciężka niewydolność nerek, Cmax, glukuronidacja, hemodializoterapia, klirens osoczowy, nadciśnienie tętnicze, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, stężenie w osoczu, telmisartan, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meropenem AptaPharma 1000 mg
Meropenem, dostępny w dawkach 500 mg i 1000 mg jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą szybkie wchłanianie i dystrybucję z objętością dystrybucji około 0,25 l/kg (11-27 l) oraz okresem półtrwania około 1 godziny u osób zdrowych. Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) po 30-minutowym wlewie wynoszą odpowiednio 23 μg/ml (500 mg), 49 μg/ml (1000 mg) i 115 μg/ml (2000 mg), a po szybszym podaniu (5 minut) wartości te są wyższe (52 μg/ml i 112 μg/ml). Meropenem wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~2%) i brak kumulacji przy podawaniu co 8 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Lek dobrze penetruje do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego, płuc, żółci, skóry oraz jamy otrzewnej, co uzasadnia jego szerokie zastosowanie w leczeniu zakażeń o różnej lokalizacji. Metabolizm zachodzi głównie przez hydrolizę pierścienia beta-laktamowego, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki – około 70% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej w ciągu 12 godzin, a 28% jako nieaktywny metabolit.
AUC, dehydropeptydaza-I, farmakokinetyka meropenemu, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, klirens, klirens kreatyniny, klirens pozanerkowy, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja do tkanek, płyn mózgowo-rdzeniowy, Pseudomonas aeruginosa, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydzielanie kanalikowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Corsib 10 mg
Bisoprolol fumaran, substancja czynna leku Corsib, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 90% dzięki niemal całkowitemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego i niskiemu efektowi pierwszego przejścia wątrobowego. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~30%) oraz objętość dystrybucji 3,5 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Eliminacja bisoprololu przebiega dwutorowo: około 50% metabolizowane jest w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, a pozostałe 50% wydalane jest przez nerki w formie niezmienionej. Całkowity klirens wynosi około 15 l/h, a okres półtrwania 10-12 godzin umożliwia podawanie leku raz na dobę, co sprzyja poprawie adherencji terapeutycznej. Farmakokinetyka bisoprololu jest liniowa i niezależna od wieku pacjenta, co jest korzystne w terapii osób starszych.
beta-adrenolityk, białka osocza, biodostępność leku, bisoprolol fumaran, efekt pierwszego przejścia, klasyfikacja NYHA, klirens leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła niewydolność serca, przewód pokarmowy, stężenie leku w osoczu, zaburzenia czynności narządów, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Chondroityna – Właściwości farmakokinetyczne
Chondroityna sodu siarczan po podaniu doustnym charakteryzuje się biodostępnością na poziomie 15–24%, z czego jedynie około 10% pozostaje w krążeniu w formie niezmetabolizowanej, a 90% występuje jako zdepolimeryzowane pochodne. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 4 godzinach. Substancja wykazuje silne powinowactwo do tkanek stawowych, co jest kluczowe dla jej działania terapeutycznego w chorobach zwyrodnieniowych stawów. Objętość dystrybucji wynosi około 0,3 l/kg, a około 85% związane jest z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie przez sulfatazy lizosomalne oraz enzymy depolimeryzujące, takie jak hialuronidazy i β-glukuronidazy, z udziałem wątroby i nerek, bez udziału cytochromu P-450, co zmniejsza ryzyko interakcji lekowych.
białko osocza, chondroityna sodu siarczan, choroba zwyrodnieniowa stawów, cytochrom P-450, dawka terapeutyczna, depolimeryzacja, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, kinetyka pierwszego rzędu, klirens, maź stawowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry kinetyczne, stężenie w osoczu, sulfataza lizosomalna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ketokaps Max 50 mg
Ketoprofen, podawany doustnie w kapsułkach miękkich Ketokaps Max (50 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 90% oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax 10,1 µg/ml po dawce 100 mg) w czasie 60-90 minut. Wchłanianie jest liniowe w zakresie dawek 75-200 mg, a obecność pokarmu spowalnia jedynie szybkość wchłaniania bez wpływu na całkowitą biodostępność. Ketoprofen wiąże się w 99% z albuminami osocza, ma niewielką objętość dystrybucji (0,1-0,2 l/kg) i wykazuje zdolność penetracji do płynu stawowego, gdzie utrzymuje się dłużej niż w osoczu, co sprzyja przedłużonemu działaniu przeciwzapalnemu. Po podaniu dawki 100 mg, stężenie w płynie stawowym po 9 godzinach wynosi 0,8 µg/ml, podczas gdy w osoczu spada do 0,3 µg/ml. Stan stacjonarny osiągany jest po 24 godzinach regularnego stosowania.
biodostępność, dawkowanie leku, enancjomer, enzym mikrosomalny, frakcja wolna leku, glukuronid, hipoalbuminemia, kapsułka miękka, klirens osoczowy, kwas glukuronowy, maziówka, mieszanina racemiczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn maziowy, płyn stawowy, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w surowicy, torebka stawowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Immunate 250 IU FVIII/190 IU VWF 250 j.m/fiol. (50 j.m./ml)
W artykule przedstawiono szczegółową analizę farmakokinetyki preparatu Immunate 250 IU FVIII/190 IU VWF, stosowanego u pacjentów z ciężką hemofilią A (poziom czynnika VIII ≤1%) oraz chorobą von Willebranda. Badania przeprowadzono na 18 pacjentach powyżej 12 roku życia, którzy otrzymali dawkę 50 j.m./kg masy ciała. Aktywność czynnika VIII oznaczano metodą chromogenną zgodną z Farmakopeą Europejską, natomiast czynnik von Willebranda oceniano testem kofaktora ristocetyny (VWF:RCo). Preparat zawiera po rekonstytucji około 50 j.m./ml FVIII oraz 38 j.m./ml VWF, a jego aktywność swoista wynosi 70 ± 30 j.m. FVIII/mg białka. Standaryzacja procedur i centralizacja analiz zapewniły wysoką wiarygodność wyników.
AUC, choroba von Willebranda, Cmax, czynnik krzepnięcia, czynnik VIII, czynnik von Willebranda, epizod krwawienia, hemofilia A ciężka, klirens, kofaktor ristocetyny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osocze ludzkie, parametr farmakokinetyczny, test chromogenny, Tmax, właściwości farmakokinetyczne, zabieg operacyjny