Właściwości farmakokinetyczne cefuroksymu aksetylu

Cefuroksym aksetyl, który jest składnikiem aktywnym produktu leczniczego BIORACEF w formie tabletek powlekanych (125 mg, 250 mg lub 500 mg), charakteryzuje się specyficznymi parametrami farmakokinetycznymi, które determinują jego skuteczność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tego antybiotyku cefalosporynowego drugiej generacji.¹

Wchłanianie

Cefuroksymu aksetyl po podaniu doustnym ulega wchłanianiu z przewodu pokarmowego. W błonie śluzowej jelita oraz we krwi następuje szybka hydroliza, prowadząca do uwolnienia aktywnej formy – wolnego cefuroksymu do krążenia ogólnego. Optymalny proces wchłaniania następuje, gdy lek zostaje przyjęty krótko po posiłku.²

Maksymalne stężenia cefuroksymu w surowicy krwi obserwuje się po około 2-3 godzinach od momentu przyjęcia leku, pod warunkiem podania go wraz z pokarmem. Wartości maksymalnego stężenia są zależne od przyjętej dawki i wynoszą odpowiednio:³

• 2,1 μg/ml po dawce 125 mg
• 4,1 μg/ml po dawce 250 mg
• 7,0 μg/ml po dawce 500 mg
• 13,6 μg/ml po dawce 1000 mg

Istotne jest, że forma zawiesiny cefuroksymu charakteryzuje się zmniejszoną szybkością wchłaniania w porównaniu z tabletkami, co skutkuje osiągnięciem niższego stężenia maksymalnego w późniejszym czasie oraz mniejszą biodostępnością (o 4 do 17%). Cefuroksymu aksetyl w postaci zawiesiny doustnej nie wykazuje biorównoważności z formą tabletkową, co wykazano w badaniach u zdrowych dorosłych, dlatego też nie zaleca się dokonywania bezpośredniego przeliczenia dawek między tymi postaciami (mg na mg).⁴

Farmakokinetyka cefuroksymu wykazuje liniowość w całym zakresie dawkowania doustnego od 125 mg do 1000 mg. Przy powtarzanym podawaniu dawek 250-500 mg nie stwierdzono kumulacji leku w organizmie.⁵

Dystrybucja

Cefuroksym wiąże się z białkami osocza w zakresie 33-50%, przy czym wartość ta może się różnić w zależności od zastosowanej metodologii oznaczania. W badaniu przeprowadzonym u 12 zdrowych ochotników, którym podano pojedynczą dawkę 500 mg cefuroksymu aksetylu w postaci tabletek, wyznaczono pozorną objętość dystrybucji na poziomie 50 l (CV%=28%).⁶

Penetracja tkankowa cefuroksymu jest dobra, co umożliwia osiągnięcie stężeń przekraczających minimalne stężenia hamujące (MIC) dla wielu powszechnie występujących patogenów w różnych tkankach i płynach ustrojowych, takich jak:⁷

• migdałki
• tkanka zatok przynosowych
• błona śluzowa oskrzeli
• kości
• płyn opłucnowy
• płyn stawowy i maź stawowa
• płyn otrzewnowy
• żółć
• plwocina
• ciało szkliste oka

Warto zaznaczyć, że cefuroksym przenika przez barierę krew-mózg, ale tylko w sytuacji gdy występuje stan zapalny opon mózgowych.⁸

Metabolizm

Cefuroksym nie podlega procesom metabolicznym w organizmie.⁹

Eliminacja

Okres półtrwania cefuroksymu w surowicy krwi wynosi od 1 do 1,5 godziny. Eliminacja leku zachodzi głównie drogą nerkową poprzez dwa mechanizmy: przesączanie kłębuszkowe oraz wydzielanie cewkowe. Klirens nerkowy cefuroksymu mieści się w zakresie 125-148 ml/min/1,73 m².¹⁰

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Różnice płciowe

W przypadku cefuroksymu nie zaobserwowano istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych pomiędzy kobietami a mężczyznami.¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek nie jest wymagane zachowanie szczególnej ostrożności przy stosowaniu dawek do 1 g na dobę. Należy jednak pamiętać, że w tej grupie wiekowej często występuje zmniejszona wydolność nerek, co może wymagać dostosowania dawkowania cefuroksymu odpowiednio do stopnia wydolności tego narządu.¹²

Dzieci

U starszych niemowląt (powyżej 3. miesiąca życia) oraz dzieci farmakokinetyka cefuroksymu jest zbliżona do obserwowanej u dorosłych. Brak jest natomiast danych klinicznych dotyczących stosowania cefuroksymu aksetylu u dzieci poniżej 3. miesiąca życia.^{3 miesięcy) oraz u dzieci, farmakokinetyka cefuroksymu jest podobna do obserwowanej u dorosłych. Nie ma dostępnych danych z badań klinicznych, dotyczących stosowania cefuroksymu aksetylu u dzieci w wieku poniżej 3 miesięcy.”>13}

Zaburzenia czynności nerek

Nie określono jednoznacznie bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności cefuroksymu aksetylu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Ponieważ cefuroksym jest eliminowany głównie przez nerki, u pacjentów ze znacznymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się redukcję dawki, aby skompensować wolniejsze wydalanie leku. Warto podkreślić, że cefuroksym jest skutecznie usuwany z organizmu podczas dializy.¹⁴

Zaburzenia czynności wątroby

Brak jest danych dotyczących farmakokinetyki cefuroksymu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Jednak z uwagi na fakt, że lek jest eliminowany głównie przez nerki, uważa się, że występowanie zaburzeń czynności wątroby nie ma istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne cefuroksymu.¹⁵

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Dla cefalosporyn, w tym cefuroksymu, najważniejszym wskaźnikiem farmakokinetyczno-farmakodynamicznym (PK/PD), korelującym ze skutecznością terapeutyczną in vivo, jest czas (wyrażony jako procent odstępu między kolejnymi dawkami), w którym stężenie niezwiązanego antybiotyku utrzymuje się powyżej minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla docelowego patogenu. Parametr ten określany jest jako %T>MIC.^MIC).”>16