objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmix 40 mg
Telmisartan, substancja czynna leku Telmix, charakteryzuje się średnią biodostępnością bezwzględną około 50%, z szybkim, choć zmiennym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Pokarm obniża AUC0-∞ o 6% przy dawce 40 mg i do 19% przy dawce 160 mg, jednak stężenia w osoczu w pierwszych 3 godzinach pozostają podobne niezależnie od przyjęcia leku na czczo lub z posiłkiem. Farmakokinetyka telmisartanu wykazuje nieliniowość, zwłaszcza w zakresie Cmax i AUC przy dawkach powyżej 40 mg. Lek wiąże się z białkami osocza w ponad 99,5%, głównie z albuminami i kwaśną alfa-1-glikoproteiną, a jego objętość dystrybucji (Vdss) wynosi około 500 L, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową. Metabolizm ogranicza się do sprzęgania do nieaktywnych farmakologicznie metabolitów glukuronidowych. Eliminacja przebiega z okresem półtrwania powyżej 20 godzin, głównie przez wydalanie z kałem w postaci niezmienionej (<1% z moczem), a całkowity klirens osoczowy wynosi około 1000 ml/min, zbliżony do przepływu wątrobowego.
biodostępność bezwzględna, biodostępność leku, biotransformacja leku, dystrybucja tkankowa, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka telmisartanu, hemodializa, kinetyka wykładnicza, klirens osoczowy, kumulacja leku, kwaśna alfa-1-glikoproteina, maksymalne stężenie w osoczu, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna glukuronidowa, pole powierzchni pod krzywą, przepływ wątrobowy krwi, reakcja sprzęgania, stan stacjonarny leku, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, telmisartan, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symbicort (80 mcg + 2,25 mcg)/dawkę
Symbicort w dawce 80 µg budezonidu i 2,25 µg formoterolu na dawkę inhalacyjną charakteryzuje się szybkim wchłanianiem do krążenia ogólnoustrojowego, z Tmax odpowiednio 15 minut dla budezonidu i 6 minut dla formoterolu. Ekspozycja ogólnoustrojowa (AUC) budezonidu z aerozolu inhalacyjnego wynosi 90% wartości referencyjnego produktu Turbuhaler, natomiast formoterolu 116%. Stosowanie komory inhalacyjnej AeroChamber Plus Flow Vu zwiększa AUC odpowiednio o 68% dla budezonidu i 77% dla formoterolu, co jest szczególnie istotne u pacjentów z niską ekspozycją bez komory. Nie stwierdzono interakcji farmakokinetycznych między składnikami preparatu. Budezonid wiąże się z białkami osocza w 90%, formoterol w 50%, a ich objętość dystrybucji wynosi około 3 l/kg i 4 l/kg, co wskazuje na dobre przenikanie do tkanek.
16-alfa-hydroksyprednizolon, 6-beta-hydroksybudezonid, aerozol inhalacyjny, aktywność glikokortykosteroidowa, biodostępność, biotransformacja, budezonid, choroba wątroby, dawka terapeutyczna, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, faza eliminacji, formoterol, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, klirens ogólnoustrojowy, komora inhalacyjna, liniowa zależność, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne, Symbicort Turbuhaler, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meronem 1 g
Meropenem, antybiotyk karbapenemowy o szerokim spektrum działania, charakteryzuje się określonym profilem farmakokinetycznym: u osób zdrowych okres półtrwania wynosi około 1 godziny, a objętość dystrybucji około 0,25 l/kg (11-27 l). Klirens zmienia się w zależności od dawki, wynosząc 287 ml/min dla 250 mg i 205 ml/min dla 2 g. Po 30-minutowym wlewie dożylnym Cmax i AUC rosną proporcjonalnie do dawki (np. dla 1000 mg Cmax = 49 µg/ml, AUC = 62,3 µg·h/ml). Meropenem nie kumuluje się przy podawaniu co 8 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~2%) i doskonałą penetrację do tkanek i płynów ustrojowych, w tym płuc, żółci, PMR, tkanek układu płciowego, skóry oraz jamy otrzewnej. Metabolizowany jest głównie przez hydrolizę pierścienia beta-laktamowego, z mniejszą wrażliwością na DHP-I niż imipenem, co eliminuje konieczność stosowania inhibitora DHP-I.
antybiotyk karbapenemowy, ciężka niewydolność nerek, dehydropeptydaza-I, dystrybucja leku, farmakokinetyka meropenemu, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, klirens, klirens hemodializacyjny, klirens kreatyniny, klirens pozanerkowy, marskość wątroby poalkoholowa, minimalne stężenie hamujące, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja tkankowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą stężenia, Pseudomonas aeruginosa, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zakażenie jamy brzusznej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sumamed forte 200 mg/5 ml
Azytromycyna, substancja czynna Sumamed forte (200 mg/5 ml), charakteryzuje się biodostępnością około 37% po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) około 0,4 μg/ml osiąganym po 2-3 godzinach po dawce 500 mg. Lek wykazuje wysoką objętość dystrybucji (Vss = 31,1 l/kg) oraz zdolność do intensywnej penetracji do tkanek, gdzie stężenia mogą być nawet 50-krotnie wyższe niż w osoczu. Wiązanie z białkami osocza jest zmienne i zależne od stężenia leku (12% przy 0,5 μg/ml i 52% przy 0,05 μg/ml). Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi od 2 do 4 dni, co umożliwia utrzymanie terapeutycznych stężeń po zakończeniu terapii. Eliminacja odbywa się głównie przez wątrobę (wydalanie z żółcią w postaci niezmienionej i metabolitów) oraz częściowo przez nerki (około 12% dawki dożylnie w moczu). Metabolity azytromycyny nie wykazują aktywności przeciwbakteryjnej. Dodatkowo, azytromycyna kumuluje się w fagocytach, co zwiększa jej stężenie w ogniskach zapalnych i potencjalnie poprawia skuteczność terapeutyczną.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, biodostępność, biotransformacja, chromatografia cieczowa, demetylacja, eliminacja leku, fagocytoza, fagocyty, hydroksylacja, klirens wątrobowy, kumulacja leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja do tkanek, populacja pediatryczna, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w osoczu, Sumamed forte, wiązanie z białkami osocza, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tertensif Bi-Kombi 10 mg + 2,5 mg
Tertensif Bi-Kombi, zawierający 10 mg peryndoprylu z argininą oraz 2,5 mg indapamidu, wykazuje farmakokinetykę, w której składniki nie wpływają na siebie wzajemnie. Peryndopryl jest prolekiem, szybko wchłaniany (Tmax 1h), z krótkim okresem półtrwania (1h), przekształcany do aktywnego metabolitu peryndoprylatu, którego Tmax wynosi 3-4h, a okres półtrwania niezwiązanej frakcji to około 17h. Biodostępność peryndoprylu zmniejsza się przy spożyciu pokarmu, dlatego zaleca się podawanie leku na czczo. Peryndoprylat wiąże się z białkami osocza w 20%, a jego eliminacja odbywa się głównie przez nerki. U pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby, dializowanych oraz osób w podeszłym wieku obserwuje się zmiany w farmakokinetyce, co wymaga dostosowania dawkowania zwłaszcza w przypadku niewydolności nerek (klirens kreatyniny). W przypadku marskości wątroby modyfikacja dawkowania nie jest konieczna.
biodostępność leku, dializoterapia, enzym konwertujący angiotensynę, farmakokinetyka, faza eliminacji, indapamid, klirens kreatyniny, klirens peryndoprylatu, klirens wątrobowy, kumulacja w organizmie, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, peryndopryl, peryndopryl i indapamid, peryndoprylat, prolek, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon substancji czynnych
Cyprofloksacyna – Właściwości farmakokinetyczne
Cyprofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk, wykazuje zróżnicowany profil farmakokinetyczny zależny od drogi podania i postaci farmaceutycznej. Po podaniu doustnym dawek 250-750 mg, maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) osiągane są w ciągu 1-2 godzin i mieszczą się w zakresie 0,56-3,7 mg/l, z dostępnością biologiczną około 70-80%. Porównywalne wartości AUC uzyskuje się po dożylnym podaniu 400 mg co 12 godzin (60-minutowa infuzja) oraz po doustnym podaniu 500 mg co 12 godzin. Cyprofloksacyna wiąże się z białkami osocza w 20-30%, ma objętość dystrybucji 2-3 l/kg i osiąga wysokie stężenia w tkankach takich jak płuca, zatoki, układ moczowo-płciowy oraz oko, gdzie stężenia miejscowe przewyższają MIC90 dla większości patogenów. Metabolizowana jest do czterech głównych metabolitów (M1-M4) o słabszym działaniu przeciwbakteryjnym, a jej eliminacja odbywa się głównie przez nerki (44,7-61,5% dawki w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu przez kał i metabolity.
analiza farmakokinetyczna, biorównoważność, deetylenocyprofloksacyna, dostępność biologiczna, droga podania, dystrybucja cyprofloksacyny, działanie przeciwbakteryjne, faza eliminacji, fluorochinolon, formylocyprofloksacyna, izoenzym cytochromu P450, klirens nerkowy, klirens pozanerkowy, krzywa stężenia w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksocyprofloksacyna, parametr farmakokinetyczny, posocznica, postać farmaceutyczna, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, schemat dawkowania, stężenie w osoczu, substancja aktywna, sulfocyprofloksacyna, wchłanianie cyprofloksacyny, wiązanie z białkami, właściwość farmakokinetyczna, wydzielanie jelitowe, wydzielanie kanalikowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sunitinib Krka 50 mg
Farmakokinetyka sunitynibu została oceniona u 135 zdrowych ochotników oraz 266 pacjentów z guzami litymi, wykazując podobne parametry w obu grupach. Dawkowanie w zakresie 25-100 mg skutkuje proporcjonalnym wzrostem AUC i Cmax, z kumulacją leku przy wielokrotnym podawaniu, prowadzącą do 3-4-krotnego wzrostu stężenia sunitynibu oraz 7-10-krotnego wzrostu stężenia jego aktywnego metabolitu. Stan równowagi osiągany jest po 10-14 dniach, z łącznym stężeniem osoczowym 62,9-101 ng/ml, co odpowiada stężeniu hamującemu fosforylację receptorów i wzrost guzów. Sunitynib osiąga Cmax po 6-12 godzinach, a jego biodostępność nie jest zależna od posiłku. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (95%), ma dużą objętość dystrybucji (2230 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 do aktywnego dezetylosunitynibu. Wydalanie odbywa się głównie z kałem (61%) i w mniejszym stopniu przez nerki (16%). Okres półtrwania sunitynibu wynosi 40-60 godzin, a metabolitu 80-110 godzin. Interakcje z inhibitorami lub induktorami CYP3A4 mogą znacząco zmieniać stężenia leku, co wymaga ostrożności klinicznej.
aminotransferazy wątrobowe, białko oporności raka piersi, cytochrom P450, ekspozycja na lek, fosforylacja receptorów, inhibitor CYP3A4, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Childa-Pugh, klirens kreatyniny, klirens leku, klirens pozorny, maksymalna tolerowana dawka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie doustne, pole pod krzywą, pole powierzchni ciała, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne, stromalny guz przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dexmedetomidine Kabi 100 mcg/ml
Deksmedetomidyna wykazuje farmakokinetykę opartą na dwukompartmentowym modelu dystrybucji z szybkim okresem półtrwania fazy alfa około 6 minut oraz końcowym okresem półtrwania od 1,35 do 3,68 godziny (średnio 1,9-2,5 godziny) u zdrowych ochotników. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 1,16-2,16 l/kg (90-151 litrów), a klirens osoczowy 0,46-0,73 l/godz./kg (35,7-51,1 l/godz.) dla masy ciała około 69 kg. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawkowania 0,2-1,4 µg/kg/godz., bez kumulacji przy terapii do 14 dni. Lek wiąże się z białkami osocza w 94%, głównie z albuminą. Metabolizm zachodzi intensywnie w wątrobie, obejmując N-koniugację, N-metylację oraz oksydację przez cytochrom P450 (izozymy CYP2A6, CYP1A2, CYP2E1, CYP2D6, CYP2C19). Metabolity, głównie N-glukuronidy i hydroksy-metabolity, są wydalane głównie z moczem (95% dawki w ciągu 9 dni), przy czym mniej niż 1% leku jest wydalane niezmienione.
3-hydroksymetylo deksmedetomidyna, ciężkie zaburzenie wątroby, cytochrom P450, deksmedetomidyna, dwukompartmentowy model dystrybucji, farmakokinetyka leku, farmakokinetyka liniowa, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, klirens wątrobowy, kwaśna alfa-1-glikoproteina, łagodne zaburzenie wątroby, N-koniugacja z kwasem glukuronowym, N-metylacja, objętość dystrybucji, oddział intensywnej opieki medycznej, okres półtrwania, oksydacja, umiarkowane zaburzenie wątroby, zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Fingolimod – Właściwości farmakokinetyczne
Fingolimod wykazuje wysoką biodostępność doustną na poziomie 93% (95% CI: 79-111%) oraz powolne wchłanianie z Tmax wynoszącym 12-16 godzin. W stanie stacjonarnym, osiąganym po 1-2 miesiącach codziennego dawkowania, stężenia we krwi są około 10-krotnie wyższe niż po dawce początkowej. Substancja ulega znaczącej dystrybucji do erytrocytów (86%) oraz tkanek (objętość dystrybucji około 1200 ± 260 l), a jej aktywny metabolit – fosforan fingolimodu – wykazuje mniejszy wychwyt w komórkach krwi (99%). Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzym CYP4F2 oraz prawdopodobnie CYP3A4, z eliminacją oksydacyjną i powolnym klirensem wynoszącym 6,3 ± 2,3 l/h. Okres półtrwania fingolimodu i jego fosforanu wynosi 6-9 dni, a wydalanie odbywa się głównie z moczem w postaci nieaktywnych metabolitów (81%), natomiast postać niezmieniona jest obecna w kale (<2,5% dawki). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,5-1,25 mg/dobę i nie różni się istotnie ze względu na płeć, rasę czy stopień niewydolności nerek.
biodostępność bezwzględna, biotransformacja oksydacyjna, dawka fingolimodu, dystrybucja w krwinkach czerwonych, ekspozycja całkowita, farmakokinetyka fingolimodu, fosforan fingolimodu, izoenzym CYP4F2, klirens fingolimodu, liniowa farmakokinetyka, maksymalne stężenie w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stwardnienie rozsiane, wchłanianie doustne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby