Właściwości farmakokinetyczne finasterydu

Finasteryd to substancja lecznicza, której właściwości farmakokinetyczne zostały dokładnie zbadane. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych właściwości pogrupowany według kluczowych procesów farmakokinetycznych.

Wchłanianie

Po podaniu doustnym finasteryd wykazuje korzystny profil wchłaniania. Maksymalne stężenie w osoczu krwi osiągane jest stosunkowo szybko, bo już po około dwóch godzinach od przyjęcia dawki. Proces wchłaniania kończy się całkowicie po okresie sześciu do ośmiu godzin. Ważnym aspektem z perspektywy klinicznej jest wysoka dostępność biologiczna finasterydu, która po podaniu doustnym wynosi około 80%. Warto podkreślić, że spożywanie pokarmów nie wpływa na dostępność biologiczną substancji, co eliminuje konieczność specjalnych zaleceń dotyczących przyjmowania leku w stosunku do posiłków.¹

Dystrybucja

Finasteryd charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza krwi, wynoszącym około 93%. Objętość dystrybucji substancji wynosi około 76 litrów, co wskazuje na jej dobrą penetrację do tkanek. W badaniach dotyczących wielokrotnego dawkowania zaobserwowano powolne gromadzenie się małych ilości finasterydu. Przy standardowej dawce dobowej wynoszącej 5 mg, stężenie finasterydu w osoczu krwi osiąga wartości około 8-10 ng/ml i utrzymuje się na stabilnym poziomie w trakcie terapii.²

Istotną obserwacją z badań dystrybucji jest wykazanie obecności finasterydu w płynie mózgowo-rdzeniowym u pacjentów przyjmujących finasteryd przez okres od 7 do 10 dni. Jak wynika z badań, substancja ta nie wykazuje jednak szczególnej tendencji do gromadzenia się w płynie mózgowo-rdzeniowym. Dodatkowo udokumentowano obecność finasterydu w płynie nasiennym u mężczyzn stosujących dawkę 5 mg na dobę, co ma znaczenie w kontekście potencjalnych przeciwwskazań dla kobiet w wieku rozrodczym.³

Metabolizm

Finasteryd ulega przemianom metabolicznym głównie w wątrobie, gdzie zachodzą procesy oksydacyjne. Po podaniu doustnym substancji zidentyfikowano dwa metabolity, które charakteryzują się znacznie mniejszą aktywnością hamującą 5-alfa-reduktazę w porównaniu do związku macierzystego. Ta właściwość wskazuje, że aktywność terapeutyczna związana jest przede wszystkim z niezmienioną formą leku.⁴

Eliminacja

Średni okres półtrwania finasterydu w fazie wydalania wynosi sześć godzin. Klirens osoczowy substancji osiąga wartość około 165 ml/min. Eliminacja finasterydu po podaniu doustnym przebiega dwoma głównymi drogami: 39% dawki jest usuwane z moczem w postaci metabolitów (przy czym nie stwierdzono obecności niezmienionej substancji w moczu), natomiast około 57% całkowitej dawki jest wydalane z kałem.⁵

Wpływ wieku na farmakokinetykę

U osób w wieku podeszłym obserwuje się nieznaczne zmniejszenie szybkości wydalania finasterydu. W miarę starzenia się następuje wydłużenie czasu półtrwania z około 6 godzin u mężczyzn w wieku od 18 do 60 lat do 8 godzin u mężczyzn w wieku powyżej 70 lat. Ta różnica nie ma jednak istotnego znaczenia klinicznego i nie wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów geriatrycznych.⁶

Farmakokinetyka w niewydolności nerek

Przeprowadzone badania u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i z klirensem kreatyniny w zakresie od 9 do 55 ml/min wykazały, że dystrybucja pojedynczej dawki finasterydu znakowanej izotopowo (14C) była podobna jak u zdrowych ochotników. Również stopień wiązania z białkami nie różnił się istotnie u pacjentów z niewydolnością nerek w porównaniu do osób z prawidłową funkcją nerek.⁷

Interesującą obserwacją jest zmiana dróg eliminacji metabolitów u pacjentów z niewydolnością nerek. Metabolity zwykle wydalane z moczem u tych pacjentów są eliminowane z kałem. Wykazano, że wydalanie metabolitów z kałem wzrasta proporcjonalnie do zmniejszania się ich eliminacji nerkowej. Taki mechanizm adaptacyjny eliminuje konieczność dostosowania dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek, którzy nie są poddawani dializom.⁸

Parametry farmakokinetyczne finasterydu