objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amoxicillin Aurovitas 500 mg
Amoksycylina, będąca składnikiem leku Amoxicillin Aurovitas, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 70% po podaniu doustnym, z Tmax wynoszącym około 1 godziny oraz liniową zależnością parametrów Cmax (3,3 ± 1,12 µg/ml) i AUC (26,7 ± 4,56 µg·h/ml) w dawkach od 250 do 3000 mg. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~18%) i objętość dystrybucji 0,3-0,4 l/kg, co umożliwia dobrą penetrację do tkanek, z wyjątkiem płynu mózgowo-rdzeniowego, gdzie przenikanie jest niewystarczające. Amoksycylina jest wydalana głównie przez nerki, z okresem półtrwania około 1,36 ± 0,56 h i klirensem około 25 l/h, przy czym 60-70% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej w ciągu pierwszych 6 godzin. Wydalanie może być opóźnione przez probenecyd, co wydłuża działanie terapeutyczne. Hemodializa umożliwia usunięcie leku, co jest istotne w przypadku przedawkowania lub niewydolności nerek.
amoksycylina, antybiotyk beta-laktamowy, biodostępność, farmakokinetyka amoksycyliny, hemodializa, kinetyka eliminacji, klirens całkowity, kwas penicylinowy, łożysko, mleko kobiece, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, probenecyd, przewód pokarmowy, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – AzitroLEK 200 mg/5 ml
Farmakokinetyka azytromycyny w preparacie AzitroLEK charakteryzuje się umiarkowaną biodostępnością około 37% po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-3 godzin. Lek wykazuje szeroką dystrybucję, z objętością dystrybucji 31,1 l/kg i stężeniami w tkankach przekraczającymi stężenia osoczowe nawet 50-krotnie, co umożliwia skuteczne leczenie infekcji w płucach, migdałkach i gruczole krokowym. Azytromycyna wiąże się z białkami osocza w sposób zależny od stężenia (52% przy 0,05 mg/l i 12% przy 0,5 mg/l). Okres półtrwania w tkankach wynosi 2-4 dni, co zapewnia długotrwałe działanie terapeutyczne. Eliminacja obejmuje wydalanie około 12% dawki niezmienionej w moczu po podaniu dożylnym oraz metabolizm do 10 nieaktywnych metabolitów. Lek kumuluje się w fagocytach, co sprzyja lokalizacji w miejscach zapalenia i zakażenia.
antybiotyk makrolidowy, biodostępność, chromatografia cieczowa, demetylacja, dysfagia, eliminacja azytromycyny, fagocytoza, fagocyty, farmakokinetyka, hydroksylacja, klirens wątrobowy, komórki żerne, minimalne stężenie hamujące, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania biologiczny, okres półtrwania w osoczu, pole pod krzywą stężenia, stężenie leku w osoczu, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Losmina 80 mg/0,8 ml (8000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu podskórnym (~100% na podstawie aktywności anty-Xa) oraz liniową farmakokinetyką względem zalecanych dawek. Maksymalna aktywność anty-Xa osiągana jest po 3-5 godzinach i wynosi od około 0,2 j.m./ml przy dawce 2000 j.m. (20 mg) do 1,3 j.m./ml przy dawce 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.). Aktywność anty-IIa jest około 10-krotnie niższa niż anty-Xa, z maksymalnymi wartościami 0,13-0,19 j.m./ml. Objętość dystrybucji wynosi około 4,3 litra, a metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez desulfację i depolimeryzację. Klirens anty-Xa wynosi średnio 0,74 l/h, a okres półtrwania waha się od 5 do 7 godzin, wydłużając się przy wielokrotnym podaniu. Eliminacja nerkowa obejmuje około 40% dawki, z czego 10% stanowią aktywne metabolity.
aktywność anty-IIa, aktywność anty-Xa, antytrombina III, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, depolimeryzacja, desulfacja, enoksaparyna sodowa, hemodializa, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, łagodne zaburzenia czynności nerek, lek trombolityczny, marskość wątroby, metoda amidolityczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie dożylne, podanie podskórne, pole pod krzywą, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, właściwości farmakokinetyczne, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne - Leksykon substancji czynnych
Oktreotyd – Właściwości farmakokinetyczne
Oktreotyd, analog somatostatyny, wykazuje zróżnicowane właściwości farmakokinetyczne zależne od formulacji. Po podaniu podskórnym roztworu do wstrzykiwań (Sandostatin) osiąga maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 30 minut. Formulacje o przedłużonym uwalnianiu (Okteva, Sandostatin LAR) charakteryzują się dwufazowym profilem wchłaniania: początkowe przemijające maksimum w ciągu pierwszej godziny, następnie spadek stężenia do subterapeutycznego poziomu w ciągu 24 godzin, a po około 7 dniach wzrost stężenia do stanu równowagi utrzymującego się przez 3-4 tygodnie. W stanie równowagi stężenia oktreotydu wykazują liniową zależność od dawki, np. u pacjentów z akromegalią po 3 iniekcjach co 4 tygodnie stężenia wynoszą odpowiednio 1 557 ng/l (20 mg) i 2 384 ng/l (30 mg). Objętość dystrybucji wynosi 0,27 l/kg, a całkowity klirens 160 ml/min, z wiązaniem do 65% z białkami osocza. Okres półtrwania po podaniu podskórnym to około 100 minut, a eliminacja odbywa się głównie drogą nerkową (32% w postaci niezmienionej w moczu) oraz z kałem.
akromegalia, analog somatostatyny, eliminacja dwufazowa, formulacja leku, formulacja o przedłużonym uwalnianiu, klirens całkowity, marskość wątroby, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, otyłość podwzgórzowa, podanie dożylne, rakowiak, receptor somatostatyny, stężenie oktreotydu, stłuszczenie wątroby, technet, wiązanie z białkami, właściwości farmakokinetyczne, wstrzyknięcie domięśniowe, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Crusia 100 mg/ml (10 000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa (Crusia) charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) po podaniu podskórnym, z maksymalną aktywnością anty-Xa osiąganą po 3-5 godzinach, zależną od dawki (np. 0,2 j.m./ml dla 2000 j.m. i 1,3 j.m./ml dla 150 j.m./kg mc.). Farmakokinetyka wykazuje liniową zależność względem dawki, z niewielką zmiennością wewnątrzosobniczą i międzyosobniczą oraz brakiem kumulacji po wielokrotnym podaniu. Stan stacjonarny osiągany jest zwykle w 2-4 dniu leczenia, w zależności od schematu dawkowania. Aktywność anty-IIa jest około 10-krotnie niższa niż anty-Xa, z maksymalnymi wartościami 0,13-0,19 j.m./ml. Objętość dystrybucji wynosi około 4,3 l, a eliminacja przebiega jednofazowo z okresem półtrwania 5-7 godzin. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie, a klirens nerkowy aktywnych metabolitów stanowi około 10% dawki, z całkowitym wydalaniem nerkowym na poziomie 40%.
aktywność anty-IIa, aktywność anty-Xa, antytrombina III, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, depolimeryzacja, desulfacja, enoksaparyna sodowa, farmakokinetyka enoksaparyny, hemodializa, interakcja farmakokinetyczna, klirens anty-Xa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, łagodne zaburzenie czynności nerek, lek trombolityczny, marskość wątroby, metoda amidolityczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie podskórne, pole pod krzywą, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie funkcji nerek - Leksykon leków
Przedawkowanie – Duloxetine Medical Valley 120 mg
Przedawkowanie duloksetyny, dostępnej w kapsułkach dojelitowych o dawkach 90 mg i 120 mg, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, które może prowadzić do ciężkich objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego i układu sercowo-naczyniowego. Opisano przypadki śmiertelne po dawkach około 1000 mg (ponad 8-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej) oraz nawet do 5400 mg (ponad 45-krotną dawkę terapeutyczną). Typowe objawy przedawkowania obejmują senność (>240 mg), śpiączkę (>1000 mg), zespół serotoninowy (występujący szczególnie przy współistniejącym stosowaniu innych leków serotoninergicznych), drgawki (>1000 mg), wymioty (>120 mg) oraz tachykardię (>240 mg). Mechanizmy patofizjologiczne obejmują nadmierną stymulację receptorów serotoninowych 5-HT1A i 5-HT2A, depresję ośrodkowego układu nerwowego oraz blokadę wychwytu zwrotnego noradrenaliny.
antagonista receptorów serotoninowych, ciśnienie tętnicze, cyproheptadyna, drgawki, drożność dróg oddechowych, funkcje życiowe, hemoperfuzja, kapsułka dojelitowa twarda, napad drgawkowy, objętość dystrybucji, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, przedawkowanie duloksetyny, receptor serotoninowy, saturacja, senność, śpiączka, tachykardia, transfuzja wymienna, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, wymioty, wymuszona diureza, zaburzenie świadomości, zespół serotoninowy, zgon - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Autokila 200 mg
Hydroksychlorochina, składnik aktywny Hydroxychloroquine TZF, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną wynoszącą 79% (±12%) i osiąga maksymalne stężenia w osoczu po 3-4 godzinach. Lek wykazuje bardzo dużą objętość dystrybucji (5500 l w krwi, 44 000 l w osoczu) oraz kumuluje się w tkankach takich jak oczy, nerki, wątroba i płuca, a także w krwinkach (współczynnik krew/osocze 7,2). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP2C8, CYP3A4, CYP2D6, FMO-1 i MAO-A, bez dominacji pojedynczego izoenzymu CYP. Hydroksychlorochina ma długi okres półtrwania 30-50 dni, a 20-25% dawki jest wydalane z moczem w formie niezmienionej. W stanie stacjonarnym u pacjentów z toczniem lub RZS stężenia we krwi wynoszą 450-490 ng/ml przy dawce 200 mg/dobę oraz 870-970 ng/ml przy dawce 400 mg/dobę, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 200-500 mg/dobę.
białko transportowe, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, dystrybucja leku, farmakokinetyka liniowa, hydroksychlorochina, inhibitor CYP2D6, interakcja lekowa, izoenzym CYP2C8, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, kumulacja tkankowa, monoaminooksydaza A, monooksygenaza flawinowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, populacja pediatryczna, profil eliminacji, reumatoidalne zapalenie stawów, siarczan hydroksychlorochiny, toczeń rumieniowaty, wiek podeszły - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Biodribin 1 mg/ml
Kladrybina (BIODRIBIN, 1 mg/ml) wykazuje farmakokinetykę opisaną modelem trójkompartmentowym z okresami półtrwania: t0,5α = 8 minut (dystrybucja), t0,5β = 1,1 godziny (eliminacja) oraz t0,5γ = 6,3 godziny (faza końcowa). Biologiczny okres półtrwania w limfocytach wynosi 23 godziny, co umożliwia utrzymanie terapeutycznego stężenia fosforanu kladrybiny wewnątrzkomórkowo. Po podaniu dożylnym w ciągłym wlewie przez 7 dni stężenie w stanie stacjonarnym osiąga 5,7 ng/ml, a klirens wynosi 665,5 ml/godz./kg. Lek charakteryzuje się wysoką objętością dystrybucji (9 l/kg) oraz penetracją do płynu mózgowo-rdzeniowego, gdzie stężenie jest trzykrotnie niższe niż w surowicy. Stopień wiązania z białkami osocza jest niski (20%), a kumulacja w organizmie nie występuje.
choroba limfoproliferacyjna, działanie cytotoksyczne, fosforan kladrybiny, guz lity, klirens leku, model trójkompartmentowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne, roztwór do infuzji, stężenie terapeutyczne, substancja pomocnicza, wiązanie z białkami osocza, wlew ciągły - Leksykon substancji czynnych
Dapoksetyna – Przedawkowanie
Dapoksetyna, będąca selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) stosowanym w leczeniu przedwczesnego wytrysku, wykazuje wysoki profil bezpieczeństwa, co potwierdzają badania kliniczne z dawkami sięgającymi 240 mg/dobę (dwie dawki po 120 mg w odstępie 3 godzin). W dokumentacji klinicznej nie odnotowano przypadków przedawkowania dapoksetyny w warunkach rzeczywistego stosowania produktu Priligy (30 mg i 60 mg tabletki powlekane). Potencjalne objawy przedawkowania, oparte na mechanizmie działania serotoninergicznym, obejmują senność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha), tachykardię (>100 uderzeń/min), drżenie, pobudzenie oraz zawroty głowy, co wymaga szczegółowej obserwacji w praktyce klinicznej.
białka osocza, dializa, drogi oddechowe, drżenie, działanie niepożądane, działanie serotoninergiczne, hemoperfuzja, lek przeciwwymiotny, nudności i wymioty, objętość dystrybucji, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie psychoruchowe, przedwczesny wytrysk, przewód pokarmowy, receptor serotoninowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stan neurologiczny, tachykardia, transfuzja wymienna, transmisja serotoninergiczna, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, wymuszona diureza, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zatrucie, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Axhidrox 2,2 mg/dozę
Axhidrox to krem zawierający 2,2 mg glikopironium bromku w jednej dawce (270 mg kremu), stosowany miejscowo w leczeniu pierwotnej nadpotliwości pach. Glikopironium działa jako konkurencyjny antagonista muskarynowych receptorów acetylocholiny, hamując wydzielanie potu przez gruczoły potowe. W badaniu klinicznym fazy IIIa (n=171) wykazano, że po 4 tygodniach stosowania Axhidrox nastąpiło istotne statystycznie zmniejszenie wytwarzania potu o średnio 197,08 mg (64,63%) w porównaniu do placebo (-83,49 mg, 34,32%; p=0,0038). Poprawa jakości życia mierzona skalą HidroQoL była również istotna (mediana zmiany -6,0 vs -1,0; p<0,0001). Wskaźnik odpowiedzi w skali HDSS (≥2 punkty poprawy) był wyższy w grupie leczonej (23,0% vs 11,9%; p=0,0542). Długoterminowe badanie fazy IIIb potwierdziło utrzymanie skuteczności do 72 tygodni, z istotnym zmniejszeniem potu i poprawą HDSS oraz HidroQoL (p<0,0001). Farmakokinetyka wskazuje na osiągnięcie stanu stacjonarnego między 7. a 14. dniem stosowania, z niską ekspozycją ogólnoustrojową (średnie Cmax 24,39 pg/mL, AUC0-8h 128,61 h*pg/mL przy dawce 1%).
badanie farmakokinetyczne, badanie genotoksyczności, badanie kliniczne fazy III, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja leku, fototoksyczność, glikopironium, grawimetria, gruczoł potowy, objętość dystrybucji, pierwotna nadpotliwość pach, potencjał uczulający, przenikanie przez łożysko, skala HDSS, stan stacjonarny farmakokinetyczny, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Reverantza 20 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Reverantza, zawierający olmesartan medoksomil i amlodypinę, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi obu składników. Olmesartan medoksomil, będący prolekiem, jest szybko przekształcany do aktywnego olmesartanu, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu po 1,5-2 godzinach, z biodostępnością około 25,6%. Olmesartan wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (99,7%), niewielką objętość dystrybucji (16-29 l) oraz okres półtrwania eliminacyjnego 10-15 godzin. Eliminacja odbywa się w około 40% przez nerki i 60% z żółcią, bez istotnego metabolizmu. Amlodypina osiąga Cmax po 6-12 godzinach, ma biodostępność 64-80%, wiąże się z białkami osocza w 97,5%, wykazuje dużą objętość dystrybucji (~21 l/kg) oraz długi okres półtrwania 35-50 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Wchłanianie obu substancji nie jest istotnie modyfikowane przez pokarm, a farmakokinetyka olmesartanu i amlodypiny podawanych razem jest porównywalna do podawania ich osobno, bez klinicznie istotnych interakcji.
amlodypina, AUC, biodostępność substancji, Cmax, dystrybucja leku, esterazy, interakcja farmakokinetyczna, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kolesevelam, niedrożność dróg żółciowych, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, olmesartan medoksomil i amlodypina, powinowactwo do krwinek czerwonych, prolek, równowaga dynamiczna, stężenie olmesartanu, substancja wiążąca kwasy żółciowe, wchłanianie jelitowo-wątrobowe, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rymphysia 500 mg
Farmakokinetyka ludzkiego inhibitora alfa1-proteinazy (alfa1-PI) została oceniona w dwóch badaniach klinicznych obejmujących dożylne podanie produktów Rymphysia oraz ARALAST w dawce 60 mg/kg masy ciała raz w tygodniu. W pierwszym badaniu, z udziałem 28 pacjentów z niedoborem alfa1-PI i rozedmą płuc, stwierdzono, że minimalne stężenia antygenowego i czynnego alfa1-PI w surowicy przed infuzją w stanie stacjonarnym wynosiły odpowiednio 15,3 ± 2,5 µM i 15,3 ± 2,4 µM dla ARALAST oraz 16,9 ± 2,3 µM i 15,7 ± 2,6 µM dla produktu referencyjnego. Okres półtrwania ARALAST wynosił 5,9 ± 1,2 dni, a minimalne stężenia czynnego alfa1-PI przekraczały wartość progową 11 µM już w 2.-3. tygodniu terapii, utrzymując się powyżej tej wartości do 24. tygodnia. Ponadto, zaobserwowano istotny wzrost stężenia antygenowego alfa1-PI w płynie wyściełającym nabłonek (ELF) w popłuczynach oskrzelowo-pęcherzykowych (BAL), choć bez istotnego wzrostu kompleksów elastaza neutrofilowa-alfa1-PI (ANEC).
biorównoważność, farmakokinetyka, infuzja, inhibitor alfa1-proteinazy, klirens, leczenie wspomagające, niedobór alfa1-PI, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn wyściełający nabłonek, popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe, rozedma płuc, stan stacjonarny, stężenie antygenowe alfa1-PI, terapia substytucyjna