Właściwości farmakokinetyczne lewotyroksyny

Lewotyroksyna sodowa, główny składnik aktywny preparatu Levothyroxine Accord, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jej działanie terapeutyczne w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tego leku z uwzględnieniem najważniejszych parametrów.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym lewotyroksyna wchłania się w sposób selektywny, niemal wyłącznie w górnym odcinku jelita cienkiego. Biodostępność leku jest zależna od zastosowanej postaci galenowej i może osiągać wartość do 80% podanej dawki. Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) wynosi około 5-6 godzin po przyjęciu leku.²

Początek działania farmakologicznego lewotyroksyny obserwuje się stosunkowo późno – po 3-5 dniach od rozpoczęcia podawania, co należy uwzględnić przy planowaniu terapii i ocenie jej efektów w początkowym okresie leczenia.³

Dystrybucja

Lewotyroksyna charakteryzuje się bardzo wysokim stopniem wiązania z białkami transportowymi osocza, sięgającym około 99,97%. To wiązanie ma charakter niekowalencyjny, dzięki czemu hormon związany z białkami w osoczu podlega stałej i bardzo szybkiej wymianie z frakcją wolnego hormonu, co ma istotne znaczenie dla jego aktywności biologicznej.⁴

Objętość dystrybucji lewotyroksyny wynosi około 10-12 litrów. Warto podkreślić, że ze względu na bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza, lewotyroksyna nie podlega eliminacji podczas zabiegów hemodializy ani hemoperfuzji, co ma znaczenie kliniczne u pacjentów z niewydolnością nerek.⁵

Znacząca część pozatarczycowej lewotyroksyny (około jedna trzecia całkowitej ilości) znajduje się w wątrobie, gdzie podlega szybkiej wymianie z lewotyroksyną obecną w surowicy, co stanowi ważny element mechanizmu homeostazy tego hormonu.⁶

Metabolizm

Metabolizm hormonów tarczycy zachodzi głównie w następujących narządach i tkankach:⁷

• wątroba – główny narząd metabolizujący lewotyroksynę
• nerki – istotne miejsce przemian metabolicznych hormonów tarczycy
• mózg – ważny obszar metabolizmu lewotyroksyny ze względu na działanie neurotropowe
• mięśnie – tkanka o dużej masie mająca udział w metabolizmie lewotyroksyny

Całkowity klirens metaboliczny lewotyroksyny osiąga wartość około 1,2 litra osocza na dobę, co świadczy o stosunkowo powolnym metabolizmie tego hormonu.⁸

Eliminacja

Metabolity lewotyroksyny są wydalane zarówno przez nerki (z moczem), jak i przez przewód pokarmowy (z kałem). Eliminacja ta stanowi końcowy etap przemian lewotyroksyny w organizmie.⁹

Okres półtrwania

Średni okres półtrwania lewotyroksyny wynosi około 7 dni, co przekłada się na długotrwałe utrzymywanie się działania leku i umożliwia stosowanie go w dawkowaniu raz na dobę. Należy jednak podkreślić, że wartość ta ulega istotnym zmianom w zależności od stanu czynnościowego tarczycy:¹⁰

Skrócenie okresu półtrwania lewotyroksyny w nadczynności tarczycy wynika z przyspieszonego metabolizmu i zwiększonego klirensu leku, natomiast wydłużenie w niedoczynności tarczycy jest efektem spowolnionego metabolizmu i zmniejszonego klirensu, co należy uwzględnić przy doborze dawki i częstości podawania leku.¹¹