Wpływ lewotyroksyny na płodność, ciążę i laktację

Leczenie hormonami tarczycy przy użyciu lewotyroksyny sodowej wymaga szczególnej uwagi w okresie ciąży i karmienia piersią. Istotne jest zachowanie ciągłości terapii w tym czasie, z uwzględnieniem modyfikacji dawkowania odpowiednio do zmieniających się potrzeb metabolicznych organizmu kobiety¹.

Stosowanie lewotyroksyny w okresie ciąży

W okresie ciąży często obserwuje się zwiększone zapotrzebowanie na hormony tarczycy. Lekarze powinni być świadomi, że u pacjentek przyjmujących lewotyroksynę, podwyższone stężenie TSH (tyreotropiny) w surowicy może pojawić się już w 4. tygodniu ciąży². Z tego powodu konieczne jest systematyczne monitorowanie stężenia TSH w surowicy w każdym trymestrze ciąży, aby upewnić się, że wartości mieszczą się w zakresach referencyjnych odpowiednich dla danego okresu ciąży.

W przypadku stwierdzenia podwyższonego stężenia TSH należy zwiększyć dawkę lewotyroksyny, co pozwala na uzyskanie prawidłowych wartości hormonalnych³. Istotne jest, aby po porodzie bezzwłocznie powrócić do dawkowania stosowanego przed ciążą, ponieważ stężenie TSH po porodzie zazwyczaj wraca do wartości obserwowanych przed ciążą⁴. Normalizacja stężenia TSH w surowicy następuje zazwyczaj w okresie od 6 do 8 tygodni po porodzie⁵.

Bezpieczeństwo stosowania lewotyroksyny w ciąży

Dotychczasowe doświadczenia kliniczne nie dostarczyły dowodów na teratogenne lub toksyczne działanie lewotyroksyny na płód ludzki, gdy lek stosowany jest w zalecanych dawkach terapeutycznych⁶. Należy jednak pamiętać, że stosowanie nadmiernie wysokich dawek lewotyroksyny w czasie ciąży może negatywnie wpływać na rozwój płodu oraz późniejszy rozwój postnatalny⁷.

W okresie ciąży nie zaleca się jednoczesnego stosowania lewotyroksyny z lekami przeciwtarczycowymi w leczeniu nadczynności tarczycy⁸. Takie leczenie skojarzone wymaga stosowania większych dawek leków przeciwtarczycowych, które przenikają przez łożysko i mogą wywołać niedoczynność tarczycy u płodu⁹.

Z powodów bezpieczeństwa, w czasie ciąży przeciwwskazane jest przeprowadzanie testów diagnostycznych polegających na zahamowaniu czynności tarczycy, gdyż wymagają one podawania substancji radioaktywnych¹⁰.

Stosowanie lewotyroksyny podczas karmienia piersią

Lewotyroksyna przenika do mleka kobiecego, jednak stężenia osiągane przy stosowaniu leku w zalecanych dawkach terapeutycznych są zbyt niskie, aby mogły wywołać jakiekolwiek niekorzystne działania u karmionego dziecka¹¹. Ilości lewotyroksyny przedostające się do mleka matki nie są wystarczające, aby spowodować rozwój nadczynności tarczycy lub zahamowanie sekrecji TSH u dziecka¹².

Terapię lewotyroksyną można bezpiecznie kontynuować podczas karmienia piersią, przy zachowaniu odpowiedniego monitorowania parametrów hormonalnych u matki, aby upewnić się, że dawkowanie jest optymalne¹³.

Zalecenia dla lekarzy prowadzących pacjentki w ciąży i okresie karmienia

• Monitorowanie stężenia TSH w surowicy w każdym trymestrze ciąży jest niezbędne do prawidłowego prowadzenia terapii lewotyroksyną¹⁴.
• Dostosowanie dawki lewotyroksyny przy podwyższonym stężeniu TSH w czasie ciąży zapobiega niekorzystnym skutkom niedoczynności tarczycy dla matki i płodu¹⁵.
• Po porodzie należy ponownie dokonać weryfikacji dawkowania i powrócić do dawki sprzed ciąży, monitorując stężenie TSH do momentu jego normalizacji¹⁶.
• Unikanie jednoczesnego stosowania lewotyroksyny i leków przeciwtarczycowych w czasie ciąży z uwagi na ryzyko niedoczynności tarczycy u płodu¹⁷.
• Lewotyroksyna w zalecanych dawkach terapeutycznych może być bezpiecznie stosowana podczas karmienia piersią¹⁸.