Właściwości farmakokinetyczne lewotyroksyny

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna produktu leczniczego Levothyroxine Accord, wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jej działanie w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych istotnych z punktu widzenia praktyki klinicznej.

Wchłanianie

Lewotyroksyna podawana doustnie wchłania się niemal wyłącznie w górnym odcinku jelita cienkiego. Skuteczność absorpcji zależy od postaci galenowej produktu, przy czym może osiągać wartość do 80% podanej dawki. Czas osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) wynosi około 5 do 6 godzin.¹

Początek działania

Po doustnym podaniu lewotyroksyny, początek działania terapeutycznego obserwuje się stosunkowo późno – po upływie 3-5 dni. Ta cecha ma istotne znaczenie kliniczne przy dostosowywaniu dawkowania i ocenie skuteczności leczenia.²

Wiązanie z białkami

Lewotyroksyna charakteryzuje się wyjątkowo wysokim stopniem wiązania ze specyficznymi białkami transportowymi osocza, sięgającym około 99,97%. Co istotne, wiązanie hormonu z białkami nie ma charakteru kowalentnego, dzięki czemu związany z białkiem hormon w osoczu podlega stałej i bardzo szybkiej wymianie z frakcją wolnego hormonu. Ta właściwość ma kluczowe znaczenie dla dynamicznej równowagi między aktywną (wolną) a związaną formą leku.³

Konsekwencją silnego wiązania lewotyroksyny z białkami jest brak możliwości jej usunięcia metodami pozaustrojowymi – nie podlega ona hemodializie ani hemoperfuzji.⁴

Okres półtrwania

Średni okres półtrwania lewotyroksyny wynosi 7 dni, jednak wartość ta może się znacząco różnić w zależności od stanu czynnościowego tarczycy:

• W nadczynności tarczycy ulega skróceniu do 3-4 dni⁵
• W niedoczynności tarczycy wydłuża się do około 9-10 dni⁶

Ta zmienność w okresie półtrwania ma istotne implikacje kliniczne przy ustalaniu optymalnego dawkowania i częstości podawania leku.

Dystrybucja

Objętość dystrybucji lewotyroksyny wynosi około 10-12 litrów. Wątroba stanowi ważny rezerwuar tego hormonu, zawierając około jednej trzeciej całkowitej pozatarczycowej puli lewotyroksyny. Co istotne, frakcja wątrobowa podlega szybkiej wymianie z lewotyroksyną znajdującą się w surowicy.⁷

Metabolizm i wydalanie

Metabolizm hormonów tarczycy, w tym lewotyroksyny, zachodzi głównie w czterech narządach i tkankach:

• Wątroba – główny narząd odpowiedzialny za biotransformację
• Nerki
• Mózg
• Mięśnie

Powstałe metabolity są wydalane zarówno z moczem, jak i z kałem. Całkowity klirens metaboliczny lewotyroksyny jest stosunkowo niski i wynosi około 1,2 litra osocza na dobę.⁸

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych lewotyroksyny