Właściwości farmakokinetyczne leku Zenofor SR

Zenofor SR to produkt leczniczy zawierający 1000 mg metforminy chlorowodorku (co odpowiada 780 mg metforminy) w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Właściwości farmakokinetyczne tej postaci farmaceutycznej charakteryzują się specyficznym profilem wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania, które odróżniają ją od klasycznych postaci o natychmiastowym uwalnianiu metforminy.¹

Proces wchłaniania

Metformina w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu Zenofor SR wykazuje znacząco opóźnione wchłanianie w porównaniu z tabletkami o natychmiastowym uwalnianiu. Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) dla Zenofor SR występuje po około 7 godzinach, podczas gdy dla tabletek o natychmiastowym uwalnianiu Tmax wynosi 2,5 godziny.²

Po jednorazowym podaniu doustnym tabletki Zenofor SR 1000 mg po posiłku, średnie maksymalne stężenie metforminy w osoczu (Cmax) wynosi 1214 ng/ml i występuje średnio po około 5 godzinach, przy czym obserwuje się zakres od 4 do 10 godzin.³

Wpływ posiłku na parametry farmakokinetyczne

Przyjmowanie leku Zenofor SR z pokarmem istotnie wpływa na jego właściwości farmakokinetyczne:

• Podanie tabletki o przedłużonym uwalnianiu na czczo powoduje zmniejszenie AUC o 30%, podczas gdy Cmax i Tmax pozostają niezmienione.⁴
• W przypadku podawania tabletek o mocy 1000 mg po posiłku, AUC zwiększa się o 77%, Cmax zwiększa się o 26%, a Tmax wydłuża się nieznacznie – o około 1 godzinę.⁵
• Warto podkreślić, że sam skład posiłku nie ma wpływu na wchłanianie metforminy z postaci o przedłużonym uwalnianiu.⁶

Liniowość i proporcjonalność dawki

W stanie stacjonarnym, podobnie jak w przypadku stosowania leku w postaci o natychmiastowym uwalnianiu, Cmax i AUC nie zwiększają się proporcjonalnie do podanej dawki. Wartość AUC po jednorazowym podaniu doustnym 2000 mg metforminy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest zbliżona do wartości występującej po podaniu 1000 mg metforminy w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu, dwa razy na dobę.⁷

Zmienność wewnątrzosobnicza parametrów Cmax i AUC dla metforminy w postaci o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalna do zmienności obserwowanej przy stosowaniu postaci o natychmiastowym uwalnianiu.⁸

Kumulacja i biorównoważność

Istotne klinicznie informacje dotyczące kumulacji i biorównoważności Zenofor SR:

• Po wielokrotnym podawaniu metforminy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, w dawce do 2000 mg, nie zaobserwowano kumulacji leku.⁹
• U zdrowych ochotników wykazano, że metformina 1000 mg w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu jest biorównoważna z dawką 1000 mg metforminy podaną w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu o mocy 500 mg pod względem parametrów Cmax i AUC. Biorównoważność potwierdzono zarówno w warunkach na czczo, jak i po posiłku.¹⁰

Dystrybucja leku w organizmie

Dystrybucja metforminy w organizmie charakteryzuje się kilkoma istotnymi cechami:

• Wiązanie metforminy z białkami osocza jest nieznaczne.¹¹
• Metformina przenika do erytrocytów, które stanowią prawdopodobnie drugi przedział dystrybucji. Maksymalne stężenie we krwi jest mniejsze niż maksymalne stężenie w osoczu, ale występuje w przybliżeniu w tym samym czasie.¹²
• Średnia objętość dystrybucji (Vd) metforminy mieści się w szerokim zakresie od 63 do 276 l.¹³

Metabolizm

Metformina nie podlega przemianom metabolicznym w organizmie człowieka. Jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem. Nie stwierdzono obecności żadnych metabolitów u ludzi.¹⁴

Proces wydalania

Klirens nerkowy metforminy wynosi >400 ml/min, co wskazuje, że metformina jest wydalana zarówno w wyniku przesączania kłębuszkowego, jak i wydzielania kanalikowego. Po podaniu dawki doustnej pozorny końcowy okres półtrwania metforminy wynosi około 6,5 godziny.^{400 ml/min, co wskazuje, że metformina jest wydalana w wyniku przesączania kłębuszkowego i wydzielania kanalikowego. Po podaniu dawki doustnej pozorny końcowy okres półtrwania wynosi około 6,5 godziny.”>15}

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

W przypadku zaburzenia czynności nerek, klirens nerkowy metforminy zmniejsza się proporcjonalnie do klirensu kreatyniny, co prowadzi do wydłużenia okresu półtrwania w fazie eliminacji i w konsekwencji do zwiększenia stężenia metforminy w osoczu.¹⁶

Dane dotyczące pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek są ograniczone i nie pozwalają na wiarygodne oszacowanie ogólnoustrojowej ekspozycji na metforminę w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek. Z tego względu dostosowanie dawki u tych pacjentów powinno być rozważane na podstawie indywidualnej oceny skuteczności klinicznej i tolerancji leku.¹⁷