Działania niepożądane
Zenofor SR 1000 mg

Stosowanie chlorowodorku metforminy w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu Zenofor SR 1000 mg wiąże się z profilem działań niepożądanych porównywalnym do metforminy o natychmiastowym uwalnianiu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha oraz utratę apetytu, które występują bardzo często (≥1/10) i zwykle ustępują samoistnie w trakcie terapii. Stopniowe zwiększanie dawki może poprawić tolerancję leku. Często (≥1/100, <1/10) występują zaburzenia smaku oraz zmniejszenie lub niedobór witaminy B12, co jest istotne u pacjentów z niedokrwistością megaloblastyczną. Bardzo rzadko (<1/10 000) może dojść do poważnych powikłań, takich jak kwasica mleczanowa, nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zapalenie wątroby oraz reakcje skórne (rumień, świąd, pokrzywka).

Substancja czynna

Działania niepożądane leku Zenofor SR

Podczas stosowania chlorowodorku metforminy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu Zenofor SR 1000 mg obserwuje się działania niepożądane o charakterze i nasileniu porównywalnym do tych występujących w przypadku preparatów metforminy o natychmiastowym uwalnianiu. Dane te zostały zgromadzone zarówno na podstawie badań klinicznych z grupą kontrolną, jak i z obserwacji po wprowadzeniu produktu na rynek farmaceutyczny.1

Najczęstsze działania niepożądane

W początkowym okresie terapii najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha oraz utrata apetytu. Warto podkreślić, że w większości przypadków te objawy ustępują samoistnie z czasem trwania leczenia.2 Tolerancję przewodu pokarmowego na preparat można poprawić poprzez stopniowe zwiększanie dawki leku.3

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstotliwości

Działania niepożądane występujące podczas terapii metforminą klasyfikowane są według następującej skali częstotliwości:4

  • Bardzo często – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często – występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100, <1/10)
  • Niezbyt często – występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000, <1/100)
  • Rzadko – występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000, <1/1000)
  • Bardzo rzadko – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)

Szczegółowe działania niepożądane według układów

Poniżej przedstawiono działania niepożądane uszeregowane według układów i częstości występowania, zgodnie z malejącym nasileniem w każdej grupie częstości.5

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania:

  • Często: Zmniejszenie lub niedobór witaminy B12 – długotrwałe stosowanie metforminy może prowadzić do zmniejszenia wchłaniania witaminy B12, co należy rozważyć u pacjentów z objawami niedokrwistości megaloblastycznej.6
  • Bardzo rzadko: Kwasica mleczanowa – stanowi bardzo rzadkie, ale poważne powikłanie metaboliczne, które może wystąpić w wyniku kumulacji metforminy. Objawami klinicznymi są: hiperurykemia, bóle mięśniowe, trudności z oddychaniem, zwiększona senność, nietypowe bóle brzucha, wychłodzenie organizmu oraz zwolniony rytm serca.7

Zaburzenia układu nerwowego:

  • Często: Zaburzenia smaku – pacjenci mogą odczuwać metaliczny posmak w ustach lub inne zmiany w percepcji smaku.8

Zaburzenia żołądka i jelit:

  • Bardzo często: Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu. Te objawy najczęściej występują na początku leczenia i zazwyczaj ustępują samoistnie w trakcie kontynuowania terapii.9

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:

  • Bardzo rzadko: Zgłaszano przypadki nieprawidłowych wyników badań czynności wątroby lub zapalenia wątroby, które ustępowały po odstawieniu metforminy. Konieczne jest stałe monitorowanie parametrów wątrobowych, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń wątrobowych.10

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej:

  • Bardzo rzadko: Reakcje skórne, takie jak rumień, świąd skóry, pokrzywka. Mogą one wskazywać na nadwrażliwość na składniki preparatu.11

Tabela działań niepożądanych

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie/niedobór witaminy B12 Często (≥1/100, <1/10) Długotrwałe stosowanie może zaburzać wchłanianie witaminy B12, szczególnie istotne u pacjentów z niedokrwistością
Kwasica mleczanowa Bardzo rzadko (<1/10 000) Poważne powikłanie metaboliczne, potencjalnie zagrażające życiu, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej
Zaburzenia układu nerwowego Zaburzenia smaku Często (≥1/100, <1/10) Metaliczny posmak w ustach lub inne zmiany w percepcji smaku
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, utrata apetytu Bardzo często (≥1/10) Występują głównie na początku leczenia, zazwyczaj ustępują samoistnie, można je złagodzić przez stopniowe zwiększanie dawki
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zapalenie wątroby Bardzo rzadko (<1/10 000) Ustępują po odstawieniu metforminy, wymagają monitorowania parametrów wątrobowych
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Reakcje skórne (rumień, świąd, pokrzywka) Bardzo rzadko (<1/10 000) Mogą wskazywać na nadwrażliwość na składniki preparatu, zazwyczaj ustępują po odstawieniu leku

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego Zenofor SR do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego preparatu.12

Osoby z fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:13

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Telefon: + 48 22 49-21-301
  • Fax: +48 22 49-21-309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego lub jego przedstawiciela w Polsce. Systematyczne zgłaszanie obserwowanych efektów ubocznych przyczynia się do gromadzenia bardziej kompleksowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku Zenofor SR.14

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl