Właściwości farmakokinetyczne bromku pirydostygminy (Mestinon)

Bromek pirydostygminy (Mestinon) wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny z wieloma parametrami zależnymi od drogi podania oraz stanu klinicznego pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące poszczególnych aspektów farmakokinetyki tego leku.¹

Wchłanianie

Bromek pirydostygminy charakteryzuje się stosunkowo słabym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągającym zaledwie 22-25%. Istotną cechą jest znaczna zmienność międzyosobnicza zarówno w tempie, jak i zakresie wchłaniania substancji.²

Badania na zdrowych ochotnikach wykazały, że bezwzględna biodostępność bromku pirydostygminy po podaniu doustnym jest zmienna i zależna od dawki:

• przy dawce dobowej 120 mg – biodostępność wynosi 7,6% (Cmax: 40-80 μg/l, tmax: 3-4 godz.)³
• przy dawce dobowej 120-370 mg – biodostępność wynosi 18,9% (Cmax: 20-100 μg/l, tmax: 1,5-6 godz.)⁴
• przy dawce dobowej 180-1440 mg – biodostępność wynosi 3-4% (Cmax: 180 μg/l, tmax: 1,5 godz.)⁵

Uwagę zwraca fakt, że u pacjentów z miastenią bezwzględna biodostępność po podaniu doustnym może ulec dalszemu obniżeniu, osiągając wartość 3,3%.⁶

Po doustnym podaniu bromku pirydostygminy w postaci tabletek działanie leku pojawia się stosunkowo szybko, bo już po 30-60 minutach. Maksymalny efekt terapeutyczny jest osiągany po 1-2 godzinach, a całkowity czas działania wynosi od 3 do 6 godzin. Po standardowej dawce doustnej 60 mg, maksymalne stężenie w osoczu wynosi 40-60 μg/ml i jest osiągane po 1-2 godzinach od podania.⁷

Dystrybucja

Bromek pirydostygminy charakteryzuje się brakiem wiązania z białkami osocza, co odróżnia go od wielu innych substancji leczniczych.⁸ Pozorna objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wykazuje zróżnicowanie w zależności od stanu klinicznego pacjenta:

• u osób zdrowych: 1,03-1,43 l/kg⁹
• u pacjentów z miastenią: 1,76 l/kg¹⁰
• u pacjentów po operacji: 0,53-1,1 l/kg¹¹

W kontekście karmienia piersią istotny jest fakt, że stężenie pirydostygminy w mleku kobiet karmiących wynosi 36% w porównaniu do 113% stężenia występującego w osoczu. Przekłada się to na bardzo małą dawkę potencjalnie otrzymywaną przez karmione piersią niemowlę, szacowaną na około 0,1% dawki przyjmowanej przez matkę (w przeliczeniu na kilogram masy ciała).¹²

Metabolizm

Bromek pirydostygminy cechuje się ograniczonym metabolizmem. Lek ulega hydrolizie za pośrednictwem cholinoesteraz osoczowych. Głównym metabolitem pirydostygminy jest produkt hydrolizy – 3-hydroksy-N-metylo-pirydynium.¹³

Eliminacja

Pirydostygmina podawana ogólnoustrojowo (dożylnie) jest wydalana głównie przez nerki (75-90%). Eliminacja odbywa się zarówno w postaci niezmienionej, jak i w formie nieaktywnych metabolitów, w stosunku około 4:1.¹⁴

Po podaniu doustnym jedynie 5-15% całkowitej podanej dawki jest wydalane przez nerki w postaci niezmienionej. Ta stosunkowo niska wartość jest odzwierciedleniem małego stopnia wchłaniania bromku pirydostygminy z przewodu pokarmowego. Należy podkreślić, że proces eliminacji jest zależny od zastosowanej dawki.¹⁵

Klirens osoczowy bromku pirydostygminy charakteryzuje się szybkim tempem, jednak wykazuje zróżnicowanie w zależności od stanu klinicznego pacjenta:

• u osób zdrowych: 0,65 l/godz./kg¹⁶
• u pacjentów z miastenią: 0,29-1,0 l/godz./kg¹⁷
• u pacjentów po operacji: 0,52-0,98 l/godz./kg¹⁸

Okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji również różni się w zależności od drogi podania i populacji pacjentów:

Powyższe dane wskazują, że po podaniu doustnym okres półtrwania jest wyraźnie dłuższy (3-4 godziny) w porównaniu do podania dożylnego, co może wynikać z przedłużonego wchłaniania leku z przewodu pokarmowego.¹⁹