cytochrom P450
Cytochrom P450 to nadrodzina enzymów zawierających hem, które odgrywają kluczową rolę w metabolizmie wielu substancji zarówno endogennych, jak i egzogennych, w tym leków, toksyn i związków chemicznych. Enzymy te są obecne we wszystkich tkankach organizmu, ale najwyższe stężenie występuje w wątrobie, gdzie stanowią główny element układu detoksykacyjnego.
W praktyce klinicznej znajomość działania cytochromu P450 jest niezwykle istotna ze względu na jego udział w interakcjach lekowych. Enzymy CYP450 mogą być induktorami (przyspieszającymi metabolizm) lub inhibitorami (hamującymi metabolizm) innych leków, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej lub nasilenia działań niepożądanych. Szczególnie ważne w praktyce są izoformy CYP3A4, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP1A2.
Polimorfizm genetyczny enzymów cytochromu P450 jest przyczyną zmienności osobniczej w metabolizmie leków. W zależności od aktywności enzymatycznej pacjentów dzieli się na metabolizatorów: szybkich, pośrednich, wolnych i ultraszybkich. Znajomość tych różnic jest fundamentem medycyny spersonalizowanej i umożliwia dostosowanie dawkowania leków do indywidualnych potrzeb pacjenta, minimalizując ryzyko działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pirfenidone Sandoz 801 mg
Pirfenidon charakteryzuje się zmienną farmakokinetyką zależną od podania z pokarmem, co obniża maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) o około 40%, przy jednoczesnym zachowaniu około 80-85% całkowitej ekspozycji (AUC) u osób starszych (50-66 lat). Lek wiąże się z białkami osocza (50-58%) i wykazuje pozorną objętość dystrybucji około 70 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP1A2 (70-80%), a głównym metabolitem jest 5-karboksy-pirfenidon, który wykazuje aktywność farmakologiczną w stężeniach przekraczających maksymalne stężenia u pacjentów z idiopatycznym włóknieniem płuc. Klirens pirfenidonu jest umiarkowany, z okresem półtrwania około 2,4 godziny, a wydalanie odbywa się głównie przez nerki (80% dawki w moczu), głównie w postaci metabolitu (ponad 95%). Podawanie leku podczas posiłku zmniejsza częstość działań niepożądanych, takich jak nudności i zawroty głowy, co jest rekomendowane klinicznie.
5-karboksy-pirfenidon, albuminy, AUC, Cmax, CYP1A2, cytochrom P450, dializoterapia, dostępność biologiczna, farmakokinetyka pirfenidonu, idiopatyczne włóknienie płuc, inhibitor CYP1A2, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens leku, krańcowa niewydolność wątroby, nudności, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, pole pod krzywą AUC, upośledzenie funkcji nerek, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Ospamox 750 mg 750 mg
Amoksycylina (Ospamox 750 mg) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami. Probenecyd znacząco zmniejsza nerkowe wydzielanie kanalikowe amoksycyliny, co prowadzi do wzrostu i przedłużenia stężenia leku we krwi, zwiększając ryzyko toksyczności, dlatego jednoczesne stosowanie jest niewskazane. Tetracykliny i inne leki bakteriostatyczne antagonizują bakteriobójcze działanie amoksycyliny, osłabiając jej efekt terapeutyczny. Allopurynol może zwiększać ryzyko skórnych reakcji alergicznych, co wymaga monitorowania. Doustne antykoagulanty (warfaryna, acenokumarol) mogą powodować wzrost INR i ryzyko krwawień, dlatego konieczne jest ścisłe monitorowanie czasu protrombinowego i ewentualna modyfikacja dawki. Metotreksat w połączeniu z amoksycyliną wykazuje zmniejszone wydalanie i wzrost stężenia, co zwiększa toksyczność, szczególnie przy wysokich dawkach stosowanych w onkologii i chorobach autoimmunologicznych.
acenokumarol, allopurynol, antybiotyk penicylinowy, antybiotykoterapia, badanie koagulologiczne, cytochrom P450, czas protrombinowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, dyskomfort nadbrzusza, działanie bakteriobójcze, działanie niepożądane, farmakodynamika, farmakokinetyka, krwawienie, krystaluria, lek bakteriostatyczny, metotreksat, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nudności, objaw gastryczny, politerapia, probenecyd, reakcja alergiczna skórna, stężenie antybiotyku, tetracykliny, warfaryna, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Vesicare 10 mg 10 mg
Solifenacyna bursztynian, substancja czynna Vesicare 10 mg, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne i farmakokinetyczne, które należy uwzględnić w terapii. Leki cholinolityczne stosowane jednocześnie mogą nasilać działanie solifenacyny i ryzyko działań niepożądanych, dlatego zaleca się zachowanie około tygodniowej przerwy po zakończeniu leczenia Vesicare przed rozpoczęciem innej terapii cholinolitycznej. Agoniści receptorów cholinergicznych mogą zmniejszać skuteczność solifenacyny, a leki prokinetyczne (np. metoklopramid, cyzapryd) mogą mieć osłabione działanie. Solifenacyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, takie jak ketokonazol, rytonawir, nelfawir czy itrakonazol, mogą zwiększać AUC solifenacyny 2-3 krotnie, co wymaga ograniczenia dawki Vesicare do maksymalnie 5 mg. Jednoczesne stosowanie tych inhibitorów jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami wątroby.
agonista receptora cholinergicznego, CYP3A4, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny lek antykoncepcyjny, działanie sedatywne, etynyloestradiol lewonorgestrel, fenytoina, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, itrakonazol, izoenzymy cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, lek cholinolityczny, lek prokinetyczny, metoklopramid, mikrosomy wątrobowe, nelfawir, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka przewodu pokarmowego, ryfampicyna, rytonawir, solifenacyna, warfaryna, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Cipronex 500 mg
Cyprofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz ryzyko działań niepożądanych. Szczególnie istotne są interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, makrolidy, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), które zwiększają ryzyko arytmii. Produkty zawierające wielowartościowe kationy (Ca, Mg, Al, Fe) tworzą kompleksy chelatowe z cyprofloksacyną, obniżając jej wchłanianie; zaleca się podawanie cyprofloksacyny 1-2 godziny przed lub co najmniej 4 godziny po tych produktach, z wyjątkiem blokerów receptora H2. Równoczesne stosowanie z probenecydem zwiększa stężenie cyprofloksacyny w osoczu, co może nasilać toksyczność. Metoklopramid przyspiesza wchłanianie, natomiast omeprazol nieznacznie obniża Cmax i AUC cyprofloksacyny, bez konieczności modyfikacji dawkowania.
acenokumarol, agomelatyna, antagonista witaminy K, bloker receptora H2, cyklosporyna, CYP1A2, cyprofloksacyna, cytochrom P450, doustny lek przeciwzakrzepowy, duloksetyna, efekt hipoglikemizujący, fenprokumon, fenytoina, fluindion, fluorochinolon, fluwoksamina, glibenklamid, hepatotoksyczność, INR, interakcja lekowa, klozapina, kompleks chelatowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, lidokaina, metoklopramid, metotreksat, N-desmetyloklozapina, omeprazol, pochodna ksantyny, polimer wiążący fosforany, probenecyd, ropinirol, sukralfat, syldenafil, teofilina, tyzanidyna, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zolpidem - Leksykon substancji czynnych
Dakarbazyna – Interakcje
Dakarbazyna, metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP1A1, CYP1A2 i CYP2E1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie dakarbazyny ze szczepionką przeciwko żółtej gorączce oraz fotemustyną, ze względu na ryzyko zagrażających życiu powikłań, takich jak choroby układowe i ostra toksyczność płucna (ARDS). Wysokie ryzyko mielotoksyczności występuje przy łączeniu dakarbazyny z innymi cytostatykami i radioterapią, co wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi i ewentualnej redukcji dawki. Ponadto, dakarbazyna może nasilać działanie fotouczulające metoksypsoralenu oraz wpływać na metabolizm leków metabolizowanych przez CYP1A1, CYP1A2 i CYP2E1, co wymaga dostosowania dawkowania i monitorowania stężeń terapeutycznych.
anemia, ARDS, choroba Heinego-Medina, cyklosporyna, cytochrom P450, dakarbazyna, doustny antykoagulant, działanie mielotoksyczne, efekt mielotoksyczny, fenytoina, fotemustyna, fotouczulenie, hepatotoksyczność, hydroksylacja, INR, izoenzymy CYP, lek fotouczulający, lek immunosupresyjny, lek mielotoksyczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, metoksypsoralen, morfologia krwi, napad drgawkowy, neutropenia, parametry krzepliwości, promieniowanie UV, radioterapia, szczepionka atenuowana, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciwko żółtej gorączce, takrolimus, toksyczność płucna, trombocytopenia, zaburzenie limfoproliferacyjne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rivaxar 20 mg
Rywaroksaban w dawce 20 mg (Rivaxar) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (28,78 mg/tabletkę), oraz u osób z aktywnym krwawieniem o znaczeniu klinicznym. Nie należy go stosować u chorych z patologiami przewodu pokarmowego (czynne lub niedawne owrzodzenia), nowotworami o wysokim ryzyku krwawienia, po urazach i zabiegach neurochirurgicznych, okulistycznych, a także u pacjentów z krwawieniami wewnątrzczaszkowymi, patologiami naczyniowymi (żylaki przełyku, tętniaki) oraz poważnymi nieprawidłowościami naczyń OUN. Przeciwwskazane jest łączenie rywaroksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (heparyna niefrakcjonowana, drobnocząsteczkowa, warfaryna, dabigatran, apiksaban), z wyjątkiem krótkotrwałej terapii przejściowej lub podtrzymania drożności cewników naczyniowych. U pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C (Child-Pugh) oraz koagulopatią rywaroksaban zwiększa ryzyko krwawień i jest przeciwwskazany. Leku nie stosuje się u kobiet w ciąży i karmiących ze względu na przenikanie przez łożysko i do mleka matki.
apiksaban, choroba zakrzepowo-zatorowa, cytochrom P450, czynne krwawienie, czynniki krzepnięcia, dabigatran, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka, fenytoina, glikoproteina p, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwotok wewnątrzczaszkowy, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, NLPZ, nowotwór złośliwy, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodne heparyny, posakonazol, przewlekła choroba nerek, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, tętniak naczyniowy, warfaryna, worykonazol, zabieg neurochirurgiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylaki przełyku - Leksykon leków
Interakcje leku – Pimafucin 100 mg
Produkt leczniczy Pimafucin, zawierający 100 mg natamycyny w postaci globulek dopochwowych, charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co znacząco ogranicza ryzyko interakcji farmakologicznych. Dotychczasowe badania kliniczne nie wykazały istotnych interakcji natamycyny z innymi lekami, w tym z antybiotykami ogólnoustrojowymi, lekami przeciwgrzybiczymi stosowanymi ogólnie oraz miejscowo, a także z miejscowymi hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi. Spożycie alkoholu etylowego podczas terapii nie wywołuje reakcji disulfiramowej, co odróżnia natamycynę od niektórych innych leków przeciwgrzybiczych, np. metronidazolu. Zaleca się jednak zachowanie odstępu czasowego 2-3 godzin przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów dopochwowych, aby uniknąć potencjalnego zmniejszenia skuteczności terapeutycznej.
antybiotyk ogólnoustrojowy, antybiotyk przeciwgrzybiczy, cytochrom P450, globulki dopochwowe, hormonalny środek antykoncepcyjny, interakcja disulfiramowa, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwgrzybiczy, metronidazol, natamycyna, Pimafucin, reakcja disulfiramowa, skuteczność terapeutyczna, środek plemnikobójczy, wchłanianie ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Klabion UNO 500 mg
Klabion UNO to tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu zawierająca 500 mg klarytromycyny (638,8 mg cytrynianu klarytromycyny). Preparat charakteryzuje się około 50% biodostępnością po podaniu doustnym, a stopień wchłaniania jest porównywalny do tabletek o natychmiastowym uwalnianiu przy tych samych dawkach dobowych. Klarytromycyna wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza (około 70% w stężeniach terapeutycznych 0,45-4,5 µg/ml), z możliwością wysycenia miejsc wiązania przy stężeniach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny (45,0 µg/ml). Lek przenika efektywnie do tkanek, zwłaszcza wątroby i płuc, gdzie stosunek stężenia tkankowego do osoczowego wynosi 10-20. Maksymalne stężenia w osoczu w stanie stacjonarnym po dawce 500 mg wynoszą 1,3 µg/ml dla klarytromycyny i 0,48 µg/ml dla aktywnego metabolitu 14-hydroksyklarytromycyny, wzrastając odpowiednio do 2,4 µg/ml i 0,67 µg/ml przy dawce 1000 mg.
14-hydroksyklarytromycyna, bezwzględna biodostępność, biodostępność, biotransformacja w wątrobie, cytochrom P450, cytrynian klarytromycyny, kinetyka wchłaniania, kontrolowane uwalnianie substancji czynnej, kumulacja leku, maksymalne stężenie w osoczu, okres półtrwania eliminacji, ośrodkowy układ nerwowy, penetracja do tkanek, stan stacjonarny, stężenie leku w tkankach, stężenie terapeutyczne, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu, terapeutyczne stężenie leku, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie z kałem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmisartan HCT EGIS 80 mg + 25 mg
Farmakokinetyka telmisartanu i hydrochlorotiazydu podawanych jednocześnie nie wykazuje istotnych interakcji u zdrowych pacjentów. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu w 0,5-1,5 godziny, z biodostępnością 42% dla dawki 40 mg i 58% dla 160 mg, a jego wiązanie z białkami osocza przekracza 99,5%. Hydrochlorotiazyd osiąga Cmax w 1-3 godziny, z biodostępnością około 60% i umiarkowanym wiązaniem białkowym na poziomie 68%. Telmisartan wykazuje nieliniową farmakokinetykę z dużą objętością dystrybucji (~500 l) i długim okresem półtrwania eliminacji (>20 godz.), eliminowany głównie z kałem (>97%), natomiast hydrochlorotiazyd charakteryzuje się farmakokinetyką liniową, mniejszą objętością dystrybucji (0,83-1,14 l/kg), krótszym okresem półtrwania (10-15 godz., wydłużonym do 34 godz. przy niewydolności nerek) i jest wydalany niezmieniony z moczem (klirens nerkowy 250-300 ml/min).
acyloglukuronid, biodostępność substancji, cytochrom P450, glikoproteina alfa-1, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, liniowa farmakokinetyka, niedociśnienie ortostatyczne, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia, proces sprzęgania, stężenie w osoczu, telmisartan i hydrochlorotiazyd, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe, wydalanie żółciowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vimetso 50 mg + 850 mg
Produkt leczniczy Vimetso zawiera wildagliptynę (50 mg) oraz metforminę chlorowodorek (850 mg lub 1000 mg) w formie tabletek powlekanych. Wildagliptyna charakteryzuje się wysoką biodostępnością (85%), szybkim wchłanianiem (Tmax 1,7 h na czczo, 2,5 h z pokarmem) oraz niskim wiązaniem z białkami osocza (9,3%). Metabolizm wildagliptyny obejmuje około 69% dawki, z głównym nieaktywnym metabolitem LAY 151, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% z moczem). Metformina wykazuje biodostępność 50-60% (tabletka 500 mg), Tmax około 2,5 h, z nieliniową farmakokinetyką i brakiem metabolizmu, eliminowana głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Spożycie pokarmu zmniejsza wchłanianie metforminy (Cmax o 26-40%, AUC o 7-25%) i opóźnia Tmax, natomiast wpływ na wildagliptynę jest klinicznie nieistotny.
AUC, biodostępność, biodostępność metforminy, biorównoważność, Cmax, CYP 1A2, CYP 2C19, CYP 2C8, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 2E1, CYP 3A4, CYP 450, cytochrom P450, DPP-4, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka nieliniowa, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, klirens osoczowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, peptydaza dipeptydylowa, przesączanie kłębuszkowe, skala Child-Pugh, stężenie leku w osoczu, Tmax, Vss, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Uvadex 20 mikrogramów/ml roztwór do frakcjonowania krwi 20 mcg/ml
Metoksalen, główny składnik Uvadex (20 µg/ml), wykazuje silne hamowanie mikrosomalnych enzymów wątrobowych, zwłaszcza cytochromów CYP1A2, 2A6 i 2B1, co prowadzi do istotnych interakcji farmakokinetycznych. Obniża klirens kofeiny i fenazonu, a jednoczesne stosowanie substratów P450 może wydłużać okres półtrwania metoksalenu, zwiększając ryzyko przedłużonej fotouczulności. Metoksalen zmniejsza również metaboliczną aktywację paracetamolu, co może obniżać jego toksyczność. Lek silnie wiąże się z albuminą, ale jest wypierany przez dikumarol, prometazynę i tolbutamid, z których ten ostatni w stężeniach terapeutycznych znacząco zwiększa wolne frakcje metoksalenu, nasilając fotowrażliwość. Przykład kliniczny wskazuje, że induktor enzymów, fenytoina, obniża stężenie metoksalenu i skuteczność terapii PUVA, co można skorygować zmianą leku na walproinian.
albumina, cytochrom P450, dikumarol, fenazon, fenotiazyna, fenytoina, fluorochinolony, fotofereza, fotouczulenie, furosemid, indukcja enzymatyczna, inhibitor enzymatyczny, interakcja farmakologiczna, kwas nalidyksowy, lek przeciwpadaczkowy, metoksalen, paracetamol, reakcja fototoksyczna, retynoidy, sulfonamidy, sulfonylomocznik, tetracykliny, tiazydy, tolbutamid, utlenianie mikrosomalne, walproinian, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Legalon 140 140 mg
Legalon 140, zawierający wyciąg z owoców ostropestu plamistego standaryzowany na 58,0–62,5% sylimaryny (obliczanej jako sylibinina), wykazuje korzystny profil interakcji farmakologicznych. Dotychczasowe badania kliniczne nie wykazały istotnych interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych z innymi produktami leczniczymi, co jest szczególnie istotne u pacjentów poddawanych politerapii z powodu chorób wątroby i współistniejących schorzeń. Preparat może być stosowany niezależnie od posiłków, a także nie wykazuje istotnych interakcji z żywnością, suplementami diety ani innymi produktami ziołowymi, co zwiększa komfort i bezpieczeństwo terapii.
abstynencja alkoholowa, choroba wątroby, cytochrom P450, dawka terapeutyczna, ekstrakt z ostropestu plamistego, hepatotoksyczność alkoholu, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ostropest plamisty, politerapia, produkt ziołowy, schemat terapeutyczny, sylibinina, sylimaryna, transporter błonowy, związek biologicznie aktywny - Leksykon substancji czynnych
Ertapenem – Interakcje
Ertapenem, jako karbapenem, charakteryzuje się niskim potencjałem do interakcji farmakokinetycznych związanych z hamowaniem klirensu zależnego od glikoproteiny P oraz enzymów cytochromu P450, co potwierdzają badania farmakokinetyczne. Najistotniejszą klinicznie interakcją jest obniżenie stężenia kwasu walproinowego i walproinianu sodowego poniżej zakresu terapeutycznego podczas jednoczesnego stosowania z ertapenemem, co zwiększa ryzyko napadów padaczkowych. Z tego powodu zaleca się unikanie kojarzenia tych leków oraz rozważenie alternatywnych terapii przeciwbakteryjnych lub przeciwdrgawkowych. Ponadto, probenecyd może hamować nerkowe wydalanie ertapenemu, potencjalnie zwiększając jego stężenie i czas półtrwania, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Nie odnotowano specyficznych interakcji z alkoholem etylowym, jednak ze względu na ogólne przeciwwskazania do spożywania alkoholu podczas terapii przeciwbakteryjnej, zaleca się jego unikanie.
aminoglikozyd, białko wiążące penicylinę, cytochrom P450, enzym cytochromu P450, glikoproteina p, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbapenem, kwas walproinowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, napad padaczkowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, probenecyd, synergizm, synteza ściany komórkowej bakterii, walproinian sodowy, wydalanie nerkowe, zakażenie - Leksykon leków
Interakcje leku – Neurapas 60 mg + 32 mg + 28 mg
Produkt leczniczy Neurapas, zawierający wyciągi z ziela dziurawca, męczennicy i korzenia kozłka, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez indukcję enzymów cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19) oraz glikoproteiny P. Indukcja ta prowadzi do zmniejszenia stężenia i skuteczności wielu leków, w tym przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, acenokumarol), immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus), przeciwwirusowych (inhibitory proteazy HIV, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy), przeciwnowotworowych (irynotekan, imatynib) oraz doustnych środków antykoncepcyjnych, co może skutkować ryzykiem odrzutu przeszczepu, obniżeniem efektu terapeutycznego i krwawieniami międzymiesiączkowymi. Zaleca się bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania Neurapasu z wymienionymi grupami leków oraz stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji u kobiet przyjmujących hormonalne środki antykoncepcyjne.
cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipolipemiczne, działanie hipolipemizujące, działanie sedatywne, działanie serotoninergiczne, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izoenzym CYP2B6, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, korzeń kozłka, krwawienie międzymiesiączkowe, lek immunosupresyjny, lek przeciwalergiczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, lek uspokajający, Neurapas, tryptan, zespół serotoninowy, ziele dziurawca, ziele męczennicy, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Interakcje leku – Pantoprazole Bluefish 20 mg
Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę leków wymagających kwaśnego środowiska żołądka do optymalnej absorpcji, takich jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz erlotynib, prowadząc do obniżenia ich biodostępności i osłabienia efektu terapeutycznego. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawir), gdzie podwyższenie pH żołądkowego może znacząco zmniejszyć ich stężenie, co grozi utratą kontroli nad infekcją i rozwojem oporności. W takich przypadkach zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie miana wirusa HIV. Ponadto, u pacjentów stosujących pochodne kumaryny (warfaryna, fenprokumon) obserwuje się wzrost INR i czasu protrombinowego, co wymaga intensywnego monitorowania parametrów krzepnięcia, zwłaszcza na początku terapii skojarzonej. Wysokie dawki metotreksatu (np. 300 mg) mogą ulec kumulacji w osoczu przy jednoczesnym stosowaniu pantoprazolu, co wymaga rozważenia czasowego odstawienia IPP w celu uniknięcia toksyczności.
amoksycylina, atazanawir, biodostępność, choroba wrzodowa, CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, diklofenak, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, etanol, etynyloestradiol, fenprokumon, fluwoksamina, GERD, glibenklamid, hamowanie wydzielania kwasu solnego, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lewonorgestrel, metoprolol, metotreksat, metronidazol, naproksen, nifedypina, oporność wirusowa, P-glikoproteina, parametry krzepnięcia, pH żołądkowe, piroksykam, pochodna kumaryny, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, środek zobojętniający, teofilina, warfaryna, wartość INR - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sunitinib Synthon 25 mg
Farmakokinetyka sunitynibu została szczegółowo zbadana u 135 zdrowych ochotników oraz 266 pacjentów z guzami litymi, wykazując podobny profil w obu grupach. W zakresie dawek 25-100 mg obserwuje się liniową zależność między dawką a AUC oraz Cmax, z kumulacją leku i jego aktywnego metabolitu (3-4-krotny wzrost sunitynibu, 7-10-krotny metabolitu) osiągającą stan równowagi po 10-14 dniach. Docelowe stężenie łącznego leku i metabolitu wynosi 62,9–101 ng/ml, co jest skuteczne w hamowaniu fosforylacji receptorów. Sunitynib osiąga Cmax po 6-12 godzinach, a jego biodostępność nie jest zależna od pokarmu. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (95%), ma dużą objętość dystrybucji (2230 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 do aktywnego dezetylosunitynibu. Wydalanie odbywa się głównie z kałem (61%) i w mniejszym stopniu przez nerki (16%). Okres półtrwania sunitynibu wynosi 40-60 godzin, a metabolitu 80-110 godzin. Klirens pozorny (CL/F) wynosi 34-62 l/h.
AlAT, AspAT, AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność leku, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450, dezetylosunitynib, farmakokinetyka populacyjna, fosforylacja receptorów, GIST, hemodializa, interakcja międzylekowa, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens leku, maksymalna tolerowana dawka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, powierzchnia ciała, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, schyłkowa niewydolność nerek, skala ECOG, stan równowagi dynamicznej, sunitynib, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Elvanse 50 mg
Lisdeksamfetaminy dimezylan, substancja czynna Elvanse, nie wykazuje istotnej inhibicji ani indukcji głównych izoenzymów cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4) ani nie jest substratem lub inhibitorem P-glikoproteiny, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te szlaki. W badaniach klinicznych nie stwierdzono znaczących zmian farmakokinetyki leków metabolizowanych przez CYP1A2, CYP2D6, CYP2C19 i CYP3A. Jednakże, ze względu na mechanizmy farmakodynamiczne, lisdeksamfetamina może wchodzić w istotne interakcje z lekami hipotensyjnymi (osłabienie działania guanetydyny i innych leków obniżających ciśnienie), lekami przeciwpsychotycznymi (chlorpromazyna, haloperydol – blokada receptorów dopaminowych i noradrenalinowych), inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO – przeciwwskazane ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i złośliwej hipertermii) oraz lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI – ryzyko zespołu serotoninowego). Ponadto, pochodne amfetaminy mogą nasilać działanie opioidów, co wymaga ostrożności w terapii skojarzonej.
badanie toksykologiczne, chlorpromazyna, cytochrom P450, fluoksetyna, guanetydyna, guanfacyna, haloperydol, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP1A2, kortykosteroid, kwas askorbinowy, kwasica oddechowa, lek hipotensyjny, lisdeksamfetamina dimezylan, moklobemid, morfina, nadciśnienie tętnicze, O-desmetylowenlafaksyna, oksykodon, opioidowy lek przeciwbólowy, P-glikoproteina, pochodna amfetaminy, przełom nadciśnieniowy, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, steroid, tiazydowy lek moczopędny, tranylcypromina, węglan litu, wenlafaksyna, wodorowęglan sodu, zakażenie układu moczowego, zespół serotoninowy, złośliwa hipertermia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – AntyGrypin COMPLEX 500 mg + 200 mg + 4 mg
AntyGrypin COMPLEX to preparat zawierający paracetamol (500 mg), kwas askorbinowy (200 mg) oraz maleinian chlorofenaminy (4 mg) w formie granulatu musującego. Paracetamol charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po około 1 godzinie, z biologicznym okresem półtrwania 2-4 godziny. Działanie przeciwbólowe utrzymuje się 4-6 godzin, a przeciwgorączkowe 6-8 godzin. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym (około 90%) i siarkowym, z udziałem cytochromu P450 prowadzącym do toksycznego metabolitu N-acetylobenzochinonoiminy, który jest detoksykowany przez glutation. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (90% dawki w ciągu 24 godzin), głównie w postaci sprzężonych metabolitów.
biotransformacja wątrobowa, cytochrom P450, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, glutation, granulat musujący, klirens kreatyniny, kwas askorbowy, kwas L-dehydroaskorbowy, kwas L-monodehydroaskorbowy, kwas szczawiowy, maksymalne stężenie leku, maleinian chlorofenaminy, N-acetylobenzochinonoimina, niewydolność nerek, okres półtrwania, paracetamol, pochodne demetylowane, próg nerkowy, sprzęganie z kwasem glukuronowym, sprzęganie z kwasem siarkowym, sprzężenie z siarczanami, układ oksydoredukcyjny, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, właściwości redukcyjne - Leksykon leków
Interakcje leku – Zaranta 30 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów wątrobowych OATP1B1 i BCRP, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami hamującymi te białka, co prowadzi do znacznego wzrostu stężenia rozuwastatyny w osoczu i zwiększonego ryzyka miopatii. Nie wykazuje istotnego wpływu na izoenzymy cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji metabolicznych. Najważniejsze klinicznie interakcje dotyczą leków takich jak cyklosporyna (7,1-krotny wzrost AUC, przeciwwskazane łączne stosowanie), inhibitory proteazy (np. atazanawir/rytonawir powodują 3,1-krotny wzrost AUC), gemfibrozyl (1,9-krotny wzrost AUC i Cₘₐₓ, przeciwwskazane dawki 30 i 40 mg rozuwastatyny), a także innych leków zwiększających ekspozycję na rozuwastatynę, gdzie konieczne jest dostosowanie dawki. Jednoczesne stosowanie z lekami zobojętniającymi sok żołądkowy może zmniejszać stężenie rozuwastatyny o około 50%, a z erytromycyną o 20-30%.
antagonista witaminy K, atazanawir/rytonawir, baikalina, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir rytonawir, digoksyna, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, febuksostat, fibrat, fostamatinib, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, grazoprewir elbaswir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, kapmatynib, klopidogrel, kwas fusydowy, lopinawir/rytonawir, miopatia, norgestrel, ombitaswir parytaprewir rytonawir, pochodna kumaryny, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, teriflunomid, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu, wychwyt wątrobowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Gedeon Richter 15 mg
Lenalidomid, występujący w formie racemicznej S(-) i R(+), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w 0,5-2 godziny. Wchłanianie leku jest proporcjonalne do dawki, a wielokrotne podawanie nie powoduje kumulacji. Spożycie posiłków wysokotłuszczowych i wysokokalorycznych obniża AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak w badaniach klinicznych lenalidomid podawano bez względu na posiłki. Lek wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (23-29%) i nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Lenalidomid nie jest substratem ani inhibitorem kluczowych enzymów i transporterów, co dodatkowo ogranicza potencjalne interakcje farmakokinetyczne.
aminotransferaza asparaginianowa, asymetryczny atom węgla, AUC, BCRP, bilirubina całkowita, BSEP, chłoniak z komórek płaszcza, cytochrom P450, dysfagia, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroksy-lenalidomid, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, mieszanina racemiczna, MRP, N-acetylo-lenalidomid, nowotwór hematologiczny, OAT, OATP1B1, OCT, okres półtrwania, posiłek wysokotłuszczowy, szpiczak mnogi, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Jaxteran 120 mg
Fumaran dimetylu, substancja czynna leku Jaxteran, ulega szybkiej hydrolizie przedukładowej do aktywnego metabolitu, fumaranu monometylu, który osiąga Tmax w 2-2,5 godziny po podaniu doustnym. Po dawce 240 mg dwa razy na dobę u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym mediana Cmax wynosi 1,72 mg/L, a AUC 8,02 mg·h/L, wykazując liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 120-360 mg. Kapsułki dojelitowe opóźniają wchłanianie do około godziny po podaniu, a przyjmowanie leku z posiłkiem poprawia tolerancję działań niepożądanych bez istotnego wpływu na ekspozycję. Fumaran monometylu wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (27-40%), a objętość dystrybucji wynosi 60-90 litrów. Metabolizm przebiega głównie przez hydrolizę esterazami i cykl kwasów trikarboksylowych, bez udziału układu CYP, z eliminacją głównie przez wydychanie CO₂ (60%), mocz (15,5%) i kał (0,9%). Okres półtrwania metabolitu wynosi około 1 godziny, a akumulacja nie występuje przy wielokrotnym podawaniu.
analiza wariancji, badanie niekontrolowane, cykl kwasów trikarboksylowych, cytochrom P450, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, działanie niepożądane, farmakokinetyka liniowa, fumaran dimetylu, fumaran monometylu, hydroliza przedukładowa, JAXTERAN, kapsułka dojelitowa, lek macierzysty, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry bezpieczeństwa, pole powierzchni pod krzywą, powłoczka dojelitowa, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, stwardnienie rozsiane, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaczerwienienie skóry, zdrowy ochotnik, znakowanie węglem