Właściwości farmakokinetyczne
Kventiax SR 150 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Kventiax SR

Kventiax SR to produkt leczniczy zawierający substancję czynną kwetiapinę w postaci fumaranu, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tego leku, istotnych dla prawidłowego stosowania w praktyce klinicznej.¹

Wchłanianie

Kwetiapina charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym. W przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu Kventiax SR, maksymalne stężenie (Cmax) kwetiapiny i jej aktywnego metabolitu – norkwetiapiny w osoczu osiągane jest po około 6 godzinach od podania (Tmax).²

Maksymalne stężenie molowe aktywnego metabolitu (norkwetiapiny) w stanie stacjonarnym stanowi około 35% wartości uzyskiwanych dla kwetiapiny. Farmakokinetyka zarówno kwetiapiny, jak i norkwetiapiny ma charakter liniowy i jest proporcjonalna do dawki w zakresie dawkowania do 800 mg podawanej raz na dobę.³

Porównanie postaci o przedłużonym i natychmiastowym uwalnianiu

Przy porównaniu kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu podawanej raz na dobę z taką samą dawką dobową kwetiapiny o natychmiastowym uwalnianiu podawanej w dwóch dawkach podzielonych stwierdzono, że:

• Pole powierzchni pod krzywą stężenia (AUC) dla obu postaci jest porównywalne
• Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w stanie stacjonarnym jest w przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu o 13% mniejsze
• Pole pod krzywą AUC norkwetiapiny jest mniejsze o 18% w przypadku postaci o przedłużonym uwalnianiu⁴

Wpływ pokarmu na biodostępność

Badania wpływu pokarmu na biodostępność kwetiapiny wykazały istotne różnice w zależności od rodzaju spożywanego posiłku:

• Posiłek wysokotłuszczowy powoduje statystycznie istotne zwiększenie Cmax o 50% i AUC o 20% dla kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu
• Lekki posiłek nie wywiera znaczącego wpływu na Cmax ani AUC kwetiapiny⁵

Z tego względu zaleca się przyjmowanie kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu raz na dobę bez pokarmu.⁶

Dystrybucja

Kwetiapina wiąże się w około 83% z białkami osocza, co ma istotne znaczenie przy ocenie możliwych interakcji z innymi lekami o wysokim stopniu wiązania z białkami.⁷

Metabolizm

Kwetiapina jest w znacznym stopniu metabolizowana w wątrobie. Badania z użyciem znakowanej radioaktywnie kwetiapiny wykazały, że w postaci niezmienionej wydalane jest z moczem lub kałem mniej niż 5% podanej substancji, co świadczy o intensywnej biotransformacji leku.⁸

Badania in vitro wykazały, że głównym izoenzymem układu enzymatycznego cytochromu P450 biorącym udział w metabolizmie kwetiapiny jest izoenzym CYP3A4. Norkwetiapina, główny aktywny metabolit, powstaje i jest metabolizowana także głównie przy udziale CYP3A4.⁹

Potencjał interakcji enzymatycznych

Ustalono, że kwetiapina i kilka jej metabolitów (w tym norkwetiapina) są słabymi inhibitorami aktywności ludzkich izoenzymów cytochromu P450:

• CYP1A2
• CYP2C9
• CYP2C19
• CYP2D6
• CYP3A4¹⁰

Zahamowanie aktywności cytochromu CYP w warunkach in vitro zachodzi wyłącznie w stężeniach około 5 do 50 razy większych niż obserwowane u ludzi w zakresie dawek od 300 mg do 800 mg na dobę. Dlatego jest mało prawdopodobne, aby jednoczesne stosowanie kwetiapiny z innymi lekami powodowało klinicznie istotne zahamowanie metabolizmu innego leku za pośrednictwem cytochromu P450.¹¹

Z badań przeprowadzonych na zwierzętach wynika, że kwetiapina może pobudzać enzymy cytochromu P450. Jednak w celowanym badaniu interakcji u pacjentów z psychozami nie obserwowano zwiększenia aktywności cytochromu P450 po podaniu kwetiapiny.¹²

Eliminacja

Okresy półtrwania w fazie eliminacji kwetiapiny i norkwetiapiny wynoszą odpowiednio około 7 i 12 godzin, co umożliwia stosowanie leku raz na dobę.¹³

Drogi wydalania obejmują:

• 73% leku znaczonego radioizotopem jest wydalane w moczu
• 21% w kale
• Mniej niż 5% całkowitej wydalanej radioaktywności pochodzi z substancji leku w postaci niezmienionej
• Średnia frakcja molowa podanej dawki w postaci wolnej kwetiapiny oraz aktywnego metabolitu norkwetiapiny wydalana w moczu wynosi <5%¹⁴

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Wpływ płci

Farmakokinetyka kwetiapiny nie różni się u mężczyzn i kobiet, co oznacza, że płeć nie ma wpływu na dawkowanie leku.¹⁵

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się zmniejszenie klirensu kwetiapiny o około 30% do 50% w porównaniu do osób dorosłych w wieku od 18 do 65 lat. Może to prowadzić do wyższych stężeń leku i dłuższego utrzymywania się w organizmie, co może wymagać modyfikacji dawkowania.¹⁶

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 30 ml/min/1,73 m²) średni klirens kwetiapiny w osoczu był zmniejszony o około 25%. Należy jednak zauważyć, że poszczególne wartości klirensu u tych pacjentów mieściły się w prawidłowym zakresie.¹⁷

Zaburzenia czynności wątroby

Średni klirens kwetiapiny w osoczu zmniejsza się o około 25% u osób z rozpoznanymi zaburzeniami czynności wątroby (stabilna marskość alkoholowa wątroby). Ponieważ kwetiapina jest w znacznym stopniu metabolizowana w wątrobie, u pacjentów z zaburzeniami czynności tego narządu spodziewane jest zwiększenie stężenia kwetiapiny w osoczu.¹⁸

U tych pacjentów może być konieczne dostosowanie dawki, aby uniknąć potencjalnej kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych.¹⁹

Dzieci i młodzież

Dane farmakokinetyczne dotyczące tej grupy wiekowej pochodzą z badań wykonanych z udziałem 9 dzieci w wieku 10-12 lat i 12 pacjentów nastoletnich, których leczono kwetiapiną w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu w stałej dawce 400 mg podawanej 2 razy na dobę.²⁰

W stanie stacjonarnym, znormalizowane względem dawki stężenie w osoczu substancji macierzystej (kwetiapiny) u dzieci i młodzieży (od 10 do 17 lat) było na ogół podobne jak u pacjentów dorosłych, chociaż Cmax u dzieci miało wartości z górnej części zakresu obserwowanego u dorosłych.²¹

Wartości AUC i Cmax aktywnego metabolitu (norkwetiapiny) były większe w porównaniu z pacjentami dorosłymi:

• U dzieci (10-12 lat): AUC większe o około 62%, a Cmax o około 49%
• U młodzieży (13-17 lat): AUC większe o około 28%, a Cmax o około 14%²²

Brak jest dostępnych danych dotyczących stosowania kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu u dzieci i młodzieży, co stanowi istotne ograniczenie w stosowaniu tej formy leku w tej grupie wiekowej.²³