cytochrom P450

Cytochrom P450 to nadrodzina enzymów zawierających hem, które odgrywają kluczową rolę w metabolizmie wielu substancji zarówno endogennych, jak i egzogennych, w tym leków, toksyn i związków chemicznych. Enzymy te są obecne we wszystkich tkankach organizmu, ale najwyższe stężenie występuje w wątrobie, gdzie stanowią główny element układu detoksykacyjnego.

W praktyce klinicznej znajomość działania cytochromu P450 jest niezwykle istotna ze względu na jego udział w interakcjach lekowych. Enzymy CYP450 mogą być induktorami (przyspieszającymi metabolizm) lub inhibitorami (hamującymi metabolizm) innych leków, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej lub nasilenia działań niepożądanych. Szczególnie ważne w praktyce są izoformy CYP3A4, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP1A2.

Polimorfizm genetyczny enzymów cytochromu P450 jest przyczyną zmienności osobniczej w metabolizmie leków. W zależności od aktywności enzymatycznej pacjentów dzieli się na metabolizatorów: szybkich, pośrednich, wolnych i ultraszybkich. Znajomość tych różnic jest fundamentem medycyny spersonalizowanej i umożliwia dostosowanie dawkowania leków do indywidualnych potrzeb pacjenta, minimalizując ryzyko działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Nalewka z owocu kopru włoskiego – Właściwości farmakokinetyczne

Nalewka z owocu kopru włoskiego (Foeniculi tinctura) jest składnikiem preparatów złożonych, takich jak Sirupus Pini compositus (stosunek 1:4,5-5,0, ekstrahent etanolowy 70%) oraz Syrop z sosny i kopru włoskiego Ziołowa Tradycja (stosunek 3:7,4-7,8, ekstrahent etanolowy 70%). Farmakokinetyka samej nalewki nie jest dobrze poznana, a w dokumentacji Syropu z sosny i kopru włoskiego brak jest danych dotyczących jej właściwości farmakokinetycznych. Kluczową cechą farmakologiczną nalewki jest obecność olejków eterycznych, które stymulują układ cytochromu P450, co może wpływać na metabolizm innych leków będących substratami tego systemu enzymatycznego. W preparacie Sirupus Pini compositus nalewka współwystępuje z fosforanem kodeiny półwodnym, którego farmakokinetyka jest lepiej opisana: maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 60 minutach, okres półtrwania wynosi około 3 godziny, a wiązanie z białkami osocza to 25%.
absorpcja z przewodu pokarmowego, biodostępność substancji aktywnej, cytochrom P450, demetylacja, ekstrahent etanolowy, etanol jako ekstrahent, Foeniculi tinctura, fosforan kodeiny półwodny, hydrokodon, interakcja lekowa, kwas glukuronowy, metabolizm fosforanu kodeiny, metabolizm leków, morfina, nalewka z owocu kopru włoskiego, normorfina, okres półtrwania w osoczu, olejek eteryczny, parametr farmakokinetyczny, preparat złożony leczniczy, stężenie w osoczu, substrat enzymu, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Simvastatin Aurovitas 20 mg

Symwastatyna jest prolekiem występującym w formie nieaktywnego laktonu, który w wątrobie ulega hydrolizie do aktywnego beta-hydroksykwasu, silnego inhibitora reduktazy HMG-CoA. Po podaniu doustnym charakteryzuje się dobrym wchłanianiem, jednak biodostępność aktywnej formy w krążeniu ogólnym wynosi mniej niż 5%. Maksymalne stężenie aktywnego metabolitu osiągane jest w ciągu 1-2 godzin, a przyjmowanie leku z posiłkiem nie wpływa na jego absorpcję. Symwastatyna i jej metabolity wykazują wysokie (>95%) wiązanie z białkami osocza, co wpływa na ich dystrybucję. Lek jest substratem enzymu CYP3A4 oraz transporterów OATP1B1 i BCRP, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych i farmakokinetyki. Po podaniu doustnym 13% dawki wydalane jest z moczem, a 60% z kałem, a okres półtrwania beta-hydroksykwasu wynosi około 1,9 godziny.
aktywny metabolit, beta-hydroksykwas, białko OATP1B1, biodostępność beta-hydroksykwasu, cytochrom P450, enzym CYP3A4, gen SLCO1B1, hepatocyt, hydroliza, inhibitor osocza, interakcja lekowa, lakton, laktoza jednowodna, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, symwastatyna, transporter BCRP, wiązanie z białkami osocza, wychwyt wątrobowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Kamiren 2 mg

Doksazosyna, substancja czynna produktu Kamiren, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Nasilenie działania hipotensyjnego obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu innych leków przeciwnadciśnieniowych, azotanów oraz inhibitorów PDE-5 (np. sildenafil), co może prowadzić do objawowego niedociśnienia tętniczego. Z kolei osłabienie efektu hipotensyjnego doksazosyny może wystąpić pod wpływem NLPZ, estrogenów oraz sympatykomimetyków. Doksazosyna osłabia również działanie presyjne amin katecholowych (dopamina, adrenalina, fenylefryna i inne). Jako substrat CYP3A4, doksazosyna wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z silnymi inhibitorami tego enzymu (np. ketokonazol, klarytromycyna, rytonawir), które mogą zwiększać jej stężenie w osoczu. Interakcja z cymetydyną powoduje 10% wzrost AUC doksazosyny, co mieści się w granicach zmienności międzyosobniczej. Doksazosyna wiąże się z białkami osocza w 98% i nie wpływa na wiązanie leków takich jak digoksyna, warfaryna, fenytoina czy indometacyna.
adrenalina, aktywność reninowa osocza, alkohol etylowy, amina katecholowa, azotan, białko osocza, cymetydyna, CYP 3A4, cytochrom P450, cytochrom P450 3A4, digoksyna, diuretyk tiazydowy, doksazosyna, dopamina, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie hipotensyjne, efedryna, epinefryna, estrogen, fenylefryna, fenytoina, furosemid, guz chromochłonny, hipotonia ortostatyczna, indometacyna, indynawir, inhibitor enzymu, inhibitor PDE-5, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, itrakonazol, Kamiren, ketokonazol, klarytromycyna, kwas wanilinomigdałowy, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lek rozszerzający naczynia krwionośne, lek urykozuryczny, metaraminol, metoksamina, nefazodon, nelfinawir, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, rytonawir, sakwinawir, sympatykomimetyk, telitromycyna, warfaryna, worykonazol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ezehron Duo 30 mg + 10 mg

Ezehron Duo to lek łączący rozuwastatynę i ezetymib, wykazujący istotne interakcje farmakokinetyczne. Podanie 10 mg rozuwastatyny z 10 mg ezetymibu zwiększa AUC rozuwastatyny 1,2-krotnie. Rozuwastatyna osiąga Cmax po około 5 godzinach, ma biodostępność około 20%, jest silnie wiązana z białkami osocza (~90%) i wykazuje farmakokinetykę liniową z okresem półtrwania około 19 godzin. Metabolizm ograniczony (ok. 10% dawki), głównie przez CYP2C9, z aktywnym metabolitem N-demetylowym o 50% mniejszej aktywności. Wydalana głównie z kałem (90%) i w mniejszym stopniu z moczem (5%). U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (ClCr <30 ml/min) stężenia rozuwastatyny i jej metabolitu wzrastają odpowiednio 3- i 9-krotnie. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby (Child-Pugh 8-9) ekspozycja na rozuwastatynę wzrasta co najmniej dwukrotnie. Polimorfizmy genetyczne SLCO1B1 i ABCG2 mogą zwiększać ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia modyfikacji dawki.
BCRP, biodostępność, cholesterol LDL, CYP2C9, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, glukuronid ezetymibu, glukuronid fenolowy, glukuronidacja, hepatocyt, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, krążenie jelitowo-wątrobowe, OATP-C, OATP1B1, okres półtrwania, polimorfizm ABCG2, polimorfizm SLCO1B1, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna i ezetymib, sitosterolemia, skala Childa-Pugha, wychwyt wątrobowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Entecavir Zentiva 1 mg

Entekawir, stosowany w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, jest wydalany głównie przez nerki, co determinuje jego profil interakcji farmakokinetycznych. Nie jest substratem ani inhibitorem enzymów CYP450, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te enzymy. Badania wykazały brak istotnych interakcji farmakokinetycznych z lamiwudyną, adefowirem dipiwoksylem oraz tenofowirem dizoproksyl fumaranem, co nie wymaga dostosowania dawki. Jednakże, leki nefrotoksyczne, aktywnie wydalane przez kanaliki nerkowe lub obniżające przesączanie kłębuszkowe mogą zwiększać stężenie entekawiru w osoczu, co wymaga ścisłego monitorowania działań niepożądanych ze względu na potencjalne ryzyko toksyczności.
adefowir dipiwoksyl, cytochrom P450, entekawir, enzymy cytochromu P450, farmakokinetyka, filtracja kłębuszkowa, funkcja nerek, hepatotoksyczność, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lamiwudyna, lek nefrotoksyczny, metabolizm wątrobowy, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, tenofowir dizoproksyl fumaran, wydalanie nerkowe, wydzielanie kanalikowe, zakażenie HBV
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Diazepam Genoptim 2 mg

Diazepam charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) około 176 ng/ml po 0,5-1 godzinie po dawce 5 mg. Obecność pokarmu opóźnia i zmniejsza wchłanianie, wydłużając czas do Cmax do około 2,5 godziny oraz obniżając Cmax o 20% i AUC o 27%. Diazepam wiąże się silnie z białkami osocza (98%), ma objętość dystrybucji 0,8-1,0 l/kg i okres półtrwania fazy dystrybucji około 3 godzin. Przenika przez barierę krew-mózg, łożyskową oraz do mleka matki (około 10% stężenia osoczowego). Metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 i CYP2C19 do aktywnych metabolitów: N-desmetylodiazepamu (okres półtrwania 2-4 dni), temazepamu i oksazepamu, które ulegają dalszej koniugacji. Eliminacja jest dwufazowa, z okresem półtrwania fazy eliminacji do 48 godzin dla diazepamu i do 100 godzin dla N-desmetylodiazepamu, głównie przez nerki (sprzężone metabolity) i w 10% przez kał. Klirens wynosi 20-30 ml/min.
aktywne metabolity, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biotransformacja, choroba wątroby, Cmax, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, eliminacja leku, farmakokinetyka, glukuronidacja, klirens, kwas glukuronowy, metabolizm wątrobowy, mleko ludzkie, niewydolność nerek, nordiazepam, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksazepam, podanie doustne, temazepam, wchłanianie diazepamu, wiązanie z białkami, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Voriconazol Adamed 200 mg

Worykonazol jest inhibitorem izoenzymów CYP2C19, CYP2C9 oraz CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza ze względu na silne hamowanie CYP3A4. Standardowa dawka stosowana w badaniach to 200 mg p.o. dwa razy na dobę. Interakcje mogą prowadzić do znacznego wzrostu stężeń leków metabolizowanych przez te enzymy, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak wydłużenie odstępu QTc i torsades de pointes (np. przy jednoczesnym stosowaniu astemizolu, cyzaprydu, pimozydu, chinidyny, terfenadyny, iwabradyny). Przeciwwskazane jest także łączenie worykonazolu z induktorami CYP450 (karbamazepina, długo działające barbiturany, ryfampicyna, rytonawir ≥400 mg BID, ziele dziurawca), które obniżają jego stężenie nawet o 77-82%. Worykonazol znacząco zwiększa stężenia m.in. syrolimusu (AUC wzrost 11-krotny), takrolimusu (AUC ↑221%), cyklosporyny (AUC ↑70%) oraz opioidów (oksykodon AUC ↑3,6-krotnie, alfentanyl AUC ↑6-krotnie, fentanyl AUC ↑1,34-krotnie), co wymaga odpowiedniej modyfikacji dawkowania i monitorowania. Zaleca się ostrożność u pacjentów przyjmujących leki wydłużające QTc oraz unikanie alkoholu ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych ośrodkowego układu nerwowego.
alkaloidy sporyszu, alkaloidy Vinca, cytochrom P450, czas protrombinowy, depresja oddechowa, doustne środki antykoncepcyjne, działania niepożądane opioidów, działania niepożądane OUN, farmakokinetyka, hipoglikemia, hydroksypropylobetadeks, indukcja enzymatyczna, indukcja P-glikoproteiny, induktor CYP450, inhibicja CYP3A4, inhibicja enzymatyczna, inhibicja P-glikoproteiny, inhibitor enzymatyczny, interakcje lekowe, izoenzym CYP3A4, izoenzymy CYP450, neurotoksyczność, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność kory nadnerczy, opioidowe leki przeciwbólowe, pochodne sulfonylomocznika, rabdomioliza, stan stacjonarny leku, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QTc
Leksykon leków
Interakcje leku – Submena 100 mcg

Fentanyl, substancja czynna produktu leczniczego Submena, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizm fentanylu odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje, że inhibitory tego enzymu (np. erytromycyna, ketokonazol, rytonawir, sok grapefruitowy) zwiększają biodostępność fentanylu i ryzyko toksyczności, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampina, karbamazepina, fenobarbital, ziele dziurawca) obniżają jego skuteczność. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z hydroksymaślanem sodu ze względu na nasilenie depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Ponadto, łączenie fentanylu z innymi lekami depresyjnymi na OUN (benzodiazepiny, opioidy, leki nasenne, gabapentynoidy) zwiększa ryzyko sedacji, depresji oddechowej i innych poważnych działań niepożądanych, co wymaga ograniczenia dawki i czasu terapii.
agonista opioidowy, antybiotyk makrolidowy, barbiturat, benzodiazepina, biodostępność, CYP3A4, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja OUN, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka, gabapentynoidy, hydroksymaślan sodu, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, interakcja metaboliczna, klirens, lek anksjolityczny, lek nasenny, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwhistaminowy H1, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, niedociśnienie, OUN, pochodna azolu, SNRI, SSRI, substancja aktywna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eslibon 200 mg

Octan eslikarbazepiny, substancja czynna leku Eslibon, po podaniu doustnym ulega szybkiemu metabolizmowi do aktywnego metabolitu eslikarbazepiny, którego maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 2-3 godzin (tmax). Biodostępność jest wysoka, z ponad 90% dawki wydalanej w moczu, głównie w postaci niezmienionej i sprzężonej z kwasem glukuronowym. Wiązanie eslikarbazepiny z białkami osocza jest niskie (<40%) i niezależne od stężenia leku, a interakcje na poziomie wypierania z białek są minimalne. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 400-1200 mg, z efektywnym okresem półtrwania 20-24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek i wątroby, w tym osób powyżej 65 lat, nie jest konieczna modyfikacja dawki, natomiast u pacjentów z klirensem kreatyniny <60 ml/min zaleca się dostosowanie dawkowania ze względu na eliminację nerkową metabolitów.
biodostępność, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, diazepam, digoksyna, eslikarbazepina, farmakokinetyka, farmakokinetyka populacyjna, fenytoina, glukuronidacja, hemodializa, interakcje lekowe, klirens kreatyniny, metabolity aktywne, objętość dystrybucji, octan eslikarbazepiny, okres półtrwania, okskarbazepina, padaczka, stężenie w stanie stacjonarnym, tolbutamid, UGT1A1, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Kwetiapina – Właściwości farmakokinetyczne

Kwetiapina charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym oraz intensywnym metabolizmem w wątrobie, głównie przez izoenzym CYP3A4. Farmakokinetyka leku jest liniowa i proporcjonalna do dawki w zakresie terapeutycznym, co ułatwia dostosowanie dawkowania. Maksymalne stężenie (Cmax) i pole pod krzywą (AUC) dla postaci o przedłużonym uwalnianiu są odpowiednio o około 13% i 20% niższe niż dla postaci o natychmiastowym uwalnianiu, przy czym Tmax wynosi około 6 godzin. Pokarm bogaty w tłuszcze zwiększa Cmax i AUC kwetiapiny w postaci o przedłużonym uwalnianiu o około 50% i 20%, dlatego zaleca się przyjmowanie tej formy leku na czczo. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 83%, a okres półtrwania kwetiapiny i jej aktywnego metabolitu norkwetiapiny to odpowiednio około 7 i 12 godzin. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (około 73% radioaktywności) i w mniejszym stopniu z kałem (około 21%).
biodostępność, CYP3A4, cytochrom P450, dawka terapeutyczna, farmakokinetyka, inhibitor enzymatyczny, klirens kreatyniny, klirens leku, kwetiapina, maksymalne stężenie leku, marskość poalkoholowa, metabolizm wątrobowy, norkwetiapina, normalizacja dawki, okres półtrwania eliminacji, pole pod krzywą AUC, preparat o natychmiastowym uwalnianiu, preparat o przedłużonym uwalnianiu, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z moczem, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, znakowanie radioaktywne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vellofent 533 mcg

Fentanyl, substancja czynna produktu leczniczego Vellofent, charakteryzuje się wysoką lipofilnością, co umożliwia szybkie wchłanianie przez błonę śluzową jamy ustnej, podczas gdy wchłanianie z przewodu pokarmowego jest znacznie wolniejsze i obarczone znacznym efektem pierwszego przejścia wątrobowo-jelitowego. Produkt Vellofent wykorzystuje technologię szybkiego uwalniania fentanylu, co zwiększa zarówno szybkość, jak i ilość leku wchłanianego podjęzykowo, z szacowaną biodostępnością około 70%. Po podaniu dawek od 133 do 800 μg, maksymalne stężenie fentanylu w osoczu (Cmax) wynosi od 360 do 2070 pg/ml i osiągane jest w czasie 50-90 minut. Fentanyl wykazuje dwufazową dystrybucję: początkową szybką dystrybucję do tkanek o wysokim przepływie (mózg, serce, płuca) oraz późniejszą redystrybucję do tkanek głębokich (mięśnie, tkanka tłuszczowa). Lek wiąże się z białkami osocza w 80-85%, głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną, a w warunkach kwasicy zwiększa się frakcja wolnego fentanylu.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, błona śluzowa jamy ustnej, cytochrom P450, dealkilacja, dysfagia, dystrybucja początkowa, enzym CYP3A4, fentanyl, klirens fentanylu, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proporcjonalność dawek, redystrybucja, stężenie fentanylu w osoczu, tabletki podjęzykowe, właściwości lipofilne, wydalanie leku
Leksykon leków
Interakcje leku – ApoBetina 8 mg

Betahistyna dichlorowodorek, substancja czynna leku ApoBetina, wykazuje ograniczone interakcje farmakologiczne, co potwierdzają badania in vitro wskazujące na brak istotnego wpływu na enzymy cytochromu P450. Jednakże, istnieje umiarkowane ryzyko interakcji z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym selektywnymi inhibitorami MAO-B (np. selegilina), które mogą hamować metabolizm betahistyny, prowadząc do zwiększenia jej stężenia i nasilenia działania farmakologicznego. Ponadto, jednoczesne stosowanie betahistyny z alkoholem (etanolem) może powodować wzajemne nasilenie efektów, szczególnie w zakresie układu nerwowego i przedsionkowego, co zwiększa ryzyko zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji ruchowej. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii betahistyną oraz ostrożność i monitorowanie pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów MAO.
analog histaminy, badanie in vitro, badanie interakcji in vivo, betahistyna dichlorowodorek, cytochrom P450, etanol, inhibitor MAO, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, lek antyhistaminowy, MAO-B, metabolizm betahistyny, pirymetamina i dapson, salbutamol, selegilina, system enzymatyczny, układ przedsionkowy, zawroty głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kwetaplex 25 mg

Kwetiapina, substancja czynna preparatu Kwetaplex, charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym, niezależnie od obecności pokarmu. W stanie stacjonarnym stężenia molowe aktywnego metabolitu norkwetiapiny osiągają około 35% stężeń związku macierzystego. Farmakokinetyka kwetiapiny i norkwetiapiny jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych (300-800 mg/dobę). Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~83%) i jest intensywnie metabolizowany w wątrobie głównie przez izoenzym CYP3A4. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 7 godzin dla kwetiapiny i 12 godzin dla norkwetiapiny. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (73% dawki w moczu) oraz w mniejszym stopniu przez kał (21%). Kwetiapina i jej metabolity są słabymi inhibitorami cytochromu P450, a klinicznie istotne interakcje farmakokinetyczne są mało prawdopodobne.
biodostępność, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja kwetiapiny, eliminacja kwetiapiny, farmakokinetyka, interakcja lekowa, klirens, klirens kreatyniny, marskość wątroby, metabolizm kwetiapiny, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norkwetiapina, okres półtrwania, pole pod krzywą, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Febuxostat Aurovitas 120 mg

Farmakokinetyka febuksostatu została szczegółowo zbadana u zdrowych ochotników oraz pacjentów z hiperurykemią i dną moczanową, wykazując zbieżność parametrów w obu grupach. Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) i pole pod krzywą (AUC) rosną proporcjonalnie do dawki w zakresie 10-120 mg, natomiast przy dawkach 120-300 mg obserwuje się większy niż proporcjonalny wzrost AUC. Średni okres półtrwania (t1/2) wynosi 5-8 godzin, a maksymalne stężenie osiągane jest po 1-1,5 godziny (tmax). Wchłanianie jest efektywne (≥84%), a wiązanie z białkami osocza bardzo wysokie (ok. 99,2%). Podanie z posiłkiem tłuszczowym zmniejsza Cmax o 38-49% i AUC o 16-18%, jednak bez istotnego wpływu klinicznego na skuteczność. Objętość dystrybucji (Vss/F) wynosi 29-75 l, a lek jest metabolizowany głównie przez CYP1A1, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 oraz UGT 1A1, 1A8 i 1A9, dając aktywne metabolity hydroksylowe.
acyloglukuronid, AUC, Cmax, cytochrom P450, dna moczanowa, dostępność biologiczna, farmakokinetyka febuksostatu, glukuronid, hiperurykemia, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, kwas moczowy, metabolity utleniające, objętość dystrybucji, radioizotop, T1/2, transferaza urydylodifosfoglukuronowa, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie z kałem, wydalanie z moczem, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Iwermektyna – Interakcje

Iwermektyna, będąca awermektyną, jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 układu cytochromu P450, co implikuje potencjalne interakcje farmakokinetyczne z lekami będącymi silnymi inhibitorami tego enzymu. Produkty takie jak Ivermectin Medical Valley, Scavertin (tabletki 3 mg) oraz Soolantra (krem 10 mg/g) nie posiadają szczegółowych badań klinicznych dotyczących interakcji, jednak na podstawie danych in vitro zaleca się szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu iwermektyny z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak erytromycyna, klarytromycyna, ketokonazol, itrakonazol czy ritonavir. Takie połączenie może prowadzić do istotnego wzrostu stężenia iwermektyny w osoczu, zwiększając ryzyko nasilenia działań farmakologicznych i niepożądanych. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. werapamil, diltiazem, flukonazol) mogą powodować umiarkowane zwiększenie ekspozycji na lek, co wymaga monitorowania pacjenta i ewentualnej korekty dawki.
antybiotyk makrolidowy, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, cytochrom P450, diltiazem, działanie niepożądane, erytromycyna, fenytoina, flukonazol, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, iwermektyna, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwgrzybiczny azolowy, ośrodkowy układ nerwowy, ritonavir, ryfampicyna, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Loperamid WZF 2 mg

Loperamid WZF (2 mg loperamidu chlorowodorku) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez inhibicję glikoproteiny P oraz enzymów cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2C8). Inhibitory glikoproteiny P, takie jak chinidyna i rytonawir, powodują 2-3-krotne zwiększenie stężenia loperamidu w osoczu. Itrakonazol (inhibitor CYP3A4 i glikoproteiny P) zwiększa stężenie loperamidu 3-4-krotnie, a ketokonazol nawet 5-krotnie, bez istotnego nasilenia działań niepożądanych ze strony OUN. Gemfibrozyl (inhibitor CYP2C8) podwaja stężenie loperamidu, a ich połączenie z itrakonazolem prowadzi do 4-krotnego wzrostu maksymalnego stężenia i 13-krotnego wzrostu całkowitej ekspozycji na lek. Jednoczesne stosowanie loperamidu z doustną desmopresyną skutkuje trzykrotnym wzrostem stężenia desmopresyny, prawdopodobnie z powodu zmniejszonej motoryki przewodu pokarmowego.
antagonista dopaminy, azole przeciwgrzybicze, błona śluzowa przewodu pokarmowego, chinidyna, cytochrom P450, desmopresyna, efekt depresyjny, gemfibrozyl, glikoproteina p, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, interakcja z alkoholem, itrakonazol, ketokonazol, lek cholinergiczny, lek hipolipemizujący, metabolizm wątrobowy, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka jelit, prokinetyk, rytonawir, środek przeczyszczający
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cezarius 250 mg

Lewetyracetam, substancja czynna leku Cezarius, charakteryzuje się liniową farmakokinetyką z niemal całkowitą biodostępnością doustną (~100%) i szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 1,3 godziny u dorosłych. Po podaniu dawki 1000 mg Cmax wynosi 31 μg/ml po jednorazowej dawce i 43 μg/ml po wielokrotnym podawaniu. Lek wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (<10%) oraz objętość dystrybucji około 0,5-0,7 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Lewetyracetam jest eliminowany głównie przez nerki (95% dawki), z okresem półtrwania u dorosłych wynoszącym 7±1 godzin i klirensem 0,96 ml/min/kg. U osób starszych okres półtrwania wydłuża się do 10-11 godzin, co wiąże się z obniżoną funkcją nerek i wymaga dostosowania dawkowania. U pacjentów z niewydolnością nerek, zwłaszcza w stadium schyłkowym, okres półtrwania może wzrosnąć do około 25 godzin, a dializa usuwa około 51% leku w trakcie 4-godzinnej sesji.
biodostępność, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, filtracja kłębuszkowa, hydroksylacja, hydroksylaza epoksydowa, hydroliza enzymatyczna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kwas walproinowy, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, padaczka, profil farmakokinetyczny, reabsorpcja kanalikowa, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne, stężenie w ślinie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Azimycin 250 mg

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub monitorowania pacjenta. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas solny zmniejsza maksymalne stężenia azytromycyny w surowicy o około 25%, co wymaga zachowania odstępu czasowego między podaniami. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu azytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. cyzapryd, hydroksychlorochina), ze względu na wysokie ryzyko zaburzeń rytmu serca. Interakcje z substratami glikoproteiny P, takimi jak digoksyna i kolchicyna, mogą prowadzić do zwiększenia ich stężeń w surowicy, co wymaga monitorowania klinicznego i ewentualnej kontroli stężenia digoksyny. Ponadto, azytromycyna nie wpływa istotnie na układ cytochromu P450, co odróżnia ją od innych makrolidów, jednakże współpodawanie z cyklosporyną znacząco zwiększa jej Cmax i AUC, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki cyklosporyny.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, dydanozyna, efawirenz, flukonazol, glikoproteina p, hydroksychlorochina, indynawir, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, kolchicyna, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, pochodna ergotaminy, rabdomioliza, ryfabutyna, sulfametoksazol, syldenafil, teofilina, terfenadyna, triazolam, trimetoprim, warfaryna, zydowudyna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Escipram 10 mg

Escytalopram, substancja czynna leku Escipram, charakteryzuje się wysoką biodostępnością bezwzględną około 80% oraz niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, niezależnie od obecności pokarmu. Maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) osiągane jest średnio po 4 godzinach od podania dawki wielokrotnej. Objętość dystrybucji wynosi 12-26 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (<80%). Lek podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez izoenzym CYP2C19, z udziałem CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do aktywnych metabolitów demetylowanego (28-31% stężenia escytalopramu) i didemetylowanego (<5%). Okres półtrwania escytalopramu wynosi około 30 godzin, a klirens osoczowy po podaniu doustnym to 0,6 l/min. Stan stacjonarny stężenia leku osiągany jest po około tygodniu stosowania, przy dawce 10 mg/dobę średnie stężenie wynosi 50 nmol/l (zakres 20-125 nmol/l).
AUC, biodostępność bezwzględna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja leku, eliminacja leku, escytalopram, farmakokinetyka escytalopramu, interakcja lekowa, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan stacjonarny, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Etiagen XR 400 mg

Etiagen XR zawiera kwetiapinę w formie fumaranu w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu dostępnych w dawkach 50-400 mg. Po podaniu doustnym lek charakteryzuje się dobrym wchłanianiem, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Tₘₐₓ) po około 6 godzinach. Farmakokinetyka jest liniowa do dawki 800 mg/dobę, a porównanie postaci XR i IR wykazuje podobne AUC, przy 13% niższym Cₘₐₓ dla XR. Pokarm bogaty w tłuszcze zwiększa Cₘₐₓ o 50% i AUC o 20%, dlatego zaleca się przyjmowanie leku na czczo. Kwetiapina wiąże się z białkami osocza w 83%, jest intensywnie metabolizowana w wątrobie głównie przez CYP3A4, a jej metabolit N-dealkilokwetiapina osiąga stężenia molowe stanowiące około 35% stężenia leku macierzystego. Okres półtrwania wynosi około 7 godzin dla kwetiapiny i 12 godzin dla metabolitu, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (73%) i kał (21%).
biodostępność leków, biologiczny okres półtrwania, ciężka niewydolność nerek, cytochrom P450, cytochrom P450 3A4, Etiagen XR, farmakokinetyka liniowa, klirens kreatyniny, klirens leku, kwetiapina fumaran, kwetiapina o natychmiastowym uwalnianiu, kwetiapina o przedłużonym uwalnianiu, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby poalkoholowa, metabolizm wątrobowy leków, N-dealkilokwetiapina, niewydolność wątroby, pole pod krzywą stężeń, stan stacjonarny leku, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Lenalidomide Teva 15 mg

Lenalidomid, stosowany w terapii szpiczaka mnogiego, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych przy jednoczesnym stosowaniu czynników erytropoetycznych oraz hormonalnej terapii zastępczej, zwłaszcza w połączeniu z deksametazonem. W przypadku terapii skojarzonej z warfaryną, mimo braku istotnych zmian farmakokinetycznych, zaleca się ścisłe monitorowanie INR. Lenalidomid w dawce 10 mg/dobę zwiększa stężenie digoksyny w osoczu o około 14% (90% CI [0,52%-28,2%]), co wymaga regularnego monitorowania jej poziomu ze względu na wąski indeks terapeutyczny. Ponadto, współstosowanie lenalidomidu ze statynami podnosi ryzyko rabdomiolizy, co wymaga kontroli klinicznej i laboratoryjnej, w tym monitorowania aktywności kinazy kreatynowej (CK).
chinidyna, cytochrom P450, czynnik erytropoetyczny, deksametazon, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, interakcja lekowa, kinaza kreatynowa, lenalidomid, ośrodkowy układ nerwowy, parametr krzepnięcia, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rabdomioliza, statyna, szpiczak mnogi, temsyrolimus, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Ivermectin Medical Valley 3 mg

Dotychczas brak jest systematycznych badań klinicznych oceniających interakcje iwermektyny z innymi lekami, jednak ze względu na jej metabolizm głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz wpływ na transport przez P-glikoproteinę, istnieje potencjalne ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie iwermektyny we krwi poprzez hamowanie jej metabolizmu, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina) mogą obniżać stężenie leku, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej. Ponadto, konkurencja o transport przez P-glikoproteinę może podnosić stężenia substratów takich jak digoksyna czy cyklosporyna, co również wymaga monitorowania.
antykoagulant, barbiturat, benzodiazepina, cyklosporyna, cytochrom P450, depresja OUN, digoksyna, efekt przeciwzakrzepowy, erytromycyna, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, iwermektyna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, metabolizm wątrobowy, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, przekaźnictwo GABA-ergiczne, receptor GABA, ryfampicyna, szlak metaboliczny, transmisja GABA-ergiczna, transport błonowy leku, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Crestor 20 mg

Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Przykładowo, cyklosporyna powoduje około 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) zwiększają AUC około 3-krotnie i Cmax 7-krotnie, wymagając dostosowania dawki. Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC, a jednoczesne stosowanie fibratów z rozuwastatyną w dawce 40 mg jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko miopatii. Ezetymib zwiększa AUC rozuwastatyny o 20%, a leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu mogą zmniejszać jej stężenie o około 50%. Antagoniści witaminy K (np. warfaryna) mogą powodować zmiany INR podczas terapii rozuwastatyną, co wymaga monitorowania. Ponadto, tikagrelor może zwiększać ryzyko akumulacji rozuwastatyny i powikłań nerkowych. Metabolizm rozuwastatyny nie jest istotnie zależny od cytochromu P450, co ogranicza interakcje na tym poziomie.
aleglitazar, antagonista witaminy K, atazanawir, baicalin, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir, dazabuwir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dronedaron, elbaswir, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, febuksostat, fenofibrat, flukonazol, fosamprenawir, fostamatinib, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, itrakonazol, kampatynib, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klopidogrel, kwas fusydowy, lek przeciw nadkwaśności, lopinawir, miopatia, norgestrel, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, rabdomioliza, regorafenib, roksadustat, rozuwastatyna, ryfampina, rytonawir, sofosbuwir, sylimaryna, tafamidis, teryflunomid, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, typranawir, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu, woksylaprewir, wskaźnik INR
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Doreta 37,5 mg + 325 mg

Produkt leczniczy Doreta zawiera tramadol chlorowodorek (37,5 mg) oraz paracetamol (325 mg), które po podaniu doustnym wykazują odrębne, ale komplementarne profile farmakokinetyczne. Tramadol jest podawany w formie racemicznej, z maksymalnym stężeniem w osoczu wynoszącym 64,3 ng/ml dla formy (+) i 55,5 ng/ml dla formy (-) osiąganym po 1,8 godz., a jego okres półtrwania wynosi odpowiednio 5,1 i 4,7 godz. Paracetamol osiąga maksymalne stężenie 4,2 µg/ml po 0,9 godz., z okresem półtrwania około 2,5 godz. Biodostępność tramadolu wynosi około 75% po pojedynczej dawce i wzrasta do 90% po wielokrotnym podaniu, natomiast paracetamol jest niemal całkowicie wchłaniany. Obie substancje wiążą się z białkami osocza w około 20%, a ich dystrybucja obejmuje większość tkanek, z objętością dystrybucji tramadolu Vd,β=203 ± 40 l oraz paracetamolu około 0,9 l/kg. Podanie leku z pokarmem nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu składników, co umożliwia stosowanie niezależnie od posiłków.
białko osocza, biodostępność, CYP2D6, CYP3A, cytochrom P450, dostępność biologiczna, dysfagia, kwas merkapturowy, marskość wątroby, metabolit M1, N-acetylo benzochinonoimina, N-demetylacja, niewydolność nerek, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, przemiana metaboliczna, racemiczny, sprzęganie z kwasem glukuronowym, sprzęganie z kwasem siarkowym, sprzężenie z cysteiną, stężenie w osoczu, tramadol chlorowodorek, tramadol z paracetamolem, wchłanianie w jelicie cienkim, wiązanie z białkami osocza, zredukowany glutation
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Taptiqom Multi (15 mcg + 5 mg)/ml

TAPTIQOM Multi to preparat okulistyczny zawierający tafluprost (15 µg/ml) oraz tymolol (5 mg/ml w postaci tymololu maleinianu), stosowany w formie kropli do oczu. Farmakokinetyka obu składników została oceniona u zdrowych ochotników po jednorazowym i wielokrotnym podaniu przez 8 dni. Tafluprost w postaci kwasu osiągał maksymalne stężenie w osoczu już po 10 minutach, z szybkim spadkiem poniżej granicy wykrywalności (<10 pg/ml) przed 30 minutą, bez istotnej akumulacji po wielokrotnym stosowaniu. Ekspozycja układowa tafluprostu (AUC₀₋ₒₛₜ) po 8 dniach była nieco niższa w preparacie złożonym (3,60±3,70 pg*godz./ml) w porównaniu do monoterapii (4,45±2,57 pg*godz./ml), podobnie jak Cmax (18,7±11,9 pg/ml vs 23,9±11,8 pg/ml). Tymolol osiągał maksymalne stężenie w osoczu po 15 minutach (dzień 1) i 37,5 minutach (dzień 8), z niższą ekspozycją układową w preparacie złożonym (AUC₀₋ₒₛₜ 4560±2980 pg*godz./ml, Cmax 840±520 pg/ml) w porównaniu do monoterapii (AUC₀₋ₒₛₜ 5750±2440 pg*godz./ml, Cmax 1100±550 pg/ml), co może wynikać z różnicy w schemacie dawkowania (raz vs dwa razy na dobę).
acetylocholinoesteraza, beta-oksydacja, butylocholinoesteraza, ciecz wodnista oka, cytochrom P450, dystrybucja leku, ekspozycja układowa, eliminacja z osocza, esteraza karboksylowa, glukuronidacja, hydroliza metabolitu, krople do oczu, kwas tafluprostu, melanina, monoterapia, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, penetracja rogówki, penetracja substancji czynnej, tafluprost, tafluprost w postaci kwasu, tęczówka i ciało rzęskowe, tymolol, tymololu maleinian, wiązanie z albuminami osocza, znakowanie radioaktywne
Leksykon leków
Interakcje leku – Ximve 40 mg

Symwastatyna, jako substrat enzymu CYP3A4 i transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą prowadzić do istotnego zwiększenia ryzyka miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, powodują ponad 5-krotne zwiększenie stężenia symwastatyny w osoczu, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (zwiększenie stężenia o 1,9x). W przypadku umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 (amiodaron, werapamil, diltiazem, amlodypina) zaleca się ograniczenie dawki symwastatyny do 20 mg/dobę, ze względu na wzrost narażenia na lek od 1,6- do 2,7-krotnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z kwasem fusydowym, gdzie ryzyko miopatii i rabdomiolizy jest bardzo wysokie i wymaga przerwania terapii symwastatyną na czas stosowania kwasu fusydowego.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, CYP3A4, cytochrom P450, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy doustny, niacyna, OATP1B1, pochodna kumaryny, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Kwiat bzu czarnego – Interakcje

Kwiat bzu czarnego (Sambucus nigra L., flos) stosowany w monoterapii nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami. W preparatach złożonych, takich jak Pyrosal czy Sinupret (krople doustne, tabletki drażowane), nie odnotowano dotychczas znaczących interakcji. Jednakże preparat Sinupret extract, zawierający suchy wyciąg złożony, nie posiada wystarczających danych dotyczących interakcji, co wymaga ostrożności zwłaszcza przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym. W preparatach zawierających kwiat bzu czarnego wraz z korą wierzby (np. Syrop z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny Ziołowa Tradycja) istnieje klinicznie istotne ryzyko nasilenia działania przeciwzakrzepowego pochodnych kumaryny. Ponadto, kwiat bzu czarnego zawiera składniki aktywne (glikozydy flawonoidowe, kwasy organiczne, olejki eteryczne, polifenole), które teoretycznie mogą modulować aktywność enzymów cytochromu P450, wpływając na metabolizm leków oraz potencjalnie wzmacniać działanie diuretyczne leków moczopędnych.
charakterystyka produktu leczniczego, cytochrom P450, działanie diuretyczne, enzym wątrobowy, glikozyd flawonoidowy, kora wierzby, kwas organiczny, kwiat bzu czarnego, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm leku, monoterapia, olejek eteryczny, pochodna kumaryny, preparat złożony, profil bezpieczeństwa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, stężenie alkoholu we krwi, wąski indeks terapeutyczny, właściwość diuretyczna, wyciąg suchy, związek polifenolowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Ezetimibe Aurovitas 10 mg

Ezetimibe Aurovitas wykazuje specyficzny profil interakcji farmakokinetycznych, nie indukując enzymów cytochromu P450 i nie wpływając istotnie na metabolizm leków metabolizowanych przez CYP1A2, 2D6, 2C8, 2C9, 3A4 oraz N-acetylotransferazę. Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji z lekami takimi jak dapson, dekstrometorfan, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, glipizyd, tolbutamid czy midazolam. Jednoczesne stosowanie leków zobojętniających sok żołądkowy zmniejsza szybkość wchłaniania ezetymibu, ale nie wpływa na jego całkowitą biodostępność, co nie wymaga modyfikacji dawkowania. Kolestyramina obniża AUC ezetymibu o około 55%, co może zmniejszać efekt obniżania LDL, dlatego zaleca się podawanie ezetymibu co najmniej 2 godziny przed lub 4 godziny po kolestyraminie. Współstosowanie z fenofibratem i gemfibrozylem zwiększa stężenie ezetymibu odpowiednio 1,5- i 1,7-krotnie, z ryzykiem kamicy żółciowej, szczególnie przy fenofibracie, co wymaga monitorowania i ewentualnego przerwania terapii.
atorwastatyna, biodostępność, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, dapson, dekstrometorfan, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, ezetymib, fibrat, fluindion, fluwastatyna, funkcja wątroby, glukuronian ezetymibu, hipercholesterolemia, kamica żółciowa, kolestyramina, krwawienie, kwas żółciowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, lipoproteina niskiej gęstości, lowastatyna, metabolizm wątrobowy, midazolam, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, prawastatyna, przeszczepienie nerki, rozuwastatyna, schorzenie pęcherzyka żółciowego, statyna, symwastatyna, terapia hipolipemizująca, trigliceryd, warfaryna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Lipa drobnolistna – Interakcje

Według charakterystyki produktu leczniczego LIPA Fix, zawierającego kwiat lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop. lub ich mieszaninę), nie stwierdzono udokumentowanych interakcji z innymi lekami ani substancjami, w tym alkoholem. Preparaty z kwiatu lipy wykazują działanie napotne, przeciwzapalne i uspokajające, co teoretycznie może prowadzić do sumowania efektów sedatywnych z lekami przeciwlękowymi, nasennymi, przeciwdepresyjnymi oraz alkoholem, jednak brak jest potwierdzenia tych zależności w badaniach klinicznych. Ponadto, potencjalne interakcje metaboliczne z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450 oraz wpływ na farmakodynamikę leków poprzez zmiany termoregulacji pozostają niepotwierdzone i wymagają dalszych badań.
barbiturany, benzodiazepiny, charakterystyka produktu leczniczego, cytochrom P450, działanie napotne, działanie przeciwzapalne, działanie uspokajające, efekt sedatywny, flawonoidy, interakcja metaboliczna, kwiat lipy, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwlękowy, lek przeciwzakrzepowy, przeciwhistaminowe I generacji, receptory GABA, sedacja, termoregulacja, Tilia cordata, Tilia platyphyllos
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gerdin Max 20 mg

Pantoprazol, substancja czynna leku Gerdin Max (20 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) 1-1,5 μg/ml w czasie 2,0-2,5 godziny. Biodostępność wynosi około 77%, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 10-80 mg, niezależnie od drogi podania. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~98%) oraz objętość dystrybucji około 0,15 l/kg. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP2C19 (główny szlak) i CYP3A4, a okres półtrwania pantoprazolu u osób zdrowych wynosi około 1 godziny. Metabolity są wydalane głównie przez nerki (80%), a główny metabolit – demetylopantoprazol sprzęgany z siarczanem – ma okres półtrwania około 1,5 godziny.
AUC, białko osocza, biodostępność, Cmax, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dawkowanie pantoprazolu, demetylopantoprazol, dializa, farmakokinetyka, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens, komórka okładzinowa, marskość wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pantoprazol, polimorfizm genetyczny, pompa protonowa, słaby metabolizer, stężenie w surowicy, szybki metabolizer, tabletka dojelitowa, właściwość farmakokinetyczna, wydzielanie kwasu solnego
Leksykon leków
Interakcje leku – Medikinet CR 5 mg 5 mg

Metylofenidat chlorowodorku, stosowany w preparacie Medikinet CR, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Lek nie jest metabolizowany przez cytochrom P450 w stopniu klinicznie istotnym, jednak może hamować metabolizm kumarynowych leków przeciwzakrzepowych, leków przeciwdrgawkowych (fenobarbital, fenytoina, prymidon) oraz leków przeciwdepresyjnych (trójpierścieniowe i SSRI), co wymaga monitorowania stężeń tych leków i parametrów krzepnięcia (np. INR). Metylofenidat może także obniżać skuteczność leków przeciwnadciśnieniowych, a jednoczesne stosowanie z lekami podwyższającymi ciśnienie tętnicze wymaga ścisłej kontroli ciśnienia. Przeciwwskazane jest stosowanie metylofenidatu z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO do 2 tygodni po ich odstawieniu ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego.
agonista dopaminy, agonista receptora alfa-2, alkohol etylowy, antagonista dopaminy, antagonista receptora H2, antykoagulant, chlorowcopochodny środek znieczulający, cytochrom P450, działanie hipotensyjne, działanie presyjne, enancjomery metylofenidatu, farmakodynamika, farmakokinetyka, farmakokinetyka metylofenidatu, fenobarbital, fenytoina, inhibitor MAO, inhibitor pompy protonowej, klonidyna, kumaryna, kumarynowe leki przeciwzakrzepowe, lek hipotensyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zobojętniający kwas żołądkowy, metylofenidat chlorowodorek, monitorowanie INR, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, parametry krzepnięcia, pH żołądka, preparat o natychmiastowym uwalnianiu, prymidon, przekaźnictwo dopaminergiczne, przełom nadciśnieniowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, substancja o działaniu dopaminergicznym, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zewnątrzkomórkowe stężenie dopaminy, zmodyfikowane uwalnianie
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Detimedac 200 mg 200 mg

Dakarbazyna, substancja czynna leku Detimedac, charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym z okresem półtrwania fazy dystrybucji wynoszącym 20 minut oraz fazy końcowej od 0,5 do 3,5 godziny. Po dożylnym podaniu wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (5%), co zapewnia wysoką dostępność farmakologiczną. Lek jest nieaktywny farmakologicznie w formie wyjściowej i wymaga aktywacji metabolicznej w wątrobie, głównie przez izoformy cytochromu P450: CYP1A1, CYP1A2 oraz CYP2E1. Kluczowym procesem jest N-demetylacja prowadząca do powstania aktywnych metabolitów HMMTIC i MTIC, z których MTIC odpowiada za działanie przeciwnowotworowe. Końcowy metabolit 5-aminoimidazolo-4-karboksamid (AIC) jest nieaktywny. Eliminacja dakarbazyny odbywa się głównie poprzez metabolizm wątrobowy oraz aktywne wydzielanie w kanalikach nerkowych, co skutkuje wydaleniem 20-50% dawki w postaci niezmienionej z moczem. Znajomość tych parametrów jest kluczowa dla optymalizacji schematów dawkowania i monitorowania terapii, zwłaszcza w kontekście funkcji wątroby i nerek pacjenta. Dwufazowy charakter farmakokinetyki oraz udział specyficznych izoform CYP450 w metabolizmie podkreślają konieczność uwzględnienia potencjalnych interakcji lekowych i indywidualizacji leczenia przeciwnowotworowego z zastosowaniem dakarbazyny.
5-aminoimidazolo-4-karboksamid, aktywacja metaboliczna, biotransformacja wątrobowa, CYP1A1, CYP1A2, CYP2E1, cytochrom P450, dakarbazyna, demetylacja, dystrybucja tkankowa, działanie przeciwnowotworowe, filtracja kłębuszkowa, HMMTIC, hydroksylacja, izoformy cytochromu P450, metabolizm dakarbazyny, MTIC, N-demetylacja, okres półtrwania, powinowactwo do białek osocza, profil kinetyczny, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dulofor 30 mg

Duloksetyna, będąca pojedynczym enancjomerem, charakteryzuje się złożoną farmakokinetyką z dużą zmiennością osobniczą (50-60%), wynikającą m.in. z różnic płci, wieku, palenia tytoniu oraz aktywności enzymu CYP2D6. Po podaniu doustnym lek osiąga maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu w ciągu 6 godzin, z całkowitą dostępnością biologiczną wynoszącą średnio 50% (zakres 32-80%). Duloksetyna wiąże się silnie z białkami osocza (~96%) i jest intensywnie metabolizowana przez enzymy CYP1A2 i CYP2D6 do farmakologicznie nieaktywnych metabolitów, które są wydalane głównie przez nerki. Okres półtrwania wynosi średnio 12 godzin (zakres 8-17 h), a klirens osoczowy po podaniu doustnym wykazuje szeroki zakres (33-261 l/h), co odzwierciedla indywidualne różnice metaboliczne. U kobiet klirens jest około 50% mniejszy niż u mężczyzn, jednak nie wymaga to zmiany dawkowania. Wiek, zwłaszcza u kobiet ≥65 lat, powoduje wzrost AUC i wydłużenie okresu półtrwania o około 25%, co wymaga ostrożności, ale nie rutynowej modyfikacji dawki.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, cytochrom P450, dializa, dostępność biologiczna, duloksetyna, duże zaburzenie depresyjne, enancjomer, enzym utleniający, glukuronid, klasyfikacja Child-Pugh, klirens osoczowy, krańcowa niewydolność nerek, modelowanie populacyjne, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, pole pod krzywą, pozorny klirens osoczowy, pozorny okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, przenikanie leku do mleka, siarczan sprzężony, sprzęganie metabolitów, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne, uszkodzenie wątroby, wiązanie z białkami osocza, zmienność osobnicza
Leksykon leków
Interakcje leku – Medoxa 50 mg

Prednizon, jako glikokortykosteroid, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania oraz ścisłego monitorowania pacjenta. Szczególnie istotne są interakcje z glikozydami nasercowymi i lekami moczopędnymi, które mogą prowadzić do hipokaliemii i zwiększonego ryzyka arytmii, a także z doustnymi antykoagulantami (pochodne kumaryny), gdzie obserwuje się zarówno osłabienie, jak i nasilenie działania przeciwzakrzepowego, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania INR. Prednizon może również osłabiać działanie leków przeciwcukrzycowych, co wymaga zwiększenia dawek hipoglikemizujących i kontroli glikemii. Interakcje z NLPZ, salicylanami i indometacyną zwiększają ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego, a połączenie z fluorochinolonami podnosi ryzyko zapalenia i zerwania ścięgien. Ponadto, prednizon może przedłużać działanie niedepolaryzujących leków zwiotczających mięśnie oraz zwiększać ryzyko miopatii i chorób mięśnia sercowego przy jednoczesnym stosowaniu chlorochiny, hydroksychlorochiny lub meflochiny.
atropina, barbiturat, chlorochina, ciśnienie śródgałkowe, cyklosporyna, cytochrom P450, efedryna, enzym mięśniowy, estrogen, fenytoina, fluorochinolon, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, hormon pobudzający tarczycę, hydroksychlorochina, indometacyna, inhibitor konwertazy angiotensyny, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, jaskra, karbamazepina, ketokonazol, kobicystat, lek gastroprotekcyjny, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, meflochina, metabolizm kostny, miopatia, napad drgawkowy, niedepolaryzujący lek zwiotczający, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osteoporoza, owrzodzenie błony śluzowej, pochodna kumaryny, prazykwantel, prednizon, protyrelina, prymidon, reakcja skórna, ryfampicyna, somatotropina, test alergiczny, trombocytopenia, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu
Leksykon leków
Interakcje leku – Orizon 2 mg

Rysperydon, substancja czynna preparatu Orizon, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA (np. chinidyna, amiodaron), trój- i czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (np. amitryptylina, maprotylina), niektórymi lekami przeciwhistaminowymi oraz innymi przeciwpsychotycznymi. Rysperydon może nasilać sedację w połączeniu z alkoholem, opioidami, benzodiazepinami i lekami przeciwhistaminowymi, a także antagonizować działanie lewodopy i agonistów dopaminergicznych, co wymaga stosowania najmniejszych skutecznych dawek. Istotne jest także monitorowanie ciśnienia tętniczego przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwnadciśnieniowych oraz ostrożność przy łączeniu z psychostymulantami (np. metylofenidat), ze względu na ryzyko objawów pozapiramidowych.
agonista dopaminy, alkohol etylowy, biodostępność rysperydonu, bradykardia, cytochrom P450, czteropierścieniowy lek przeciwdepresyjny, działanie sedatywne, glikoproteina p, hipokaliemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek psychostymulujący, lewodopa, metabolizm wątrobowy, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, paliperydon, rysperydon, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Plavocorin 75 mg

Klopidogrel, podawany doustnie w dawce 75 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenia niezmienionego leku w osoczu około 2,2-2,5 ng/ml po 45 minutach. Wchłanianie wynosi co najmniej 50%, a lek wiąże się silnie z białkami osocza (98%). Metabolizm klopidogrelu zachodzi głównie w wątrobie dwoma szlakami: hydrolizą do nieaktywnego kwasu karboksylowego (85% metabolitów) oraz przekształceniem przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP2C19, do aktywnego metabolitu tiolowego, który hamuje agregację płytek. Po dawce nasycającej 300 mg Cmax aktywnego metabolitu jest dwukrotnie wyższe niż po dawce podtrzymującej 75 mg. Eliminacja odbywa się przez nerki (50%) i przewód pokarmowy (46%), a okres półtrwania klopidogrelu wynosi około 6 godzin, natomiast nieaktywnego metabolitu około 8 godzin.
2-oksoklopidogrel, agregacja płytek krwi, aktywny metabolit, allel CYP2C19, białka osocza, ciężka choroba nerek, CYP2C19, cytochrom P450, czas krwawienia, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, działanie przeciwpłytkowe, hamowanie agregacji płytek, intensywny metabolizm, klirens kreatyniny, klopidogrel, metabolit tiolowy, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, schemat dawkowania, słaby metabolizm, stan stacjonarny, szlak metaboliczny, tabletki powlekane, warianty genetyczne, zaburzenia czynności wątroby, zakrzepica w stencie, zawał mięśnia sercowego, zdarzenia sercowo-naczyniowe
Leksykon leków
Interakcje leku – APAP dla dzieci FORTE smak malinowy 40 mg/ml

Paracetamol jest intensywnie metabolizowany w wątrobie i wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z lekami indukującymi enzymy wątrobowe, takimi jak ryfampicyna czy leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, fenobarbital). Indukcja enzymów może prowadzić do zwiększonej produkcji hepatotoksycznych metabolitów, co istotnie podnosi ryzyko uszkodzenia wątroby, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek paracetamolu. Inne leki, takie jak izoniazyd, propranolol, hormonalne środki antykoncepcyjne czy probenecyd, wpływają na metabolizm i klirens paracetamolu, modyfikując jego skuteczność i toksyczność. W zakresie wchłaniania, leki przeciwcholinergiczne obniżają biodostępność paracetamolu przez spowolnienie opróżniania żołądka, natomiast metoklopramid i domeperydon ją zwiększają. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z flukloksacyliną, która może wywołać kwasicę metaboliczną z dużą luką anionową.
acenokumarol, alkohol etylowy, aminotransferaza, chloramfenikol, cytochrom P450, czas protrombinowy, dehydrogenaza mleczanowa, doustny lek przeciwzakrzepowy, duża luka anionowa, fenobarbital, fenytoina, flukloksacylina, fosfataza zasadowa, hepatotoksyczny metabolit paracetamolu, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymów wątrobowych, izoniazyd, klirens paracetamolu, kolestyramina, kwas 5-hydroksyindolooctowy, kwas paraaminobenzoesowy, kwasica metaboliczna, lamotrygina, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwpadaczkowy, metoklopramid, N-acetylo-p-benzochinono-imina, NAPQI, neutropenia, oksydaza-peroksydaza, probenecyd, propranolol, ryfampicyna, test bentiromidowy, warfaryna, wartość INR, węgiel aktywowany, zydowudyna, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – GlimeHexal 6 6 mg

Glimepiryd, substancja czynna produktu GlimeHEXAL, charakteryzuje się całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym oraz osiąga maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) około 2,5 godziny po podaniu, przy dawce 4 mg/dobę wynoszącym średnio 0,3 μg/ml. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę względem dawki, ma niewielką objętość dystrybucji (~8,8 l) oraz bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>99%), co ogranicza dostępność wolnej frakcji leku. Klirens glimepirydu wynosi około 48 ml/min, a jego średni okres półtrwania mieści się w zakresie 5-8 godzin, z możliwością nieznacznego wydłużenia przy wyższych dawkach. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzym CYP2C9, prowadząc do powstania dwóch głównych metabolitów o okresach półtrwania 3-6 godzin (pochodna hydroksylowa) oraz 5-6 godzin (pochodna karboksylowa). Wydalanie odbywa się głównie z moczem (58% radioaktywności) i kałem (35%), przy braku obecności niezmienionego leku w moczu, co świadczy o całkowitym metabolizmie przed eliminacją.
AUC, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność całkowita, biotransformacja, Cmax, cukrzyca typu 2, cytochrom P450, dawkowanie leku, enzym CYP2C9, GlimeHEXAL, glimepiryd, klirens, klirens kreatyniny, metabolizm leku, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pochodna hydroksylowa, pochodna karboksylowa, profil farmakokinetyczny, wiązanie z białkami osocza, wydalanie metabolitów
Leksykon leków
Interakcje leku – Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma 50 mg + 1000 mg

Produkt złożony Vildagliptin + Metformin hydrochloride (50 mg + 1000 mg) nie był przedmiotem dedykowanych badań interakcji, jednak dane dotyczące poszczególnych składników wskazują na niski potencjał wildagliptyny do interakcji farmakokinetycznych, gdyż nie jest ona substratem ani inhibitorem enzymów CYP450. Badania kliniczne nie wykazały istotnych interakcji z pioglitazonem, metforminą, gliburydem, digoksyną, warfaryną, amlodypiną, ramiprylem, walsartanem i symwastatyną. Należy jednak zwrócić uwagę na ryzyko obrzęku naczynioruchowego przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE oraz możliwość osłabienia działania hipoglikemizującego wildagliptyny przez tiazydy, kortykosteroidy, leki tarczycowe i sympatykomimetyki. Spożycie alkoholu podczas terapii metforminą znacząco zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z niedożywieniem, zaburzeniami czynności wątroby lub nerek.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, antagonista receptora angiotensyny II, cytochrom P450, działanie hipoglikemizujące, EGFR, glikokortykosteroid, glukoneogeneza wątrobowa, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor MATE, inhibitor OCT2, interakcje lekowe, jodowy środek kontrastowy, kortykosteroid, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, metformina, monitorowanie glikemii, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, politerapia, sympatykomimetyk, wildagliptyna, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Utrogestan 300 mg

Progesteron w dawce 300 mg (Utrogestan, kapsułki dopochwowe) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Progesteron może modyfikować działanie leków przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny, fenindion), co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia i ewentualnej korekty dawkowania. Hamuje metabolizm cyklosporyny, zwiększając jej stężenie i ryzyko toksyczności, co wymaga ścisłego monitorowania. Zwiększa stężenie tyzanidyny, nasilając jej działanie miorelaksacyjne, oraz może osłabiać skuteczność bromokryptyny. Progesteron nasila arytmogenne działanie bupiwakainy, co jest istotne podczas znieczulenia miejscowego. Wpływa także na metabolizm niektórych benzodiazepin, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. Ponadto, progesteron może zmieniać wyniki badań czynnościowych wątroby i układu wewnątrzwydzielniczego, co należy uwzględnić w diagnostyce.
alprazolam, amoksycylina, ampicylina, aprepitant, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, badanie czynnościowe wątroby, benzodiazepina, bozentan, bromokryptyna, bupiwakaina, chlordiazepoksyd, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, cytochrom P450, darunawir, diazepam, działanie miorelaksacyjne, dziurawiec zwyczajny, eslikarbazepina, fenindion, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fosamprenawir, hiperprolaktynemia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kontrola glikemii, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lopinawir, lorazepam, nadciśnienie płucne, nelfinawir, oksazepam, okskarbazepina, perampanel, pochodna kumaryny, progesteron dopochwowy, prymidon, rozuwastatyna, rufinamid, ryfabutyna, ryfampicyna, selegilina, takrolimus, tetracyklina, topiramat, tyzanidyna, worykonazol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Polmatine 5 mg/dawkę

Memantyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Polmatine, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (~100%) oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (tmax) w ciągu 3-8 godzin. Standardowa dawka 20 mg/dobę prowadzi do stężeń równowagi w osoczu w zakresie 70-150 ng/ml (0,5-1 μmol), z dużą zmiennością międzyosobniczą. Lek wykazuje dobrą penetrację do ośrodkowego układu nerwowego, z współczynnikiem rozdziału płyn mózgowo-rdzeniowy/osocze wynoszącym 0,52. Objętość dystrybucji wynosi około 10 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (~45%). Metabolizm memantyny jest ograniczony, z około 80% substancji krążącej w formie niezmienionej, a główne metabolity nie wykazują aktywności antagonistycznej wobec receptorów NMDA. Enzymy cytochromu P450 nie uczestniczą w metabolizmie memantyny, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych na poziomie metabolicznym.
5-dimetylogludantan, alkalizacja moczu, bariera krew-mózg, biodostępność memantyny, choroba neurodegeneracyjna, cytochrom P450, interakcja lekowa, kinetyka jednowykładnicza, klirens całkowity, liniowa farmakokinetyka, memantyna chlorowodorek, metabolizm memantyny, N-3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płat czołowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, receptor NMDA, sekrecja kanalikowa, stała hamowania, stężenie leku w osoczu, wchłanianie zwrotne, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Seizpat 50 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Seizpat, charakteryzuje się niskim potencjałem do wywoływania interakcji farmakokinetycznych, co potwierdzają badania in vitro i in vivo. Nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 oraz innych izoenzymów cytochromu P450 w stężeniach terapeutycznych. Metabolizm lakozamidu odbywa się głównie przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, jednak w badaniach klinicznych nie zaobserwowano istotnego wpływu na farmakokinetykę substratów tych enzymów, takich jak midazolam (Cmax wzrost o 30%, bez zmiany AUC) czy omeprazol. Lakozamid nie jest transportowany przez glikoproteinę P, a jego wiązanie z białkami osocza jest niskie (<15%), co minimalizuje ryzyko interakcji wynikających z konkurencji o miejsca wiązania. W terapii należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, rytonawir, klarytromycyna), które mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid, oraz silnych induktorów enzymów (ryfampicyna, ziele dziurawca), które mogą ją obniżać. Ponadto, leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) zmniejszają ekspozycję na lakozamid o 25% u dorosłych i 17% u dzieci i młodzieży, co może wymagać dostosowania dawki.
bloker kanału sodowego, cytochrom P450, depresja ośrodkowego układu nerwowego, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie uspokajające, dziurawiec zwyczajny, enzym wątrobowy, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, in vitro, induktor enzymu, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, koordynacja psychoruchowa, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, monitorowanie EKG, omeprazol, przewodnictwo sercowe, ryfampicyna, rytonawir, warfaryna, wiązanie z białkami, wydłużenie odstępu PR, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Primolut-Nor 5 mg

Noretysteron octan, substancja czynna Primolut-Nor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez indukcję lub inhibicję enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza CYP3A4. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina), ryfampicyna, leki przeciwwirusowe HIV (rytonawir, newirapina) oraz preparaty ziołowe (ziele dziurawca), mogą znacząco zwiększać klirens noretysteronu, prowadząc do obniżenia jego stężenia i potencjalnej utraty skuteczności terapeutycznej. Efekt indukcji pojawia się już po kilku dniach i może utrzymywać się do 4 tygodni po odstawieniu induktora. Z kolei inhibitory enzymów, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (itrakonazol, worykonazol), makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna) czy sok grejpfrutowy, mogą podnosić stężenia noretysteronu, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir + parytaprewir + rytonawir + dazabuwir), które mogą powodować wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT), wskazując na konieczność przerwania terapii Primolut-Nor i wznowienia jej po około 2 tygodniach od zakończenia leczenia przeciwwirusowego.
aminotransferaza alaninowa, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczy, biodostępność, choroba wątroby, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, enzymy mikrosomalne, etynyloestradiol, fibrynoliza, frakcje lipidów, funkcja tarczycy, indukcja enzymów, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymów, inhibitor proteazy HIV/HCV, interakcja farmakodynamiczna, klirens hormonów płciowych, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm wątrobowy, metabolizm węglowodanów, nadciśnienie płucne, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, noretysteron octan, parametry czynności wątroby, ryfampicyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakażenie HIV
Leksykon substancji czynnych
Amitryptylina – Właściwości farmakokinetyczne

Amitryptylina, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, charakteryzuje się wolnym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) średnio 30,95±9,61 ng/ml (111,57±34,64 nmol/l) po około 3,89±1,87 godzinach (tmax). Bezwzględna biodostępność wynosi około 53% (0,527±0,123), a objętość dystrybucji (Vd)β jest wysoka i wynosi 1221±280 l (16±3 l/kg). Lek silnie wiąże się z białkami osocza (~95%) i jest metabolizowany głównie w wątrobie przez enzymy CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, z głównym aktywnym metabolitem nortryptyliną. Okres półtrwania eliminacyjnego (t½ β) wynosi około 24,65±6,31 godzin, a klirens ogólnoustrojowy (Cls) 39,24±10,18 l/h. Wydalanie amitryptyliny odbywa się głównie przez metabolity w moczu, przy minimalnej eliminacji niezmienionego leku (około 2%). Stężenia terapeutyczne sumy amitryptyliny i nortryptyliny w osoczu wynoszą 80-200 ng/ml (280-700 nmol/l), a przekroczenie 300-400 ng/ml wiąże się z ryzykiem zaburzeń przewodzenia serca.
10-hydroksyamitryptylina, 10-hydroksynortryptylina, bariera łożyskowa, biodostępność doustna, blok przedsionkowo-komorowy, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, demetylacja, demetylonortryptylina, duża depresja, działanie przeciwcholinergiczne, hydroksylacja, izoenzymy cytochromu, klirens ogólnoustrojowy, kwas glukuronowy, N-tlenek amitryptyliny, nortryptylina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, stężenie w surowicy, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, właściwości farmakokinetyczne, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zaburzenia przewodzenia serca, zespół QRS
Leksykon leków
Interakcje leku – Nitrazepam GSK 5 mg

Nitrazepam, jako benzodiazepina, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego bezpieczeństwo i skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak opioidy (morfina, fentanyl, oksykodon, tramadol), leki przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne (w tym trójpierścieniowe i SSRI), nasenne, przeciwpadaczkowe (zwłaszcza pochodne hydantoiny i barbiturany) oraz przeciwhistaminowe o działaniu uspokajającym. Połączenie nitrazepamu z opioidami niesie bardzo wysokie ryzyko addytywnej depresji OUN, prowadzącej do sedacji, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu, co wymaga ograniczenia dawki i czasu terapii oraz ścisłego monitorowania pacjenta. Metabolizm nitrazepamu odbywa się głównie w wątrobie, dlatego inhibitory cytochromu P450 (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy) mogą zwiększać stężenie leku i nasilać jego działanie, natomiast induktory enzymów (np. ryfampicyna) mogą obniżać jego skuteczność, co wymaga odpowiedniej korekty dawkowania.
alkohol etylowy, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, benzodiazepina, cytochrom P450, depresja oddechowa, działanie uspokajające, efekt sedatywny, farmakokinetyka leku, funkcja poznawcza, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor cytochromu P450, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek trójpierścieniowy, metabolizm leku, narkotyczny lek przeciwbólowy, nitrazepam, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, pacjent geriatryczny, pochodna hydantoiny, politerapia, ryfampicyna, śpiączka, SSRI, uzależnienie psychiczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Clofarabine Norameda 1 mg/ml

Klofarabina, stosowana w dawce 52 mg/m²/dobę podawanej dożylnie, nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych z enzymami układu cytochromu P450 (CYP 1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 3A4), co minimalizuje ryzyko wpływu na metabolizm innych leków metabolizowanych przez te izoformy. Lek jest głównie wydalany przez nerki, co stwarza wysokie ryzyko interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych z innymi substancjami nefrotoksycznymi lub wydalanymi drogą kanalikową. Szczególnie należy unikać jednoczesnego stosowania klofarabiny z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, amfoterycyną B, metotreksatem, aminoglikozydami, pochodnymi platyny, foskarnetem, pentamidyną, cyklosporyną, takrolimusem oraz lekami przeciwwirusowymi (acyklowir, walgancyklowir), ze względu na wysokie ryzyko nasilenia nefrotoksyczności lub konkurencję o wydzielanie nerkowe. Ponadto, klofarabina może wykazywać działanie hepatotoksyczne, dlatego należy unikać kojarzenia jej z innymi lekami o potencjale hepatotoksycznym, takimi jak statyny czy azole przeciwgrzybicze.
acyklowir, amfoterycyna B, aminoglikozyd, azol przeciwgrzybiczy, beta-adrenolityk, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, cytochrom P450, działanie niepożądane, foskarnet, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, infuzja dożylna, inhibitor enzymu CYP, interakcja lekowa, interakcja z alkoholem, klofarabina, lek hepatotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpasożytniczy, lek przeciwwirusowy, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, ośrodkowy układ nerwowy, pentamidyna, pochodna platyny, układ krążenia, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie wątroby, wydalanie nerkowe, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie neurologiczne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cardura 1 mg

Cardura (doksazosyna w postaci metanosulfonianu) charakteryzuje się biodostępnością około 65% po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu po 2 godzinach. Lek wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza na poziomie 98,3%, co wpływa na jego dystrybucję i dostępność farmakologiczną. Doksazosyna jest intensywnie metabolizowana w wątrobie głównie przez enzymy cytochromu P450, w szczególności CYP3A4 (główny szlak), a także CYP2D6 i CYP2C9 (szlaki dodatkowe). Eliminacja leku przebiega dwufazowo, z okresem półtrwania wynoszącym 22 godziny, co umożliwia stosowanie dawkowania raz na dobę. Mniej niż 5% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej, co potwierdza dominujący metabolizm wątrobowy.
AUC, białka osocza, biodostępność, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 3A4, cytochrom P450, doksazosyna, eliminacja leku, farmakokinetyka, hydroksylacja, klirens, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent w podeszłym wieku, stężenie maksymalne, stężenie terapeutyczne
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml

Intractum Hyperici Phytopharm, płyn doustny zawierający etanolowy wyciąg ze świeżego ziela Hypericum perforatum L., jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną oraz u osób z historią reakcji alergicznych na dziurawiec. Preparat zawiera 100 ml wyciągu w 100 ml płynu, a dawka jednorazowa 5 ml dostarcza 0,05 mg sumy hiperycyn. Ze względu na obecność związków fotouczulających, takich jak hiperycyny, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na promieniowanie UV, szczególnie u osób o jasnej karnacji, ze względu na ryzyko reakcji fotodynamicznych. Ponadto, preparat zawiera 52-62% (V/V) etanolu, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, padaczką oraz schorzeniami ośrodkowego układu nerwowego.
choroba OUN, choroba wątroby, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, fotowrażliwość, hiperycyna, interakcja farmakologiczna, lek immunosupresyjny, leki antyretrowirusowe, nadwrażliwość na substancję czynną, odrzucenie przeszczepu, padaczka, przeszczep narządu, reakcja alergiczna, reakcja fotodynamiczna, reakcja fotosensytywna, stężenie terapeutyczne, uzależnienie od alkoholu, wrażliwość na promieniowanie UV, wyciąg z ziela dziurawca, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Nomefren 5 mg

Nitrazepam, substancja czynna leku Nomefren, jest benzodiazepiną wykazującą liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych lub zmniejszenia skuteczności terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy, takimi jak neuroleptyki, leki uspokajające, przeciwdepresyjne, nasenne, przeciwbólowe, przeciwpadaczkowe oraz przeciwhistaminowe sedatywne. Współstosowanie z opioidami (np. morfina, fentanyl, tramadol, kodeina) niesie bardzo wysokie ryzyko nasilenia sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, dlatego należy unikać takiego połączenia lub drastycznie ograniczyć dawki i czas terapii. Alkohol jest przeciwwskazany ze względu na znaczne nasilenie działania uspokajającego i ryzyko zaburzeń psychomotorycznych oraz depresji oddechowej. Metabolizm nitrazepamu może być modyfikowany przez inhibitory (np. flukonazol, erytromycyna) i induktory (np. ryfampicyna, karbamazepina) enzymów wątrobowych cytochromu P450, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania.
barbiturany, benzodiazepina, cymetydyna, cytochrom P450, depresanty OUN, depresja oddechowa, depresja OUN, difenhydramina, enzym wątrobowy, erytromycyna, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flukonazol, haloperidol, hydantoina, hydroksyzyna, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor enzymu wątrobowego, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klirens benzodiazepiny, kodeina, lek nasenny, lek opioidowy, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek uspokajający, lek znieczulający, morfina, narkotyczny lek przeciwbólowy, neuroleptyk, nitrazepam, NLPZ, Nomefren, olanzapina, paracetamol, risperidon, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, tramadol, uzależnienie psychiczne, zaburzenie psychomotoryczne, zaleplon, zolpidem, zopiklon
Leksykon substancji czynnych
Dl-alfa-tokoferol – Interakcje

Dl-alfa-tokoferol, obecny w preparacie Omegaven w stężeniu 0,015-0,0296 g/100 ml jako przeciwutleniacz, wykazuje istotne właściwości wpływające na hemostazę, w tym wydłużenie czasu krwawienia oraz hamowanie agregacji płytek krwi. W związku z tym, u pacjentów stosujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna, heparyny, kwas acetylosalicylowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) oraz nowe doustne antykoagulanty (NOAC), obserwuje się potencjalne nasilenie efektu przeciwzakrzepowego i zwiększone ryzyko krwawienia. Zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia (INR, APTT, anty-Xa) oraz rozważenie dostosowania dawki leków przeciwzakrzepowych, nawet jeśli dawka została wcześniej zmniejszona.
agregacja płytek krwi, alkohol etylowy, antagonista witaminy K, anty-Xa, aPTT, cytochrom P450, czas krwawienia, dl-alfa-tokoferol, doustny antykoagulant, działanie synergistyczne, efekt antyagregacyjny, efekt antykoagulacyjny, enzym wątrobowy, glutation, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, indeks terapeutyczny, INR, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, Omegaven, proces oksydacyjno-redukcyjny, przeciwutleniacz, terapia wielolekowa, warfaryna, wielonienasycony kwas tłuszczowy, witamina C