Interakcje leku
Voriconazol Adamed 200 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Worykonazol wykazuje złożony profil interakcji lekowych ze względu na jego wpływ na układ enzymatyczny cytochromu P450. Lek ten hamuje aktywność kilku izoenzymów: CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4, przez które jest również metabolizowany. Ta charakterystyka farmakokinetyczna sprawia, że worykonazol może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, zarówno jako substrat, jak i inhibitor enzymów CYP450. Szczególnie silne działanie hamujące wykazuje w stosunku do izoenzymu CYP3A4, co może prowadzić do znaczącego zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez ten izoenzym.¹

Badania interakcji lekowych z worykonazolem przeprowadzano głównie u zdrowych dorosłych mężczyzn, u których uzyskiwano stan stacjonarny poprzez podawanie 200 mg worykonazolu doustnie dwa razy na dobę. Wyniki tych badań mogą być odniesione do innych populacji i dróg podania leku.²

Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie worykonazolu u pacjentów przyjmujących leki mogące wydłużać odstęp QTc, zwłaszcza gdy istnieje ryzyko zwiększenia stężenia tych leków w osoczu przez worykonazol na skutek hamowania ich metabolizmu przez CYP3A4.³

Interakcje przeciwwskazane

Jednoczesne stosowanie worykonazolu jest przeciwwskazane z następującymi lekami:

• Astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, terfenadyna i iwabradyna – worykonazol może zwiększać ich stężenie w osoczu, co może prowadzić do wydłużenia odstępu QTc i wystąpienia zaburzeń typu torsades de pointes.⁴
• Karbamazepina i długo działające barbiturany (np. fenobarbital, mefobarbital) – silne induktory CYP450, które prawdopodobnie znacząco zmniejszają stężenie worykonazolu w osoczu.⁵
• Efawirenz w dawce 400 mg QD lub większej – powoduje znaczące zmniejszenie stężenia worykonazolu w osoczu.⁶
• Alkaloidy sporyszu (np. ergotamina i dihydroergotamina) – worykonazol może zwiększać ich stężenie w osoczu, prowadząc do zatrucia tymi lekami.⁷
• Lurazydon – worykonazol może znacząco zwiększać jego stężenie w osoczu.⁸
• Naloksegol – worykonazol może znacząco zwiększać jego stężenie w osoczu.⁹
• Ryfampicyna (600 mg QD) – silny induktor CYP450, znacząco zmniejsza stężenie worykonazolu w osoczu.¹⁰
• Rytonawir w dużej dawce (400 mg lub powyżej BID) – silny induktor CYP450, znacząco zmniejsza stężenie worykonazolu w osoczu.¹¹
• Ziele dziurawca – induktor CYP450 i P-gp, znacząco zmniejsza stężenie worykonazolu w osoczu.¹²
• Tolwaptan – worykonazol może znacząco zwiększać jego stężenie w osoczu.¹³
• Wenetoklaks w czasie rozpoczynania leczenia i w fazie dostosowania dawki – worykonazol może znacząco zwiększać jego stężenie w osoczu.¹⁴
• Syrolimus – worykonazol znacząco zwiększa jego stężenie w osoczu (AUC wzrasta 11-krotnie).¹⁵

Interakcje wymagające modyfikacji dawkowania lub monitorowania

Dla wielu leków stosowanych jednocześnie z worykonazolem zaleca się modyfikację dawkowania lub ścisłe monitorowanie parametrów klinicznych:

• Efawirenz (300 mg QD) – wymaga zwiększenia dawki podtrzymującej worykonazolu do 400 mg BID i zmniejszenia dawki efawirenzu do 300 mg QD.¹⁶
• Ryfabutyna – wymaga zwiększenia dawki podtrzymującej worykonazolu do 350-400 mg BID i ścisłego monitorowania parametrów krwi oraz działań niepożądanych ryfabutyny.¹⁷
• Fenytoina – wymaga zwiększenia dawki podtrzymującej worykonazolu do 400 mg BID doustnie lub 5 mg/kg BID dożylnie oraz ścisłego monitorowania stężenia fenytoiny w osoczu.¹⁸
• Cyklosporyna – wymaga zmniejszenia dawki cyklosporyny o połowę i ścisłego monitorowania jej stężenia w osoczu.¹⁹
• Takrolimus – wymaga zmniejszenia dawki takrolimusu do jednej trzeciej początkowej i ścisłego monitorowania jego stężenia w osoczu.²⁰
• Omeprazol – w przypadku dawki 40 mg lub większej zaleca się zmniejszenie dawki omeprazolu o połowę przy rozpoczynaniu terapii worykonazolem.²¹
• Opioidowe leki przeciwbólowe (oksykodon, alfentanyl, fentanyl) – należy rozważyć zmniejszenie ich dawki i monitorować pacjentów pod kątem działań niepożądanych związanych z opioidami.²²
• Benzodiazepiny (midazolam, triazolam, alprazolam) – należy rozważyć zmniejszenie ich dawki ze względu na wydłużone działanie nasenne.²³
• Statyny – należy rozważyć zmniejszenie dawki statyn ze względu na ryzyko rabdomiolizy.²⁴
• Pochodne sulfonylomocznika (tolbutamid, glipizyd, glibenklamid) – zaleca się monitorowanie stężenia glukozy we krwi i rozważenie zmniejszenia dawki.²⁵
• Alkaloidy Vinca (winkrystyna, winblastyna) – należy rozważyć zmniejszenie dawki ze względu na ryzyko neurotoksyczności.²⁶

Interakcje z alkoholem

Charakterystyka produktu leczniczego Voriconazol Adamed nie zawiera specyficznych informacji dotyczących interakcji worykonazolu z alkoholem. Jednakże, biorąc pod uwagę metabolizm worykonazolu przez enzymy CYP450, zwłaszcza CYP3A4, które uczestniczą również w metabolizmie alkoholu, istnieje teoretyczne ryzyko interakcji.

Dodatkowo, worykonazol może powodować działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zaburzenia widzenia, zawroty głowy i senność, które mogą być nasilone przez alkohol. Z tych powodów zaleca się ostrożność i unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia worykonazolem.

Worykonazol zawiera również substancję pomocniczą hydroksypropylobetadeks, która może wchodzić w interakcje z alkoholem, potencjalnie wpływając na farmakokinetykę leku.

Tabela interakcji z worykonazolem

Interakcje bez konieczności modyfikacji dawki

Dla niektórych leków stosowanych jednocześnie z worykonazolem nie jest konieczna modyfikacja dawkowania, jednak może być wskazane monitorowanie pacjenta:

• Flukonazol – zwiększa stężenie worykonazolu (AUC ↑79%), ale nie ustalono zmniejszonej dawki worykonazolu, która eliminowałaby ten efekt.²⁷
• Inhibitory proteazy HIV (z wyjątkiem dużych dawek rytonawiru) – zaleca się monitorowanie pod kątem toksyczności i utraty skuteczności.²⁸
• Inne NNRTI (delawirdyna, newirapina) – zaleca się monitorowanie pod kątem toksyczności i utraty skuteczności.²⁹
• Kortykosteroidy – u pacjentów długotrwale leczonych worykonazolem i kortykosteroidami należy monitorować pod kątem zaburzeń czynności kory nadnerczy.³⁰
• Inhibitory kinazy tyrozynowej (aksytynib, bosutynib, kabozantynib i inne) – zaleca się zmniejszenie dawki inhibitora.³¹
• Leki przeciwzakrzepowe (warfaryna, fenprokumon, acenokumarol) – zaleca się dokładne monitorowanie czasu protrombinowego lub innych parametrów krzepnięcia.³²
• Iwakaftor – zaleca się zmniejszenie dawki iwakaftoru.³³
• Tretynoina – zaleca się dostosowanie dawki tretynoiny podczas leczenia worykonazolem i po jego zakończeniu.³⁴

Interakcje bez istotnego znaczenia klinicznego

Niektóre interakcje worykonazolu z innymi lekami nie mają istotnego znaczenia klinicznego i nie wymagają modyfikacji dawkowania:

• Cymetydyna – niewielkie zwiększenie stężenia worykonazolu (AUC ↑23%).³⁵
• Digoksyna – brak istotnego wpływu na farmakokinetykę digoksyny.³⁶
• Indynawir – brak istotnego wpływu na farmakokinetykę indynawiru i worykonazolu.³⁷
• Antybiotyki makrolidowe (erytromycyna, azytromycyna) – brak istotnego wpływu na farmakokinetykę worykonazolu.³⁸
• Kwas mykofenolowy – brak istotnego wpływu na farmakokinetykę kwasu mykofenolowego.³⁹
• Prednizolon – niewielkie zwiększenie stężenia prednizolonu (AUC ↑34%).⁴⁰

Należy pamiętać, że powyższe informacje nie są wyczerpujące i potencjalne interakcje mogą wystąpić również z innymi lekami. Przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w terapii lub dodaniem nowych leków podczas leczenia worykonazolem, należy zawsze skonsultować się z lekarzem i dokładnie zapoznać z aktualnymi informacjami o produkcie leczniczym.