Właściwości farmakokinetyczne
Gerdin Max 20 mg

Wprowadzenie do właściwości farmakokinetycznych

Właściwości farmakokinetyczne leku Gerdin Max (pantoprazol 20 mg) obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji oraz eliminacji substancji czynnej w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące farmakokinetyki pantoprazolu, z uwzględnieniem specyfiki różnych grup pacjentów.¹

Wchłanianie

Pantoprazol charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Po zastosowaniu pojedynczej dawki 20 mg, maksymalne stężenie w surowicy krwi (Cmax) pojawia się średnio po 2,0-2,5 godziny i osiąga wartość około 1-1,5 μg/ml. Parametry farmakokinetyczne pozostają niezmienione zarówno po jednorazowym, jak i wielokrotnym podaniu leku.²

Liniowy charakter farmakokinetyki pantoprazolu

W zakresie dawek od 10 do 80 mg kinetyka osoczowa pantoprazolu wykazuje przebieg liniowy, niezależnie od drogi podania (doustnej czy dożylnej). Biodostępność pantoprazolu w postaci tabletki dojelitowej wynosi około 77%. Istotnym aspektem jest brak wpływu pokarmu na wartość AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie), maksymalne stężenie w surowicy oraz biodostępność leku. Jedynie początek działania leku może ulec opóźnieniu przy jednoczesnym przyjmowaniu pokarmu.³

Dystrybucja

Pantoprazol wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza, wynoszący około 98%. Objętość dystrybucji substancji czynnej kształtuje się na poziomie około 0,15 l/kg masy ciała.⁴

Metabolizm i eliminacja

Metabolizm pantoprazolu zachodzi niemal wyłącznie w wątrobie. Główny szlak metaboliczny obejmuje demetylację katalizowaną przez izoenzym CYP2C19 cytochromu P450, po której następuje sprzęganie z siarczanem. Dodatkowe szlaki metaboliczne angażują utlenienie przy udziale enzymu CYP3A4.⁵

Parametry eliminacji

Okres półtrwania końcowej fazy eliminacji pantoprazolu wynosi około 1 godziny, a klirens kształtuje się na poziomie około 0,1 l/h/kg. W nielicznych przypadkach obserwowano opóźnione wydalanie. Warto podkreślić, że ze względu na specyficzne wiązanie pantoprazolu z pompą protonową w komórkach okładzinowych, okres półtrwania w fazie eliminacji nie koreluje bezpośrednio z dłuższym czasem działania farmakologicznego (zahamowaniem wydzielania kwasu solnego).⁶

Wydalanie metabolitów

Metabolity pantoprazolu są wydalane głównie przez nerki (około 80%), a pozostała część z kałem. Głównym metabolitem, obecnym zarówno w osoczu jak i moczu, jest demetylopantoprazol sprzęgany z siarczanem. Okres półtrwania tego metabolitu wynosi około 1,5 godziny i nie różni się znacząco od okresu półtrwania związku macierzystego.⁷

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Pacjenci z polimorfizmem CYP2C19

U około 3% populacji europejskiej występuje brak funkcjonalnego enzymu CYP2C19 (fenotyp osób słabo metabolizujących). U tych osób metabolizm pantoprazolu katalizowany jest prawdopodobnie głównie przez enzym CYP3A4. Po podaniu pojedynczej dawki 40 mg pantoprazolu, średnie pole pod krzywą (AUC) u osób z fenotypem słabo metabolizującym jest około 6-krotnie większe w porównaniu do osób posiadających aktywny enzym CYP2C19 (fenotyp intensywnie metabolizujący). Średnie wartości stężenia maksymalnego w osoczu zwiększają się o około 60%. Różnice te nie wpływają jednak na zalecenia dotyczące dawkowania pantoprazolu.⁸

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w tym u osób dializowanych, nie ma konieczności modyfikacji dawkowania pantoprazolu. Okres półtrwania leku pozostaje krótki, podobnie jak u osób zdrowych. Podczas dializy usuwane są jedynie niewielkie ilości pantoprazolu. Chociaż okres półtrwania głównego metabolitu jest umiarkowanie wydłużony (do 2-3 godzin), jego wydalanie przebiega nadal sprawnie, bez kumulacji leku w organizmie.⁹

Pacjenci z niewydolnością wątroby

U pacjentów z marskością wątroby (klasa A i B według klasyfikacji Childa) obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania pantoprazolu do 3-6 godzin oraz 3-5-krotne zwiększenie wartości AUC. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) zwiększa się natomiast tylko nieznacznie, około 1,3-krotnie w porównaniu z osobami zdrowymi.¹⁰

Pacjenci w podeszłym wieku

U ochotników w podeszłym wieku obserwuje się niewielkie zwiększenie wartości AUC oraz stężenia maksymalnego (Cmax) w porównaniu z młodszymi ochotnikami, jednak różnice te nie mają istotnego znaczenia klinicznego.¹¹

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka pantoprazolu została zbadana również w populacji pediatrycznej. Po podaniu doustnym pojedynczej dawki 20 lub 40 mg pantoprazolu dzieciom w wieku 5-16 lat, wartości AUC i Cmax mieściły się w zakresie wartości obserwowanych u dorosłych.¹²

W przypadku podania dożylnego pantoprazolu w dawce 0,8 lub 1,6 mg/kg masy ciała dzieciom w wieku 2-16 lat, nie stwierdzono istotnej zależności między klirensem pantoprazolu a wiekiem lub masą ciała pacjenta. Wartości AUC oraz objętość dystrybucji były zgodne z danymi uzyskanymi w populacji osób dorosłych.¹³

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych