ketokonazol
Ketokonazol to syntetyczny lek przeciwgrzybiczy z grupy azoli, który hamuje enzym 14-α-demetylazę, kluczowy dla syntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Jego mechanizm działania polega na zaburzeniu integralności błony komórkowej patogenów grzybiczych, co prowadzi do ich śmierci.
W praktyce klinicznej ketokonazol stosowany jest w leczeniu grzybic skóry, błon śluzowych i narządów wewnętrznych wywołanych przez dermatofity, drożdżaki i inne grzyby. Dostępny jest w postaci tabletek doustnych, kremów, szamponów i innych preparatów miejscowych. Ze względu na potencjalną hepatotoksyczność, doustne stosowanie ketokonazolu zostało znacznie ograniczone i wymaga monitorowania funkcji wątroby.
Ketokonazol wykazuje również działanie hamujące na syntezę hormonów steroidowych (kortyzolu i testosteronu), co wykorzystuje się w niektórych przypadkach zespołu Cushinga oraz raka prostaty. Istotne są liczne interakcje lekowe ketokonazolu związane z jego wpływem na układ enzymatyczny cytochromu P450, co może prowadzić do zwiększenia stężenia wielu leków we krwi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Igzelym 90 mg
Igzelym (tikagrelor) 90 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, aktywnym krwawieniem patologicznym (w tym z przewodu pokarmowego, dróg moczowych, dróg rodnych oraz krwawieniem do jam ciała), a także u osób po przebytym krwotoku śródczaszkowym. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, w tym marskością w stadium Child-Pugh C, ze względu na ryzyko kumulacji tikagreloru i zwiększonego ryzyka krwawień. Równoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, klarytromycyna, nefazodon, rytonawir i atazanawir, jest bezwzględnie przeciwwskazane z powodu istotnego zwiększenia ekspozycji na tikagrelor i ryzyka działań niepożądanych.
antybiotyk makrolidowy, atazanawir, działanie przeciwpłytkowe, heparyna, Igzelym, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie patologiczne, krwotok podpajęczynówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok śródmózgowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadwrażliwość, nefazodon, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, reakcja anafilaktyczna, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, tabletka powlekana, terapia HIV, tikagrelor, trombocytopenia, warfaryna, wrzód trawienny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie przełyku - Leksykon leków
Interakcje leku – Storvas CRT 10 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV, cyklosporyna) powodują znaczny wzrost stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub istotnej redukcji dawki oraz ścisłego monitorowania pacjenta. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również zwiększają stężenie leku, wskazując na konieczność rozważenia zmniejszenia dawki i monitorowania klinicznego. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, dlatego zaleca się monitorowanie i ewentualne dostosowanie dawki. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga redukcji dawki i ścisłej kontroli, zwłaszcza że jednoczesne stosowanie letermowiru i cyklosporyny jest przeciwwskazane.
AlAT, amiodaron, antybiotyk makrolidowy, AspAT, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, bloker kanałów wapniowych, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, diltiazem, działanie niepożądane, efawirenz, enzym wątrobowy, erytromycyna, ezetymib, farmakokinetyka, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, GGTP, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, miopatia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Urocare 5 mg
Lek Urocare zawiera 5 mg solifenacyny bursztynianu (odpowiadające 3,77 mg solifenacyny) i jest stosowany doustnie w postaci tabletek powlekanych. Standardowa dawka u dorosłych i osób w podeszłym wieku wynosi 5 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 10 mg raz na dobę w przypadku niewystarczającej skuteczności terapeutycznej. Lek nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny >30 ml/min) oraz łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawkowania. Natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek (klirens ≤30 ml/min) oraz umiarkowanymi zaburzeniami wątroby (7-9 punktów w skali Childa-Pugha) dawka nie powinna przekraczać 5 mg na dobę, a leczenie wymaga szczególnej ostrożności.
dysfagia, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450 3A4, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, nelfinawir, nietolerancja laktozy, rytonawir, skala Childa-Pugha, solifenacyna bursztynianu, tabletka powlekana, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pulveril
Produkt leczniczy Pulveril (salmeterol) jest wskazany jako lek wspomagający w terapii astmy oskrzelowej, stosowany wyłącznie w skojarzeniu z kortykosteroidami wziewnymi lub doustnymi. Nie powinien być stosowany jako monoterapia ani lek inicjujący terapię astmy, ani w leczeniu ostrych zaostrzeń, gdzie preferowane są szybko działające beta-2-mimetyki. Zwiększenie częstości stosowania leków rozszerzających oskrzela lub pogorszenie kontroli objawów wymaga oceny klinicznej i ewentualnego zwiększenia dawki kortykosteroidów. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki salmeterolu oraz regularne monitorowanie stanu pacjenta, w tym pomiar szczytowego przepływu wydechowego (PEFR). W przypadku paradoksalnego skurczu oskrzeli po podaniu leku, konieczne jest natychmiastowe odstawienie salmeterolu i wdrożenie alternatywnego leczenia.
astma oskrzelowa, beta-2-mimetyk, długo działający beta-2-mimetyk, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, komora inhalacyjna, kortykosteroid wziewny, krótko działający lek rozszerzający oskrzela, lek moczopędny, lek przeciwzapalny, nadczynność tarczycy, niedotlenienie, paradoksalny skurcz oskrzeli, pochodna ksantyny, salmeterol, świszczący oddech, szczytowy przepływ wydechowy, wydłużenie odstępu QTc, zaostrzenie astmy - Leksykon leków
Interakcje leku – Suprovia 100 mg
Suprovia (sytagliptyna) wykazuje niewielkie ryzyko klinicznie istotnych interakcji lekowych, co potwierdzają dane farmakokinetyczne i badania in vitro. Sytagliptyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową czynnością nerek ich udział w eliminacji leku jest minimalny. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek (ESRD) metabolizm z udziałem CYP3A4 może mieć większe znaczenie, co sugeruje konieczność ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna). Sytagliptyna jest również substratem glikoproteiny p oraz transportera OAT3, przy czym hamowanie transportu przez probenecyd nie wykazuje istotnego znaczenia klinicznego. Interakcje z metforminą (1000 mg x 2/dobę), cyklosporyną (600 mg), digoksyną (0,25 mg) oraz innymi lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, CYP2C8 i CYP2C9 nie powodują znaczących zmian farmakokinetycznych, choć zaleca się monitorowanie pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu digoksyny ze względu na wzrost AUC o 11% i Cmax o 18%.
cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, dysfagia, farmakokinetyka sytagliptyny, gliburyd, glikoproteina p, hipoglikemia, itrakonazol, izoenzymy CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, kontrola glikemii, metformina, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie glukozy we krwi, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zatrucie digoksyną - Leksykon leków
Interakcje leku – Simorion 20 mg
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA i substrat enzymu CYP3A4 oraz transporterów OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, mogą podnieść stężenie symwastatyny i jej aktywnego metabolitu nawet 10-11-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną i gemfibrozylem, które zwiększają AUC symwastatyny odpowiednio poprzez hamowanie CYP3A4/OATP1B1 oraz szlaku glukuronidacji. Antagoniści kanału wapniowego (werapamil, diltiazem, amlodypina) podnoszą ekspozycję na kwas symwastatyny 1,6-2,7-krotnie, dlatego dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę w tych przypadkach. Spożycie soku grejpfrutowego może zwiększyć ekspozycję na kwas symwastatyny nawet 7-krotnie, co wymaga unikania tego produktu podczas terapii.
amiodaron, amlodypina, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, daptomycyna, diltiazem, elbaswir, erytromycyna, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, nefazodon, niacyna, OATP1B, pochodna kumaryny, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, szlak transporterowy, telaprewir, telitromycyna, tikagrelor, transporter błonowy, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Interakcje leku – Tigecycline Fresenius Kabi 50 mg
Tygecyklina wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne przede wszystkim z warfaryną, gdzie obserwuje się zmniejszenie klirensu R-warfaryny o 40% i S-warfaryny o 23%, co skutkuje wzrostem AUC odpowiednio o 68% i 29%. Pomimo tych zmian, INR pozostaje stabilny, jednak ze względu na możliwe wydłużenie PT i aPTT, zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów koagulologicznych u pacjentów stosujących jednocześnie tygecyklinę i leki przeciwzakrzepowe. Tygecyklina nie wpływa na metabolizm przez CYP-450, co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania w przypadku leków metabolizowanych przez ten szlak. Ponadto, nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji z digoksyną, a jednoczesne stosowanie z innymi antybiotykami jest możliwe bez ryzyka antagonizmu.
antybiotyk o szerokim spektrum, cyklosporyna, czas kaolinowo-kefalinowy, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, enzymy CYP 450, farmakokinetyka warfaryny, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor P-gp, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor P-gp, izoenzymy CYP-450, ketokonazol, klirens digoksyny, klirens warfaryny, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, ośrodkowy układ nerwowy, przewód pokarmowy, ryfampicyna, takrolimus, test koagulacji, tygecyklina, warfaryna, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cyxodil
Cyxodil (cyklezonid) to wziewny kortykosteroid stosowany w leczeniu astmy, który wymaga ostrożności u pacjentów z aktywną lub przebyłą gruźlicą płuc oraz infekcjami grzybiczymi, wirusowymi lub bakteryjnymi, pod warunkiem ich odpowiedniego leczenia. Lek nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy ani stanu astmatycznego, gdzie konieczne jest stosowanie krótkodziałających leków rozszerzających oskrzela. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może prowadzić do działań ogólnoustrojowych, takich jak zespół Cushinga, niewydolność nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychologiczne. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki podtrzymującej oraz regularne monitorowanie wzrostu u dzieci i młodzieży.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma, cechy cushingoidalne, ciężka niewydolność wątroby, cyklezonid, czynność kory nadnerczy, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, inhibitor CYP3A4, jaskra, ketokonazol, kobicystat, kortykosteroid, kortykosteroid wziewny, lek rozszerzający oskrzela, napad astmy, niewydolność nadnerczy, paradoksalny skurcz oskrzeli, prednizolon, stan astmatyczny, świsty oskrzelowe, wyprysk, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zespół Cushinga - Leksykon leków
Interakcje leku – Lecalpin 20 mg
Lerkanidypina, metabolizowana przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy erytromycyna, powodują znaczące zwiększenie stężenia lerkanidypiny (15-krotne zwiększenie AUC i 8-krotne Cmax), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie, cyklosporyna zwiększa stężenie lerkanidypiny 3-krotnie i AUC cyklosporyny o 21%, co również wyklucza ich łączne podawanie. Spożycie soku grejpfrutowego zwiększa biodostępność lerkanidypiny i nasila jej działanie hipotensyjne, dlatego jest przeciwwskazane podczas terapii. Induktory CYP3A4 (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina, ryfampicyna) mogą osłabiać efekt przeciwnadciśnieniowy, co wymaga częstszej kontroli ciśnienia tętniczego. Alkohol, poprzez sumowanie efektów wazodylatacyjnych, może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia, zawrotów głowy, omdleń i tachykardii odruchowej, dlatego zaleca się abstynencję lub ograniczenie spożycia alkoholu.
alfa-adrenolityki, beta-adrenolityki, cyklosporyna, CYP3A4, dihydropirydyna, działanie hipotensyjne, hipotensja, induktory CYP3A4, inhibitory ACE, inhibitory CYP2D6, inhibitory CYP3A4, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, ketokonazol, klirens nerkowy, kortykosteroidy, leki moczopędne, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwdepresyjne trójpierścieniowe, leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwnadciśnieniowe, neuroleptyki, sok grejpfrutowy, substancja czynna, substraty CYP3A4, tachykardia odruchowa, toksyczność digoksyny, wazodylatacja, zawroty głowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sunitinib Synthon 25 mg
Sunitinib Synthon jest stosowany w leczeniu nowotworów, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, zawierających sunitynibu jabłczan. W terapii GIST i MRCC zalecana dawka wynosi 50 mg raz na dobę przez 4 tygodnie, po czym następuje 2-tygodniowa przerwa (schemat 4/2). W przypadku pNET dawka wynosi 37,5 mg raz na dobę, podawana ciągle bez przerw. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowywane w zakresie 25-75 mg/dobę dla GIST i MRCC oraz do 50 mg/dobę dla pNET, z możliwością modyfikacji w zależności od tolerancji i bezpieczeństwa terapii. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby stopnia A i B nie jest konieczna zmiana dawki, natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami (stopień C) stosowanie nie jest zalecane. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w tym poddawanych hemodializie.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Asolfena 5 mg
Solifenacyna w postaci bursztynianu, stosowana w dawkach 5 mg i 10 mg (preparat Asolfena), jest przeciwwskazana u pacjentów z zatrzymaniem moczu, ciężkimi schorzeniami przewodu pokarmowego (w tym toksycznym rozdęciem okrężnicy), zwłóknieniem mięśnia sercowego, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz u osób z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze (w tym laktozę jednowodną: 137,5 mg w dawce 5 mg i 132,5 mg w dawce 10 mg). Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów poddawanych hemodializie ze względu na zmienioną farmakokinetykę i ryzyko kumulacji toksycznych metabolitów. Ciężka niewydolność wątroby stanowi kolejne bezwzględne przeciwwskazanie, gdyż solifenacyna jest metabolizowana głównie w wątrobie, a jej upośledzona funkcja może prowadzić do kumulacji toksycznych metabolitów i poważnych działań niepożądanych.
anafilaksja, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, farmakokinetyka, hemodializa, inhibitory CYP3A4, jaskra z wąskim kątem, ketokonazol, laktoza jednowodna, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obstrukcja dróg moczowych, retencja moczu, schorzenia przewodu pokarmowego, solifenacyna, toksyczne rozdęcie okrężnicy, zaburzenia perystaltyki, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu, zwłóknienie mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Ketokonazol – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Ketokonazol, będący pochodną imidazolu, występuje w postaciach doustnych (tabletki 200 mg) oraz miejscowych (szampony i kremy o stężeniu 20 mg/g lub 20 mg/ml). Analiza charakterystyk produktów leczniczych wskazuje, że doustne tabletki KETOKONAZOL POLFARMEX nie wykazują istotnego wpływu na sprawność psychofizyczną, zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Podobnie, szampony lecznicze takie jak Zoxin-med (20 mg/ml) oraz Sinazol (20 mg/g) oceniane są jako nieistotne pod względem wpływu na te funkcje. W przypadku kremów i szamponów Nizoral (20 mg/g) oraz szamponu Nizax Activ (20 mg/g) brak jest jednoznacznych danych, jednak brak obserwacji negatywnego wpływu sugeruje ograniczoną absorpcję ogólnoustrojową i minimalne ryzyko upośledzenia zdolności psychomotorycznych.
absorpcja ogólnoustrojowa, bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, funkcja psychomotoryczna, interakcja lekowa, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczny, pochodna imidazolu, postać farmaceutyczna, postać miejscowa, reakcja na lek, schorzenie współistniejące, sprawność psychofizyczna, substancja czynna - Leksykon leków
Interakcje leku – Deslodyna fast 5 mg
Desloratadyna w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Deslodyna fast, dawka 5 mg) wykazuje brak klinicznie istotnych interakcji z erytromycyną oraz ketokonazolem, co pozwala na ich jednoczesne stosowanie bez konieczności modyfikacji dawkowania. Badania kliniczne nie wykazały nasilenia działania alkoholu etylowego na sprawność psychofizyczną pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu desloratadyny, jednak po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki nietolerancji i zatrucia alkoholem, co wskazuje na indywidualnie zmienną reakcję i wymaga zachowania ostrożności oraz rozważenia ograniczenia spożycia alkoholu podczas terapii. Warto również uwzględnić obecność substancji pomocniczych, takich jak mannitol (131 mg), aspartam (3 mg), glikol propylenowy (0,0314 mg) i alkohol benzylowy (0,00562 mg), które mogą potencjalnie wpływać na interakcje lekowe, choć brak jest szczegółowych danych w tym zakresie.
alkohol benzylowy, antybiotyk, antybiotyk makrolidowy, aspartam, Deslodyna fast, desloratadyna, erytromycyna, glikol propylenowy, interakcja lekowa, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczy, mannitol, nietolerancja alkoholu, politerapia, sprawność psychofizyczna, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, zatrucie alkoholem - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atoris
Atoris (atorwastatyna) wymaga monitorowania czynności wątroby przed i w trakcie terapii, ze szczególnym uwzględnieniem aminotransferaz. Wzrost ich aktywności powyżej 3-krotności górnej granicy normy (GGN) wymaga redukcji dawki lub odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających alkohol oraz u osób po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udaru krwotocznego. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe u pacjentów z czynnikami ryzyka rabdomiolizy, a leczenie nie powinno być rozpoczynane przy CK >5x GGN. W przypadku objawów miopatii (bóle, osłabienie mięśni) i CK >5x GGN należy odstawić Atoris, a przy CK >10x GGN lub podejrzeniu rabdomiolizy – natychmiast przerwać terapię.
aminotransferaza, atorwastatyna, boceprewir, ból mięśniowy, brak laktazy, cukrzyca, cyklosporyna, duszność, erytromycyna, ezetymib, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, IMNM, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kurcz mięśnia, kwas fusydowy, laktoza jednowodna, miastenia de novo, miastenia oczna, mięsień szkieletowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nieproduktywny kaszel, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, telaprewir, telitromycyna, TIA, udar krwotoczny, udar mózgu, udar zatokowy mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, worykonazol, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśni, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Kventiax 25 mg tabletki powlekane 25 mg
Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymów wątrobowych, np. karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (karbamazepina zmniejsza ekspozycję do 13%, fenytoina zwiększa klirens o około 450%), co może prowadzić do obniżenia skuteczności terapeutycznej i wymaga modyfikacji dawkowania lub unikania kojarzenia. Sok grejpfrutowy, jako umiarkowany inhibitor CYP3A4, również zwiększa stężenie kwetiapiny i nie jest zalecany podczas terapii. Leki takie jak imipramina, fluoksetyna, rysperydon, haloperydol oraz cymetydyna nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny, co nie wymaga korekty dawki.
badanie immunoenzymatyczne, cymetydyna, cytochrom P450 3A4, działanie hipotensyjne, fałszywie dodatni wynik, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, imipramina, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP 3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, klirens kwetiapiny, kwas walproinowy, kwetiapina, lek indukujący enzymy wątrobowe, lek przeciwcholinergiczny, leukopenia i neutropenia, metoda chromatograficzna, monoterapia kwetiapiną, morfologia krwi, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, terapia skojarzona, tiorydazyna, walproinian sodu, zaburzenia układu pozapiramidowego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nizax Activ 20 mg/g
Przedawkowanie szamponu leczniczego Nizax Activ, zawierającego ketokonazol w stężeniu 20 mg/g, może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych typowych dla miejscowego stosowania tej substancji czynnej. W przypadku przypadkowego spożycia produktu obserwuje się potencjalne zaburzenia żołądkowo-jelitowe wynikające z drażniącego działania składników na błonę śluzową układu pokarmowego. Dodatkowo, obecność substancji pomocniczych, takich jak czerwień koszenilowa (E 124) oraz alergeny zapachowe (alkohol benzylowy, cytral, izoeugenol), może potęgować reakcje niepożądane. W związku z tym konieczne jest szczegółowe monitorowanie kliniczne, w tym ocena funkcji wątroby oraz parametrów życiowych pacjenta, zwłaszcza przy podejrzeniu znacznego spożycia preparatu.
alkohol benzylowy, błona śluzowa układu pokarmowego, cytral, czerwień koszenilowa, działanie niepożądane, funkcja wątroby, izoeugenol, ketokonazol, leczenie wspomagające i objawowe, objaw przedawkowania, parametr życiowy, płukanie żołądka, protokół terapeutyczny, reakcja niepożądana, szampon leczniczy, wywoływanie wymiotów, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zachłyśnięcie treścią żołądkową - Leksykon leków
Interakcje leku – Azoneurax 75 mg
Trazodon, substancja czynna leku Azoneurax, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. erytromycyna, ketokonazol, rytonawir), które mogą podwajać stężenie trazodonu w osoczu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych takich jak nudności, omdlenia i hipotonia. Jednoczesne stosowanie z karbamazepiną (400 mg/dobę) może obniżyć stężenie trazodonu i jego metabolitu m-chlorofenylopiperazyny odpowiednio o 76% i 60%, co wymaga monitorowania skuteczności i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, trazodon nasila działanie leków uspokajających, nasennych, przeciwlękowych i przeciwhistaminowych, co może wymagać zmniejszenia ich dawek. Interakcje farmakodynamiczne obejmują ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TLPD) oraz inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO), z zaleceniem unikania takiego połączenia i zachowania odpowiednich okresów karencji (2 tygodnie po IMAO i 1 tydzień po trazodonie). Współistniejące stosowanie trazodonu z lekami wydłużającymi odstęp QT wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko torsade de pointes.
Azoneurax, chlorowodorek, chlorpromazyna, choroba Parkinsona, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenytoina, flufenazyna, fluoksetyna, guanetydyna, hipotonia ortostatyczna, IMAO, indynawir, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klonidyna, leczenie przeciwzakrzepowe, lek hipotensyjny, lek przeciwpsychotyczny, lewodopa, lewomepromazyna, m-chlorofenylopiperazyna, nefazodon, niemiarowość komorowa, odstęp QT, perfenazyna, pochodna fenotiazyny, rytonawir, sedacja, środek zwiotczający mięśnie, TLPD, torsade de pointes, trazodon, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wziewny środek znieczulający, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Pamyl 40 mg 40 mg
Pantoprazol w dawce 40 mg, jako inhibitor pompy protonowej, znacząco wpływa na farmakokinetykę leków wymagających kwaśnego środowiska żołądka do optymalnego wchłaniania, takich jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), inhibitory kinazy tyrozynowej (erlotynib) oraz inhibitory proteazy HIV (szczególnie atazanawir). W przypadku atazanawiru zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie miana wirusa. Ponadto, pantoprazol może zwiększać wartości INR i czas protrombinowy u pacjentów stosujących pochodne kumaryny (warfaryna, fenprokumon), co wymaga regularnej kontroli parametrów krzepnięcia. Wysokie dawki metotreksatu (>300 mg) podawane jednocześnie z pantoprazolem mogą prowadzić do wzrostu stężenia metotreksatu, co uzasadnia rozważenie czasowego odstawienia pantoprazolu. Metabolizm pantoprazolu odbywa się głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, jednak badania nie wykazały klinicznie istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6 czy CYP2E1.
amoksycylina, atazanawir, azolowy lek przeciwgrzybiczny, choroba wrzodowa, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, diklofenak, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, etanol, fenprokumon, fluwoksamina, glikoproteina p, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lek zobojętniający, metoprolol, metotreksat, metronidazol, naproksen, pantoprazol, piroksykam, pochodna kumaryny, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, teofilina, warfaryna, wskaźnik INR - Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard neo 20 mg
Atorwastatyna, substancja czynna Torvacard neo, jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub wymagać redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie i monitorowanie skuteczności. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, a stosowanie atorwastatyny z letermovirem i cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Raenom 7,5 mg
Lek Raenom zawierający iwabradynę (bromowodorek) w dawkach 5 mg i 7,5 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z bradykardią (częstość pracy serca <70/min), zespołem chorego węzła zatokowego, blokami przedsionkowo-komorowymi i zatokowo-przedsionkowymi, wstrząsem kardiogennym, ostrym zawałem mięśnia sercowego, ciężkim niedociśnieniem (<90/50 mmHg), niestabilną lub ostrą niewydolnością serca oraz niestabilną dławicą piersiową. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na iwabradynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (44,607 mg w tabletce 5 mg i 41,675 mg w tabletce 7,5 mg), co jest istotne u osób z nietolerancją tego cukru. Iwabradyna jest metabolizowana przez CYP3A4, dlatego jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami tego enzymu (np. ketokonazol, klarytromycyna, rytonawir) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko bradykardii i powikłań. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak werapamil i diltiazem, mogą nasilać efekt bradykardyzujący i również stanowią przeciwwskazanie do terapii.
antybiotyki makrolidowe, azolowe pochodne przeciwgrzybicze, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie niedociśnienie, cytochrom P450 3A4, częstość akcji serca, diltiazem, dysfagia, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, iwabradyna, ketokonazol, klarytromycyna, laktoza, nadwrażliwość, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, stymulator serca, układ krążenia, werapamil, wstrząs kardiogenny, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sianta 75 mg
Dabigatran eteksylat w dawce 75 mg (Sianta) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek: dorosłych z klirensem kreatyniny (CrCL) <30 mL/min oraz dzieci i młodzieży z eGFR <50 mL/min/1,73 m², ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia leku i krwawień. Przeciwwskazania obejmują także aktywne, istotne klinicznie krwawienia oraz schorzenia zwiększające ryzyko krwawienia, takie jak owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy lub zabiegi neurochirurgiczne, krwotok śródczaszkowy, żylaki przełyku, malformacje tętniczo-żylne, tętniaki naczyniowe oraz istotne nieprawidłowości naczyniowe w obrębie mózgu i rdzenia kręgowego. Dabigatran nie powinien być stosowany u pacjentów po wszczepieniu sztucznej zastawki serca ze względu na wysokie ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych i krwawień.
Stosowanie Sianty jest przeciwwskazane w kojarzeniu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (heparyna niefrakcjonowana, heparyny drobnocząsteczkowe, doustne antykoagulanty), z wyjątkiem określonych sytuacji klinicznych, takich jak przejście między terapiami czy podtrzymanie drożności cewników. Ponadto, lek nie powinien być łączony z silnymi inhibitorami glikoproteiny P (P-gp), takimi jak ketokonazol (układowo), cyklosporyna, itrakonazol, dronedaron oraz preparat glekaprewir/pibrentaswir, ze względu na ryzyko istotnego wzrostu stężenia dabigatranu i krwawień. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest ocena funkcji nerek (CrCL u dorosłych, eGFR u dzieci i młodzieży) oraz wątroby, a także szczegółowy wywiad dotyczący ryzyka krwawień i stosowanych leków. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku z umiarkowaną niewydolnością nerek i współistniejącą farmakoterapią mogącą wchodzić w interakcje z dabigatranem.
ablacja cewnikowa, antagonista witaminy K, apiksaban, cyklosporyna, dabigatran eteksylat, dalteparyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dronedaron, enoksaparyna, fondaparynuks, glekaprewir, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor glikoproteiny p, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, krwawienie klinicznie istotne, krwotok śródczaszkowy, lek przeciwzakrzepowy, malformacja tętniczo-żylna, migotanie przedsionków, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pibrentaswir, pochodna heparyny, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rywaroksaban, sztuczna zastawka serca, tętniak naczyniowy, warfaryna, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sinazol 20 mg/g
Szampon leczniczy Sinazol zawierający ketokonazol w stężeniu 20 mg/g może wywoływać działania niepożądane głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej, klasyfikowane zgodnie z systemem MedDRA. Najczęściej obserwuje się rzadkie reakcje miejscowe, takie jak podrażnienia skóry głowy manifestujące się zaczerwienieniem, świądem i uczuciem pieczenia, które zwykle ustępują po zaprzestaniu stosowania. Dodatkowo mogą wystąpić przesuszanie włosów prowadzące do łamliwości i rozdwajania końcówek oraz paradoksalne przetłuszczanie włosów. Bardzo rzadko notuje się zmiany koloru włosów, uszkodzenie struktury włosa oraz siwienie, które mogą mieć charakter trwały. Częstość występowania działań niepożądanych została określona jako rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz bardzo rzadkie (<1/10 000).
działanie niepożądane, ketokonazol, klasyfikacja MedDRA, łamliwość włosów, nadprodukcja sebum, podrażnienie skóry, profil bezpieczeństwa leku, przetłuszczanie włosów, reakcja skórna, świąd skóry, szampon leczniczy, uszkodzenie skóry głowy, zaburzenie skóry, zaczerwienienie skóry, zmiana pigmentacji włosów - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Inegy 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy INEGY, zawierający ezetymib oraz symwastatynę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w okresie ciąży i laktacji, przy czynnej chorobie wątroby oraz przy utrzymującym się, niewyjaśnionym wzroście aktywności aminotransferaz. Szczególną uwagę należy zwrócić na metabolizm symwastatyny w wątrobie, co zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i miopatii w przypadku zaburzeń funkcji tego narządu. Zawartość laktozy w tabletkach waha się od 58,2 mg (10 mg + 10 mg) do 535,8 mg (10 mg + 80 mg), co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy.
aminotransferazy, antybiotyki makrolidowe, boceprewir, choroba wątroby, cyklosporyna, danazol, erytromycyna, ezetymib, fibraty, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, laktoza jednowodna, leki przeciwgrzybicze azolowe, lomitapid, miopatia, nadwrażliwość na leki, nefazodon, nelfinawir, pozakonazol, rabdomioliza, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, worykonazol - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluconazole Aurobindo
Flukonazol, stosowany w produkcie Fluconazole Aurobindo, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji leku oraz potencjalne ciężkie toksyczne uszkodzenie wątroby, które może prowadzić do zgonu. W przypadku zaburzeń czynności wątroby konieczne jest monitorowanie parametrów wątrobowych, a w razie pojawienia się objawów takich jak znaczna astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty czy żółtaczka, należy przerwać terapię. Flukonazol nie jest zalecany do leczenia grzybicy skóry owłosionej głowy ze względu na skuteczność poniżej 20%, a także brak precyzyjnych zaleceń dawkowania w kryptokokozie płucnej i skórnej oraz głębokich grzybicach endemicznych (parakokcydioidomkoza, sporotrychoza, histoplazmoza) z powodu ograniczonych danych klinicznych.
astenia, cytochrom CYP2C19, cytochrom CYP2C9, cytochrom CYP3A4, gryzeofulwina, grzybica endemiczna, grzybica powierzchowna, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, hepatotoksyczność, hipokaliemia, histoplazmoza, indeks terapeutyczny, jadłowstręt, ketokonazol, kryptokokoza, kryptokokoza płuc, laktoza jednowodna, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, nudności, parakokcydioidomkoza, prednizon, reakcja alergiczna skórna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, sporotrychoza limfatyczno-skórna, terfenadyna, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze układowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Aurovitas 20 mg
Atorwastatyna Aurovitas jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co determinuje jej farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki leku. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podwyższają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, która dodatkowo hamuje transporter OATP1B1. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie wymaga zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania, przy czym połączenie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, dysfagia, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, stężenie atorwastatyny, styrypentol, telitromycyna, warfaryna, wchłanianie leku, werapamil, worykonazol, wydalanie z żółcią, ziele dziurawca