Interakcje leku
Cilozek 100 mg

Cylostazol, jako inhibitor fosfodiesterazy III o działaniu przeciwpłytkowym, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. W badaniach klinicznych dawka 150 mg dwa razy na dobę nie wydłużała istotnie czasu krwawienia, jednak współstosowanie z ASA zwiększało hamowanie agregacji płytek o 23-25%, a z klopidogrelem nie wpływało znacząco na PT, aPTT czy czas krwawienia. Schemat trójlekowy (klopidogrel + ASA + cylostazol) wiązał się z wyższym ryzykiem krwotoków, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania cylostazolu z co najmniej dwoma innymi lekami przeciwpłytkowymi lub przeciwzakrzepowymi. W przypadku warfaryny i innych doustnych antykoagulantów nie zaobserwowano wpływu na wskaźniki krzepliwości, jednak zaleca się ostrożność i częste monitorowanie parametrów krzepnięcia.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Cylostazol jako inhibitor fosfodiesterazy III o działaniu przeciwpłytkowym może wchodzić w interakcje z wieloma produktami leczniczymi. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii i optymalizacji leczenia pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji leku Cilozek (cylostazol) z różnymi grupami leków, wraz z zaleceniami dotyczącymi dawkowania i monitorowania.1

Interakcje z lekami przeciwpłytkowymi

W badaniu klinicznym przeprowadzonym u zdrowych osób, cylostazol podawany w dawce 150 mg dwa razy na dobę przez pięć dni nie powodował klinicznie istotnego wydłużenia czasu krwawienia. Jednakże podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami przeciwpłytkowymi mogą wystąpić istotne interakcje.2

Jednoczesne krótkotrwałe (≤4 dni) stosowanie kwasu acetylosalicylowego (ASA) i cylostazolu prowadziło do zwiększenia o 23-25% hamowania agregacji płytek wywoływanej przez ADP w badaniach ex vivo w porównaniu do monoterapii ASA. Nie zaobserwowano jednak wyraźnej tendencji do zwiększenia częstości zdarzeń krwotocznych u pacjentów otrzymujących cylostazol i ASA w porównaniu z grupą otrzymującą placebo i równoważne dawki ASA.3

W przypadku klopidogrelu, jego jednoczesne stosowanie z cylostazolem nie wpływało na parametry takie jak liczba płytek krwi, czas protrombinowy (PT) czy czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT). Chociaż monoterapia klopidogrelem powodowała wydłużenie czasu krwawienia u wszystkich uczestników badania, jednoczesne stosowanie cylostazolu nie prowadziło do znaczącego dodatkowego wydłużenia tego czasu. Mimo to zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania cylostazolu z jakimkolwiek lekiem hamującym agregację płytek i rozważenie okresowego kontrolowania czasu krwawienia.4

Szczególnie istotna jest obserwacja z badania CASTLE, które wykazało częstsze występowanie krwotoków podczas jednoczesnego stosowania schematu trójlekowego: klopidogrelu, ASA i cylostazolu.5

Warto podkreślić, że stosowanie cylostazolu jest przeciwwskazane u pacjentów otrzymujących co najmniej dwa dodatkowe leki przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.6

Interakcje z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi

W przypadku warfaryny i innych doustnych leków przeciwzakrzepowych, w badaniu klinicznym z zastosowaniem pojedynczej dawki cylostazolu nie zaobserwowano hamowania metabolizmu warfaryny ani wpływu na wskaźniki krzepliwości (PT, aPTT, czas krwawienia). Niemniej jednak, zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentów otrzymujących jednocześnie cylostazol i jakikolwiek lek przeciwzakrzepowy. W celu ograniczenia ryzyka krwawienia konieczne jest częste kontrolowanie parametrów krzepnięcia.7

Interakcje z inhibitorami enzymów cytochromu P-450 (CYP)

Cylostazol jest w znacznym stopniu metabolizowany przez enzymy cytochromu P-450, głównie przez CYP3A4 i CYP2C19, a w mniejszym stopniu przez CYP1A2. W procesie metabolizmu powstają aktywne metabolity: dehydrometabolit (głównie poprzez CYP3A4), który hamuje agregację płytek 4-7 razy silniej niż cylostazol, oraz 4′-trans-hydroksymetabolit (głównie poprzez CYP2C19), którego siła działania stanowi jedną piątą siły działania cylostazolu.8

Produkty lecznicze hamujące aktywność izoenzymów CYP3A4 (np. niektóre makrolidy, azolowe leki przeciwgrzybicze, inhibitory proteaz) lub CYP2C19 (np. inhibitory pompy protonowej) mogą zwiększać całkowitą aktywność farmakologiczną cylostazolu i nasilać jego działania niepożądane. Z tego względu u pacjentów otrzymujących jednocześnie silne inhibitory CYP3A4 lub CYP2C19 zalecana jest zredukowana dawka cylostazolu wynosząca 50 mg dwa razy na dobę.9

Szczegółowe dane dotyczące interakcji z konkretnymi inhibitorami:

  • Erytromycyna (inhibitor CYP3A4) – powoduje zwiększenie wartości AUC cylostazolu o 72% ze zwiększeniem wartości AUC dehydrometabolitu o 6% i 4′ transhydroksymetabolitu o 119%. Całkowita aktywność farmakologiczna cylostazolu podawanego razem z erytromycyną zwiększa się o 34%. Zalecana dawka cylostazolu podczas jednoczesnego leczenia z erytromycyną i podobnymi lekami (np. klarytromycyną) wynosi 50 mg dwa razy na dobę.10
  • Ketokonazol (inhibitor CYP3A4) – prowadzi do zwiększenia wartości AUC cylostazolu o 117% ze zmniejszeniem wartości AUC dehydrometabolitu o 15% oraz zwiększeniem AUC 4′-trans-hydroksymetabolitu o 87%. Całkowita aktywność farmakologiczna cylostazolu podawanego razem z ketokonazolem zwiększa się o 35%. Zalecana dawka cylostazolu podczas jednoczesnego leczenia z ketokonazolem i podobnymi lekami (np. itrakonazolem) wynosi 50 mg dwa razy na dobę.11
  • Diltiazem (słaby inhibitor CYP3A4) – powoduje zwiększenie wartości AUC cylostazolu o 44%, ze zwiększeniem wartości AUC dehydrometabolitu o 4% i zwiększeniem AUC 4′-trans-hydroksymetabolitu o 43%. Całkowita aktywność farmakologiczna cylostazolu podawanego razem z diltiazemem zwiększa się o 19%. W tym przypadku modyfikacja dawki nie jest konieczna.12
  • Sok grejpfrutowy (inhibitor jelitowego CYP3A4) – podanie pojedynczej dawki 100 mg cylostazolu z 240 ml soku grejpfrutowego nie miało znaczącego wpływu na farmakokinetykę cylostazolu, dlatego modyfikacja dawki nie jest konieczna. Należy jednak zachować ostrożność przy spożywaniu większych ilości soku grejpfrutowego, które mogą mieć klinicznie istotny wpływ na działanie cylostazolu.13
  • Omeprazol (inhibitor CYP2C19) – zwiększa wartość AUC cylostazolu o 22%, ze zwiększeniem wartości AUC dehydrometabolitu o 68% i zmniejszeniem AUC 4′-trans-hydroksymetabolitu o 36%. Całkowita aktywność farmakologiczna cylostazolu podawanego razem z omeprazolem zwiększa się o 47%. Zalecana dawka cylostazolu podczas jednoczesnego leczenia z omeprazolem wynosi 50 mg dwa razy na dobę.14

Interakcje z substratami enzymów cytochromu P-450

Wykazano, że cylostazol zwiększa wartość AUC lowastatyny (substrat dla CYP3A4) i jej beta-hydroksykwasu o 70%. Z tego względu zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego podawania cylostazolu z substratami dla CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak cyzapryd, halofantryna, pimozyd czy pochodne alkaloidów sporyszu.15

Szczególną ostrożność należy zachować również podczas jednoczesnego stosowania statyn metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak symwastatyna, atorwastatyna i lowastatyna.16

Interakcje z induktorami enzymów cytochromu P-450

Nie przeprowadzono szczegółowych badań oceniających wpływ induktorów izoenzymów CYP3A4 i CYP2C19 (takich jak karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna i ziele dziurawca) na farmakokinetykę cylostazolu. Teoretycznie jednoczesne stosowanie cylostazolu z tymi induktorami może zmieniać jego działanie przeciwpłytkowe, dlatego podczas skojarzonego leczenia konieczne jest uważne monitorowanie skuteczności terapii.17

Warto zauważyć, że w badaniach klinicznych wykazano, iż palenie tytoniu (induktor CYP1A2) zmniejsza stężenie cylostazolu w osoczu krwi o 18%.18

Inne potencjalne interakcje

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania cylostazolu z jakimkolwiek produktem leczniczym obniżającym ciśnienie tętnicze ze względu na ryzyko addycyjnego działania hipotensyjnego, które może prowadzić do odruchowej tachykardii.19

Interakcje leku Cilozek z alkoholem

W dostępnej dokumentacji produktu leczniczego Cilozek (cylostazol) nie zawarto specyficznych informacji dotyczących interakcji z alkoholem. Jednakże, należy mieć na uwadze następujące aspekty podczas rozważania jednoczesnego stosowania cylostazolu i alkoholu:

  • Działanie hipotensyjne – zarówno cylostazol, jak i alkohol mogą wywoływać efekt rozszerzający naczynia krwionośne, co może prowadzić do addycyjnego efektu hipotensyjnego. Może to skutkować nadmiernym obniżeniem ciśnienia tętniczego, zawrotami głowy, omdleniami lub odruchową tachykardią.
  • Zwiększone ryzyko krwawień – cylostazol wykazuje działanie przeciwpłytkowe, a alkohol (zwłaszcza w większych ilościach) może wpływać na funkcję płytek krwi i hemostazę, potencjalnie zwiększając ryzyko krwawień.
  • Wpływ na metabolizm wątrobowy – zarówno cylostazol, jak i alkohol podlegają metabolizmowi wątrobowemu. Jednoczesne stosowanie może teoretycznie wpływać na metabolizm cylostazolu, choć brak jest specyficznych danych potwierdzających istotność kliniczną tej interakcji.

Ze względu na potencjalne ryzyko interakcji oraz brak szczegółowych badań w tym zakresie, zaleca się ostrożność i unikanie spożywania znacznych ilości alkoholu podczas terapii produktem Cilozek. Pacjentów należy poinformować o możliwym ryzyku i zalecić konsultację z lekarzem odnośnie bezpiecznego spożywania alkoholu podczas leczenia cylostazolem.

Tabela interakcji leku Cilozek

Lek lub substancja Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Mechanizm Zalecenia dawkowania Poziom istotności interakcji
Kwas acetylosalicylowy (ASA) Farmakodelynamiczna Zwiększenie o 23-25% hamowania agregacji płytek ex vivo Addycyjne działanie przeciwpłytkowe Zachować ostrożność, monitorować czas krwawienia Umiarkowany
Klopidogrel Farmakodelynamiczna Brak znaczącego wpływu na PT, aPTT i czas krwawienia Potencjalnie addycyjne działanie przeciwpłytkowe Zachować ostrożność, monitorować czas krwawienia Umiarkowany
Klopidogrel + ASA Farmakodelynamiczna Częstsze występowanie krwotoków Addycyjne działanie przeciwpłytkowe Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane Wysoki
Warfaryna i inne doustne antykoagulanty Farmakodelynamiczna Brak wpływu na PT, aPTT i czas krwawienia Potencjalnie zwiększone ryzyko krwawień Zachować ostrożność, częste kontrolowanie wskaźników krzepliwości Umiarkowany
Erytromycyna Farmakokinetyczna ↑ AUC cylostazolu o 72%, całkowitej aktywności o 34% Inhibicja CYP3A4 Zmniejszenie dawki do 50 mg 2× dziennie Wysoki
Ketokonazol Farmakokinetyczna ↑ AUC cylostazolu o 117%, całkowitej aktywności o 35% Silna inhibicja CYP3A4 Zmniejszenie dawki do 50 mg 2× dziennie Wysoki
Diltiazem Farmakokinetyczna ↑ AUC cylostazolu o 44%, całkowitej aktywności o 19% Słaba inhibicja CYP3A4 Modyfikacja dawki nie jest konieczna Niski
Sok grejpfrutowy (240 ml) Farmakokinetyczna Brak znaczącego wpływu Inhibicja jelitowego CYP3A4 Modyfikacja dawki nie jest konieczna Niski
Sok grejpfrutowy (duże ilości) Farmakokinetyczna Potencjalnie klinicznie istotny wpływ na cylostazol Silniejsza inhibicja jelitowego CYP3A4 Zachować ostrożność, monitorować efekty Umiarkowany
Omeprazol Farmakokinetyczna ↑ AUC cylostazolu o 22%, całkowitej aktywności o 47% Inhibicja CYP2C19 Zmniejszenie dawki do 50 mg 2× dziennie Wysoki
Lowastatyna i inne statyny (symwastatyna, atorwastatyna) Farmakokinetyczna ↑ AUC lowastatyny o 70% Inhibicja CYP3A4 przez cylostazol Zachować ostrożność Umiarkowany
Leki o wąskim indeksie terapeutycznym (cyzapryd, halofantryna, pimozyd, alkaloidy sporyszu) Farmakokinetyczna Potencjalnie zwiększenie stężenia tych leków Inhibicja CYP3A4 przez cylostazol Zachować ostrożność Wysoki
Induktory CYP3A4 i CYP2C19 (karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca) Farmakokinetyczna Potencjalne zmniejszenie działania przeciwpłytkowego cylostazolu Indukcja metabolizmu cylostazolu Uważne monitorowanie skuteczności terapii Umiarkowany
Palenie tytoniu Farmakokinetyczna ↓ stężenia cylostazolu w osoczu o 18% Indukcja CYP1A2 Monitorowanie skuteczności terapii Niski
Leki hipotensyjne Farmakodelynamiczna Addycyjne działanie hipotensyjne z ryzykiem odruchowej tachykardii Sumowanie efektów rozszerzających naczynia Zachować ostrożność Umiarkowany
Alkohol Farmakodelynamiczna Potencjalnie addycyjne działanie hipotensyjne i zwiększone ryzyko krwawień Sumowanie efektów rozszerzających naczynia i wpływ na funkcję płytek Ograniczenie spożycia alkoholu Umiarkowany
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl