Interakcje leku
Torvacard neo 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Torvacard neo, którego substancją czynną jest atorwastatyna, podlega licznym, klinicznie istotnym interakcjom z innymi produktami leczniczymi. Mechanizmy interakcji związane są głównie z metabolizmem atorwastatyny przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz jej rolą jako substratu dla transporterów wątrobowych, takich jak polipeptydy 1B1 (OATP1B1) i 1B3 (OATP1B3) transportujące aniony organiczne. Dodatkowo atorwastatyna jest substratem pomp efluksowych P-glikoproteiny (P-gp) i białka oporności raka piersi (BCRP), co może ograniczać jej wchłanianie jelitowe i klirens żółciowy.¹

Interakcje z inhibitorami CYP3A4

Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych będących inhibitorami CYP3A4 lub transporterów białkowych może prowadzić do zwiększenia stężenia atorwastatyny w osoczu, co znacząco podwyższa ryzyko wystąpienia miopatii. Ryzyko to jest dodatkowo zwiększone podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami mogącymi powodować miopatię, takimi jak pochodne kwasu fibrynowego czy ezetymib.²

Silne inhibitory CYP3A4 prowadzą do znacznego podwyższenia stężenia atorwastatyny w organizmie. Jeśli to możliwe, należy unikać równoczesnego podawania takich substancji jak: cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, delawirdyna, styrypentol, ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol, niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HCV (np. elbaswir z grazoprewirem) oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir i inne). W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania, należy rozważyć zredukowanie dawki początkowej i maksymalnej atorwastatyny oraz ściśle monitorować stan kliniczny pacjenta.³

Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak erytromycyna, diltiazem, werapamil i flukonazol, również mogą podwyższać stężenie atorwastatyny w osoczu. Szczególną uwagę należy zwrócić na równoczesne stosowanie erytromycyny i statyn, ponieważ zaobserwowano zwiększone ryzyko miopatii. Amiodaron i werapamil, mimo braku specyficznych badań interakcji z atorwastatyną, również hamują aktywność CYP3A4, co może doprowadzić do zwiększonej ekspozycji na atorwastatynę. W takich przypadkach należy rozważyć zmniejszenie maksymalnej dawki atorwastatyny i monitorować stan pacjenta, szczególnie po rozpoczęciu stosowania lub po modyfikacji dawki inhibitora.⁴

Interakcje z induktorami CYP3A4

Jednoczesne stosowanie atorwastatyny z induktorami cytochromu P450 3A, takimi jak efawirenz, ryfampicyna czy ziele dziurawca, może prowadzić do zmniejszenia stężenia atorwastatyny w osoczu w różnym stopniu. Ryfampicyna wykazuje podwójny mechanizm interakcji – indukuje cytochrom P450 3A i hamuje aktywność transportera wychwytu wątrobowego OATP1B1. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania atorwastatyny z ryfampicyną, zaleca się ich jednoczesne podawanie, ponieważ opóźnione podanie atorwastatyny po ryfampicynie wiązało się z istotnym zmniejszeniem stężenia atorwastatyny w osoczu. Wpływ ryfampicyny na stężenie atorwastatyny w hepatocytach nie jest dokładnie poznany, dlatego w przypadku jednoczesnego stosowania tych leków konieczne jest uważne monitorowanie skuteczności terapii.⁵

Interakcje z inhibitorami transportu

Inhibitory białek transportowych mogą zwiększać ekspozycję ogólnoustrojową na atorwastatynę. Substancje takie jak cyklosporyna i letermowir hamują działanie transporterów biorących udział w metabolizmie atorwastatyny (OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP), co prowadzi do zwiększonej ekspozycji ogólnoustrojowej na atorwastatynę. Wpływ hamowania transporterów w wątrobie na stężenie atorwastatyny w hepatocytach pozostaje nieznany. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się zmniejszenie dawki atorwastatyny i ścisłe monitorowanie skuteczności terapii. Ważne jest, że nie zaleca się stosowania atorwastatyny u pacjentów przyjmujących letermowir w skojarzeniu z cyklosporyną.⁶

Interakcje z fibratami i ezetymibem

Stosowanie fibratów w monoterapii może być związane z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych dotyczących mięśni, włącznie z rabdomiolizą. Ryzyko to jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania pochodnych kwasu fibrynowego z atorwastatyną. Jeżeli jednoczesne stosowanie tych leków jest konieczne, należy stosować najmniejsze skuteczne dawki atorwastatyny oraz dokładnie monitorować stan pacjenta.⁷

Podobnie, ezetymib stosowany w monoterapii wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych dotyczących mięśni, włącznie z rabdomiolizą. Ryzyko to może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania ezetymibu i atorwastatyny, dlatego pacjentów przyjmujących te leki należy odpowiednio monitorować.⁸

Interakcje z innymi lekami

Kolestypol podawany jednocześnie z atorwastatyną powoduje zmniejszenie stężenia atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu (stosunek stężenia: 0,74). Jednakże wpływ na profil lipidowy jest większy, gdy atorwastatyna i kolestypol są stosowane w skojarzeniu, niż gdy każdy z tych leków jest stosowany w monoterapii.⁹

Kwas fusydowy stosowany ogólnoustrojowo jednocześnie ze statynami może zwiększać ryzyko wystąpienia miopatii, w tym rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji (farmakodynamiczny, farmakokinetyczny lub oba) pozostaje niewyjaśniony. Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (również śmiertelnych) u pacjentów otrzymujących takie skojarzenie. Jeżeli ogólnoustrojowe stosowanie kwasu fusydowego jest konieczne, należy przerwać stosowanie atorwastatyny na czas terapii kwasem fusydowym.¹⁰

W przypadku jednoczesnego stosowania kolchicyny i atorwastatyny również zgłaszano przypadki miopatii. Mimo braku specyficznych badań interakcji między tymi lekami, zaleca się zachowanie ostrożności podczas ich jednoczesnego stosowania.¹¹

Wpływ atorwastatyny na inne jednocześnie stosowane produkty lecznicze

Digoksyna: Podczas jednoczesnego stosowania wielokrotnych dawek digoksyny i 10 mg atorwastatyny, stężenie digoksyny w osoczu w stanie stacjonarnym nieznacznie się zwiększyło. Pacjentów przyjmujących digoksynę należy właściwie monitorować.¹²

Doustne środki antykoncepcyjne: Jednoczesne podawanie atorwastatyny i doustnych środków antykoncepcyjnych powoduje zwiększenie stężenia noretyndronu i etynyloestradiolu w osoczu.¹³

Warfaryna: U pacjentów długotrwale leczonych warfaryną jednoczesne podawanie atorwastatyny w dawce 80 mg na dobę powodowało niewielkie skrócenie czasu protrombinowego o około 1,7 sekundy w ciągu pierwszych 4 dni przyjmowania obu leków. Czas ten powracał do wartości wyjściowej w ciągu 15 dni stosowania atorwastatyny. Mimo że odnotowano bardzo rzadkie przypadki klinicznie istotnych interakcji z lekami przeciwzakrzepowymi, należy oznaczyć czas protrombinowy przed rozpoczęciem leczenia atorwastatyną u pacjentów stosujących pochodne kumaryny, a następnie odpowiednio często kontrolować go na początku terapii, aby upewnić się, że nie uległ on znaczącej zmianie. Po ustabilizowaniu czasu protrombinowego można go kontrolować w odstępach czasowych standardowo zalecanych dla pacjentów stosujących pochodne kumaryny. W przypadku zmiany dawkowania atorwastatyny lub przerwania jej stosowania, należy powtórzyć całą procedurę. Stosowanie atorwastatyny u pacjentów nieprzyjmujących środków przeciwzakrzepowych nie wiąże się z ryzykiem krwawień ani ze zmianą czasu protrombinowego.¹⁴

Interakcje atorwastatyny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie atorwastatyny może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie hepatotoksyczności. Alkohol etylowy, podobnie jak statyny, może wywoływać uszkodzenie wątroby, a jednoczesne stosowanie obu substancji może potęgować ten efekt. Dodatkowo atorwastatyna jest metabolizowana przez cytochrom P450 3A4, a alkohol może modulować aktywność tego enzymu, co potencjalnie wpływa na metabolizm leku.

Pacjentom stosującym atorwastatynę zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu, a w przypadku przewlekłego lub nadmiernego spożywania alkoholu należy rozważyć korzyści i ryzyko związane z terapią statynami oraz potrzebę częstszego monitorowania parametrów wątrobowych.

Tabela interakcji lekowych z atorwastatyną

Interakcje lekowe u dzieci i młodzieży

Badania interakcji lekowych z atorwastatyną przeprowadzono wyłącznie u pacjentów dorosłych. Zakres i charakter interakcji u dzieci i młodzieży nie jest w pełni poznany. Podczas stosowania atorwastatyny w tej grupie wiekowej należy uwzględnić wyżej wymienione interakcje stwierdzone u dorosłych oraz zachować szczególną ostrożność zgodnie z ostrzeżeniami.¹⁵