Interakcje leku
Atorvastatin Aurovitas 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Atorwastatyna Aurovitas jest lekiem metabolizowanym przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) i stanowi substrat transporterów wątrobowych, takich jak polipeptydy 1B1 (OATP1B1) i 1B3 (OATP1B3) transportujące aniony organiczne. Metabolity atorwastatyny są również substratami OATP1B1. Dodatkowo, atorwastatyna jest substratem pomp efluksowych – P-glikoproteiny (P-gp) oraz białka oporności raka piersi (BCRP), co może wpływać na wchłanianie leku w jelitach oraz jego wydalanie z żółcią. Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych, które są inhibitorami CYP3A4 lub transporterów białkowych, może prowadzić do zwiększenia stężenia atorwastatyny w osoczu i podwyższyć ryzyko wystąpienia miopatii.¹

Inhibitory CYP3A4

Silne inhibitory CYP3A4 prowadzą do znaczącego podwyższenia stężenia atorwastatyny w osoczu. Jeśli to możliwe, należy unikać równoczesnego podawania silnych inhibitorów CYP3A4 z atorwastatyną. Do grupy silnych inhibitorów należą m.in. cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, delawirdyna, styrypentol, ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol, niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu WZW C (np. elbaswir/grazoprewir) oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir i inne). W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków z atorwastatyną, należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej i maksymalnej atorwastatyny oraz prowadzić odpowiednie monitorowanie kliniczne pacjenta.²

Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak erytromycyna, diltiazem, werapamil i flukonazol, również mogą podwyższać stężenie atorwastatyny w osoczu. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie erytromycyny, gdyż zaobserwowano zwiększone ryzyko miopatii przy równoczesnym stosowaniu tej substancji ze statynami. Warto zauważyć, że nie przeprowadzono badań interakcji oceniających wpływ amiodaronu i werapamilu na atorwastatynę, jednak oba te leki są znanymi inhibitorami CYP3A4 i ich jednoczesne podawanie z atorwastatyną może prowadzić do zwiększonej ekspozycji na atorwastatynę. W związku z tym, przy jednoczesnym stosowaniu umiarkowanych inhibitorów CYP3A4, zaleca się rozważenie niższej maksymalnej dawki atorwastatyny oraz odpowiednie monitorowanie kliniczne pacjenta.³

Induktory CYP3A4

Jednoczesne podawanie atorwastatyny z induktorami cytochromu P450 3A, takimi jak efawirenz, ryfampicyna czy ziele dziurawca, może prowadzić do zmniejszenia stężenia atorwastatyny w osoczu w różnym stopniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryfampicynę, która wykazuje podwójny mechanizm interakcji – indukcję cytochromu P450 3A oraz zahamowanie aktywności transportera OATP1B1 w hepatocytach. Zaleca się jednoczesne podawanie atorwastatyny z ryfampicyną, ponieważ opóźnione podawanie atorwastatyny po zastosowaniu ryfampicyny wiązało się ze znacznym zmniejszeniem stężenia atorwastatyny w osoczu. Wpływ ryfampicyny na stężenie atorwastatyny w hepatocytach nie jest jednak w pełni poznany, dlatego w przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków, należy dokładnie monitorować skuteczność działania atorwastatyny u pacjenta.⁴

Inhibitory białek transportowych

Inhibitory białek transportowych mogą znacząco zwiększać ekspozycję ogólnoustrojową na atorwastatynę. Cyklosporyna i letermowir hamują transportery biorące udział w procesie rozkładu atorwastatyny, takie jak OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, co prowadzi do zwiększonej ogólnoustrojowej ekspozycji na lek. Wpływ hamowania transporterów uczestniczących w wychwycie wątrobowym na ekspozycję na atorwastatynę w hepatocytach nie jest dokładnie znany. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków, zaleca się zmniejszenie dawki atorwastatyny i właściwe monitorowanie jej skuteczności. Szczególnie istotne jest, że nie zaleca się stosowania atorwastatyny u pacjentów przyjmujących letermowir jednocześnie z cyklosporyną.⁵

Interakcje z kwasem fibrynowym i ezetymibem

Stosowanie fibratów (pochodnych kwasu fibrynowego) w monoterapii może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych ze strony mięśni, włącznie z rabdomiolizą. Ryzyko to ulega zwiększeniu podczas jednoczesnego stosowania fibratów i atorwastatyny. Jeżeli jednoczesne stosowanie tych leków jest konieczne, należy stosować najniższe dawki atorwastatyny pozwalające na osiągnięcie efektu terapeutycznego oraz dokładnie monitorować stan pacjenta.⁶

Podobnie ezetymib w monoterapii wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych dotyczących mięśni, w tym rabdomiolizy. Ryzyko to może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania ezetymibu i atorwastatyny, dlatego pacjenci przyjmujący oba te leki powinni być odpowiednio monitorowani.⁷

Interakcje z innymi lekami

Kolestypol: Jednoczesne stosowanie kolestypolu z atorwastatyną powoduje zmniejszenie stężenia atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu (stosunek stężenia atorwastatyny: 0,74). Interesujące jest jednak, że wpływ na lipidy jest silniejszy przy skojarzeniu atorwastatyny z kolestypolem, niż przy stosowaniu każdego z tych leków oddzielnie.⁸

Kwas fusydowy: Jednoczesne ogólnoustrojowe stosowanie kwasu fusydowego ze statynami, w tym atorwastatyną, może zwiększać ryzyko rozwoju miopatii, włącznie z rabdomiolizą. Mechanizm tej interakcji (zarówno farmakodynamiczny, jak i farmakokinetyczny) nie jest w pełni poznany. Zaobserwowano przypadki rabdomiolizy, w tym kilka zakończonych zgonem, u pacjentów otrzymujących leki w tym skojarzeniu. Jeżeli leczenie kwasem fusydowym jest konieczne, stosowanie atorwastatyny należy przerwać na czas terapii kwasem fusydowym.⁹

Kolchicyna: Mimo braku formalnych badań interakcji między atorwastatyną a kolchicyną, podczas ich jednoczesnego stosowania odnotowano przypadki miopatii. Z tego względu konieczna jest szczególna ostrożność podczas równoczesnego stosowania tych leków.¹⁰

Wpływ atorwastatyny na inne leki

Digoksyna: Jednoczesne podawanie wielokrotnych dawek digoksyny z 10 mg atorwastatyny prowadzi do nieznacznego zwiększenia stężenia digoksyny w osoczu w stanie stacjonarnym. Pacjenci przyjmujący jednocześnie digoksynę i atorwastatynę powinni być odpowiednio monitorowani.¹¹

Doustne środki antykoncepcyjne: Jednoczesne podawanie Atorvastatin Aurovitas z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zwiększa stężenie noretysteronu i etynyloestradiolu w osoczu, co może mieć znaczenie kliniczne przy doborze odpowiedniej antykoncepcji.¹²

Warfaryna: W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów otrzymujących przewlekłą terapię warfaryną, jednoczesne podawanie atorwastatyny w dawce 80 mg na dobę powodowało niewielkie skrócenie czasu protrombinowego o około 1,7 sekund w ciągu pierwszych 4 dni leczenia. Czas ten powrócił do wartości wyjściowej w ciągu 15 dni stosowania atorwastatyny. Mimo że przypadki klinicznie znaczących interakcji z lekami przeciwzakrzepowymi są rzadkie, czas protrombinowy należy oznaczyć przed rozpoczęciem leczenia atorwastatyną u pacjentów stosujących kumarynę, a następnie kontrolować go odpowiednio często w początkowym okresie leczenia, aby upewnić się, że nie uległ on istotnej zmianie. Po ustabilizowaniu czasu protrombinowego można go kontrolować w odstępach zazwyczaj zalecanych pacjentom stosującym kumarynę. W przypadku zmiany dawki atorwastatyny lub przerwania leczenia, należy zastosować tę samą procedurę. Warto podkreślić, że stosowanie atorwastatyny u pacjentów nieprzyjmujących leków przeciwzakrzepowych nie wpływa na czas protrombinowy ani nie jest związane z wystąpieniem krwawień.¹³

Interakcje u dzieci i młodzieży

Badania interakcji lekowych były prowadzone wyłącznie z udziałem pacjentów dorosłych. Zakres interakcji u dzieci nie jest dokładnie poznany. Przy stosowaniu atorwastatyny u dzieci należy wziąć pod uwagę wyżej opisane interakcje występujące u dorosłych oraz ostrzeżenia zawarte w dokumentacji produktu.¹⁴

Interakcje atorwastatyny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie atorwastatyny wymaga szczególnej ostrożności. Alkohol może modyfikować metabolizm leków poprzez wpływ na aktywność enzymów wątrobowych, w tym CYP3A4, który jest głównym enzymem metabolizującym atorwastatynę. Przewlekłe spożywanie alkoholu może indukować aktywność CYP3A4, co teoretycznie mogłoby prowadzić do zmniejszenia stężenia atorwastatyny we krwi i osłabienia jej działania hipolipemizującego.

Z drugiej strony, ostre spożycie alkoholu może przejściowo hamować CYP3A4, potencjalnie zwiększając stężenie atorwastatyny i ryzyko działań niepożądanych. Ponadto, zarówno alkohol jak i atorwastatyna są metabolizowane w wątrobie, więc jednoczesne ich stosowanie może zwiększać obciążenie wątroby i potencjalnie podwyższać ryzyko hepatotoksyczności.

U pacjentów z chorobami wątroby lub nadużywających alkoholu, jednoczesne stosowanie atorwastatyny z alkoholem może dodatkowo zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby. W takich przypadkach zaleca się regularne monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych.

Ogólne zalecenie dla pacjentów przyjmujących atorwastatynę dotyczy ograniczenia spożycia alkoholu oraz konsultacji z lekarzem odnośnie bezpiecznych ilości i częstotliwości spożywania alkoholu podczas terapii.

Tabela interakcji atorwastatyny z innymi lekami